Genji, Vị Hoàng tử Rạng ngời... Chàng thừa hiểu rằng một cái tên lừng lẫy như vậy sẽ khó lòng thoát khỏi những lời soi mói và ganh tỵ dèm pha, và ngay cả những cuộc vui chơi lơi lả nhất của chàng rồi cũng sẽ được người đời sau đồn đại. Do đó, vì e sợ người đời mai sau nhìn nhận mình như một kẻ vô tích sự chỉ biết chơi bời lêu lổng, lại thấu rõ rằng những lời bàn tán ong ve mang tiếng ác có thể phơi bày cả những bí mật thầm kín nhất, chàng buộc lòng phải luôn hành động thật cẩn trọng, dẫu sao cũng phải giữ gìn được vẻ bề ngoài đứng đắn. Thế nên, chưa từng có một mối tình lãng mạn thực thụ nào xảy ra với chàng, và nếu nghe câu chuyện của chàng, Katano no Shōshō hẳn sẽ phải bật cười chế giễu.

Thuở còn giữ chức Vệ úy và dành phần lớn thời gian ở Cấm thành, những chuyến viếng thăm thưa thớt của chàng tới Chính sảnh thường bị xem là dấu hiệu cho thấy một bóng hình tình ái thầm kín nào đó đã hằn sâu trong tim. Nhưng thực ra, những cuộc tình lướt phớt, tầm thường và thẳng tuột của đám bạn bè chẳng mảy may thu hút được chàng; và có một nét tính cách khá kỳ lạ ở Genji là cứ vào những dịp hiếm hoi, dẫu có chống cự cách mấy, một khi tình yêu đã chiếm lấy tâm trí chàng, thì thế nào chàng cũng vướng vào những mối tình trớ trêu và tuyệt vọng nhất.

Đó là mùa mưa dầm dề. Suốt nhiều ngày liền không một khoảng trời tạnh ráo, và triều đình đang nghiêm túc tuân thủ phép trai giới. Những người ở Chính sảnh bắt đầu đâm ra sốt ruột vì Genji cứ lưu lại trong cung mãi không về, nhưng các tiểu vương tôn làm thị vệ trong cung lại thích phục dịch Genji hơn bất cứ ai khác, luôn tìm cách bày biện trang phục và phẩm phục cho chàng theo những kiểu mới lạ đến kinh ngạc. Trong số những người trẻ tuổi ấy, người bạn thân thiết nhất của chàng là Tả mã đầu Tō no Chūjō; vượt lên trên tất cả mọi bạn bè cùng vui chơi khác, chàng cảm thấy vô cùng gần gũi và thoải mái khi ở bên người này. Vị công tử ấy cũng cảm thấy ngôi nhà mà nhạc phụ của mình, Đại thần Hữu phủ, đã nhọc công xây cất cho có phần ngột ngạt, trong khi ở phủ đìện của cha mình, cũng giống như Genji, chàng thấy sự lộng lẫy có phần chói lóa, để rồi cuối cùng trở thành bạn đồng hành không rời của Genji chốn triều đình. Họ cùng nhau học tập lẫn vui chơi, gắn bó sam đôi trong mọi hoàn cảnh, chẳng mấy chốc mà dẹp bỏ mọi lễ tiết giữa đôi bên và thoải mái sẻ chia những tâm sự thầm kín nhất của lòng mình.

Đó là một đêm mưa dầm dề không dứt. Trong cung cấm không có nhiều người qua lại, và các gian phòng của Genji có vẻ tĩnh lặng hơn thường lệ. Chàng đang ngồi bên ngọn đèn, xem xét các loại sách vở và giấy tờ. Bỗng nhiên, chàng bắt đầu lục lọi tìm kiếm vài bức thư trong ngăn kéo của chiếc bàn đặt gần đó. Điều này khơi gợi sự tò mò của Tō no Chūjō. “Có vài bức ta có thể cho ngươi xem,” Genji nói, “nhưng có những bức ta thà rằng...” — “Chính là những bức ấy mà ta muốn xem. Những bức thư thông thường, tầm thường thì đều giống nhau cả thôi, và ta đoán thư của ngươi chắc cũng chẳng khác thư của ta là mấy. Cái ta muốn xem là những bức thư chan chứa tình cảm viết trong lúc hờn dỗi, những bức thư hé mở sự ưng thuận, những bức thư được viết lúc hoàng hôn...”

Chàng nài nỉ tha thiết đến mức Genji đành để mặc hắn khám phá các ngăn kéo. Quả thực, chẳng đời nào chàng lại cất giấu những tài liệu quan trọng hay cơ mật vào một chiếc bàn giấy thông thường; chàng hẳn đã phải giấu chúng ở những nơi khuất mắt hơn nhiều. Thế nên chàng hoàn toàn yên tâm rằng những bức thư trong các ngăn kéo này chẳng có gì đáng bận tâm cả. Sau khi lật giật vài bức, Tō no Chūjō liền thốt lên: “Quả là một sự phong phú đáng kinh ngạc!” rồi bắt đầu đoán tên những người viết, và cũng đoán trúng được một hai lần. Nhưng phần lớn là đoán trật, và Genji, cảm thấy thú vị trước vẻ bối rối của bạn, nói rất ít nhưng hầu như luôn tìm cách dẫn dắt hắn đi lạc hướng. Cuối cùng, chàng thu lại những bức thư, cất lời: “Nhưng ngươi chắc cũng có một bộ sưu tập đồ sộ chứ. Hãy cho ta xem vài bức của ngươi đi, rồi bàn giấy của ta sẽ rộng mở với ngươi một cách hoan hỉ hơn.” Tō no Chūjō đáp: “Ta chẳng có bức nào đáng để ngươi xem đâu,” rồi nói tiếp: “Cuối cùng thì ta cũng nhận ra rằng chẳng hề có người phụ nữ nào mà ta có thể thốt lên rằng ‘Đây là sự hoàn mỹ. Đây chính là nàng.’ Rất nhiều kẻ có cái tài hời hợt là viết chữ thảo trôi chảy, hoặc khi cần thì biết đáp lời nhanh nhạy. Nhưng hiếm có ai vượt qua được thử thách của những bài kiểm tra ngặt nghèo hơn. Thường thì tâm trí họ hoàn toàn bị chiếm hữu bởi sự ngưỡng mộ đối với tài năng của chính mình, và thói chê bai mọi tình địch của họ tạo nên một ấn tượng vô cùng khó chịu. Lại có những người được cha mẹ quá đà cưng chiều. Từ thuở nhỏ, họ đã được bảo bọc sau những khung cửa sổ cóấn song, chẳng để cho bất kỳ tri thức nào lọt được ra thế giới bên ngoài, ngoại trừ tiếng tăm về tài nghệ hay năng khiếu nào đó của họ; và điều này quả thực đôi khi có thể khơi gợi sự quan tâm của chúng ta. Nàng xinh đẹp, duyên dáng và vẫn chưa hề va chạm với thế giới bên ngoài. Một thiếu nữ như thế, bằng cách miệt mài sao chép theo một khuôn mẫu nào đó và chăm chỉ áp dụng, thường sẽ thành công trong việc thực sự nắm vững một trong những nghệ thuật nhỏ nhoi và phù du nào đó. Bè bạn của nàng cẩn trọng che giấu mọi khiếm khuyết và phóng đại tài năng của nàng, và dẫu chúng ta không thể hoàn toàn tin tưởng vào lời ca tụng của họ, chúng ta cũng không thể tin rằng phán đoán của họ lại hoàn toàn sai lệch. Nhưng khi chúng ta thực hiện các bước để kiểm chứng những lời đó, chúng ta không khỏi thất vọng tràn trề.”

Chàng dừng lại, có vẻ hơi hổ thẹn vì giọng điệu yếm thế mà mình vừa thể hiện, rồi nói thêm rằng: “Ta biết trải nghiệm của mình chưa nhiều, nhưng đó là kết luận mà ta rút ra được cho đến lúc này.” Bấy giờ Genji mỉm cười hỏi: “Và có ai đến một tài năng cũng không có hay chăng?” — “Chắc chắn là có, nhưng trong trường hợp đó thì khó lòng mà dụ dỗ được ai. Số lượng những kẻ chẳng có điểm gì đáng khen và những kẻ chẳng tìm thấy điểm gì ngoài điều tốt có lẽ là tương đương. Ta chia phụ nữ thành ba bậc. Những người có thân thế cao quý được tung hô quá mức và những điểm yếu của họ được che đậy kỹ lưỡng đến mức chúng ta chắc chắn sẽ được nghe kể rằng họ là những bậc kỳ tài. Về những người ở bậc trung lưu, ai nấy đều được phép bày tỏ quan điểm riêng, và chúng ta sẽ phải sàng lọc rất nhiều ý kiến mâu thuẫn. Còn đối với tầng lớp hạ lưu, họ không can dự gì đến chúng ta.”

Sự quyết đoán trọn vẹn mà Tō no Chūjō dùng để định đoạt vấn đề khiến Genji cảm thấy thích thú, chàng liền nói: “Sẽ không phải lúc nào cũng dễ dàng nhận ra một người phụ nữ nên được xếp vào bậc nào trong ba bậc ấy đâu. Bởi vì đôi khi những kẻ có thân thế cao sang lại rơi xuống những hoàn cảnh khốn cùng nhất; trong khi những kẻ có gốc gác tầm thường lại vươn lên thành những quan chức lớn, mang bộ mặt kiêu ngạo, trang hoàng lại nội thất nhà cửa và tự cho mình chẳng kém cạnh bất kỳ ai. Chúng ta phải đối phó ra sao với những trường hợp như thế?”

Đúng lúc ấy, Hidari no Uma no Kami và Tō Shikibu no Jō bước vào, nói rằng họ cũng đến cung điện để trai giới. Vì cả hai đều là những tay sành sỏi tình trường lại ăn nói giỏi giang, Tō no Chūjō liền nhường lại cho họ quyền phán quyết câu hỏi của Genji, và trong cuộc thảo luận tiếp theo sau đó, nhiều lời chê bai đã được thốt lên. Uma no Kami lên tiếng trước. “Dù một vị phu nhân có vươn lên cao đến đâu đi nữa, nếu không xuất thân từ dòng dõi tương xứng, thiên hạ sẽ có cái nhìn rất khác về nàng so với một người sinh ra đã mang những vinh quang ấy; thế nhưng, nếu vì nghịch cảnh mà một vị phu nhân dòng dõi cao quý rơi vào cảnh khốn cùng không nơi nương tựa, dòng dõi trác tuyệt trong tâm hồn nàng sẽ nhanh chóng bị lãng quên và nàng trở thành đối tượng bị khinh miệt. Do đó, ta nghĩ rằng xét trên mọi mặt, chúng ta cũng phải xếp những vị phu nhân ấy vào ‘bậc trung’ mà thôi. Nhưng khi chúng ta xét đến con gái của các Zuryō, những kẻ được sai phái đến lo toan công việc ở các xứ sở xa xôi — cuộc đời họ thăng trầm biến đổi đến mức chúng ta hoàn toàn có thể hợp lý khi xếp họ vào bậc trung lưu.

Rồi còn có những vị Đại thần bậc ba và bậc bốn không thuộc nội các. Những người này thường bị coi thường hơn cả những quan chức tầm thường, tẻ nhạt. Họ thường xuất thân khá tốt, nhưng gánh vác ít trách nhiệm hơn các Đại thần trong Chính phủ và do đó có được sự bình yên trong tâm trí lớn hơn nhiều. Những thiếu nữ sinh ra trong các gia đình như vậy lớn lên trong sự bảo bọc hoàn toàn khỏi cảnh thiếu thốn hay cơ hàn dưới mọi hình thức, và quả thực thường sống giữa khung cảnh vô cùng xa hoa, lộng lẫy. Nhiều người trong số họ lớn lên thành những người phụ nữ mà nếu khinh miệt họ thì thật là ngu ngốc; một số từng được vào chốn cung đình, nơi họ gặt hái được những thành công hoàn toàn bất ngờ. Và về điều này, ta có thể dẫn ra rất nhiều, rất nhiều ví dụ.”

“Thành công của họ thường là do họ có rất nhiều tiền,” Genji mỉm cười nói. “Ngươi đáng lẽ không nên nói câu đó,” Tō no Chūjō quở trách, và Uma no Kami nói tiếp: “Có những người mà dòng dõi và tiếng tăm cao đến mức người ta không bao giờ nghĩ rằng học thức của họ lại có thể có điều chi thiếu sót; thế nhưng khi tiếp xúc, chúng ta lại tuyệt vọng thốt lên rằng ‘Làm sao mà họ có thể lớn lên thành ra thế này được chứ?’

Chắc chắn rằng người phụ nữ hoàn hảo không thiếu một chút nào trong những yếu tố cốt lõi ấy hẳn phải tồn tại đâu đó trên đời này, và nếu tìm thấy nàng thì ta cũng chẳng lấy gì làm kinh ngạc. Nhưng nàng chắc chắn sẽ vượt quá tầm với của một kẻ khiêm nhường như ta, và vì lý do đó, ta muốn xếp nàng vào một phạm trù riêng biệt chứ không tính vào sự phân loại hiện tại của chúng ta.

Nhưng giả sử rằng đằng sau chiếc cổng nào đó phủ đầy dây leo, ở một chốn mà chẳng ai biết là có sự tồn tại của một ngôi nhà, lại cất giấu một sinh linh có vẻ đẹp không thể tưởng tượng nổi — chúng ta sẽ kinh ngạc biết bao khi khám phá ra nàng! Sự bất ngờ hoàn toàn ấy, sự lật đổ mọi lý thuyết và cách phân loại khôn ngoan của chúng ta, có lẽ sẽ giáng một thứ bùa mê kỳ lạ và bất ngờ lên tâm hồn ta. Ta hình dung người cha của nàng có phần to lớn và cộc cằn; người anh trai thì cau có, mặt mày khó ưa. Bị giam cầm trong một căn phòng ngủ hoàn toàn tẻ nhạt và vô vị, nàng sẽ chịu đựng những luồng tưởng tượng kỳ quặc, để rồi dưới đôi tay nàng, những nghệ thuật mà kẻ khác học như những tài lẻ tầm thường lại trở nên đầy ý nghĩa và quan trọng một cách kỳ lạ; hoặc có lẽ trong một nghệ thuật nào đó, nàng sẽ làm chúng ta rung động bởi sự thành thạo đầy thú vị và bất ngờ. Một người như thế có lẽ nằm dưới sự chú ý của những kẻ mang dòng dõi thuần khiết như các vị. Nhưng phần ta, ta thấy thật khó lòng xua đuổi hình bóng nàng...” và tại đây, hắn nhìn sang Shikibu no Jō, người đang tự hỏi liệu miêu tả đó có ngụ ý ám chỉ các chị em gái của mình hay không, nhưng vẫn giữ im lặng. “Nếu ngay cả ở bậc cao nhất mà việc chọn lựa cũng khó khăn đến thế...” Genji thầm nghĩ, rồi bắt đầu gà gật ngủ.

Chàng khoác một bộ y phục bằng lụa trắng mềm mại, chiếc áo choàng thô hững hờ vắt trên vai, thắt lưng và dây buộc đều buông lơi. Dưới ánh đèn nơi chàng đang tựa vào, trông chàng kiều diễm đến mức người ta có thể ước gì chàng là một thiếu nữ; và họ nghĩ rằng ngay cả “người phụ nữ hoàn hảo” của Uma no Kami, kẻ mà hắn đã xếp vào một phạm trù riêng biệt, cũng không xứng đáng với một vị hoàng tử như Genji.

Cuộc trò chuyện vẫn tiếp tục. Rất nhiều người và nhiều việc được mang ra bàn tán. Uma no Kami cho rằng sự hoàn hảo cũng khó tìm thấy không kém trong những lĩnh vực khác. Bậc quân vương phải vất vả lắm mới chọn được các bề tôi cho mình. Nhưng ngài ít ra còn có công việc dễ dàng hơn một người chồng, bởi ngài không giao phó việc nước cho một, hai hay ba cá nhân đơn độc, mà thiết lập cả một hệ thống các bậc bề trên và kẻ dưới.

Nhưng khi phải chọn lựa nữ chúa cho một ngôi nhà, người ta buộc phải tìm ra một cá nhân duy nhất hội tụ trong thân thể mình nhiều phẩm chất khác nhau. Không thể quá khắc khe được. Hãy chắc chắn rằng người phụ nữ ta chọn sở hữu những phẩm chất hữu hình nhất định mà chúng ta ngưỡng mộ; và nếu ở những mặt khác nàng thiếu sót so với lý tưởng của chúng ta, chúng ta phải kiên nhẫn và nhớ lại những phẩm chất đã khơi nguồn cho chúng ta bắt đầu cuộc tán tỉnh.

Nhưng ngay cả ở đây chúng ta cũng phải cảnh giác; bởi có những kẻ vì sự ích kỷ của tuổi trẻ và nhan sắc không tì vết mà quyết tâm không để một hạt bụi nào vương vấn lấy mình. Trong thư từ, họ chọn những chủ đề vô hại nhất, nhưng vẫn khéo léo nhuộm đẫm từng thớ chữ của những nét mực bằng một sự dịu dàng khiến chúng ta hoang mang lo lắng. Thế nhưng một người như thế, khi chúng ta cuối cùng cũng hẹn gặp được, lại cất giọng nhỏ đến mức khó lòng nghe thấy, và vài câu nói yếu ớt thì thầm bên bờ môi của nàng chỉ càng khiến nàng trở nên bí ẩn hơn trước mà thôi. Tất cả những điều này có thể có vẻ là sự e ấp đáng yêu của sự thẹn thùng nơi thiếu nữ; nhưng sau này chúng ta có thể sẽ nhận ra rằng điều kìm hãm nàng chính là sự dữ dội trong những cảm xúc của nàng.

Hoặc một trường hợp khác, khi mọi chuyện có vẻ xuôi chèo mát mái, thì người bạn đời hoàn hảo hóa ra lại là kẻ quá dễ dồi dào cảm xúc để rồi vào những dịp không thích hợp nhất lại bày tỏ tình cảm của mình một cách lố bịch đến mức chúng ta bắt đầu ước gì mình có thể tống khứ được nàng.

Rồi lại có kiểu người nội trợ tận tụy, bất chấp nhan sắc của mình, vén tóc sau tai và cống hiến toàn bộ tâm sức cho từng chi tiết vì sự ấm no của gia đình chúng ta. Người chồng, trong những chuyến xuôi ngược chốn giang hồ, chắc chắn sẽ thấy và nghe được rất nhiều điều mà anh ta không thể bàn luận với người ngoài, nhưng lại rất sẵn lòng thổ lộ với một tri kỷ biết lắng nghe bằng sự đồng cảm và thấu hiểu, một người có thể cùng anh ta cười hoặc cùng khóc nếu cần thiết. Thường thì cũng có lúc một biến cố chính trị nào đó khiến anh ta vô cùng bận tâm hoặc buồn cười, và anh ta ngồi một mình khao khát được kể cho ai đó nghe về điều ấy. Anh ta bất chợt cười vì một hồi ức thầm kín nào đó hoặc thở dài thành tiếng. Nhưng người vợ chỉ hững hờ cất lời: “Có chuyện gì thế anh?” và chẳng hề tỏ ra quan tâm.

Điều này có xu hướng gây ra sự ức chế vô cùng.

Uma no Kami cân nhắc một vài trường hợp khác. Nhưng hắn không đi đến kết luận dứt khoát nào và thở dài thườn thượt, nói tiếp: “Vậy thì, như ta đã gợi ý, chúng ta hãy vứt bỏ chuyện gia thế và nhan sắc sang một bên. Hãy để nàng là sinh linh giản dị và ngây thơ nhất miễn là nàng chân thật và có tính khí hòa bình, để cuối cùng chúng ta không thiếu một chốn để đặt trọn niềm tin. Và nếu một đức tính nào đó tình cờ thuộc về nàng, chúng ta sẽ trân quý nó như món quà từ trời ban. Nhưng nếu chúng ta phát hiện ở nàng một vài khiếm khuyết nhỏ, thì cũng đừng nên quá soi mói. Và chúng ta có thể chắc chắn rằng nếu nàng vững vàng ở những đức tính bao dung và nhã nhặn thì diện mạo bên ngoài của nàng sẽ không đến nỗi quá khắc nghiệt.

Có những kẻ chịu đựng quá mức, ra vẻ không nhận ra những điều bất công đáng lẽ phải được đền đáp, và ra vẻ là những bậc kỳ tài của lòng trung kiên bị đặt sai chỗ. Thế nhưng bỗng nhiên đến một lúc nào đó, một kẻ như thế không thể kiềm chế được nữa, để lại sau lưng một bài thơ ngập tràn những lời lẽ thảm thiết có khả năng khơi dậy những tình cảm hối hận đau đớn nhất, nàng trốn đến một ngôi làng hẻo lánh trên núi hay một bờ biển hoang vắng nào đó, và trong một thời gian dài, mọi dấu vết về nàng đều biến mất.

Khi ta còn là một cậu bé, các cung nhân thường kể cho ta nghe những câu chuyện buồn dạng này. Ta chưa bao giờ hoài nghi rằng những cảm xúc được gửi gắm trong đó là có thật, và ta đã khóc rấm rứt. Nhưng giờ đây ta bắt đầu nghi ngờ rằng những nỗi đau khổ ấy phần lớn chỉ là sự giả trắc. Nàng đã bỏ lại sau lưng (người phụ nữ mà chúng ta đang tưởng tượng ra đây) một người chồng có lẽ vẫn còn yêu thương nàng; nàng tự làm cho mình trở nên đau khổ, và bằng cách biến mất theo cách này, nàng đang gây ra cho anh ta nỗi lo âu không thể diễn tả bằng lời, có lẽ chỉ vì cái mục đích lố bịch là thử thách tình cảm của anh ta mà thôi. Rồi xuất hiện một gã bạn bè ngưỡng mộ nào đó kêu lên: ‘Trái tim mới làm sao! Chiều sâu cảm xúc mới lớn làm sao!’ Nàng lại càng trở nên ảm đạm hơn nữa, và cuối cùng bước chân vào chốn cửa Phật. Khi quyết định bước đi bước này, nàng hoàn toàn chân thành và không hề có mảy may ý định quay trở lại cõi trần. Rồi một người bạn nữ hay tin và kêu lên: ‘Khổ thân nàng làm sao; hẳn là nàng đã phải trải qua một sự dằn vặt tâm can tột cùng mới làm được điều này!’ và đến thăm nàng trong thất tu. Khi người chồng, kẻ chưa từng nguôi ngoai niềm thương tiếc nàng, nghe tin nàng đã trở thành người như thế, anh ta oà khóc nghẹn ngào, và một người hầu hay nhũ mẫu già nhìn thấy cảnh ấy liền hớt hải chạy đến am tu với những câu chuyện về sự tuyệt vọng của người chồng, rồi van lơn: ‘Ôi thưa Phu nhân, thật là uổng phí quá, uổng phí quá!’ Khi ấy vị ni cô, quên mất mình đang ở đâu và là ai, giơ tay lên đầu để vuốt thẳng mái tóc, chỉ để nhận ra rằng nó đã bị cạo sạch. Trong nỗi tuyệt vọng khốn cùng, nàng gục xuống sàn nhà, và dù có cố gắng cách mấy, những giọt nước mắt cũng bắt đầu tuôn rơi. Giờ thì mất mát đã trọn vẹn; bởi vì không thể lúc nào cũng cầu xin sức mạnh, trong tâm trí nàng len lỏi cái tư tưởng tội lỗi rằng mình đã sai lầm khi đi tu, và nàng phạm tội này thường xuyên đến nỗi ngay cả Đức Phật cũng phải cho rằng nàng lúc này còn tội lỗi hơn cả trước khi đọc lời thề nguyện; và nàng cảm thấy chắc chắn rằng những suy nghĩ khủng khiếp này đang dẫn dắt linh hồn nàng xuống tầng Địa ngục tối tăm nhất. Nhưng nếu nhân duyên từ kiếp trước của họ tình cờ hướng nặng về một sự chia ly, nàng sẽ bị tìm thấy và bắt gặp trước khi kịp đọc lời thề nguyện cuối cùng. Trong trường hợp đó, cuộc đời họ sẽ không tài nào chịu nổi trừ khi nàng hoàn toàn quyết tâm, dẫu có chuyện hay ho hay tồi tệ xảy ra đi nữa, lần này sẽ nhắm mắt làm ngơ trước mọi điều sai quấy.

Lại có những kẻ cứ phải mãi mãi canh chừng tình cảm của chính mình và của chồng. Một người như thế, nếu thấy ở người chồng không hẳn là một lỗi lầm mà chỉ là một khuynh hướng nhỏ nhất muốn đi chang lòng, liền làm ra vẻ giận dỗi ngớ ngẩn, tuyên bố đầy phẫn nộ rằng nàng sẽ không thèm đếm xỉa gì đến anh ta nữa.

Nhưng ngay cả khi tâm tư của một người đàn ông tình cờ có hơi chệch hướng đi chăng nữa, thì tình cảm thuở ban đầu của anh ta vẫn có thể rất mạnh mẽ và cuối cùng sẽ quay trở lại chốn cũ. Giờ đây, bằng những cơn hờn dỗi quái đản của mình, nàng đã tạo ra một vết nứt không tài nào hàn gắn nổi. Trong khi đó, người nào mà khi một lỗi lầm nhỏ cần được quở trách thầm lặng, chỉ thể hiện qua một ánh nhìn để cho thấy nàng không hề không biết; nhưng khi một tội lỗi lớn đòi hỏi phải răn đe, lại biết cách ám chỉ mà không cần dùng lời cay nghiệt, thì cuối cùng sẽ có được vị thế trong lòng người chủ của mình tốt hơn bao giờ hết. Bởi vì thường thì chính hình ảnh của sự bao dung nơi chúng ta sẽ truyền cho người bên cạnh sức mạnh để kiểm soát những tình cảm nổi loạn trong lòng họ.

Nhưng kẻ nào có lòng bao dung và sự tha thứ không bờ bến, dẫu điều này có vẻ xuất phát từ vẻ đẹp và tính khí nhã nhặn của nàng, thì trên thực tế lại đang phơi bày sự cạn cợt trong cảm xúc của nàng: ‘Con thuyền không neo thì ắt phải trôi theo dòng nước.’ Các ngươi không cùng suy nghĩ này sao?”

Tō no Chūjō gật đầu. “Có những kẻ,” hắn nói, “từng tưởng rằng bằng cách khơi gợi sự hoài nghi vô căn cứ trong tâm trí người mình yêu, chúng ta có thể làm sống lại một tình cảm đang phai nhạt. Nhưng thí nghiệm này vô cùng nguy hiểm. Những kẻ khuyên dùng cách này tin chắc rằng chừng nào sự hờn dỗi còn là vô căn cứ thì người ta chỉ cần chịu đựng trong im lặng là mọi chuyện sẽ sớm ổn thỏa. Tuy nhiên, ta quan sát thấy rằng sự việc hoàn toàn không phải như vậy.

Nhưng suy cho cùng, chẳng có đức tính nào ở người phụ nữ lớn lao hơn điều này: đó là nàng biết lấy sự dịu dàng và lòng bao dung để đối mặt với mọi điều sai trái bất kể lớn nhỏ rơi vào phần đời của mình.” Khi nói những điều này, hắn nghĩ đến người em gái của mình, công chúa Aoi; nhưng lại cảm thấy thất vọng và hậm hực khi phát hiện ra rằng Genji, kẻ mà hắn đang chờ đợi những lời bình luận, đã ngủ say từ lúc nào.

Uma no Kami vốn là kẻ sành sỏi trong những cuộc thảo luận như thế, giờ đây đang đứng rướn cổ tự đắc. Tō no Chūjō vốn có hứng thú muốn nghe thêm những gì hắn nói nên đang nhọc công chiều chuộng và khích lệ hắn.

“Chuyện đối với phụ nữ cũng giống như đối với các tác phẩm của nghệ nhân vậy,” Uma no Kami nói. “Người thợ chạm khắc có thể tạo ra bất cứ thứ gì hắn muốn. Thế nhưng sản phẩm của hắn chỉ là những thứ đồ chơi chốc lát, để ngắm nhìn cho vui chứ không được chế tạo theo bất kỳ giới luật hay luật lệ nào. Khi thời thế thay đổi, người thợ chạm khắc cũng sẽ thay đổi phong cách của mình và tạo ra những món đồ chơi mới để bắt kịp thị hiếu của những ngày qua đi. Nhưng lại có một loại nghệ sĩ khác, người đặt tâm huyết vào công việc của mình một cách điềm đạm hơn, nỗ lực mang lại vẻ đẹp thực sự cho những vật dụng mà con người thực sự sử dụng và tạo cho chúng những hình dáng mà truyền thống đã quy định. Người chế tạo ra những vật dụng thực sự này không thể bị nhầm lẫn dù chỉ một khoảnh khắc với kẻ chạm khắc những món đồ chơi nhảm nhí.

Ngay cả trong xưởng họa cũng có rất nhiều nghệ sĩ xuất sắc được chọn lựa vì sự thành thạo trong nghệ thuật vẽ mực; và quả thực tất cả bọn họ đều khéo léo đến mức khó lòng phân định ai cao ai thấp. Nhưng tất cả bọn họ đều đang thực hiện những đề tài nhằm gây ấn tượng và sự kinh ngạc. Người thì vẽ Núi Hōrai; kẻ thì vẽ một con quái vật biển hung tợn đang cỡi trên cơn bão; kẻ khác lại vẽ những loài thú dữ đến từ Vùng đất bên kia biển cả, hay gương mặt của những yêu ma tưởng tượng. Thả cho trí tưởng tượng bay bổng hoang dại, họ chẳng màng đến vẻ đẹp, mà chỉ nghĩ đến việc làm sao để gây cho người xem sự kinh ngạc tột cùng. Và dẫu không có gì trong tranh của họ là thực, thì mọi thứ đều có vẻ hợp lý. Nhưng những ngọn đồi và dòng sông bình thường, đúng như nguyên trạng của chúng, những ngôi nhà mà ngươi có thể nhìn thấy ở bất cứ đâu, với tất cả vẻ đẹp thực sự và sự hài hòa về hình khối của chúng — lặng lẽ vẽ lại những khung cảnh như thế, hoặc hé lộ những gì ẩn giấu đằng sau một hàng rào thân mật nào đó được che khuất xa cách khỏi thế giới, và những tán cây rậm rạp trên một ngọn đồi chẳng có gì anh hùng, và tất cả những điều ấy với sự chăm chút thích đáng cho bố cục, tỷ lệ và những thứ tương tự — những tác phẩm như thế đòi hỏi kỹ năng tối thượng của bậc thầy vĩ đại nhất và chắc chắn sẽ kéo người thợ thủ công tầm thường vào muôn vàn sai lầm. Cả trong thư pháp cũng vậy, chúng ta thấy có những kẻ vô cớ kéo dài những nét chữ thảo sang bên này hay bên kia, và hy vọng những nét hoa văn uốn lượn của mình sẽ bị nhầm lẫn với thiên tài. Nhưng nghệ thuật viết chữ chân chính bảo lưu trong từng con chữ sự cân bằng và hình khối của nó, và dẫu thoạt đầu một số chữ có vẻ như chỉ mới thành hình một nửa, nhưng khi chúng ta so sánh chúng với các tập mẫu chữ, chúng ta sẽ thấy chẳng có chút gì sai sót cả.

Sự việc trong những vấn đề vụn vặt này cũng là như thế. Và huống chi là trong việc đánh giá trái tim con người, chúng ta lại càng phải hoài nghi tất cả những dáng vẻ và điệu bộ hợp thời, tất cả những mánh khóe và sự láu cá chỉ học được để làm hài lòng cái nhìn bên ngoài! Điều này ta đã hiểu ra từ dạo trước, và nếu các ngươi chịu kiên nhẫn với ta, ta sẽ kể cho nghe câu chuyện ấy.”

Nói xong, hắn xích lại gần hơn một chút, và Genji thức giấc. Tō no Chūjō, với sự tập trung say mê, đang chống cằm lắng nghe. Toàn bộ bài phát biểu của Uma no Kami đêm hôm ấy quả thực rất giống bài giảng của một vị tuyên úy về thói đời, và có phần ngớ ngẩn. Nhưng trong những dịp như thế này, chúng ta rất dễ bị cuốn vào việc thảo luận về những ý tưởng của chính mình và những bí mật thầm kín nhất mà không hề giữ kẽ một chút nào.

“Nó xảy ra khi ta còn trẻ, và ở một vị trí còn khiêm nhường hơn ngày hôm nay rất nhiều,” Uma no Kami tiếp tục. “Ta khi ấy đang say đắm một thiếu nữ (giống như người vợ tận tụy, đầu tắt mặt tối mà ta vừa nhắc đến lúc nãy) không phải là một nhan sắc buồm căng gió lớn; và trong sự kiêu ngạo của tuổi trẻ, ta nghĩ nàng chỉ tạm được cho lúc bấy giờ, chứ tuyệt đối không thể làm vợ của một trang nam tử tuyệt vời như ta. Nàng là một người bạn đồng hành tuyệt vời trong những lúc ta rảnh rỗi không có việc gì làm; nhưng nàng có một tính khí ghen tuông đến mức dữ dội, đến nỗi ta thà chịu đựng sự thiếu hụt đi một chút lòng tận tụy còn hơn là nàng cứ tỏ ra nồng nhiệt và đòi hỏi một cách quá dữ dội như thế.

Ta cứ nghĩ mãi như thế, bực bội vì những mối hoài nghi không dứt của nàng. Nhưng rồi ta lại nhớ đến sự tận tụy không ngừng nghỉ của nàng dành cho lợi ích của một kẻ suy cho cùng chẳng có tí tên tuổi gì, và dằn vặt vì hối hận, ta tin chắc rằng chỉ cần ta kiên nhẫn một chút, nàng rồi sẽ có ngày học được cách kiềm chế lòng ghen tuông của mình.

Nàng có thói quen chăm lo cho những nhu cầu nhỏ nhặt nhất của ta thậm chí trước cả khi ta tự nhận thức được chúng; bất cứ điều gì nàng cảm thấy mình còn thiếu sót, nàng đều cố gắng trau dồi, và ở những mặt nào mà nàng biết mình vẫn chưa theo kịp mong muốn của ta, nàng luôn cẩn trọng không bao giờ để lộ sự thiếu sót đó theo cách có thể khiến ta phiền lòng. Cứ thế bằng cách này hay cách khác, nàng luôn bận rộn vun vén cho công việc của ta, và nàng hy vọng rằng nếu mọi thứ cho đến giọt sương cuối cùng (như người ta thường nói) đều được tiến hành theo đúng ý muốn của ta, điều này sẽ được ghi nhận vào công trạng của nàng và giúp bù đắp những khiếm khuyết trên cơ thể nàng — dẫu có ngoan ngoãn và chiều chuộng đến đâu đi nữa thì nàng (như nàng hằng tưởng tượng một cách ngây thơ) cũng không thể tránh khỏi việc làm ta chán ghét; và vào thời điểm này, nàng thậm chí còn trốn tránh những người lạ mặt để cái nhìn kém thiện cảm của họ về ngoại hình của nàng không làm ta phải bẽ mặt.

Trong khi đó, dần dà trở nên quen thuộc với nhan sắc tầm thường của nàng, ta cảm thấy vô cùng mãn nguyện với tính cách của nàng, ngoại trừ cái điều khoản ghen tuông duy nhất ấy; và ở điểm này thì nàng chẳng hề sửa đổi gì cả. Bấy giờ ta bắt đầu tự nhủ: ‘Chắc chắn là, vì nàng có vẻ rất khao khát làm vui lòng ta, lại rụt rè như thế, hẳn phải có cách nào đó để dọa cho nàng một trận sợ hãi, từ đó dạy cho nàng một bài học, để ít ra trong một thời gian, chúng ta có được sự thảnh thơi khỏi cái chuyện quái quỷ này.’ Và dẫu biết rằng việc đó sẽ khiến ta phải trả giá đắt, ta vẫn quyết định làm ra vẻ như muốn từ bỏ nàng, nghĩ rằng vì nàng quá yêu ta nên đây sẽ là cách tốt nhất để dạy cho nàng một bài học. Theo đó, ta đối xử với nàng vô cùng lạnh nhạt, và nàng như thường lệ bắt đầu cơn ghen tuông và cư xử ngớ ngẩn đến mức cuối cùng ta phải nói với nàng rằng: ‘Nếu nàng muốn tống khứ vĩnh viễn một kẻ vô cùng yêu thương nàng, nàng đang đi đúng hướng với tất cả những lần hờn dỗi vô cớ từ đầu đến cuối này đấy. Nhưng nếu nàng muốn tiếp tục gắn bó với ta, nàng phải từ bỏ ngay cái thói ngờ vực có âm mưu sâu xa mỗi lần nàng tưởng tượng rằng ta đang đối xử tệ bạc với nàng. Cứ làm thế đi, và nàng có thể chắc chắn rằng ta sẽ tiếp tục yêu thương nàng thắm thiết. Rất có thể theo thời gian, ta sẽ vươn lên cao hơn một chút trong thiên hạ và khi ấy...’

Ta cứ nghĩ rằng mình đã xoay sở mọi chuyện vô cùng khéo léo, dẫu có lẽ trong lúc nóng giận ta đã nói năng có phần hơi thô lỗ. Nàng mỉm cười yếu ớt và đáp lại rằng nếu chỉ là vấn đề chịu đựng một thời gian trước những thất bại và sự vỡ mộng của ta, điều đó chẳng làm nàng bận tâm chút nào, và nàng sẽ vui lòng chờ đợi cho đến khi ta trở thành một nhân vật có vai vế. ‘Nhưng thật là một thử thách gian nan,’ nàng nói, ‘khi phải tiếp tục chịu đựng sự lạnh nhạt của ngươi năm này qua năm khác và chờ đợi cái thời điểm ngươi cuối cùng cũng học được cách đối xử với ta cho ra dáng con người; và do đó, ta đồng tình với ngươi rằng đã đến lúc chúng ta nên đi theo con đường riêng của mỗi người.’ Rồi trong một cơn ghen tuông cuồng loạn và không thể kìm chế, nàng bắt đầu trút lên đầu ta một trận cuồng phong những lời quở trách cay đắng, và với sự hung dữ của đàn bà, nàng đột nhiên chộp lấy ngón tay út của ta và cắn sâu vào đó. Nỗi đau bất ngờ thật khó lòng chịu nổi, nhưng trấn tĩnh lại, ta cất giọng bi thảm: ‘Giờ thì nàng đã khắc lên ta vết tích này rồi, ta sẽ càng lận đận hơn nữa trong xã hội thượng lưu; còn về chuyện thăng quan tiến chức, ta sẽ bị xem là một vết nhơ đối với công sở hèn m kém cỏi nhất và không tài nào thể hiện được một phong thái tao nhã ở bất kỳ cương vị nào, ta sẽ buộc phải rút lui hoàn toàn khỏi thế giới này. Dù sao thì nàng và ta chắc chắn cũng sẽ không gặp lại nhau nữa đâu,’ và vừa uốn cong ngón tay bị thương vừa quay người bước đi, ta ngâm câu thơ: ‘Khi ta gập ngón tay đếm những lần ta gặp gỡ, chẳng phải chỉ có một ngón tay mang chứng tích của nỗi đau này.’ Và nàng, bỗng nhiên oà khóc nức nở... ‘Nếu trong tận đáy lòng ngươi chỉ tìm kiếm những nỗi đau để đếm, thì đôi bàn tay chúng ta tốt nhất nên dùng vào việc chia ly.’ Sau vài lời nữa, ta bỏ đi, không một phút nghĩ rằng mọi chuyện đã chấm dứt.

Ngày tháng trôi qua, và chẳng có chút tin tức gì. Ta bắt đầu đâm ra bứt rứt. Một đêm nọ, khi ta đang ở trong cung để tổng duyệt âm nhạc cho ngày lễ hội, trời đổ mưa tuyết nặng hạt; và ta đứng tại nơi mà những kẻ từ cung điện giải tán ra, không tài nào quyết định nổi nên đi về hướng nào. Bởi vì chẳng ở đâu ta có thứ được gọi là một mái nhà đúng nghĩa. Ta dĩ nhiên có thể thuê một căn phòng trong khuôn viên cung điện; nhưng ta rùng mình khi nghĩ đến sự lộng lẫy lạnh lẽo sẽ vây quanh mình. Bỗng nhiên ta bắt đầu tự hỏi nàng đang nghĩ gì, nét mặt nàng ra sao; và phủi sạch tuyết trên vai, ta lên đường tìm đến nhà nàng. Ta thừa nhận là mình cảm thấy bất an; nhưng ta nghĩ rằng sau một khoảng thời gian dài như thế, ngọn lửa giận của nàng chắc hẳn đã phần nào nguôi ngoai. Bên trong căn phòng, ánh đèn hắt ra mờ ảo, được quay mặt vào vách. Vấy áo lót được phơi trên một chiếc ghế dài lớn, đệm mền ấm áp, rèm giường đã được kéo lên, và ta đinh ninh rằng vì một lý do nào đó nàng thực sự đang mong chờ ta đến. Ta đang tự đắc vì đã có một cú đánh trúng đích đầy may mắn, thì bất chợt: ‘Không có nhà!’; và qua gặng hỏi người hầu, ta hay tin rằng nàng vừa mới rời đi về nhà cha mẹ ngay trong đêm hôm ấy, chỉ để lại một vài người hầu thiết yếu ở lại. Việc cho đến lúc này nàng vẫn chưa hề gửi một bài thơ hay lời nhắn hòa giải nào dường như cho thấy sự chai sạn trong tâm hồn, và đã khiến ta bất an từ trước. Giờ đây ta bắt đầu sợ rằng thói ngờ vực và ghen tuông chết tiệt của nàng chẳng qua chỉ là một thủ đoạn để khiến ta chán ngấy nàng, và dẫu ta chẳng thể tìm lại được bằng chứng nào khác cho việc này, ta vẫn rơi vào nỗi tuyệt vọng lớn lao. Và để cho nàng thấy rằng, dẫu chúng ta không còn gặp nhau, ta vẫn nghĩ về nàng và vun vén cho nàng, ta đã mua cho nàng một ít vải may áo, chọn lựa một sắc màu vô cùng tuyệt thú và khác thường, cùng một chất liệu mà ta biết nàng sẽ rất vui mừng khi có được. ‘Dù sao đi nữa,’ ta nghĩ, ‘nàng hẳn không muốn gạt bỏ hoàn toàn ta ra khỏi đầu nàng đâu.’ Khi ta thông báo về món quà đã mua này, nàng không hề cự tuyệt hay tìm cách trốn tránh ta, mà đối đáp với mọi câu hỏi của ta một cách bình thản và điềm tĩnh, chẳng hề có chút dấu hiệu nào cho thấy nàng hổ thẹn về bản thân.

Cuối cùng nàng bảo rằng nếu ta cứ tiếp tục như trước, nàng sẽ không bao giờ tha thứ cho ta; nhưng nếu ta hứa sẽ sống điềm đạm hơn, nàng sẽ nhận lại ta. Thấy nàng vẫn còn tơ tưởng đến ta, ta quyết định rèn giũa nàng thêm chút nữa, liền bảo rằng ta không thể đưa ra bất kỳ điều kiện nào và phải được tự do sống theo ý mình. Thế là cuộc giằng co tiếp tục; nhưng có vẻ như nó tổn thương nàng nhiều hơn ta tưởng, bởi vì chẳng bao lâu sau nàngâm thầm lâm bệnh rồi qua đời, để lại cho ta sự bàng hoàng trước hậu quả của trò chơi bồng bột của mình. Và giờ đây ta cảm thấy rằng, dẫu nàng có mang bất kỳ khiếm khuyết nào đi chăng nữa, thì riêng lòng tận tụy của nàng thôi cũng đã đủ biến nàng thành một người vợ hoàn hảo cho ta rồi. Ta nhớ lại việc cả trong những câu chuyện phiếm vụn vặt lẫn việc cân nhắc những vấn đề trọng đại, nàng chưa từng có một lần nào tỏ ra lúng túng, nhớ lại cách nàng nhuộm lụa tơ tăm tài tình sánh ngang với Nữ thần Tatsuta, người nhuộm thắm những chiếc lá mùa thu, và cách nàng thêu thùa cùng những thứ tương tự chẳng hề kém phần khéo léo so với Tanabata, Nữ thần Dệt vải trên bầu trời.”

Đến đây hắn dừng lại, vô cùng đau buồn trước hồi ức về vô vàn tài năng và đức hạnh của người phụ nữ ấy.

“Nữ thần Dệt vải và Chàng chăn trâu,” Tō no Chūjō nói, “tận hưởng một tình yêu vĩnh cửu. Giá như nàng cũng giống như Nữ thần Thợ dệt ở điểm này, ta nghĩ ngươi đã chẳng bận tâm nếu nàng có kém khéo léo hơn một chút trong chuyện kim chỉ. Ta lấy làm lạ rằng với một sinh linh hiếm có ấy trong tâm trí, ngươi lại tuyên bố thế giới này là một chốn trống rỗng đến thế.”

“Hãy nghe đây,” Uma no Kami đáp. “Cũng vào khoảng thời gian đó, có một người phụ nữ khác mà ta thường lui tới. Nàng có xuất thân cao quý hơn người trước; tài năng làm thơ, viết chữ thảo, gảy đàn tỳ bà, sự lanh lợi của đôi tay và chiếc lưỡi đều vô cùng nổi bật, cho thấy nàng không phải là một phụ nữ có bản chất tầm thường; và điều này quả thực được thừa nhận bởi những ai biết nàng. Thêm vào đó, nàng không hề kém sắc và đôi khi, khi ta cần được nghỉ ngơi khỏi mụ đàn bà bám đuôi cay nghiệt của mình, ta thường lén lút đến thăm nàng. Cuối cùng ta nhận ra rằng mình đã hoàn toàn say đắm nàng. Sau cái chết của người kia, ta vô cùng đau khổ. Nhưng việc gặm nhấm quá khứ chẳng ích gì, và ta bắt đầu đến thăm người tình mới ngày một thường xuyên hơn. Chẳng mấy chốc ta đi đến kết luận rằng nàng là kẻ phù phiếm và ta hoàn toàn chẳng có lấy một chút niềm tin rằng mình sẽ thích những gì diễn ra ở đó khi ta không có mặt để chứng kiến. Giờ đây ta chỉ đến thăm nàng vào những khoảng thời gian cách xa nhau và cuối cùng đi đến quyết định rằng nàng đã có kẻ tình nhân khác.

Đó là vào Tháng Vô Thần, dưới một đêm trăng đẹp tuyệt trần. Khi ta rời khỏi cung điện, ta gặp một vị thiếu niên triều thần nọ, người mà khi ta bảo rằng mình đang lái xe đến chơi đêm tại dinh thự của Đại nạp ngôn, liền nói rằng đường của hắn cũng cùng hướng với ta và xin đi cùng. Con đường đi ngang qua nhà người tình của ta, và chính tại nơi đó hắn đã xuống xe, nói rằng mình có một cuộc hẹn mà hắn rất tiếc nếu không thể thực hiện. Bức tường đã một nửa đổ nát và qua những khoảng trống của nó, ta nhìn thấy làn nước mờ ảo của hồ nước. Thật không dễ gì (bởi ngay cả những ánh trăng lúc ấy dường như cũng nấn ná lại nơi này!) mà vội vã lướt qua một chốn xinh đẹp nhường ấy, và khi hắn rời khỏi xe ngựa, ta cũng rời khỏi xe của mình.

Ngay lập tức, gã đàn ông này (kẻ mà giờ đây ta biết chính là gã tình nhân khác mà ta đã đoán trước sự tồn tại) liền bước đến ngồi phệch một cách vô tư lên bậu cửa bằng tre của hiên nhà và bắt đầu đăm đăm ngắm trăng. Những khóm cúc đang độ nở rộ khoe sắc, những chiếc lá rụng sáng chói đang lăn lộn và vờn đuổi nhau trong gió. Quả thực một khung cảnh đẹp đẽ tuyệt vời đã đập vào mắt chúng ta. Chẳng mấy chốc hắn rút một cây sáo ra từ vạt áo và bắt đầu thổi. Rồi đặt cây sáo sang một bên, hắn bắt đầu ngân nga câu ‘Bóng râm ngọt ngào’ và những khúc ca khác. Chẳng mấy chốc, một tiếng đàn tranh bản địa du dương vang lên điều chỉnh từ đâu đó bên trong ngôi nhà và một sự đệm đàn khéo léo hòa quyện vào những khúc ca ngẫu hứng của hắn. Cây đàn tranh của nàng được lên dây theo cung điệu mùa thu, và nàng tấu lên với ngần ấy sự dịu dàng và tình cảm để dẫu tiếng nhạc phát ra từ sau những cánh chớp khép kín, nó vẫn nghe vô cùng hiện đại và nồng nàn, hòa quyện hoàn hảo với vẻ đẹp dịu êm của ánh trăng. Vị triều thần bị mê hoặc, và khi hắn bước tới để đặt mình ngay bên dưới cửa sổ của nàng, hắn quay sang ta và nhận xét với vẻ tự đắc rằng giữa đám lá rụng chẳng có dấu chân nào khác để lại vết tích. Rồi ngắt một đóa cúc, hắn cất tiếng ca:

Lạ thay khúc nhạc đàn tranh,

Đóa hoa vô song cùng đêm tuyệt mỹ này,

Lại chẳng lôi kéo được bước chân nào khác dừng lại trước thềm ngươi!

và rồi, khẩn khoản xin nàng tha thứ cho những vần thơ ngập ngừng của mình, hắn nài nỉ nàng tấu lên một khúc nữa khi vẫn còn có kẻ đang tha thiết mỉm cầu được lắng nghe. Sau khi hắn dành cho nàng vô số những lời tán dương khác, người phụ nữ đáp lại bằng một giọng điệu điệu đà với khúc ngâm:

Ước gì ta có một khúc ca níu giữ nổi

Tiếng sáo hòa quyện cùng âm thanh

Xào xạc nhẹ nhàng của đám lá thu rơi.

và sau những lời ve vãn ấy, vẫn chẳng mảy may hoài nghi, nàng cầm lấy cây đàn tranh mười ba dây, lên dây theo cung điệu Banjiki rồi khua tung tóe lên các dây đàn với tất cả sự cuồng nhiệt mà thời thế đòi hỏi lúc bấy giờ. Quả là một màn trình diễn xuất sắc không chối cãi được, nhưng ta không thể nói rằng nó tạo cho ta một ấn tượng dễ chịu cho lắm.

Một người đàn ông có thể tự khuây khỉu đủ đường bằng cách thỉnh thoảng chơi đùa với một vị phu nhân nào đó chốn cung đình; sẽ tận hưởng chút niềm vui có thể khi ở bên nàng và chẳng thèm bận tâm đến những gì diễn ra khi mình vắng mặt. Vị phu nhân này ta cũng chỉ gặp gỡ dăm bữa nửa tháng, nhưng hoàn cảnh của nàng từng khiến ta ngây ngô tưởng tượng rằng mình là kẻ duy nhất ngự trị trong tâm tư nàng. Thế nhưng màn kịch của đêm hôm ấy đã xóa sạch mảnh vải tin tưởng cuối cùng trong ta, và ta không bao giờ gặp lại nàng nữa.

Hai trải nghiệm này, rơi vào phần đời của ta khi ta hãy còn quá trẻ, đã sớm tước đi trong ta mọi hy vọng nơi phụ nữ. Và kể từ thời điểm đó, cái nhìn của ta về họ chỉ ngày càng trở nên tăm tối hơn. Chắc chắn rằng đối với các ngươi ở độ tuổi này, chúng trông thật mê hoặc làm sao, những thứ ‘hạt sương trên cỏ rơi xuống hễ chạm vào,’ những ‘hạt mưa đá lấp lánh tan chảy hễ nhặt trong tay.’ Nhưng khi các ngươi lớn thêm chút nữa, các ngươi sẽ suy nghĩ giống như ta. Hãy nghe lời khuyên của ta ít nhất là trong chuyện này; hãy cảnh giác với những điệu bộ mơn trớn và những con đường mềm mại, đầy cạm bẫy. Bởi vì nếu các ngươi quá liều lĩnh để mặc chúng dẫn dắt mình đi lạc hướng, các ngươi sẽ sớm nhận ra mình trông thật ngớ ngẩn làm sao trong cõi đời này.”

Tō no Chūjō như thường lệ gật đầu đồng thuận, và nụ cười của Genji trông có vẻ như cũng cho thấy chàng chấp nhận lời khuyên của Uma no Kami. “Hai câu chuyện của ngươi quả thực rất ảm đạm,” chàng vừa cười vừa nói. Và tại đây Tō no Chūjō chen vào: “Ta sẽ kể cho các ngươi nghe một câu chuyện về chính ta. Có một người phụ nữ mà ta buộc phải làm quen trong sự bí mật vô cùng. Nhưng nhan sắc của nàng hoàn toàn đền đáp cho những nhọc nhằn của ta, và dẫu ta chẳng hề có ý định biến nàng thành vợ mình, ta vẫn trở nên quyến rũ nàng sâu sắc đến mức chẳng mấy chốc ta nhận ra mình không tài nào gạt nàng ra khỏi đầu và nàng dường như đặt trọn niềm tin tưởng nơi ta. Sự tin tưởng ấy lớn đến mức khi thỉnh thoảng ta buộc phải cư xử theo cách có thể dễ dàng khơi dậy sự phẫn nộ của nàng, nàng dường như chẳng hề nhận thấy có điều gì bất ổn, và ngay cả khi ta bỏ bê nàng trong nhiều tuần liền, nàng vẫn đối xử với ta như thể ta vẫn đang đến mỗi ngày. Cuối cùng quả thực ta cảm thấy sự sẵn sàng tiếp đón ta bất cứ khi nào và bất cứ ra sao ấy vô cùng đau đớn, và quyết định từ nay về sau sẽ sống sao cho xứng đáng với sự tin tưởng kỳ lạ của nàng.

Cha mẹ nàng đều đã qua đời và đây có lẽ là lý do tại sao, vì ta là tất cả những gì nàng có trên đời này, nàng đối xử với ta bằng sự dịu dàng đầy yêu thương, bất chấp vô vàn điều bất công mà ta gây ra cho nàng. Ta phải thú nhận rằng quyết định của mình chẳng kéo dài được bao lâu, và ta chẳng mấy chốc lại bỏ bê nàng tồi tệ hơn trước. Trong suốt khoảng thời gian này (ta mãi sau này mới hay biết) một kẻ nào đó đã phát hiện ra mối thâm tình của chúng ta bắt đầu gửi cho nàng những bức thư bóng gió khiến nàng hoảng sợ và đau khổ vô cùng. Chẳng hề hay biết về rắc rối mà nàng đang vướng vào, dẫu vẫn thường nghĩ về nàng, ta đã không đến cũng không viết thư cho nàng trong một thời gian dài. Đúng vào lúc nàng rơi vào sự tuyệt vọng tột cùng thì một đứa bé chào đời, và cuối cùng trong nỗi đau đớn cùng cực, nàng ngắt một cành hoa có tên là ‘Con của lòng ta’ rồi gửi đến cho ta.”

Và đến đây, mắt Tō no Chūjō ngấn lệ.

“Nào,” Genji nói, “vậy nàng có viết kèm theo một lời nhắn nào không?” — “Ồ, chẳng có gì quá ư khác thường,” Tō no Chūjō đáp. “Nàng viết: ‘Dẫu hàng rào của người tiều phu có rách nát tả tơi, xin ngài đôi khi hãy rủ lòng chiếu cố đến đóa hoa Con Thơ đang khoe sắc ngọt ngào nơi ấy.’ Điều này đã kéo ta đến bên nàng. Như thường lệ, nàng chẳng hề quở trách ta, nhưng trông nàng đủ buồn bã, và khi ta ngắm nhìn sự hoang vu ảm đạm của ngôi nhà nơi mọi vật mang một vẻ mặt chẳng kém phần chán nản so với tiếng dế kêu não nề trong thảm cỏ, nàng trong mắt ta tựa như một vị công chúa bất hạnh trong câu chuyện cổ tích, và mong nàng cảm thấy rằng chính vì tình nghĩa mẹ con mà ta đến chứ không phải vì đứa bé, ta đã đáp lại bằng một bài thơ trong đó ta gọi đóa hoa Con Thơ bằng cái tên khác của nó là ‘Hoa Giường Ngủ,’ và nàng đáp lại bằng một bài thơ bóng gió mờ ảo về cơn bão dữ dội từng giáng xuống trong ngày chào đời của đóa hoa Giường Ngủ ấy. Nàng nói năng nhẹ nhàng và dường như không hề giận dữ ra mặt với ta; và khi vài giọt nước mắt rơi xuống, nàng vô cùng nhọc công che giấu chúng, và dường như cảm thấy đau khổ trước ý nghĩ rằng ta có thể tưởng tượng nàng là kẻ bất hạnh hơn là thực sự phẫn nộ trước cách đối xử của ta dành cho nàng. Thế là ta ra về với tâm trạng thảnh thơi và phải một thời gian khá lâu sau ta mới quay lại. Khi ta cuối cùng trở lại thì nàng đã biến mất hoàn toàn, và nếu còn sống, nàng ắt hẳn đang phải sống một cuộc đời lang thang khổ sở. Giá như lúc ta còn yêu nàng, nàng chịu bày tỏ chút biểu hiện bên ngoài của sự hờn dỗi, nàng đã không phải kết cục như một kẻ bên lề xã hội và kẻ lang thang thế này; bởi vì ta sẽ không bao giờ dám bỏ bê nàng lâu đến thế, và cuối cùng có lẽ đã thừa nhận nàng và biến nàng thành của riêng mình mãi mãi. Đứa bé cũng là một sinh linh đáng yêu, và ta đã mất rất nhiều thời gian để tìm kiếm họ, nhưng vẫn chẳng mang lại kết quả.

Ta e rằng đó cũng là một câu chuyện bi thảm như những gì Uma no Kami đã kể cho các ngươi nghe. Ta, kẻ bất trung, từng nghĩ rằng sự vắng mặt của mình chẳng hề bị thương nhớ; và nàng, dẫu vẫn được yêu thương, hoàn toàn chẳng khá hơn gì một kẻ có tình yêu không được hồi đáp. Bản thân ta quả thực đang dần lãng quên nàng; nhưng nàng, có lẽ không tài nào gạt ta ra khỏi tâm trí và ta e rằng sẽ có những đêm những suy nghĩ mà nàng hằng muốn xua đuổi lại bùng cháy dữ dội trong lồng ngực nàng; bởi vì giờ đây ta tưởng tượng nàng hẳn đang phải sống một cuộc đời thiếu thốn tiện nghi và không hề có sự che chở.”

“Suy cho cùng,” Uma no Kami nói, “người bạn đời của ta, dẫu ta có khao khát nàng lúc này khi nàng đã đi xa, lại từng là một mối họa đau đầu đối với ta khi nàng còn ở bên, và chúng ta phải thừa nhận rằng một người như thế cuối cùng chắc chắn sẽ khiến chúng ta ước gì mình có thể tống khứ được nàng cho rảnh nợ. Người nghệ sĩ đàn tranh có rất nhiều tài năng đáng ghi nhận, nhưng lại là kẻ quá bồng bột. Và vị phu nhân nhút nhát của ngươi, Tō no Chūjō ạ, đối với ta có vẻ là một trường hợp vô cùng khả nghi. Cõi đời này xem ra được cấu trúc sao cho chúng ta cuối cùng sẽ luôn phải bối rối trong việc đưa ra một lựa chọn hợp lý; bất chấp mọi sự chọn lựa, sàng lọc và so sánh, chúng ta sẽ chẳng bao giờ thành công trong việc tìm thấy người phụ nữ đáng yêu và hoàn hảo về mọi mặt và trong mọi hoàn cảnh này cả.”

“Ta chỉ có thể đề xuất Nữ thần Kichijō,” Tō no Chūjō nói, “và ta e rằng việc thân thiết với một sinh linh thánh thiện và uy nghiêm nhường ấy có lẽ sẽ là điều bất khả thi trong thực tế.”

Nghe thế tất cả bọn họ đều cười phá lên và Tō no Chūjō tiếp tục: “Nhưng giờ thì đến lượt Shikibu và hắn chắc chắn sẽ mang đến cho chúng ta điều gì đó thú vị đây. Nào Shikibu, hãy tiếp tục duy trì bầu không khí đi chứ!” — “Chẳng có điều gì thú vị từng xảy ra với những kẻ khiêm nhường như ta cả,” Shikibu đáp; nhưng Tō no Chūjō mắng hắn vì tội bắt mọi người phải chờ đợi và sau khi suy nghĩ một lúc xem giai thoại nào sẽ phù hợp nhất với nhóm người này, hắn bắt đầu: “Thuở còn là một sinh viên theo học ở Đại học, ta từng bắt gặp một người phụ nữ thực sự là một kỳ tài về trí tuệ. Nàng chắc chắn đã đáp ứng được một trong những đòi hỏi của Uma no Kami, bởi vì người ta hoàn toàn có thể thảo luận một cách có lợi với nàng cả những vấn đề công cộng lẫn cách thức xử lý ổn thỏa các công chuyện tư gia. Không chỉ có một tâm trí đủ sức giải quyết bất kỳ vấn đề nào dạng này; nàng còn uyên bác đến mức những học giả thông thường cảm thấy vô cùng hổ thẹn khi nhận ra bản thân hoàn toàn không tài nào địch lại nổi nàng.

Ta khi ấy đang theo học người cha của nàng, một vị Giáo sư. Ta từng nghe nói rằng ông có vài người con gái, và một hoàn cảnh ngẫu nhiên nào đó khiến ta buộc phải trao đổi dăm ba câu với một trong số họ, kẻ hóa ra lại chính là kỳ tài uyên bác mà ta vừa nhắc đến. Người cha, hay tin chúng ta đã được nhìn thấy đi cùng nhau, liền tiến đến bên ta với một chén rượu trên tay và ngầm nhắc đến bài thơ Hai Người Vợ. Đáng tiếc là ta chẳng hề cảm thấy mảy may có chút hứng thú nào đối với vị tiểu thư ấy. Tuy nhiên, ta vẫn đối xử rất lịch sự với nàng; để rồi sau đó nàng bắt đầu dành cho ta một sự quan tâm đầy tình cảm và không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào để khoe khoang tài năng của mình bằng cách đưa ra những lời khuyên hết sức tỉ mỉ về việc làm thế nào để ta có thể thăng tiến vị trí của mình trong thiên hạ. Nàng gửi cho ta những bức thư tuyệt diệu được viết bằng một lối văn thư từ hết sức rườm rà và hoàn toàn bằng chữ Hán; để đáp lại, ta cảm thấy mình có bổn phận phải đến thăm nàng, và bằng cách nhận nàng làm thầy, ta đã xoay sở học được cách viết thơ chữ Hán. Chúng là những tác phẩm méo mó, khập khiễng thảm hại, nhưng ta vẫn vô cùng biết ơn nàng vì điều đó. Tuy nhiên, nàng hoàn toàn không phải là mẫu phụ nữ mà ta có thể quan tâm để đưa về làm vợ, bởi dẫu việc kết hôn với một kẻ đần độn hoàn toàn có thể mang lại những bất lợi nhất định, thì việc kết hôn với một ả mọt sách lại còn tồi tệ hơn gấp bội. Huống chi những vị vương tử như các ngươi và Genji lại càng chẳng cần đến một kho tàng tri thức và sự bác học khổng lồ đến thế để làm chỗ dựa cho mình! Hãy để nàng chỉ là một người mà nhân duyên từ kiếp trước kéo chúng ta lại với sự đồng cảm tự nhiên, sá gì việc thỉnh thoảng sự thiếu hiểu biết của nàng làm chúng ta phiền muộn? Nói đi cũng phải nói lại, ngay cả đàn ông đối với ta cũng thấy sống rất ổn thỏa mà chẳng cần đến quá nhiều học thức.”

Đến đây hắn dừng lại, nhưng Genji và những người khác, muốn nghe cho trọn câu chuyện, liền hô lên rằng đối với họ, họ thấy nàng là một người phụ nữ vô cùng thú vị. Shikibu phân bua rằng hắn không muốn kể tiếp câu chuyện nữa, nhưng cuối cùng sau rất nhiều lời nài nỉ, với một nét mặt méo mó buồn cười, hắn tiếp tục: “Ta đã không gặp nàng trong một thời gian dài. Khi một sự tình cờ nào đó cuối cùng đưa ta đến ngôi nhà ấy, nàng không tiếp đón ta bằng sự tự nhiên quen thuộc như trước mà cất lời nói chuyện với ta từ đằng sau một bức bình phong đáng ghét. Ha ha, ta ngu ngốc thầm nghĩ, nàng đang giận dỗi đây; giờ là lúc để làm cho ra ngô ra khoai và cắt đứt quan hệ với nàng. Lẽ ra ta phải biết rằng nàng không phải là kẻ thiếu bản lĩnh triết lý đến mức đi giận dỗi vì những chuyện vặt vãnh; nàng tự hào về việc am hiểu thói đời và sự bất thường của ta chẳng hề làm nàng mảy may dao động.

Nàng bảo với ta (nói bằng một giọng hoàn toàn không hề run rẩy) rằng vì đã bị cảm lạnh nặng trong vài tuần nay nên nàng đã uống một loại nước cốt tỏi đậm đặc, khiến cho hơi thở của nàng có mùi hơi khó chịu và vì lý do này nàng không thể đến quá gần ta. Nhưng nếu ta có vấn đề gì cực kỳ quan trọng cần thảo luận với nàng thì nàng hoàn toàn sẵn sàng dành sự quan tâm cho ta. Tất cả những điều này được nàng diễn đạt bằng một sự hoàn mỹ mang tính văn chương trang trọng. Ta chẳng nghĩ ra được câu trả lời nào thích hợp, đành thưa một câu ‘tùy ngài định đoạt’ rồi đứng dậy cáo lui. Sau đó, cảm thấy rằng buổi gặp gỡ chưa được thành công cho lắm, nàng cất cao giọng nói thêm: ‘Xin ngài hãy ghé lại khi hơi thở của tôi đã hết mùi.’ Ta không thể vờ như không nghe thấy. Tuy nhiên, ta chẳng có ý định kéo dài chuyến viếng thăm của mình, nhất là khi mùi hôi giờ đây đang trở nên khó ngửi một cách rõ rệt, và với vẻ mặt hầm hầm, ta ngâm câu thơ ứng khẩu: ‘Đêm nay là đêm nhện quái chiêu tung hoành, thật ngớ ngẩn khi giục ta quay lại vào ngày mai’ rồi quăng lại một câu qua vai: ‘Ngươi chẳng có lý do gì để thanh minh cả!’ rồi chạy ào ra khỏi phòng. Nhưng nàng liền đuổi theo sau: ‘Nếu đêm nào và đêm nào chúng ta cũng gặp nhau, ban ngày ta cũng sẽ trở nên bạo dạn để diện kiến dung nhan ngài.’ Tại đây trong câu thứ hai, nàng đã khéo léo ẩn giấu ý nghĩa: ‘Nếu tôi có lý do để mong đợi ngài đến, tôi đã chẳng ăn tỏi.’”

“Thật là một câu chuyện đáng ghê tởm,” các vị vương tử trẻ tuổi kêu lên, rồi cười phá lên: “Hắn chắc là tự bịa ra rồi.” — “Một người phụ nữ như thế thật không thể tin nổi; chắc chắn phải là một thứ yêu nữ nào đó mới đúng. Ngươi làm chúng tôi hoảng hồn rồi đấy, Shikibu!” và họ nhìn hắn với vẻ không bằng lòng. “Ngươi phải cố gắng kể cho bọn ta một câu chuyện hay hơn thế chứ.” — “Ta không thấy có câu chuyện nào có thể hay hơn thế nữa,” Shikibu nói rồi bỏ ra ngoài phòng.

“Có một khuynh hướng ở cả đàn ông lẫn đàn bà,” Uma no Kami nói, “ngay khi họ thu nhận được chút ít kiến thức nào đó, là muốn khoe khoang nó ra ở mức độ tốt nhất có thể. Việc nắm vững mọi khó khăn trong Sách Tam Sử và Ngũ Kinh chẳng phải là con đường dẫn đến sự nhã nhặn. Nhưng ngay cả một người phụ nữ cũng không thể đủ khả năng để thiếu vắng mọi tri thức về công việc công lẫn tư. Cách tốt nhất của nàng sẽ là chẳng cần học hành bài bản mà vẫn nhặt nhạnh được ít nhiều chỗ này chỗ nọ, chỉ bằng cách mở to mắt vành tay ra mà lắng nghe. Khi ấy, nếu nàng có chút thông minh lanh lợi trong đầu, nàng sẽ sớm nhận ra mình đã tích lũy được một kho tàng thông tin đáng kinh ngạc. Hãy để nàng mãn nguyện với điều này và đừng khăng khăng nhồi nhét vào những bức thư của mình thứ chữ Hán chẳng mảy mang ăn nhập gì với phong cách sáng tác nữ tính của nàng, và sẽ chỉ khiến người nhận phải thốt lên trong tuyệt vọng rằng: ‘Giá như nàng có thể cố gắng bớt nam tính đi một chút!’ Và rất nhiều chữ trong số đó, những chữ mà nàng định dùng cách phát âm thông tục, chắc chắn sẽ bị đọc thành âm Hán, và điều này sẽ làm cho toàn bộ bố cục càng mang một âm hưởng học xá hơn mức đáng có. Ngay cả trong số các phu nhân quyền quý và hợp thời của chúng ta, cũng có rất nhiều kẻ thuộc loại này, và lại có những người khác, vì muốn làm chủ nghệ thuật làm thơ, để rồi cuối cùng lại bị nó làm chủ, và trở thành nô lệ cho thơ ca, không tài nào cưỡng lại được cám dỗ, dẫu công việc họ đang bận rộn đến đâu hay thời điểm có bất hợp lý đến thế nào, phải sử dụng cho bằng được một điển tích hay ho chợt hiện lên trong đầu, mà nhất định phải bay ngay đến bàn viết để nhào nặn nó thành một bài thơ. Vào những ngày lễ hội, một người phụ nữ như thế vô cùng phiền phức. Lấy ví dụ như vào buổi sáng Lễ hội Hoa Diên Vĩ, khi mọi người đang bận rộn chuẩn bị đi đến đền thờ, nàng sẽ làm họ phát bực bằng cách sâu chuỗi lại tất cả những câu cú cũ rích về ‘gốc cây vô song’ hoặc vào ngày mùng 9 tháng 9, khi mọi người đang bận rộn vắt óc suy nghĩ một bài thơ chữ Hán khó khăn để khớp với những vần điệu đã được quy định trước, nàng lại bắt đầu dùng những ẩn dụ về ‘sương trên hoa cúc,’ qua đó làm chúng ta sao nhãng khỏi công việc quan trọng hơn nhiều đang nằm trong tay. Vào một thời điểm khác, chúng ta có thể đã thấy những tác phẩm này vô cùng thú vị; nhưng bằng cách ép chúng ta chú ý vào những thời điểm bất tiện, khi chúng ta không thể dành cho chúng sự quan tâm đúng mức, nàng khiến chúng tồi tệ hơn thực tế. Bởi vì trong mọi vấn đề, chúng ta sẽ tự ghi điểm tốt nhất nếu chúng ta quan sát nét mặt người khác để đọc được trong đó câu hỏi ‘Tại sao lại thế?’ hay câu nói ‘Tùy ngài muốn’ chứ không phải bất chấp thời gian và hoàn cảnh, đòi hỏi sự quan tâm và đồng cảm mà họ không có thời gian rảnh rỗi để ban phát.

Thậm chí đôi khi một người phụ nữ còn nên giả vờ biết ít hơn những gì mình biết, hoặc chỉ nói ra một phần những gì mình muốn nói...”

Suốt khoảng thời gian này Genji, dẫu thỉnh thoảng có tham gia vào cuộc trò chuyện, nhưng trong tận sâu thẳm trái tim mình lại chỉ nghĩ đến duy nhất một người, và càng suy nghĩ chàng càng chẳng thể tìm thấy dù chỉ một dấu vết của những thiếu sót và thái quá mà theo như lời đám bạn bè của chàng tuyên bố, vốn là điểm chung của mọi phụ nữ. “Chẳng có ai sánh được với nàng,” chàng thầm nghĩ, và lòng tràn ngập cảm xúc. Cuộc trò chuyện quả thực không đưa họ đến một kết luận dứt khoát nào, nhưng nó đã dẫn đến vô vàn giai thoại và suy ngẫm kỳ thú. Họ cứ thế trải qua đêm dài, và cuối cùng, thật là một điều kỳ lạ, thời tiết đã cải thiện. Sau quãng thời gian dài lưu lại trong cung, Genji biết rằng mọi người đang mong đợi mình ở Chính sảnh và lập tức lên đường. Trong phong thái và trang phục của công chúa Aoi có một sự chuẩn xác đầy uy nghi mang theo điều gì đó thậm chí còn có vẻ cứng nhắc; và ngay trong khoảnh khắc tự nhủ rằng nàng, hơn bất kỳ người phụ nữ nào khác, chính là hình mẫu của người vợ chung thủy, tận tụy một lòng mà (như bạn bè chàng đã nói đêm qua) không một người đàn ông khôn ngoan nào lại dại dột làm phật ý, chàng lại cảm thấy bị đè nặng bởi chính sự hoàn mỹ trong nhan sắc của nàng, thứ dường như chỉ càng khiến mọi sự gần gũi với nàng trở nên bất khả thi hơn.

Chàng quay sang phu nhân Chūnagon, Nakatsukasa và những người hầu hạ tầm thường khác đang đứng gần đó và bắt đầu đùa cợt với họ. Trời lúc này đã rất oi bức, nhưng họ nghĩ rằng đôi má ửng đỏ rất hợp với Hoàng tử Genji. Cha của Aoi đến, và đứng đằng sau tấm màn che, bắt đầu trò chuyện vô cùng niềm nở. Genji, người cho rằng thời tiết quá mức nóng bức để tiếp khách, liền cau mày khiến cho các cung nhân khúc khích cười. Genji, ra hiệu thật hung dữ bảo họ phải giữ im lặng, liền ngả người ngã vật lên chiếc ghế bành. Thực ra, hành vi của chàng lúc này không được ngoan ngoãn cho lắm.

Trời lúc này đang chập choạng tối. Ai đó nói rằng vị trí của Sao Thổ sẽ khiến cho việc hoàng tử quay trở lại cung điện vào đêm nay trở thành điềm gở; và một người khác tiếp lời: “Ngài nói đúng đấy. Nó hiện đang chiếu thẳng khắc chế ngài.” — “Nhưng cung điện của chính ta cũng nằm theo hướng đó cơ mà!” Genji kêu lên. “Thật bực mình làm sao! Vậy ta sẽ đi đâu đây?” rồi chợp mắt ngủ thiếp đi ngay lập tức. Tuy nhiên, các cung nhân đều đồng tình rằng đây là một vấn đề vô cùng nghiêm trọng và bắt đầu thảo luận xem phải làm thế nào. “Có nhà của Ki no Kami đấy,” ai đó lên tiếng. Ki no Kami này là một trong những cận vệ của Genji. “Nó nằm ở khu vực Sông Trung,” cô ta nói tiếp, “và vô cùng mát mẻ, râm mát, vì họ mới vừa đắp đập dòng sông cho chảy xuyên qua khu vườn.” — “Nghe có vẻ dễ chịu đấy,” Genji tỉnh giấc nói, “vả lại họ cũng là kiểu người mà người ta có thể đánh xe thẳng vào cổng chính nếu có hứng thú.”

Chàng có rất nhiều bạn bè mà nhà cửa nằm ngoài hướng đi xui xẻo kia. Nhưng chàng sợ rằng nếu mình đến nhà một trong số họ, Aoi sẽ nghĩ rằng sau quãng thời gian vắng bóng quá lâu, giờ đây chàng đang mượn cớ Sao Thổ để quay về với những cuộc vui hạp gu hơn. Do đó, chàng đã khơi mào vấn đề với Ki no Kami, người đã chấp thuận đề xuất nhưng bước sang một bên thì thầm với các bạn đồng hành rằng cha của hắn là Iyo no Kami, người đang vắng nhà vì công vụ, đã dặn dò hắn phải chăm sóc người vợ trẻ của ông. “Tôi e rằng chúng tôi không có đủ không gian trong nhà để tiếp đón ngài như tôi hằng mong muốn.” Genji nghe trôm được điều này, liền tìm cách trấn an hắn, nói rằng: “Được ở gần vị phu nhân sẽ là niềm vui cho ta. Một chuyến viếng thăm sẽ thú vị hơn nhiều khi có nữ chủ nhân chào đón chúng ta. Hãy tìm cho ta một góc nào đó đằng sau tấm bình phong của nàng đi...!” — “Dù vậy, tôi e rằng ngài cũng sẽ chẳng thấy...” nhưng cắt ngang lời, Ki no Kami sai một người chạy về nhà với mệnh lệnh chuẩn bị sẵn một căn hộ cho Hoàng tử. Xem việc viếng thăm một ngôi nhà khiêm nhường như thế chẳng phải chuyện gì quan trọng, chàng lập tức khởi hành mà chẳng thèm thông báo cho Đại thần, chỉ mang theo vài thân tín cốt cán. Ki no Kami phản đối sự vội vã ấy, nhưng hoàn toàn vô ích.

Bọn gia nhân phủi bụi và thông gió cho căn phòng phụ phía đông của Trung Sảnh và tại đây thiết lập chỗ ở tạm thời cho Hoàng tử. Họ nhọc công cải thiện tầm nhìn từ những ô cửa sổ của chàng, ví dụ như thay đổi dòng chảy của một số con lạch nhỏ. Họ dựng lên một hàng rào đan bằng cành cây mộc mạc và lấp đầy các luống hoa bằng những loại thực vật ưu tú nhất. Tiếng côn trùng rả rích hòa quyện trên ngọn gió mát lành; vô số đom đóm dệt nên những mê cung không lối thoát trong không gian. Toàn bộ nhóm người định cư ngay gần nơi con hào chảy ngầm dưới chiếc cầu có mái che và bắt đầu uống rượu.

Ki no Kami hớt hải rời đi, nói rằng hắn phải tìm thứ gì đó cho họ ăn. Genji, lặng lẽ quan sát khung cảnh, quyết định đây chính là một trong những gia đình trung lưu từng được ca ngợi hết lời trong cuộc trò chuyện đêm qua. Chàng nhớ lại rằng mình từng nghe tiếng tăm tốt đẹp về vị phu nhân đang trọ trong ngôi nhà này và đâm ra tò mò muốn diện kiến nàng. Chàng lắng tai nghe và nghĩ rằng dường như có người ở cánh nhà phía tây. Có tiếng váy áo sột soạt nhẹ nhàng, và thỉnh thoảng là âm thanh của những giọng nói trẻ tuổi và không hề khó chịu chút nào. Họ có vẻ không thực sự cố gắng để giữ cho tiếng thì thầm và tiếng cười của mình không bị nghe thấy, bởi chẳng mấy chốc một người trong số họ đã mở hé ô cửa sổ trượt. Nhưng Ki no Kami liền cất giọng trách móc: “Các người đang nghĩ gì thế?” rồi đóng sầm nó lại. Ánh nến trong phòng lọt qua một khe hở trên khung cửa sổ dán giấy. Genji dịch người lại gần cửa sổ hơn một chút với hy vọng có thể nhìn xuyên qua khe nứt, nhưng nhận ra mình chẳng thấy gì cả. Chàng lắng nghe một lát, và đi đến kết luận rằng họ đang ngồi trong các phòng chính của phụ nữ, nơi căn phòng nhỏ ở phía trước mở thông ra. Họ đang nói chuyện rất nhỏ, nhưng chàng vẫn có thể bắt đủ để nhận ra họ đang bàn tán về mình.

“Thật là một nỗi uổng phí khi một vị hoàng tử trẻ tuổi tài cao lại bị tóm đi từ sớm và trói chặt cuộc đời mình mãi mãi với một vị phu nhân không phải do chính ngài chọn lựa!”

“Ta hiểu rằng hôn nhân xem ra chẳng đè nặng mấy lên người ngài ấy,” một người khác nói. Điều này có lẽ chẳng có ý nghĩa gì đặc biệt, nhưng Genji, kẻ đang tưởng tượng rằng họ đang bàn về điều đang chiếm lĩnh tâm trí mình nhất, cảm thấy kinh hãi trước ý nghĩ rằng mối quan hệ của mình với Phu nhân Fujitsubo sắp bị đem ra bàn tán. Làm sao mà họ lại có thể phát hiện ra chứ? Nhưng những lời trò chuyện tiếp theo của các vị phu nhân sớm cho thấy họ hoàn toàn chẳng hay biết gì về chuyện đó, và Genji ngừng lắng nghe. Chẳng mấy chốc chàng nghe thấy họ đang cố gắng đọc lại bài thơ mà chàng từng gửi kèm theo một bó hoa bìm bìm đến Công chúa Asagao, con gái của Hoàng tử Momozono. Nhưng họ đọc lẫn lộn cả các câu thơ, và Genji bắt đầu tự hỏi liệu ngoại hình của vị phu nhân có tương xứng với kiến thức về luật thơ của nàng hay không.

Đúng lúc ấy, Ki no Kami bước vào mang theo một ngọn đèn rồi treo lên tường. Sau khi cẩn thận tỉa bấc, hắn dâng lên Genji một khay hoa quả. Mọi chuyện nhìn chung khá tẻ nhạt và Genji bằng một câu trích dẫn từ một khúc ca dân gian cũ bóng gió rằng mình rất muốn diện kiến các vị khách khác của Ki no Kami. Gợi ý ấy không được tiếp thu. Genji bắt đầu gà gật, và đoàn tùy tùng của chàng ngồi im thin thít không động đậy.

Trong phòng có một số thiếu niên vô cùng đáng yêu, là con trai của Ki no Kami, vài người trong số họ đã được Genji biết mặt từ trước với tư cách là tiểu vương tôn làm thị vệ trong cung. Nơi đây cũng có vô số người con trai của Iyo no Kami; đi cùng họ là một cậu bé mười hai hoặc mười ba tuổi đặc biệt thu hút sự chú ý của Genji. Chàng bắt đầu hỏi xem các cậu bé là con nhà ai, và khi đến lượt cậu bé này, Ki no Kami đáp: “Cậu ấy là con út của vị Chūnagon quá cố, người vô cùng yêu thương cậu, nhưng đã qua đời khi cậu còn là một đứa trẻ. Chị gái của cậu kết hôn với cha tôi và đó là lý do tại sao cậu đang sống ở đây. Cậu ấy rất sáng dạ trong sách vở, và chúng tôi hy vọng một ngày nào đó sẽ gửi cậu vào cung, nhưng tôi e rằng sự thiếu thốn thế lực...”

“Tội nghiệp đứa trẻ!” Genji nói. “Chị gái của cậu ấy, hóa ra là mẹ kế của ngươi sao, có đúng thế không? Thật kỳ lạ làm sao khi ngươi lại mang mối quan hệ này với một thiếu nữ còn quá trẻ! Và giờ nghĩ lại, đã từng có đôi lần bàn tán về việc nàng sẽ được tiến cử vào cung, và ta từng nghe Thiên hoàng hỏi xem chuyện gì đã xảy ra với nàng. Vận mệnh thế gian mới đổi thay làm sao.” Chàng đang cố gắng nói chuyện bằng một giọng điệu ra dáng người lớn.

“Quả thực vậy thưa ngài,” Ki no Kami đáp, “hoàn cảnh sau đó của nàng còn khiêm nhường hơn những gì nàng có thể mong đợi. Nhưng cuộc đời phàm trần của chúng ta là thế đấy. Vâng, vâng, và nó vẫn luôn là thế từ xưa đến nay. Chúng ta có những lúc thăng lúc trầm — và phụ nữ thậm chí còn hơn cả đàn ông.”

Genji: “Nhưng cha ngươi chắc chắn rất chiều chuộng nàng chứ?”

Ki no Kami: “Chiều chuộng nàng ư! Ngài nói đúng lắm đấy. Nàng cai quản cả ngôi nhà của ông, và ông cưng chiều nàng một cách toàn diện và thái quá đến mức tất cả chúng tôi (và tôi là kẻ đứng đầu) đã từng có dịp phải chấn chỉnh ông trước đây, nhưng ông chẳng thèm nghe.”

Genji: “Vậy sao ông ta lại bỏ mặc nàng ở lại trong nhà của một vị triều thần trẻ tuổi hợp thời? Trông ông ta có vẻ là một người cẩn trọng và hiểu biết mà. Nhưng xin hỏi, hiện giờ nàng đang ở đâu?”

Ki no Kami: “Các vị phu nhân đã được lệnh lui về phòng chung, nhưng họ vẫn chưa hoàn tất mọi sự chuẩn bị.”

Đoàn tùy tùng của Genji, những kẻ đã uống say mèm, lúc này đều đang nằm ngủ say như chết trên hiên nhà. Chàng ở lại một mình trong phòng, nhưng không tài nào chợp mắt nổi. Sau khi chợp mắt được một khoảnh khắc, bỗng nhiên chàng tỉnh giấc và nhận ra có ai đó đang di chuyển đằng sau ô cửa sổ dán giấy ở bức vách phía sau. Đây, chàng nghĩ, chắc chắn là nơi nàng đang trốn, và với một chút tò mò nhàn nhạt, chàng lang thang về hướng đó và đứng lắng nghe. “Ngươi ở đâu?” Ta nói “Ngươi ở đâu?” một giọng nói nào đó thì thầm bằng một âm điệu kỳ lạ, khàn khàn, dường như là của cậu bé mà Genji đã để ý từ đầu buổi tối. “Ta đang nằm ở đằng này đây,” một giọng khác đáp lại. “Kẻ lạ mặt đã ngủ chưa vậy? Phòng của ngài ấy chắc phải rất gần đây thôi; nhưng dẫu vậy sao mà ngài ấy có vẻ xa xôi thế nhỉ!” Giọng nói ngái ngủ của cô ấy giống hệt giọng của cậu bé, khiến Genji kết luận rằng đây chắc chắn là chị gái của cậu ta.

“Ngài ấy đang ngủ ở căn phòng phụ, tối nay em đã thấy ngài ấy. Tất cả những gì chúng ta nghe về ngài ấy đều hoàn toàn đúng sự thật. Ngài ấy đẹp trai hết chỗ chê,” cậu bé thì thầm. “Em ước gì bây giờ là ngày mai; chị muốn ngợp mắt ngắm nhìn ngài ấy cho đàng hoàng,” cô đáp lại với giọng ngái ngủ, giọng nói dường như phát ra từ bên dưới lớp chăn mền. Genji có phần thất vọng vì nàng không hỏi thêm câu hỏi nào về mình nữa. Chẳng mấy chốc chàng nghe thấy cậu bé nói: “Em định qua phòng góc ngủ đây. Ánh sáng tệ quá cơ,” và cậu ta có vẻ đang tỉa bấc đèn. Giường của chị gái cậu dường như nằm ở góc đối diện với ô cửa sổ dán giấy. “Chūnagon đâu rồi?” nàng cất giọng gọi. “Chị sợ lắm, chị thích có ai đó ở ngay bên cạnh mình cơ.” — “Thưa Phu nhân,” một vài giọng nói từ phòng người hầu vọng lên, “chị ấy đang tắm ở ngôi nhà phía dưới. Chị ấy sẽ quay lại ngay đây thôi.” Khi mọi thứ đã chìm vào yên lặng trở lại, Genji khẽ gạt chốt rồi thử đẩy cửa. Nó không hề được cài then ở phía bên kia. Chàng thấy mình đang ở trong một tiền sảnh có một bức bình phong chắn ở cuối phòng, vượt qua đó là ánh sáng hắt ra mờ ảo. Trong chập chờn nửa tối nửa sáng, chàng có thể nhìn thấy những chiếc rương đựng quần áo và hòm xiểng vứt bừa bộn khắp nơi. Lặng lẽ len lỏi giữa đám đồ đạc ấy, chàng bước vào căn phòng bên trong nơi phát ra những giọng nói. Một bóng hình vô cùng nhỏ nhắn đang nằm co ro ở đó, khiến Genji có chút lúng túng, khi nghe tiếng bước chân đến gần liền vạt lớp áo choàng che phủ lên người, đinh ninh rằng đó là người hầu mà mình vừa sai gọi. “Thưa Phu nhân, nghe người gọi Chūnagon, ta tưởng rằng mình giờ đây có thể đem dâng lên người sự ngưỡng mộ mà ta hằng giữ kín trong lòng bấy lâu nay.” Vị phu nhân không tài nào hiểu nổi chuyện gì đang xảy ra và sợ chết khiếp, cố hết sức để thét lên. Nhưng chẳng có âm thanh nào thốt ra được, bởi vì nàng đã vùi kín khuôn mặt mình vào chăn mền.

“Xin hãy lắng nghe,” Genji nói. “Sự xâm nhập bất ngờ này dường như tất nhiên sẽ có vẻ vô lễ đối với nàng. Nàng không biết rằng trong suốt nhiều năm qua ta đã chờ đợi cơ hội để nói cho nàng biết ta yêu mến và ngưỡng mộ nàng nhường nào, và nếu đêm nay ta không thể cưỡng lại sự cám dỗ của chuyến viếng thăm bí mật này, xin hãy xem sự kỳ lạ trong hành vi của ta như bằng chứng cho sự nôn nóng được bày tỏ lòng tôn kính đã quá hạn từ lâu.” Chàng nói bằng một giọng vô cùng nhã nhặn, dịu dàng và trông tốt bụng đến mức ngay cả ác quỷ cũng chẳng đời nào thấy khó chịu trước sự hiện diện của chàng. Nhưng cảm thấy rằng hoàn cảnh này hoàn toàn không phải là một hoàn cảnh thích hợp cho một vị phu nhân đã có gia đình, nàng cất lời (chẳng mấy quả quyết): “Tôi nghĩ ngài đã nhầm người rồi.” Nàng nói rất nhỏ. Vẻ bối rối của nàng càng làm nàng trở nên thu hút hơn, và Genji, bị mê hoặc bởi diện mạo của nàng, vội vã đáp lời: “Quả thực ta không hề nhầm lẫn chút nào; trái lại, chẳng có kim chỉ nam nào khác ngoài sự kính trọng và ngưỡng mộ bấy lâu nay, ta đã tìm được đường đến bên nàng một cách không chút sai sót. Nhưng ta thấy rằng sự đột ngột trong chuyến viếng thăm của ta đã khiến nàng hoài nghi mục đích của ta. Vậy hãy để ta nói cho nàng biết rằng ta hoàn toàn không có ý đồ xấu xa nào và chỉ tìm kiếm ai đó để trò chuyện cùng ta một lát về một vấn đề đang khiến ta bối rối.” Nói rồi chàng nhấc bổng nàng lên tay (bởi vì nàng rất nhỏ nhắn) và đang bồng nàng đi qua tiền sảnh thì đột nhiên Chūnagon, người hầu mà nàng đã gọi trước đó, bước vào phòng ngủ. Genji thốt lên một tiếng ngạc nhiên và người người hầu, tự hỏi không biết ai đã đột nhập vào tiền sảnh, bắt đầu dò dẫm bước về phía họ. Nhưng khi đến gần hơn, nàng nhận ra qua mùi hương thơm ngát từ y phục của chàng rằng đây không ai khác chính là vị Hoàng tử. Và dẫu vô cùng bối rối không hiểu chuyện gì đang xảy ra, nàng cũng chẳng dám thốt lên một lời nào. Giá như đó là một kẻ bình thường nào đó, nàng hẳn đã túm tai hắn ta từ lâu. “Thôi,” nàng nghĩ, “dẫu ngài ấy không phải là Hoàng tử thì ta cũng tốt nhất nên giữ tay mình lại; bởi vì càng làm rùm beng lên, thiên hạ lại càng bàn tán nhiều hơn. Nhưng nếu ta chạm vào vị đại công tử này...,” và trong cơn luống cuống, nàng ngoan ngoãn đi theo Genji về phòng của chàng. Tại đây chàng bình tĩnh khép cửa lại sau lưng nàng, cất lời: “Ngươi sẽ quay lại đón chủ nhân của mình vào buổi sáng.” Bản thân Utsusemi cảm thấy vô cùng bực bội vì bị sắp đặt như thế trước mặt chính người hầu của mình, người rõ ràng chẳng thể rút ra kết luận nào khác ngoài những gì đã thấy. Nhưng trước mọi nỗi hoang mang và lo lắng của nàng, Genji, kẻ có tài ứng khẩu những câu trả lời thuyết phục cho hầu hết mọi vấn đề, đã đáp lại bằng một sự khéo léo và mối quan tâm ân cần phong phú đến mức trong chốc lát nàng cảm thấy xuôi lòng. Nhưng chẳng mấy chốc lại đâm ra bất an, nàng nói: “Tất cả những điều này hẳn chỉ là một giấc mơ — rằng ngài, một vị Hoàng tử cao quý nhường ấy, lại cúi mình quan tâm đến một sinh linh hẻo lánh như tôi, và tôi cảm thấy ngập tràn trước ngần ấy lòng tốt. Nhưng tôi nghĩ ngài đã quên mất tôi là ai rồi. Vợ của một Zuryō! chẳng có cách nào thay đổi được điều đó, và ngài...!” Genji bấy giờ bắt đầu nhận ra rằng mình đã làm nàng đau buồn và hoang mang sâu sắc nhường nào bởi hành vi ngông cuồng của mình, và cảm thấy vô cùng hổ thẹn, chàng đáp: “Ta e rằng mình biết rất ít về những câu hỏi về cấp bậc và thứ bậc này. Những thứ như thế quá bối rối để ghi nhớ trong đầu. Và dù nàng có nghe được gì về ta đi chăng nữa, ta muốn nói cho nàng biết rằng cho đến ngày hôm nay ta chưa từng mảy may quan tâm đến chuyện tình ái hay thực hành nó, và rằng ngay cả nàng cũng không thể kinh ngạc hơn về những gì ta làm đêm nay so với chính bản thân ta.” Với lời này cùng hàng tá những lời lẽ khác, chàng tìm cách chinh phục niềm tin của nàng. Nhưng nàng, biết rằng nếu một khi cuộc trò chuyện của họ bớt đi dù chỉ một chút sự trang trọng, nàng sẽ khó lòng chống chọi lại sức hút kỳ lạ của chàng, nên đã quyết tâm, dẫu có chấp nhận rủi ro mang tiếng là cứng nhắc và vụng về đi chăng nữa, cho chàng thấy rằng việc cố gắng đặt nàng vào trạng thái thoải mái chỉ là hoài công vô ích, với kết quả là nàng cư xử thực sự rất thô lỗ. Bản chất nàng vô cùng dịu dàng và dễ nhượng bộ, thế nên nỗ lực gồng mình sắt đá trái ngược lại với cảm xúc của bản thân, đóng vai mầm tre non dẫu xanh và mềm mại nhưng không tài nào bẻ gãy nổi, là một điều vô cùng đau đớn đối với nàng; và nhận ra mình không còn tài nào nghĩ ra được lý lẽ nào để chống lại sự nài nỉ của chàng nữa, nàng oà khóc nức nở; và dẫu vô cùng thương xót nàng, trong đầu chàng lại thoáng nghĩ rằng mình sẽ thật tiếc nuối nếu bỏ lỡ khoảnh khắc đó. Tuy nhiên, chàng rất khao khát được an ủi nàng, nhưng chẳng nghĩ ra cách nào để làm điều đó, cuối cùng đành cất lời: “Tại sao nàng lại đối xử với ta bất công đến thế? Quả thực cách chúng ta gặp gỡ thật kỳ lạ, nhưng ta nghĩ Định mệnh muốn chúng ta gặp nhau. Thật nhẫn tâm khi nàng cứ lùi bước trước ta như thể Cõi trần và nàng chưa từng giao tiếp.” Cứ thế chàng quở trách nàng, và nàng đáp: “Nếu chuyện này xảy ra từ lâu trước những rắc rối của tôi, trước khi số phận tôi bị định đoạt, có lẽ tôi đã vui vẻ đón nhận lòng tốt của ngài khi nó còn kéo dài, dẫu biết rằng ngài sẽ sớm suy nghĩ lại về sự hạ cố kỳ lạ của mình. Nhưng giờ đây khi con đường của tôi đã được an bài, những cuộc gặp gỡ thế này có thể mang lại cho tôi điều gì ngoài đau khổ và hối tiếc chứ? Đừng nói với ai rằng ngài đã nhìn thấy nhà tôi,” nàng kết thúc bằng cách trích dẫn khúc ca cũ. “Chẳng trách nàng lại buồn,” Genji thầm nghĩ, và chàng tìm ra vô số cách ân cần để xua đi nỗi buồn cho nàng. Và lúc này gà bắt đầu gáy. Ngoài sân đoàn tùy tùng của Genji đang loạng choạng đứng dậy, một kẻ ngái ngủ kêu lên: “Ước gì ta được ngủ tiếp,” và một kẻ khác: “Nhanh lên nào, mang xe của đại nhân ra đây.” Ki no Kami bước ra sân: “Vội vàng gì thế này? Chỉ khi có phụ nữ trong nhóm của mình thì người ta mới cần phải vội vã rời khỏi chốn ẩn náu mà Sao Thổ đã gửi gắm đến. Sao Hoàng tử lại khởi hành vào giữa đêm hôm khuya khoắt thế này chứ?” Genji tự hỏi liệu cơ hội như thế này có bao giờ lặp lại nữa hay không. Làm sao chàng thậm chí có thể gửi thư cho nàng đây? Và nghĩ đến tất cả những khó khăn đang chờ đợi mình trước mắt, chàng đâm ra vô cùng chán nản. Chūnagon đến để đón chủ nhân của mình. Trong một thời gian dài, chàng nhất định không chịu để nàng đi, và khi cuối cùng cũng trao nàng lại, chàng kéo nàng ngược về phía mình, nói: “Làm sao ta có thể gửi tin tức cho nàng đây? Bởi vì thưa Phu nhân,” chàng cất cao giọng để người hầu Chūnagon có thể nghe thấy bên ngoài, “một tình yêu như của ta, và một sự tàn nhẫn không mảy may thương xót như của nàng chưa từng xuất hiện trên thế gian này bao giờ.” Đã có những chú chim cất tiếng hót vang dội thực sự. Nàng không thể quên rằng mình chẳng là ai còn chàng là một Hoàng tử. Và ngay cả lúc này đây, khi chàng đang ân cần van nài nàng, hình ảnh người chồng của nàng là Iyo no Suke, người mà nàng thường chẳng thèm nghĩ tới hoặc nghĩ tới với sự khinh miệt, lại bất giác hiện lên trong tâm trí nàng. Nghĩ rằng ngay cả trong giấc mơ ông ta cũng có thể nhìn thấy mình lúc này, khiến nàng ngập tràn trong sự hổ thẹn và sợ hãi. Trời đã rạng sáng. Genji đi cùng nàng đến cánh cửa ngăn cách. Cả trong lẫn ngoài đều là tiếng chân bước hối hả. Khi chàng khép cửa lại sau lưng nàng, nó tựa như một bức rào chắn ngăn cách chàng khỏi mọi niềm hạnh phúc. Chàng thay y phục rồi bước ra hành lang. Một tấm mành che ở cánh nhà phía tây được vội vã vén lên. Dường như có những người ở đằng sau đang nhìn chăm chăm về phía chàng. Họ chỉ có thể nhìn thấy chàng một cách không rõ ràng qua phần trên của vách ngăn ở hiên nhà. Trong số họ, có lẽ có ai đó đang có trái tim đập rộn ràng khi nhìn ngắm hay chăng...? Vầng trăng vẫn chưa lặn, và dẫu với ánh sáng đã suy giảm nhưng vẫn tỏa chiếu sắc nét và rạng rỡ trong buổi bình minh. Đó là một buổi bình minh đẹp đến kinh ngạc. Nhưng trước vẻ mặt vô cảm của bầu trời, con người chỉ đọc thấy sự thoải mái hoặc sự tuyệt vọng của chính mình; và Genji, vừa đi vừa ngoái đầu nhìn lại với vô vàn luyến tiếc, chẳng mảy may chú ý đến vẻ đẹp của bình minh. Chàng sẽ gửi cho nàng một bức tin nhắn ư? Không, ngay cả điều đó cũng là một sự bất khả thi tột cùng. Và thế là, trong nỗi bất hạnh lớn lao, chàng quay trở lại dinh thự của vợ mình. Chàng rất muốn chợp mắt một lát, nhưng không tài nào ngừng việc mưu tính tìm cách gặp lại nàng cho bằng được; hoặc khi điều đó có vẻ vô vọng, lại tự tưởng tượng ra tất cả những gì đang diễn ra trong tâm trí nàng lúc này. Nàng không phải là một đại mỹ nhân, Genji tự lẫy suy ngẫm, và thế nhưng người ta không thể nói rằng nàng xấu. Vâng, nàng hoàn toàn theo mọi nghĩa là một thành viên của Bậc Trung lưu mà Uma no Kami từng thuyết giảng tường tận cho họ nghe. Chàng lưu lại Chính sảnh trong một thời gian, và nhận ra rằng dẫu có cố gắng cách mấy, mình cũng không thể ngừng suy nghĩ về nàng và khát khao nàng, cuối cùng trong tuyệt vọng chàng cho gọi Ki no Kami đến và bảo rằng: “Sao ngươi không để ta nhận cậu nhóc đó vào phục vụ trong dinh thự của ta — đứa con trai của Chūnagon mà ta từng gặp ở nhà ngươi ấy? Cậu ta trông rất sáng sủa, và ta có thể biến cậu thành thân tín cận vệ của mình, hoặc thậm chí tiến cử cậu lên Thiên hoàng.” — “Tôi rất cảm kích lòng tốt của ngài,” Ki no Kami đáp, “tôi sẽ đề cập những gì ngài vừa nói với chị của cậu bé.” Câu trả lời này khiến Genji khó chịu, nhưng chàng vẫn tiếp tục: “Và vị phu nhân này đã sinh cho các ngươi những người em cùng cha khác mẹ phải không thưa công tử?” — “Thưa ngài, nàng đã kết hôn được hai năm nay, nhưng chưa sinh được đứa con nào. Dường như khi thực hiện cuộc hôn nhân này, nàng đã bất tuân những di huấn cuối cùng của người cha, và điều này đã khiến nàng chống đối lại người chồng của mình.” Genji: “Điều đó thực đáng tiếc. Ta nghe nói rằng nàng không hề kém sắc. Có đúng thế không?” Ki no Kami: “Tôi tin rằng nàng được xem là khá dễ nhìn. Nhưng tôi rất ít khi giao thiệp với nàng. Sự gần gũi giữa những đứa con riêng và cha mẹ kế quả thực nổi tiếng là khó khăn.” Năm hoặc sáu ngày sau, Ki no Kami đưa cậu bé đến. Cậu ta không hẳn là đẹp trai, nhưng có sức hút lớn và (Genji nghĩ) mang một phong thái vô cùng khác biệt. Hoàng tử trò chuyện vô cùng ân cần với cậu bé và chẳng mấy chốc đã hoàn toàn chinh phục được trái tim cậu. Trước vô vàn câu hỏi của Genji về người chị gái, cậu bé đưa ra những câu trả lời tốt nhất có thể, và khi cậu có vẻ bối rối hoặc ngọng ngịu, Genji lại tìm ra những cách ít trực tiếp hơn để tìm hiểu những gì mình muốn biết, và chẳng mấy chốc đã giúp cậu bé thoải mái trở lại. Bởi vì dường như lờ mờ nhận thức được chuyện gì đang xảy ra và thấy nó có vẻ hơi kỳ lạ, cậu bé vẫn còn quá trẻ để nỗ lực thấu hiểu nó, và không một chút thắc mắc nào khác, ngoan ngoãn mang thư từ Genji trao tận tay chị gái mình. Nàng vô cùng chấn động khi nhìn thấy bức thư đến mức bật khóc nức nở và, sợ rằng em trai sẽ nhận ra những giọt nước mắt ấy, liền cầm bức thư che trước mặt trong lúc đọc. Nó rất dài. Giữa vô vàn điều khác, bức thư có chứa câu thơ: “Ước gì ta được mơ lại giấc mơ ấy một lần nữa! Hỡi ôi, kể từ khi ước muốn này nhen nhóm, chưa có lấy một lần mi mắt ta khép lại trong giấc ngủ.” Nàng chưa bao giờ nhìn thấy nét chữ nào đẹp đến thế, và trong lúc đọc, một lớp sương mù che mờ đôi mắt nàng. Định mệnh khó hiểu nào đã kéo giật nàng xuống để làm vợ của một Zuryō, rồi lại có khoảnh khắc nâng nàng lên cao đến thế? Vừa trầm ngâm suy nghĩ, nàng vừa bước về phòng mình. Hôm sau, Genji lại cho gọi cậu bé đến, cậu bé liền đi gặp chị mình và nói: “Em đang chuẩn bị đi gặp Hoàng tử Genji đây. Câu trả lời cho bức thư của ngài ấy đâu rồi?” — “Hãy bảo ngài ấy rằng,” nàng đáp, “ở đây chẳng có ai đọc những bức thư như thế cả.” Cậu bé phì cười bật thành tiếng. “Ơ hay, chị ngốc thật đấy, sao em lại có thể nói với ngài ấy những lời như thế chứ. Chính ngài ấy đã dặn em phải mang câu trả lời về cơ mà.” Điều đó khiến nàng nổi giận lôi đình khi nghĩ rằng Genji đã kéo cậu bé vào vòng bí mật của mình như thế, và nàng giận dữ đáp: “Nó không có quyền nói chuyện với em về những chuyện như thế ở độ tuổi của em. Nếu đó là những gì hai người nói với nhau thì tốt nhất em đừng đến gặp ngài ấy nữa.” — “Nhưng ngài ấy cho gọi em cơ mà,” cậu bé cãi lại rồi cất bước đi. “Ta đã chờ đợi em suốt ngày hôm qua,” Genji nói khi cậu bé quay trở lại. “Em quên mang câu trả lời rồi à? Em quên đến đấy phỏng?” Đứa trẻ đỏ bừng mặt và không đưa ra câu trả lời nào. “Và bây giờ thì sao?” — “Chị ấy bảo rằng ở nhà chẳng có ai đọc những bức thư như thế cả.” — “Ngốc thật, nói những lời như thế thì có ích gì cơ chứ,” và chàng viết một bức thư khác đưa cho cậu bé, bảo rằng: “Chắc là em không biết rằng ta từng gặp chị của em trước khi nàng kết hôn đâu. Nàng đối xử với ta bằng thái độ khinh miệt này bởi nàng xem ta như một sinh linh kém cỏi, không có khả năng tự vệ. Trong khi nàng hiện giờ đã có một vị Phó Thống đốc hùng mạnh để lo lắng cho nàng. Nhưng ta hy vọng em sẽ hứa làm con của ta chứ không phải con của lão ta. Bởi vì lão ta đã rất già, và sẽ không thể chăm sóc cho em lâu dài được đâu.” Cậu bé hoàn toàn mãn nguyện với lời giải thích này, và ngưỡng mộ Genji hơn bao giờ hết. Hoàng tử giữ cậu luôn ở bên cạnh mình, thậm chí còn đưa cậu vào cung. Và chàng ra lệnh cho Thị thần phải đảm bảo cung cấp cho cậu một bộ y phục triều đình nhỏ nhắn. Quả thực chàng đối xử với cậu hệt như cậu là con ruột của chính mình vậy. Genji tiếp tục gửi thư; nhưng nàng, nghĩ rằng cậu bé, dù còn trẻ tuổi, vẫn có thể dễ dàng để lọt thư vào tay kẻ xấu và khi ấy nàng sẽ đánh toi danh tiếng trong sạch của mình chẳng vì ích lợi gì, lại cảm thấy (rằng dẫu ngài có khao khát đến đâu đi nữa) giữa những kẻ có khoảng cách quá xa về tầng lớp sẽ chẳng thể có một sự gắn kết bền lâu nào, nên chỉ đáp lại thư của chàng bằng những lời lẽ vô cùng trang trọng. Dẫu khoảng thời gian họ ở bên nhau phần lớn chìm trong bóng tối, nàng vẫn có một ký ức rõ ràng về diện mạo của chàng, và không thể chối bỏ với chính mình rằng nàng nghĩ ngài đẹp trai một cách lạ thường. Nhưng nàng vô cùng hoài nghi nếu ngài ở phía bên kia thực sự biết rõ nàng trông ra sao; quả thực nàng cảm thấy chắc chắn rằng lần tới khi họ gặp nhau, ngài sẽ nghĩ nàng rất tầm thường và mọi chuyện sẽ chấm dứt. Trong khi đó Genji nghĩ về nàng không nguôi. Chàng cứ mãi gọi về trong ký ức từng sự kiện của lần gặp gỡ duy nhất ấy, và mỗi hồi ức lại ngập tràn niềm khao khát và tuyệt vọng. Chàng nhớ lại nàng trông buồn bã nhường nào khi trò chuyện với mình về bản thân, và chàng khao khát làm cho nàng hạnh phúc hơn. Chàng nghĩ đến việc lén lút đến thăm nàng. Nhưng nguy cơ bị phát hiện là quá lớn, và hậu quả có lẽ sẽ còn tàn khốc đối với nàng hơn cả chính bản thân chàng. Chàng đã ở trong cung nhiều ngày, khi cuối cùng Sao Thổ lại chắn ngang con đường về nhà của chàng. Chàng lập tức khởi hành, nhưng dọc đường lại vờ như vừa nhớ ra vị trí bất lợi của các vì sao. Chẳng còn cách nào khác đành phải tìm nơi trú ẩn một lần nữa trong ngôi nhà bên Sông Trung. Ki no Kami ngạc nhiên nhưng không hề không vui, bởi hắn quy chuyến viếng thăm của Genji cho sự dễ chịu của những ao hồ và đài phun nước nhỏ mà hắn đã kỳ công kiến tạo trong khu vườn của mình. Genji đã dặn cậu bé từ buổi sáng rằng mình có ý định ghé thăm Sông Trung, và vì cậu nay đã trở thành người hầu cận thường trực của Hoàng tử, cậu được gọi đến ngay lập tức để hầu hạ trong phòng ngài. Cậu đã chuyển tin nhắn cho chị mình, trong đó Genji báo cho nàng biết kế hoạch của mình. Nàng không khỏi cảm thấy hãnh diện khi biết rằng chính vì nàng mà ngài đã ngụy tạo cái cớ khéo léo này để đến ngôi nhà. Thế nhưng nàng, như chúng ta đã thấy, vì một lý do nào đó đã tự gieo vào đầu mình ý nghĩ rằng trong một cuộc gặp gỡ thư thả, nàng sẽ không làm ngài hài lòng như trong lần chạm trán đầu tiên chớp nhoáng và tựa giấc mơ ấy, và nàng khiếp sợ việc phải gồng gánh thêm một nỗi buồn mới vào gánh nặng của sự tồn tại đầy trái ngang và bất hạnh của mình. Quá kiêu hãnh để để ngài nghĩ rằng mình đang túc trực chờ đợi ngài, nàng nói với các người hầu (trong lúc cậu bé đang bận rộn trong phòng Genji) rằng: “Ta không thích ở quá gần với vị khách của chúng ta, vả lại người ta đang mỏi nhừ đây, ta muốn được đấm bóp; ta phải đến nơi nào rộng rãi hơn,” và nói đoạn nàng sai họ dời đồ đạc của mình sang phòng ngủ của người hầu Chūnagon ở dãy nhà chéo. Genji đã cố tình cho đoàn tùy tùng đi ngủ sớm, và giờ đây khi mọi thứ đã chìm trong tĩnh lặng, chàng vội vã sai người gửi tin nhắn cho nàng. Nhưng cậu bé tìm mãi không thấy nàng. Cuối cùng khi đã sục sạo khắp mọi ngóc ngách trong nhà, cậu thử đến dãy nhà chéo và thành công trong việc lần theo dấu vết nàng đến tận phòng của Chūnagon. Trốn tránh thế này là quá tệ đối với nàng, và suýt khóc, cậu bé thở hổn hển: “Ôi sao chị lại có thể cư xử kỳ cục thế chứ? Ngài ấy sẽ nghĩ về chị thế nào đây?” — “Em không có quyền chạy theo làm phiền chị như thế này,” nàng tức giận đáp lại. “Thật là hư đốn khi bọn trẻ con cứ đi đưa những bức thư như thế này. Nhưng,” nàng nói thêm, “em có thể bảo ngài ấy rằng chị không được khỏe, các phu nhân đang ở bên cạnh chị, và chị chuẩn bị được đấm bóp đây...” Cứ thế nàng đuổi cậu bé đi; nhưng trong sâu thẳm trái tim mình, nàng nghĩ rằng nếu một cuộc phiêu lưu như thế xảy ra với mình khi nàng hãy còn là một nhân vật có vai vế, trước khi cha nàng qua đời và bỏ mặc nàng tự bươn chải giữa đời, nàng đã biết cách tận hưởng nó thế nào. Nhưng giờ đây nàng phải tự ép mình nhìn chằm chằm với vẻ khó chịu trước mọi lòng tốt của ngài. Ngài hẳn phải nghĩ nàng phiền phức nhường nào! Và nàng bực bội đến mức không được tự do yêu ngài, để rồi cuối cùng lại càng yêu ngài sâu đậm hơn. Nhưng rồi nàng chợt nhớ ra rằng số phận của mình đã được định đoạt từ lâu. Nàng là một người vợ. Chẳng có lý do gì để suy nghĩ về những chuyện như thế, và nàng dứt khoát hạ quyết tâm một lần và mãi mãi sẽ không bao giờ để những tư tưởng ngớ ngẩn lọt vào đầu nữa. Genji nằm trên giường, lo lắng ngóng chờ xem một sứ giả còn quá non trẻ sẽ thực hiện sứ mệnh tinh tế ấy với thành công ra sao. Khi câu trả lời cuối cùng được mang đến, kinh ngạc trước sự lạnh lùng đột ngột này, chàng thốt lên trong nỗi nhục nhã sâu sắc: “Thật là một sự nhục nhã, một sự nhục nhã gớm ghiếc,” và trông vô cùng rầu rĩ. Trong giây lát chàng không nói thêm lời nào, chỉ nằm thở dài thườn thượt trong nỗi đau đớn lớn lao. Cuối cùng chàng ngâm bài thơ: “Ta nào biết bản chất của cái cây lạ lùng mọc trên đồng Sono, và khi tìm kiếm sự an ủi dưới bóng râm của nó, ta chỉ rước lấy việc lạc lối,” rồi gửi nó cho nàng. Nàng vẫn còn thức, và đáp lại bằng bài thơ: “Tôi quá đỗi giống với cái cây mờ ảo lùi dần khỏi ánh nhìn đang đến gần của lữ khách trong những năm tháng bị lưu đày này.” Cậu bé vô cùng thương xót Genji và chẳng cảm thấy buồn ngủ chút nào, nhưng lại sợ mọi người sẽ nghĩ những chuyến đi lại liên tục của mình là quá kỳ lạ. Đến lúc này, mọi người khác trong nhà đều đã chìm vào giấc ngủ say. Chỉ có mình Genji nằm chìm đắm trong nỗi u sầu đen tối nhất. Nhưng ngay cả trong lúc đang nổi giận lôi đình trước sự bướng bỉnh vô nhân tính của quyết định mới phát hiện và khó hiểu của nàng, chàng nhận ra mình không khỏi càng thêm khâm phục sự bền bỉ bất khuất ấy. Cuối cùng chàng cảm thấy mệt mỏi với việc nằm thức trắng; chẳng còn gì để làm nữa. Chỉ một khoảnh khắc sau, chàng lại thay đổi ý định, và bất ngờ thì thầm vào tai cậu bé: “Dẫn ta đến nơi nàng đang trốn đi!” — “Khó lắm ạ,” cậu bé đáp, “chị ấy khóa cửa bên trong rồi và có quá nhiều người ở đó lắm. Em không dám đi cùng ngài đâu.” — “Được thôi,” Genji nói, “nhưng ít ra em cũng không được bỏ rơi ta” rồi kéo cậu bé nằm cạnh mình trên giường. Cậu bé vô cùng mãn nguyện khi thấy mình được nằm bên cạnh vị hoàng tử trẻ tuổi đẹp trai này, và Genji, chúng ta phải ghi chép lại, thấy cậu bé chẳng phải là sự thay thế tồi tệ cho người chị gái vô cảm của mình.