Đó là vào thời gian chàng đang bí mật qua lại với phu nhân ở Lục Đinh. Một hôm trên đường từ Cung điện trở về, chàng chợt nghĩ nên ghé thăm người dưỡng mẫu, vì bệnh nặng lâu ngày nay đã xuất gia, hiện sống ở Ngũ Đinh. Sau nhiều lần dò hỏi, chàng cuối cùng cũng tìm được ngôi nhà; nhưng cổng trước khóa kín khiến xe không vào được. Chàng sai một tên đầy tớ đi gọi Koremitsu, con trai của dưỡng mẫu, và trong lúc chờ đợi liền đưa mắt quan sát con ngõ nhỏ có vẻ khá tồi tàn ấy. Ngôi nhà bên cạnh được rào bằng một hàng giậu mới, phía trên có chừng bốn, năm ô cửa sổ làm bằng lưới mắt cáo, che khuất bởi những tấm rèm trắng phau và đơn sơ. Qua khe hở của những tấm rèm ấy, người ta có thể thoáng thấy rất nhiều vầng trán. Chúng có vẻ thuộc về một nhóm phụ nữ đang tò mò ngó nghiêng xuống con đường bên dưới.

Thế rồi chàng thầm nghĩ ban đầu họ chỉ vô tình nhìn ra khi đi ngang qua; nhưng chẳng mấy chốc chàng nhận ra rằng nếu họ đang đứng trên sàn thì hẳn phải là những người khổng lồ. Không, rõ ràng là họ đã cất công trèo lên một chiếc bàn hoặc chiếc giường nào đó; quả là một điều kỳ lạ làm sao!

Chàng đến trên một cỗ xe mộc mạc không có người hầu đi kèm trước dẫn đường. Không một ai có thể đoán được thân phận của chàng, và cảm thấy vô cùng thoải mái, chàng rướn người về phía trước để chăm chú quan sát ngôi nhà. Chiếc cổng, vốn cũng làm bằng một dạng lưới mắt cáo, đang khép hờ, và chàng có thể nhìn thoáng qua bên trong để nhận ra rằng đó là một chốn ở rất khiêm nhường và nghèo nàn đồ đạc. Thoạt tiên chàng cảm thấy thương hại cho những kẻ sống ở một nơi như thế, nhưng rồi chàng nhớ đến câu thơ: "Chớ tìm kiếm một mái nhà giữa chốn rộng lớn thế gian; mà nơi nào ngươi tình cờ dừng chân, hãy gọi đó là nhà của mình"; và lại thêm: "Các bậc quân vương cứ giữ lấy cung điện ngọc ngà, bởi trong một mái tranh lá, hai người vẫn có thể ngủ chung."

Có một hàng rào đan bằng bện mây mà trên đó một loài dây leo tựa như thường xuân đang xòa những chiếc lá xanh mát, và ẩn giữa những tán lá ấy là những bông hoa trắng với những cánh hoa hé mở một phần giống như đôi môi của những người đang mỉm cười với suy nghĩ của chính mình. "Chúng được gọi là Yūgao, tức 'Những Gương Mặt Đêm'," một người hầu nói với chàng; "thật lạ lùng khi bắt gặp một chùm hoa xinh đẹp đến thế lại mọc cụm trên bức tường hoang phế này!" Và quả thực, thật là một điều kỳ lạ và thú vị biết bao khi chứng kiến cách chúng leo qua những mái hiên và đầu hồi xiêu vẹo trên mảnh đất chật hẹp ở một khu nghèo nàn của thị trấn, vươn lan khắp mọi nơi có chỗ cho chúng sinh trưởng. Chàng sai một tên đầy tớ hái vài bông. Gã đàn ông bước qua cánh cửa khép hờ, và vừa mới bắt đầu ngắt hoa thì một bé gái mặc chiếc áo dài màu vàng thướt tha bước ra từ một cánh cửa lùa khá tao nhã, tay giơ về phía tên đầy tớ của Genji một chiếc quạt trắng đượm hương trầm nặng trĩu, con bé nói với gã: "Anh có muốn dùng cái gì để đặt chúng lên không? Tôi e rằng anh đã chọn một bó hoa trông thảm hại quá đấy," rồi nó trao chiếc quạt cho gã. Đúng lúc gã đang mở cổng để quay về thì Koremitsu, con trai của người nhũ mẫu già, bước ra từ ngôi nhà bên kia với đầy những lời xin lỗi vì đã để Genji chờ đợi quá lâu—"Tôi không thể tìm thấy chìa khóa cổng," gã nói. "May thay những kẻ ở khu ổ chuột này khó lòng mà nhận ra ngài và xúm lại hay dòm ngó; nhưng tôi e rằng ngài hẳn đã rất buồn chán khi phải chờ đợi trong cái con ngõ hẻm lộn xộn này," và gã dẫn Genji vào trong nhà. Anh trai của Koremitsu, thầy phó tế, người anh rể Mikawa no Kami cùng người em gái đều tề tựu để chào đón vị Hoàng tử, vô cùng vui mừng trước chuyến viếng thăm mà họ vốn không nghĩ ngài sẽ còn ban ơn cho họ thêm một lần nào nữa.

Nữ tu cũng đứng dậy khỏi chiếc ghế dài: "Đã từ lâu tôi vẫn hằng mong mỏi được dứt bỏ cõi trần, nhưng có một điều níu giữ tôi lại: tôi muốn ngài được nhìn lại người nhũ mẫu già của mình dẫu chỉ một lần nữa như thuở ngài còn thơ bé. Ngài đã chẳng hề đến thăm tôi, và cuối cùng tôi đành từ bỏ hy vọng mà xuống tóc đi tu. Giờ đây, để đền đáp cho những sự khổ hạnh mà giáo phái của tôi đòi hỏi, tôi đã lấy lại được chút ít sức khỏe, và được gặp lại vị tiểu chủ yêu quý của mình một lần nữa, tôi có thể bình tâm chờ đợi Ánh Sáng của Đức Phật A-di-đà," và trong cơn suy yếu, bà rớm vài giọt lệ.

"Tôi được tin từ mấy hôm trước rằng ngài đang lâm trọng bệnh và vô cùng lo lắng," Genji nói. "Thật buồn khi giờ đây lại thấy ngài trong bộ y phục hành giả này. Ngài phải sống thêm nữa, và chứng kiến cảnh tôi thành danh trên đời, để ngài có thể tái sinh ở cõi cao trên tầng thứ chín trong Cực Lạc của Phật A-di-đà. Bởi người ta nói rằng những ai qua đời với những hoài bão chưa thành sẽ bị gánh nặng bởi ác nghiệp trong kiếp sống lai sinh."

Những người như nhũ mẫu già thường coi ngay cả những đứa con nuôi đê tiện và kém cỏi nhất cũng thành những kỳ quan về sắc đẹp và đức hạnh. Thế nên chẳng có gì lạ nếu nhũ mẫu của Genji, người đã đóng một vai trò lớn lao trong quãng đời thơ ấu của chàng, luôn coi chức trách của mình là vô cùng vinh hiển và quan trọng, và những giọt nước mắt tự hào trào ra trong mắt bà khi chàng nói chuyện với bà.

Các con của bà lão cho rằng thật quá ư không phải phép khi mẹ họ, dẫu đã thọ giới tu hành, lại bày tỏ sự quan tâm quá mức đến hoạn lộ của một con người. Chắc mẩm rằng bản thân Genji sẽ cảm thấy vô cùng bất bình, họ trao đổi những cái nhìn lo lắng. Ngược lại, chàng lại vô cùng cảm động. "Khi tôi còn là một đứa trẻ," chàng nói, "những người thân thiết nhất với tôi đều sớm rời bỏ tôi, và dẫu có nhiều người đã chung tay nuôi dưỡng tôi, thì chỉ có người, nhũ mẫu kính yêu, là người mà tôi gắn bó sâu sắc và dịu dàng nhất. Khi trưởng thành, tôi không còn có thể thường xuyên ở bên người. Tôi thậm chí đã chẳng thể đến đây thăm người thường xuyên như lòng hằng mong muốn. Nhưng trong suốt quãng thời gian dài đằng đẵng trôi qua kể từ lần cuối tôi đến đây, tôi đã nghĩ về người rất nhiều và ước gì cuộc đời không ép buộc chúng ta phải chịu đựng quá nhiều cuộc chia ly cay đắng đến thế."

Chàng dịu dàng cất lời như thế. Hương thơm vương giả tỏa ra từ ống tay áo mà chàng giơ lên để lau những giọt nước mắt đã ngập tràn căn phòng nhỏ và hẹp, và ngay cả những người trẻ tuổi, những kẻ cho đến lúc đó vẫn cảm thấy bực bội trước niềm tự hào hiển hiện của mẹ họ vì từng làm nhũ mẫu cho một vị hoàng tử lừng lẫy dường ấy, cũng thấy mình đẫm lệ.

Sau khi sắp xếp để có những buổi lễ cầu siêu liên tục được cử hành cho người bệnh, chàng cáo từ, ra lệnh cho Koremitsu cầm nến soi đường. Khi họ rời khỏi ngôi nhà, chàng nhìn chiếc quạt có bày những bông hoa trắng. Giờ đây chàng thấy trên đó có những nét chữ, một bài thơ được nguệch ngoạc một cách cẩu thả nhưng tao nhã: "Bông hoa khiến ngài bối rối hóa ra chỉ là đóa Yūgao, kỳ lạ khôn cùng trong chiếc áo sương mai lấp lánh." Nó được viết với một vẻ cẩu thả có chủ ý nhằm che giấu địa vị và thân phận của người viết. Dù vậy, nét chữ vẫn cho thấy một sự giáo dưỡng và phẩm giá khiến chàng ngạc nhiên một cách thú vị. "Ai sống ở ngôi nhà bên trái vậy?" chàng hỏi. Koremitsu, kẻ hoàn toàn không muốn đóng vai trò kẻ mối mai, đáp rằng gã chỉ mới ở nhà mẹ mình được năm sáu ngày và bận rộn vì bệnh tình của bà nên chẳng hỏi han gì về những người hàng xóm. "Ta muốn biết vì một lý do hoàn toàn vô hại," Genji nói. "Có điều gì đó ở chiếc quạt này làm dấy lên một vấn đề khá quan trọng. Ta nhất định phải làm cho raẽ. Ngươi hãy làm ơn dò hỏi từ ai đó am hiểu khu vực này xem sao." Koremitsu liền tức tốc chạy sang ngôi nhà bên cạnh và cho gọi viên quản gia. "Ngôi nhà này," người đàn ông ấy nói, "thuộc về một vị cựu Quan Phủ. Ngài ấy đang sống ở vùng quê, nhưng phu nhân của ngài vẫn ở đây; và vì bà còn trẻ lại thích tụ họp, nên các anh trai của bà làm việc trong Triều thường đến đây thăm bà." "Và đó là tất cả những gì người ta có thể mong đợi một tên đầy tớ biết," Koremitsu nói khi gã thuật lại thông tin này. Genji chợt nghĩ ngay rằng chính một trong những vị quý tộc ấy đã viết bài thơ này. Vâng, trong nét chữ quả nhiên mang một vẻ tự tin đầy kiêu hãnh. Đó là tác phẩm của một người có địa vị cho phép anh ta tự hào về bản thân. Nhưng anh ta lại mang tâm tính lãng mạn; thật quá đỗi đau lòng nếu bác bỏ hoàn toàn ý nghĩ rằng suy cho cùng, những vần thơ ấy thực ra có thể được dành riêng cho mình, và trên một tờ giấy gấp, chàng viết: "Phải chi ta có được một cái nhìn gần hơn, chúng sẽ chẳng còn làm ta bối rối - những bông hoa mà ta nhìn qua mờ ảo trong buổi chiều tà." Chàng viết những dòng này bằng một chữ viết giả trang và đưa cho tên đầy tớ. Gã suy ngẫm rằng dẫu những kẻ gửi chiếc quạt chưa từng gặp Genji trước đó, thì dung mạo của chàng vốn nổi tiếng đến mức ngay cả cái liếc mắt họ thoáng thấy từ cửa sổ cũng có thể dễ dàng tiết lộ thân phận của chàng. Gã có thể tưởng tượng ra sự hào hứng khi chiếc chiếc quạt được gửi đi và sự thất vọng khi đợi mãi mà chẳng thấy hồi âm. Sự xuất hiện có phần thô lỗ và muộn màng của gã có lẽ sẽ bị họ coi là một sự sắp đặt có chủ ý. Tất cả bọn họ chắc hẳn đang vô cùng tò mò muốn biết trong lời đáp có gì, và gã cảm thấy rất hồi hộp khi đến gần ngôi nhà.

Trong khi đó, chỉ được soi đường bằng một ngọn đuốc lờ mờ, Genji lặng lẽ rời khỏi nhà nhũ mẫu. Tấm rèm của ngôi nhà bên kia giờ đã được kéo xuống và chỉ còn ánh nến leo lắt như đom đóm chiếu qua khe hở giữa chúng.

Khi chàng đến nơi định mệnh, một khung cảnh hoàn toàn khác đập vào mắt chàng. Một khu vườn xinh xắn, một khu vườn được chăm sóc cẩn thận; mọi thứ mới rộng rãi và thoải mái làm sao! Và chẳng mấy chốc, vị chủ nhân lộng lẫy của những chốn xa hoa này đã xua tan khỏi tâm trí mọi ý nghĩ về hàng rào gỗ, những ô cửa chớp và những bông hoa.

Chàng ở lại lâu hơn dự định, và mặt trời đã lên cao khi chàng lên đường trở về. Một lần nữa chàng đi ngang qua ngôi nhà có những ô cửa chớp. Chàng đã lái xe qua khu vực ấy vô số lần mà chẳng mảy may chú ý đến nó; nhưng chỉ một tình tiết nhỏ về chiếc quạt ấy đã đột nhiên biến chuyến hành trình hằng ngày qua những con phố này thành một sự kiện vô cùng quan trọng. Chàng háo hức ngó nghiêng xung quanh, và ước gì mình biết được ai đang sống trong tất cả những ngôi nhà đó.

Suốt mấy ngày liền Koremitsu không đến cung điện của Genji. Khi cuối cùng gã cũng đến, gã giải thích rằng mẹ mình đang ngày càng suy yếu và gã rất khó để dứt ra được. Rồi tiến lại gần hơn, gã hạ giọng nói: "Tôi đã dò hỏi thêm một vài điều, nhưng không tìm hiểu được bao nhiêu. Dường như có ai đó đã đến rất bí mật vào tháng Sáu và sống ở đó cho đến nay; nhưng thực chất cô ta là ai thì ngay cả những người hầu của cô ta cũng không biết. Tôi đã một hai lần dòm qua lỗ hổng trên hàng rào và thoáng thấy vài người trẻ tuổi; nhưng váy của họ được vén ngược và giặt gọn vào thắt lưng, thế nên tôi nghĩ họ hẳn phải là những người hầu gái. Hôm qua, một khoảng thời gian sau khi mặt trời lặn, tôi thấy một tiểu thư đang viết thư. Gân mặt cô ấy điềm tĩnh, nhưng trông rất đau khổ, và tôi nhận thấy vài người hầu của cô ấy đang lén khóc." Genji càng thêm tò mò.

Dẫu chủ nhân của mình mang một địa vị đi kèm với trách nhiệm lớn lao, Koremitsu biết rằng xét về tuổi trẻ và sự nổi tiếng của vị hoàng tử trẻ tuổi, người ta sẽ cho rằng ngài quả thực đang chểnh mảng phận sự nếu không tự cho phép mình vài cuộc phiêu lưu tình ái, và mọi người sẽ coi hạnh kiểm của ngài là hoàn toàn tự nhiên và đúng đắn ngay cả khi đó là những việc mà họ chẳng đời nào dám cho phép những người bình thường làm.

"Hy vọng kiếm thêm chút thông tin," gã nói, "tôi đã tìm cớ để liên lạc với cô ta, và nhận lại được một lời đáp rất gãy gọn bằng nét chữ tinh tế. Cô ta hẳn phải là một cô gái có gia thế khá tốt." "Ngươi phải tìm hiểu cho ra ngọn nguồn," Genji nói; "ta sẽ không thể yên lòng cho đến khi biết hết mọi chuyện về cô ta."

Đây có lẽ chính là trường hợp mà họ từng tưởng tượng vào đêm mưa ấy: một người phụ nữ có hoàn cảnh bề ngoài dường như đẩy nàng vào cái "Tầng Lớp Thấp Kém" mà họ đã đồng thuận gạt bỏ vì cho là không có gì đáng quan tâm; nhưng tự thân nàng lại thể hiện những phẩm chất chẳng có gì là đáng chê trách.

Nhưng xin quay lại với Utsusemi trong chốc lát. Sự lạnh lùng của nàng đã không tác động đến chàng như cách nó tác động đến đại đa số mọi người. Nếu nàng khích lệ chàng, hẳn chàng đã sớm coi mối tình ấy là một sự thiếu suy nghĩ kinh khủng mà bằng mọi giá phải chấm dứt; đằng này chàng lại cứ hoài nghiền ngẫm về thất bại của mình và mãi miêu tính những cách thức mới để lay chuyển quyết tâm của nàng.

Chưa bao giờ, cho đến ngày ghé thăm người dưỡng mẫu, chàng lại thấy hứng thú với bất kỳ ai thuộc tầng lớp bình dân cả. Nhưng giờ đây, kể từ cuộc trò chuyện trong đêm mưa nọ, chàng đã khám phá (theo như chàng tưởng tượng) mọi ngóc ngách của xã hội, bao gồm cả những tầng lớp mà bạn bè chàng đã bỏ qua vì cho là quá xa xôi và vô lý. Chàng nghĩ về người phụ nữ, có thể nói như vậy, đã được ném vào cuộc đời mình như một phần thêm thắt. Với một vẻ đầy tin tưởng làm sao khi nàng hứa hẹn sẽ chờ đợi! Chàng rất lấy làm tiếc về nàng, nhưng lại e rằng nếu mình viết thư cho nàng thì Utsusemi có thể phát hiện ra và điều đó sẽ làm tổn hại đến cơ hội của chàng. Chàng sẽ viết thư cho nàng sau vậy...

Đột nhiên vào lúc ấy, bản thân Iyo no Suke được xướng tên yết kiến. Lão vừa trở về từ xứ sở của mình, và đã không chần chừ đến tỏ lòng kính trọng với hoàng tử. Chuyến hải trình dài bằng thuyền khiến lão trông có phần sạm nắng và phờ phạc. "Thật sự," Genji thầm nghĩ, "lão ta hoàn toàn không phải là một kẻ hấp dẫn!" Dù vậy người ta vẫn có thể trò chuyện với lão; bởi nếu một người có dòng dõi và sự giáo dưỡng tươm tất, dẫu có bị tàn phá bởi tuổi tác hay bất hạnh đến đâu, anh ta vẫn sẽ luôn giữ lại được một sự tinh tế nhất định trong tâm hồn và phong thái để ngăn bản thân trở nên ghê tởm đơn thuần. Họ vừa bắt đầu thảo luận về công việc ở xứ sở của Iyo và Genji thậm chí còn đang đùa giỡn với lão, thì một cảm giác bối rối bất chợt ập đến trong lòng chàng. Tại sao những hồi ức đó lại khiến chàng cảm thấy khó xử đến thế? Iyo no Suke đã là một lão già, điều đó chẳng gây tổn hại gì cho lão cả. "Những sự câu nệ này thật ngớ ngẩn," Genji tự nhủ. Dẫu vậy, nàng đã đúng khi nghĩ rằng đó là một cuộc hôn nhân quá kỳ quặc, quá lệch lạc; và nhớ lại những lời cảnh báo của Uma no Kami, chàng cảm thấy mình đã cư xử không phải phép. Dẫu sự lạnh lùng của nàng vẫn làm tổn thương sâu sắc, chàng hầu như lại cảm thấy mừng thay cho Iyo vì nàng đã không mềm lòng.

"Con gái tôi sắp sửa kết hôn," Iyo đang nói, "và tôi định đưa vợ mình cùng trở về xứ sở." Đây là một cú sốc kép. Bằng mọi giá chàng phải gặp lại Utsusemi một lần nữa. Chàng trò chuyện với người anh trai của nàng và cậu thiếu niên đã bàn thảo chuyện đó với cô. Sẽ là vô cùng khó khăn cho bất kỳ ai nếu muốn theo đuổi một cuộc tình vụ trộm với hoàng tử trong những hoàn cảnh thế này. Nhưng đối với nàng, kẻ có địa vị thấp kém hơn chàng rất nhiều và bị bao vây bởi những sự kìm kẹp mới, điều đó giờ đây đã trở thành không tưởng. Tuy nhiên, nàng không đành lòng cắt đứt mọi liên lạc với chàng, và không chỉ hồi âm những bức thư của chàng ân cần hơn trước rất nhiều, nàng còn cẩn thận, dẫu chúng được viết với vẻ hờ hững ngoài mặt, thêm vào những nét chấm phá nhỏ nhặt sẽ mang lại niềm vui cho chàng và cho chàng thấy rằng nàng vẫn quan tâm đến chàng. Tất cả những điều đó chàng đều nhận ra, và dẫu bực bội vì nàng vẫn không chịu khuất phục trước mình, chàng thấy không tài nào gạt nàng ra khỏi tâm trí được.

Còn về cô gái kia, chàng không nghĩ rằng cô ta là kiểu người sẽ tiếp tục mòn mỏi vì mình một khi đã yên bề gia thất với một người chồng; và giờ đây chàng cảm thấy hoàn toàn thanh thản về cô ta.

Đang là mùa thu. Genji đã gây ra quá nhiều rắc rối phức tạp trong cuộc đời mình nên đã từ lâu vô cùng thất thường trong những chuyến ghé thăm Đại Sảnh, và đang thất sủng trầm trọng ở đó. Vị phu nhân trong dinh thự lớn rất khó để chiều chuộng; nhưng chàng đã vượt qua quá nhiều chướng ngại trong công cuộc chinh phục nàng đến mức việc từ bỏ nàng ngay khoảnh khắc vừa chiếm được nàng có vẻ thật ngớ ngẩn. Thế nhưng chàng không thể phủ nhận rằng thứ đam mê mù quáng đến độ say đắm từng ngự trị trong lòng khi nàng hãy còn là một bóng hình xa với nay đã hầu như tiêu tan. Đầu tiên, nàng quá đỗi nhạy cảm; kế đến là sự chênh lệch về tuổi tác giữa họ, và nỗi sợ hãi liên tục bị phát hiện cứ ám ảnh chàng trong suốt những cuộc chia ly đau đớn lúc canh ba gần sáng. Trên thực tế, có quá nhiều điểm bất lợi.

Đó là một buổi sáng khi sương mù bao phủ dày đặc khu vườn. Sau khi bị đánh thức nhiều lần, cuối cùng Genji cũng bước ra từ căn phòng của Rokujō, với vẻ mặt đầy cáu kỉnh và ngái ngủ. Một trong những người hầu gái vén một phần cánh cửa chớp gập, dường như để mời chủ nhân của mình ngắm nhìn vị hoàng tử rời đi. Rokujō kéo rèm giường sang một bên và hất mái tóc ra sau bờ vai, phóng tầm mắt nhìn ra khu vườn. Có rất nhiều loài hoa xinh xắn đang mọc bên những luống hoa khiến Genji phải dừng chân một lúc để thưởng ngoạn. Trông chàng mới đẹp làm sao khi đứng ở đó, nàng thầm nghĩ. Khi chàng đang đến gần mái hiên, người hầu gái vừa mở cửa chớp liền bước đến và đi song hành cùng chàng. Nàng mặc chiếc váy màu xanh nhạt phối hợp tuyệt mỹ với mùa và khung cảnh; chiếc váy được buông thả sao cho tôn lên tối đa dáng đi duyên dáng và uyển chuyển. Genji ngoảnh lại nhìn nàng. "Chúng ta hãy ngồi xuống chiếc lan can ở góc này một lát đi," chàng nói. "Nàng có vẻ rất e thẹn," chàng thầm nghĩ, "nhưng mái tóc của nàng buông xõa trên bờ vai mới quyến rũ làm sao," và chàng ngâm bài thơ: "Dẫu ta chẳng muốn mang tiếng là lang thang vô định từ hoa này sang hoa khác, nhưng đóa bìm bịp nhợt nhạt của buổi sáng này, ta rất đỗi muốn hái lấy!" Khi cất lên những câu thơ ấy, chàng cầm lấy tay nàng và nàng đáp lại một cách đầy thành thục: "Tôi thấy ngài đang vội vã chiêm ngưỡng những đóa hoa ban mai khi sương mù vẫn còn vương vấn xung quanh," qua đó hóa giải lời khen ngợi bằng một vần thơ có thể được hiểu theo nghĩa cá nhân hoặc nghĩa chung. Ngay lúc ấy, một tiểu đồng vô cùng lịch sự mặc chiếc quần phồng đầy mê hoặc bước giữa những luống hoa, gạt những giọt sương trên đường đi và bắt đầu hái một chùm bìm bịp.

Không ai có thể nhìn ngắm chàng mà không cảm thấy say mê. Chàng giống như cội cây nở hoa mà ngay cả những người nông dân miền núi thô kệch cũng lấy làm thích thú khi được nghỉ ngơi dưới tán bóng. Và sức hút mà chàng tỏa ra lớn đến mức những ai quen biết đều ao ước được dâng hiến cho chàng bất cứ thứ gì trân quý nhất. Người nào có một cô con gái cưng hẳn sẽ chẳng mong gì hơn ngoài việc biến cô bé thành hầu thiếp của Genji. Kẻ nào có một người chị em tuyệt vời thì sẵn sàng để nàng phục vụ trong phủ của chàng, dẫu đó có là những công việc mọn mỏi nhất. Lại càng không cần phải nói đến những vị phu nhân, những người trong những dịp như thế này có đặc quyền trò chuyện với chàng và ngắm nhìn chàng thỏa thích, hơn nữa lại là những người trẻ tuổi vô cùng nhạy cảm — làm sao họ lại không thể đắm say trước bầu bạn của chàng và đầy lo lắng khi nhận ra những chuyến ghé thăm của chàng đang thưa thớt hơn trước rất nhiều?

Nhưng ta đã trôi dạt đến đâu rồi nhỉ? À phải rồi. Koremitsu vẫn kiên nhẫn tiếp tục cuộc điều tra mà Genji đã giao phó. "Vị phu nhân ấy là ai," gã nói, "tôi vẫn chưa thể tìm ra; và phần lớn thời gian cô ta rất cẩn trọng để không lộ diện. Nhưng đã hơn một lần giữa chốn hỗn độn chung, khi có tiếng xe ngựa chạy ngang qua dãy nhà trọ lớn đó, và tất cả lũ nữ tì đều nhòm ngó ra đường, vị tiểu thư mà tôi cho là chủ nhân của ngôi nhà đã lẻn ra cùng với bọn họ. Tôi không thể nhìn rõ nàng, nhưng nàng có vẻ rất xinh đẹp.

"Một hôm, thấy cỗ xe có người hầu đi trước đang tiến về phía nhà, một trong những người hầu gái liền lao đi gọi lớn: 'Ukon, Ukon, ra đây nhanh mà xem. Xe của ngài Đại úy đang đi về hướng này.' Lập tức, một vị phu nhân có khuôn mặt dễ chịu không còn trẻ nữa vội vã bước ra. 'Nhỏ tiếng thôi, nhỏ tiếng thôi,' bà nói, giơ ngón tay cảnh cáo lên; 'sao cô biết đó là Đại úy? Ta phải ra xem mới được,' và bà lẻn ra. Một dạng cầu treo gồ ghề dẫn từ khu vườn vào con ngõ. Trong cơn phấn khích, vị phu nhân tốt bụng đã vấp phải váy và ngã sấp mặt, suýt chút nữa thì lăn ùm xuống mương: 'Đứa nào làm ăn chán thật, Ngài Thần núi Katsuragi lại tạo ra cái quái gì thế này!' bà càu nhàu; nhưng sự tò mò của bà dường như chẳng hề thuyên giảm chút nào và bà càng trân trân nhìn chăm chú hơn vào cỗ xe đang tiến lại gần. Vị khách mặc một chiếc áo choàng rộng, giản dị. Đi cùng ngài là các tùy tùng mà tên của họ đã được lũ nữ tì đang phấn khích réo gọi lên khi từng người một tiến lại đủ gần để nhận ra; và điều kỳ lạ là những tên tuổi ấy đích thị là của những tên người hầu và tiểu đồng thuộc phủ Tō no Chūjō.'

'Ta phải tự mình mục kích cỗ xe đó mới được,' Genji nói. Sẽ thế nào nếu đây chính là người phụ nữ mà Chūjō, vào thời điểm của cuộc trò chuyện trong đêm mưa nọ, từng tuyệt vọng vì không thể tìm lại được? Koremitsu, nhận thấy Genji đang lắng nghe với sự chú ý đặc biệt, tiếp lời: 'Tôi phải thưa với ngài rằng bản thân tôi cũng có lý do để quan tâm đến ngôi nhà này, và trong lúc dò hỏi theo ý riêng, tôi phát hiện ra vị tiểu thư luôn xưng hô với những cô gái khác trong nhà như thể họ là những người bình đẳng. Nhưng khi tôi giả vờ bị lừa bởi vở kịch này và bắt đầu lui tới đó, tôi nhận ra rằng dẫu những người phụ nữ lớn tuổi làm tròn vai của họ rất tốt, những cô gái trẻ đôi lúc vẫn cứ cúi chào hoặc buột miệng thốt lên một tiếng "Thưa Tiểu thư" mà không suy nghĩ; lập tức những người khác sẽ vội vã che đậy sai sót đó bằng mọi cách có thể, nói bất cứ điều gì họ nghĩ ra để làm cho có vẻ như chẳng hề có một nữ chủ nhân nào ở giữa họ cả,' và Koremitsu cười lớn khi nhớ lại điều đó.

'Lần tới khi ta đến thăm mẹ ngươi,' Genji nói, 'ngươi phải cho ta cơ hội để lén nhìn họ đấy.' Chàng hình dung ra ngôi nhà kỳ quặc, xiêu vẹo ấy. Nàng chỉ sống ở đó tạm thời mà thôi; nhưng dẫu sao đi nữa nàng chắc chắn phải thuộc về cái 'tầng lớp đáy' mà họ từng gạt bỏ vì cho là chẳng có chút liên quan nào đến cuộc tranh luận. Thật thú vị biết bao nếu chứng minh được rằng họ đã sai và suy cho cùng vẫn có thể khám phá ra điều gì đó thú vị ở một nơi như thế!

Koremitsu, nóng lòng thực hiện mọi mong muốn của chủ nhân và cũng bận tâm với những mưu toan tình ái của chính mình, cuối cùng đã xoay sở bằng một loạt mưu kế khéo léo để dàn xếp một cuộc gặp gỡ bí mật giữa Genji và vị phu nhân bí ẩn. Chi tiết về kế hoạch mà gã dùng để thực hiện điều này sẽ tạo nên một câu chuyện tẻ nhạt, và theo quy tắc của tôi trong những trường hợp như vậy, tôi nghĩ tốt hơn là nên lược bỏ chúng.

Genji chưa bao giờ hỏi nàng phải gọi nàng bằng cái tên gì, và chàng cũng không hé lộ thân phận của mình. Chàng đến trong bộ trang phục rất nghèo nàn và—điều vô cùng bất thường đối với chàng—là đi bộ. Nhưng Koremitsu lại cho rằng đó là một sự tôn vinh quá lớn lao đối với một người phụ nữ tầm thường như thế, và nằng nặc đòi Genji cưỡi ngựa của mình, trong khi gã đi bộ bên cạnh. Khi làm vậy, gã đã hy sinh cảm xúc của chính mình; bởi vì bản thân gã cũng có lý do để muốn tạo ấn tượng tốt trong ngôi nhà, và gã biết rằng việc đến đây bằng một cách thức kém trang trọng thế này sẽ khiến mình sụt giảm uy tín trong mắt những cư dân ở đây. May mắn thay, sự bẽ bàng của gã hầu như không bị ai chứng kiến, bởi Genji chỉ mang theo đúng một tên đầy tớ từng hái hoa vào dịp đầu tiên — một chú tiểu đồng mà không ai có thể nhận ra; và để tránh làm dấy lên sự nghi ngờ, chàng thậm chí còn không tận dụng sự hiện diện của mình trong khu vực này để ghé thăm nhà người nhũ mẫu.

Vị phu nhân vô cùng hoang mang trước tất cả những sự cẩn trọng này và đã cố gắng hết sức để khám phá thêm điều gì đó về chàng. Nàng thậm chí còn sai người bám theo để xem chàng đi đâu khi rời khỏi nàng vào lúc rạng sáng; nhưng chàng đã đánh lạc hướng thành công kẻ bám đuôi và nàng chẳng khôn ngoan hơn được chút nào so với trước. Giờ đây chàng đang ngày càng say đắm nàng sâu sắc. Chàng cảm thấy khốn khổ nếu có bất cứ điều gì cản trở những chuyến ghé thăm của mình; và dẫu hoàn toàn không tán thành hành vi của chính mình và lo lắng rất nhiều về điều đó, chàng sớm nhận ra rằng mình đang dành phần lớn thời gian ở nhà nàng.

Chàng biết rằng vào một thời điểm nào đó trong đời, ngay cả những con người điềm đạm nhất cũng đánh mất lý trí theo cách này; nhưng cho đến nay chàng chưa bao giờ thực sự mất đi lý trí, hay làm bất cứ điều gì có thể bị coi là sai trái trầm trọng. Giờ đây, trước sự ngạc nhiên và hoảng hốt của chính mình, chàng phát hiện ra rằng ngay cả những giờ phút buổi sáng ngắn ngủi khi phải rời xa nàng cũng đang trở nên không thể chịu đựng nổi. "Cái gì ở nàng khiến mình cư xử như một kẻ điên thế này?" chàng liên tục tự hỏi. Nàng vô cùng dịu dàng và khiêm nhường, thậm chí đến mức trông có vẻ khá dửng dưng, có lẽ có phần thiếu đi chiều sâu về tính cách và cảm xúc; và dẫu nàng mang một vẻ non nớt thiếu kinh nghiệm của tuổi thiếu nữ, rõ ràng chàng hoàn toàn không phải là người tình đầu tiên của nàng; và chắc chắn nàng mang hơi hướng bình dân. Chính xác thì điều gì đã khiến chàng mê mẩn đến thế? Chàng tự hỏi câu hỏi ấy hết lần này đến lần khác, nhưng chẳng tìm ra câu trả lời.

Về phần nàng, nàng rất bất an khi thấy chàng đến với mình trong bộ đồ săn bắn cũ kỹ rách rưới, luôn cố gắng che giấu khuôn mặt, rời đi khi trời vẫn còn tối và mọi người đang ngủ say. Chàng trông giống như một hồn ma người tình nào đó trong những câu chuyện ma cổ tích, và nàng đâm ra nửa sợ hãi. Nhưng từng cử chỉ nhỏ nhặt nhất của chàng đều cho thấy ngài là một người phi phàm, và nàng bắt đầu nghi ngờ rằng chàng là một nhân vật có địa vị cao, kẻ đã lợi dụng Koremitsu làm người mối lái. Nhưng Koremitsu cứ một mực giả vờ không hề biết gì về người đồng hành của mình, và tiếp tục tự vui thú bằng cách lui tới ngôi nhà vì lợi ích riêng.

Điều này có nghĩa là gì chứ? Nàng đâm ra hoảng sợ trước kiểu yêu đương kỳ lạ này với—một kẻ mà nàng không hề hay biết. Nhưng về phần nàng cũng có điều gì đó phù du, vô định. Genji bị ám ảnh bởi ý nghĩ rằng, giống như cách nàng ẩn náu ở chốn này, sẽ có một ngày nàng lại một lần nữa biến mất và ẩn trốn, và chàng sẽ chẳng bao giờ có thể tìm lại được nàng nữa. Mọi dấu hiệu đều cho thấy việc nàng cư trú tại đây chỉ là hoàn toàn tạm thời. Chàng chắc chắn rằng khi đến thời điểm phải chuyển đi, nàng sẽ không nói cho chàng biết mình sẽ đi đâu. Tất nhiên việc nàng bỏ trốn sẽ là bằng chứng cho thấy nàng không đáng để bận tâm nữa, và lẽ ra chàng nên biết ơn những phút giây vui vẻ họ từng có bên nhau mà dứt khoát bỏ mặc mọi chuyện ở đó. Nhưng chàng biết rằng đây chính là điều cuối cùng mà chàng có thể làm.

Mọi người đã bắt đầu nghi ngờ, và thường thì trong suốt mấy đêm liền chàng không thể đến thăm nàng. Điều này trở nên không thể chịu đựng nổi đến mức trong cơn sốt ruột, chàng quyết định bí mật đưa nàng về Nijō-in. Sẽ có một sự náo động kinh hoàng nếu nàng bị phát hiện; nhưng đành phải liều thôi.

"Ta sẽ đưa nàng đến một nơi rất tuyệt vời, nơi không một ai có thể quấy rầy chúng ta," cuối cùng chàng nói. "Không, không," nàng kêu lên; "cách cư xử của ngài thật kỳ lạ, em sẽ sợ hãi khi phải đi cùng ngài mất." Nàng cất lời bằng giọng điệu sợ hãi trẻ con, và Genji mỉm cười đáp lại: "Một trong hai chúng ta hẳn phải là một con yêu hồ trá hình. Đây là cơ hội để tìm xem ai mới là kẻ đó!" Chàng nói rất dịu dàng, và đột nhiên, với một giọng điệu hoàn toàn phục tùng, nàng đồng ý làm bất cứ điều gì chàng cho là tốt nhất. Chàng không khỏi xúc động trước sự sẵn lòng đi theo chàng của nàng vào thứ mà chắc chắn đối với nàng phải là một cuộc phiêu lưu vô cùng mạo hiểm và kỳ quái. Một lần nữa chàng nghĩ đến câu chuyện của Tō no Chūjō trong đêm mưa ấy, và không thể nghi ngờ rằng đây đích thị là vị phu nhân trốn chạy của Chūjō. Nhưng chàng nhận ra nàng có một lý do nào đó muốn tránh né mọi câu hỏi về quá khứ của mình, và chàng kìm nén sự tò mò lại. Theo những gì chàng thấy, nàng không hề có dấu hiệu muốn bỏ trốn; và chàng cũng tin rằng nàng sẽ không làm thế chừng nào chàng còn chung thủy. Tō no Chūjō, xét cho cùng, đã để mặc nàng tự sinh tự diệt trong nhiều tháng trời. Nhưng chàng cảm thấy nếu chỉ một khoảnh khắc nàng nghi ngờ mình có chút lưu tâm nào đến nơi khác thì đó sẽ là một rắc rối lớn.

Đó là đêm rằm tháng tám. Ánh trăng tròn không một gợn mây chiếu xuyên qua những tấm ván mái lắp không khít, tràn ngập căn phòng. Thật là một nơi kỳ lạ để nằm xuống làm sao! Genji thầm nghĩ khi ngắm nhìn căn gác mái, khác biệt hoàn toàn với bất kỳ căn phòng nào chàng từng biết trước đây. Trời có lẽ sắp sáng rồi. Ở những ngôi nhà bên cạnh, mọi người bắt đầu cựa quậy, và vang lên những âm thanh thô kệch của giọng nông dân: "Ối trời! Lạnh quá! Ta không tin năm nay chúng ta sẽ thu hoạch được gì nhiều đâu." "Tôi không biết chuyện buôn bán vận tải của mình sẽ ra sao nữa," một kẻ khác nói; "mọi thứ trông có vẻ tồi tệ lắm." Rồi (đập mạnh vào vách tường của một ngôi nhà khác) "Dậy đi, hàng xóm ơi. Đã đến giờ xuất phát rồi. Hắn có nghe thấy không nhỉ, dường như thế?" rồi họ đứng dậy và tản đi, mỗi người một công việc khốn khổ để kiếm miếng cơm manh áo.

Tất cả sự ồn ào và nhộn nhịp diễn ra quá gần khiến vị phu nhân vô cùng khó chịu, và quả thực một con người kiều diễm và câu nệ như thế hẳn trong chốn ở khốn khổ này đã phải chịu đựng những điều khiến nàng khao khát chỉ muốn độn thổ cho xong. Nhưng dẫu cho những sự việc xảy ra có đau đớn, khó chịu hay chọc tức đến đâu, nàng vẫn không hề biểu lộ dấu hiệu nhận biết chúng. Việc một người vốn dĩ rụt rè và mỏng manh trong cách cư xử lại có thể nhẫn nhục chịu đựng không một lời phàn nàn trước những tiếng đập phá bực bội vang lên từ mọi phía đã khơi gợi sự ngưỡng mộ trong lòng chàng, và chàng cảm thấy điều này đáng yêu hơn nhiều so với việc nàng run rẩy vì kinh hãi trước từng âm thanh. Nhưng giờ đây, lớn hơn cả tiếng sấm, là tiếng của những chiếc cối giã gạo, vang dội gần đến mức họ khó lòng tin rằng nó không phát ra từ ngay chiếc gối dưới đầu. Genji nghĩ rằng tai mình sắp nổ tung. Có rất nhiều âm thanh mà chàng hoàn toàn không tài nào xác định nổi; nhưng chúng vô cùng kỳ lạ và giật gân. Cả bầu không khí dường như ngập tràn những tiếng va chạm và đập phá. Hết từ phía này, lại đến phía khác, vang lên tiếng đập cùn mòn của chiếc chày tẩy vải, và tiếng kêu của những chú ngỗng trời bay lướt qua phía trên đầu. Tất cả thật quá sức phân tâm.

Căn phòng của họ nằm ở mặt tiền ngôi nhà. Genji đứng dậy và mở những cánh cửa chớp trượt dài. Họ đứng cạnh nhau nhìn ra ngoài. Trong khoảng sân gần đó là một khóm tre Trung Hoa tuyệt đẹp; sương đọng dày đặc trên các luống hoa, lấp lánh ở đó chẳng kém gì trong những khu vườn lớn mà Genji quen thuộc hơn. Có tiếng ve kêu râm ran hỗn độn. Dế đang rả rích trong hốc tường. Chàng từng nghe chúng kêu rất nhiều lần, nhưng luôn là ở một khoảng cách xa; giờ đây, khi cất tiếng hát ở cự ly gần đến thế, chúng tạo ra một thứ âm thanh xa lạ và quả thực dường như còn hay hơn rất nhiều so với thứ âm thanh mà chàng từng quen thuộc. Nhưng rồi, mọi thứ ở chốn này nơi có rất nhiều điều vừa ý chàng, dường như bất chấp mọi nhược điểm vẫn mang một sắc thái quan tâm và vẻ đẹp hoàn toàn mới. Nàng đang mặc chiếc áo lót trắng bên ngoài khoác chiếc áo choàng màu xám mềm mại. Đó là một bộ trang phục tồi tàn, nhưng nàng trông rất đỗi quyến rũ và gần như có khí chất tao nhã; dẫu vậy, vẻ bề ngoài của nàng không có gì quá nổi bật — chỉ là một nét duyên dáng và thanh lịch đầy mỏng manh. Chính lúc nàng cất lời, nàng mới thực sự trở nên xinh đẹp, phong thái của nàng mới tha thiết và chân thành làm sao! Phải chi nàng có thêm chút khí phách! Nhưng dẫu cho nàng có thế nào đi nữa, chàng vẫn thấy nàng vô cùng hấp dẫn và khao khát được đưa nàng đến một nơi nào đó không ai có thể quấy rầy: "Ta sẽ đưa nàng đến một nơi không xa chút nào, nơi chúng ta có thể tận hưởng phần còn lại của đêm trong yên bình. Chúng ta không thể tiếp tục thế này mãi, lúc nào cũng chia ly vào lúc rạng ngày." "Sao ngài lại đột nhiên đi đến kết luận đó?" nàng hỏi, nhưng với giọng điệu phục tùng. Chàng thề với nàng rằng nàng sẽ là tình yêu của mình trong kiếp này và mọi kiếp lai sinh, và nàng đáp lại một cách nồng nhiệt đến mức trông nàng hoàn toàn lột xác khỏi dáng vẻ rũ rượi mà chàng từng biết, và thật khó mà tin rằng những lời thề nguyền như thế không phải là điều gì mới mẻ đối với nàng.

Gạt bỏ mọi sự cẩn trọng, chàng cho gọi người hầu Ukon và bảo nàng ra lệnh cho đám gia nhân chuẩn bị một cỗ xe. Sự việc nhanh chóng lan ra toàn bộ gia dinh, và những người phụ nữ ban đầu có phần lo lắng khi thấy chủ nhân của mình bị cướp đi theo cách này; nhưng nhìn chung họ không nghĩ ngài là kiểu người sẽ làm tổn hại gì đến nàng. Trời bây giờ đã gần sáng. Những con gà trống đã ngớt gáy. Giọng của một cụ già (một người hành hương chuẩn bị leo Ngọn Núi Thánh) vang lên đâu đó không xa; và theo mỗi tiếng cầu nguyện, cụ lại cúi rạp người chạm trán xuống đất, người ta có thể nghe thấy cụ di chuyển với bao nhiêu sự đau đớn và khó nhọc. Cụ đang cầu xin điều gì trong những lời cầu nguyện của mình, con người có sinh mạng mỏng manh tợ sương mai này? Namu tōrai no dōshi — "Quy y Đấng Cứu Thế sẽ giáng lâm": giờ thì họ đã nghe rõ những từ đó. "Lắng nghe kìa," Genji dịu dàng nói, "đó chẳng phải là điềm báo rằng tình yêu của chúng ta sẽ bền chặt qua nhiều kiếp lai sinh hay sao?" Và chàng ngâm bài thơ: "Xin chớ phụ điềm báo từ lời kinh người hành hương: rằng dẫu ở những kiếp sau, tình chúng ta vẫn mãi bền lâu không đổi dời."

Rồi không giống như những người tình trong bài "Hận Thâm Cầm" từng cầu nguyện mong được như "đôi chim chung cánh" (bởi họ nhớ rằng câu chuyện ấy đã kết thúc trong bi kịch), họ cầu nguyện: "Nguyện cho tình yêu của chúng ta kéo dài cho đến khi Phật Di Lặc giáng thế thành Phật ở cõi trân." Nhưng nàng, vẫn đầy hoài nghi, đáp lại bài thơ của chàng bằng vần thơ: "Nỗi sầu muộn thiếp mang trong cõi thế này quá đỗi lớn lao, thiếp chẳng còn mấy hy vọng cho những cõi lai sinh." Thơ ca của nàng vẫn còn chút ít ngập ngừng.

Nàng đang vui vẻ nghĩ rằng vầng trăng lặn sẽ soi đường cho họ, và Genji vừa mới cất lời thì đột nhiên vầng trăng khuất sau một dãy mây. Nhưng bầu trời rạng đông vẫn mang một vẻ đẹp tuyệt mỹ. Nợ nần sự ra đi trước khi trời hoàn toàn sáng, chàng vội vã đưa nàng lên xe và đặt Ukon ngồi bên cạnh nàng.

Họ lái xe đến một dinh thự hoang phế nằm không xa đó. Trong lúc chờ viên quản gia bước ra, Genji nhận thấy những cánh cổng đang mục nát dần; cỏ shinobu mọc dày đặc xung quanh chúng. Một lối vào ảm đạm thế này chưa bao giờ chàng từng thấy. Sương mù dày đặc và sương đọng nặng hạt đến mức khi chàng vén tấm rèm xe lên, ống tay áo của mình đã ướt đẫm. "Chưa bao giờ một cuộc phiêu lưu như thế này lại đến với ta," Genji nói; "thế nên như nàng có thể tưởng tượng đấy, ta khá phấn khích," và chàng làm một bài thơ trong đó nói rằng dẫu sự dại khờ vì tình yêu đã tồn tại từ thuở hồng hoang, chưa từng có ai liều lĩnh dấn bước vào một vùng đất vô danh lúc rạng đông như thế này. "Nhưng với nàng thì đây không phải là điều gì quá mới mẻ phải không?" Nàng đỏ mặt và đến lượt mình cũng làm một bài thơ: "Thiếp như vầng trăng bước đi giữa bầu trời chẳng hề hay biết những hiểm nguy ngọn đồi tàn nhẫn kia đang chực chờ; dù vươn cao đến đâu, ánh sáng của ngài có thể bị vụt tắt bất ngờ."

Nàng có vẻ rất chán nản và căng thẳng. Nhưng chàng quy điều đó cho việc nàng có lẽ đã quen sống trong những ngôi nhà nhỏ nơi mọi thứ chật chội chen chúc nhau, và chàng cảm thấy buồn cười trước ý nghĩ rằng dinh thự rộng lớn này lại có thể làm nàng khiếp sợ. Họ lái xe vào, và trong lúc căn phòng đang được chuẩn bị, họ vẫn ở trong cỗ xe đã được tấp vào sát lan can. Ukon, với vẻ mặt vô cùng ngây thơ suốt quãng thời gian đó, thầm so sánh chuyến đi này với những cuộc phiêu lưu trước đây của tiểu thư mình. Nàng đã nhận thấy thái độ cung kính tột độ mà vị tình nhân mới nhất này nhận được từ viên quản gia, và bắt đầu tự suy diễn ra kết luận của riêng mình.

Sương mù đang dần tan đi. Họ rời khỏi cỗ xe và bước vào căn phòng đã được chuẩn bị sẵn cho họ. Dẫu được ứng phu cấp tốc, nơi ở của họ vô cùng sạch sẽ và đầy đủ tiện nghi, bởi con trai viên quản gia trước đây từng là một gia nhân đáng tin cậy của Genji và cũng từng làm việc tại Đại Sảnh. Khi đến phòng họ, anh ta đề nghị được sai người đi gọi vài vị nam tử của Genji, "Bởi vì," anh ta nói, "tôi không thể chịu được cảnh thấy ngài đi mà không có ai hầu hạ." "Đừng làm thế," Genji nói; "ta đến đây vì không muốn bị quấy rầy. Không ai ngoài ngươi được phép biết ta đã sử dụng ngôi nhà này," và chàng bắt anh ta hứa giữ bí mật tuyệt đối. Không có bữa ăn chính thức nào được chuẩn bị, nhưng viên quản gia đã mang đến cho họ một ít cháo gạo. Rồi họ lại nằm xuống ngủ cùng nhau lần đầu tiên ở một chốn xa lạ và khác biệt đến kỳ lạ này.

Mặt trời đã lên cao khi họ thức giấc. Genji tự mình ra mở những cánh cửa chớp. Khu vườn trông mới hoang vắng làm sao! Chắc chắn ở đây không có lấy một bóng người để rình rập họ. Chàng phóng tầm mắt nhìn ra xa: những khu rừng rậm rạp đang nhanh chóng biến thành rừng hoang. Và gần ngôi nhà hơn không có lấy một bông hoa hay bụi cây, mà chỉ có những thảm cỏ mùa thu hoang phế, và một cái ao nghẹt cỏ dại. Đó là một nơi hoang dã và tiêu điều. Dường như viên quản gia và đám người của lão phải sống ở một gian nhà phụ hay lán trại nào đó cách xa chính ngôi nhà; bởi ở đây chẳng có lấy một dấu hiệu hay âm thanh của sự sống. "Ta phải thừa nhận rằng đây là một nơi xa lạ và bị lãng quên mà chúng ta đã đến. Nhưng sẽ không có con ma hay nàng tiên ác nào dám quấy rầy nàng khi có ta ở đây."

Nàng vô cùng đau lòng khi chàng vẫn đeo mặt nạ; và quả thực sự cẩn trọng đó hoàn toàn không phù hợp với giai đoạn mà họ đã đạt tới lúc này. Thế nên cuối cùng, cất lên một bài thơ trong đó nhắc nhở nàng rằng tất cả tình yêu của họ cho đến khoảnh khắc này khi "bông hoa hé nở những cánh mềm đón sương chiều" đều bắt nguồn từ một cái nhìn tình cờ thoáng qua từ đường phố, nửa quay mặt đi, chàng tháo mặt nạ ra cho phép nàng nhìn thấy mình trong khoảnh khắc. "Còn về 'sương mai lấp lánh' thì sao?" chàng hỏi, sử dụng những từ ngữ mà nàng từng viết trên chiếc quạt. "Thiếp mới khờ khạo làm sao về vẻ đẹp của nó khi chỉ trong chập choạng hoàng hôn mà phỏng đoán và hoài nghi...!" nàng đáp lại bài thơ của chàng với giọng điệu trầm ngâm và ngắt quãng. Nàng không cần phải sợ hãi, bởi đối với chàng, dẫu những vần thơ có kém cỏi thế nào, chúng vẫn thật đáng yêu. Và quả thực vẻ đẹp của khuôn mặt không che đậy của chàng, đột nhiên hé lộ trước mắt nàng giữa vùng hoang tàn mục nát này, vượt xa mọi nét kiều diễm mà nàng từng mơ ước hay tưởng tượng. "Ta không ngạc nhiên khi trong lúc ta vẫn dựng lên bức tường ngăn cách này, nàng đã không chọn kể cho ta biết mọi điều ta hằng khao khát được hay. Nhưng giờ đây sẽ là rất tàn nhẫn nếu nàng không cho ta biết tên mình." "Thiếp giống như người con gái của người đánh cá trong bài ca," nàng nói, "thiếp không có tên hay nhà cửa." Dù vậy nàng vẫn không chịu cho chàng biết nàng là ai, nàng có vẻ được an ủi rất nhiều khi thấy chàng để cho nàng nhìn thấy mặt mình. "Tùy nàng muốn làm gì thì làm," cuối cùng Genji nói; nhưng trong chốc lát chàng có chút khó chịu. Chẳng mấy chốc họ lại làm hòa; và ngày cứ thế trôi qua. Chẳng mấy chốc Koremitsu đến chỗ họ, mang theo hoa quả và thức ăn. Gã không dám bước vào, bởi vì sợ Ukon sẽ mắng mỏi miệng vì vai trò của gã trong việc sắp xếp vụ bắt cóc chủ nhân mình. Gã giờ đây đã đi đến kết luận rằng vị phu nhân chắc chắn phải sở hữu những sức hút mà gã hoàn toàn bỏ sót, nếu không thì Genji chắc chắn không bao giờ nhọc công vì nàng đến thế, và gã cảm thấy xúc động trước sự rộng lượng của chính mình khi nhường lại cho chủ nhân một món quà mà lẽ ra gã có thể giữ cho riêng mình.

Đó là một buổi chiều tĩnh lặng tuyệt vời. Genji ngồi ngắm nhìn bầu trời. Vị phu nhân cảm thấy căn phòng bên trong nơi nàng ngồi tối tăm và ảm đạm đến ngột ngạt. Chàng vén những tấm rèm ở phòng trước lên, và đến ngồi cùng nàng. Họ ngắm nhìn ánh hoàng hôn rực rỡ trong mắt nhau, và trong sự ngạc nhiên trước vẻ đẹp và sự dịu dàng đáng yêu của chàng, nàng quên hết mọi sợ hãi. Cuối cùng nàng không còn e thẹn với chàng nữa, và chàng nghĩ rằng sự bạo dạn và vui tươi mới tìm thấy ấy rất hợp với nàng. Nàng nằm cạnh chàng cho đến tận đêm khuya. Chàng nhận thấy nàng lại mang biểu cảm đáng thương của một đứa trẻ hoảng sợ; thế nên nhanh chóng đóng cửa ngăn phòng lại, chàng mang vào một chiếc đèn lớn, nói: "Bề ngoài nàng không còn e thẹn với ta nữa; nhưng ta có thể thấy sâu thẳm trong tim nàng vẫn còn cặn bã của sự hằn học và hoài nghi. Thật không phải khi đối xử với ta như thế," và một lần nữa chàng lại cáu kỉnh với nàng.

Những người ở Cung điện đang nghĩ gì nhỉ? Liệu họ có cho gọi chàng không? Các sứ giả sẽ đẩy mạnh cuộc tìm kiếm đến đâu? Chàng trở nên vô cùng bồn chồn. Rồi lại còn vị phu nhân quyền quý ở Lục Đinh nữa. Nàng chắc đang nổi điên lên mất! Tuy nhiên, lần này thì nàng thực sự có lý do chính đáng để ghen tuông. Những cân nhắc khó chịu này và nhiều điều khác đang ùa vào đầu chàng, khi nhìn cô gái nằm cạnh mình vô cùng tin tưởng, không hề hay biết về mọi chuyện đang diễn ra trong tâm trí chàng, chàng đột nhiên tràn ngập một sự dịu dàng tột độ đối với nàng. Người kia mới phiền toái làm sao với sự nhạy cảm, ghen tuông và nghi ngờ muôn thuở của nàng! Ít nhất là trong một thời gian, chàng sẽ ngừng gặp nàng ta. Khi màn đêm buông xuống, họ bắt đầu thiu thiu ngủ. Đột nhiên Genji nhìn thấy đứng sừng sững trước mặt mình bóng dáng của một người phụ nữ, cao lớn và uy nghiêm: "Ngươi là kẻ tự cho mình là hay ho lắm sao, thế sao lại mang đến đây để đùa giỡn một sinh vật tầm thường vô giá trị, được nhặt vạ vật ngoài đường thế này? Ta rất ngạc nhiên và bất bình," và nói đoạn mụ ta làm như muốn lôi phu nhân ra khỏi giường chàng. Nghĩ rằng đây chỉ là một cơn ác mộng hay ảo ảnh, chàng chồm dậy và ngồi thẳng người lên. Ngọn đèn đã tắt. Có phần bồn chồn, chàng rút thanh gươm đặt bên cạnh, vừa gọi Ukon vừa làm thế. Nàng lập tức xuất hiện, trông có vẻ cũng khá hoảng sợ. "Hãy đánh thức người canh gác ở gian ngang đi," chàng nói, "và bảo mang nến tới." "Tối thui thế này sao ạ? Làm sao tôi dám?" nàng đáp. "Đừng có trẻ con như thế," Genji vừa cười vừa vỗ tay. Âm thanh vang vọng đầy cô tịch qua ngôi nhà trống trải. Chàng không thể làm ai nghe thấy; và trong khi đó chàng nhận thấy vị phu nhân của mình đang run lẩy bẩy từ đầu đến chân. Chàng phải làm gì đây? Chàng vẫn đang phân vân, thì đột nhiên nàng vã mồ hôi lạnh. Nàng có vẻ sắp lả đi. "Xin đừng sợ, Thưa Ngài," Ukon nói, "suốt cuộc đời nàng vẫn hay bị những cơn ác mộng thế này hành hạ." Chàng chợt nhớ lại lúc sáng nàng có vẻ mệt mỏi thế nào và cách nàng nằm ngước mắt lên trời như đang đau đớn. "Ta sẽ tự mình đi đánh thức ai đó," chàng nói; "ta chán ngấy việc vỗ tay để rồi chỉ nhận lại những tiếng vang đáp lại rồi. Đừng rời xa nàng!" và kéo Ukon lại phía chiếc giường, chàng bước về hướng cửa chính phía tây. Nhưng khi mở cửa ra, chàng nhận thấy ngọn đèn ở gian ngang cũng đã tắt. Gió nổi lên. Vài tên tùy tùng chàng mang theo đã đi ngủ từ lâu. Quả thực chỉ còn lại con trai viên quản gia (thàng thanh niên từng là cận vệ của Genji), và vị tiểu đồng duy nhất đã hộ tống chàng trong mọi chuyến ghé thăm. Họ đáp lời khi chàng gọi và vùng dậy đứng thẳng. "Hãy mang theo một ngọn nến," chàng bảo con trai viên quản gia, "và bảo tên đầy tớ của ta lấy cây cung của hắn và cứ giương dây bắn thật lớn hết mức có thể. Ta tự hỏi sao có kẻ lại ngủ say sưa thế ở một nơi hoang vắng thế này. Koremitsu đâu rồi?" "Gã đã chờ một lúc, nhưng vì thấy ngài không cần đến mình, gã đã về nhà và nói sẽ quay lại lúc rạng ngày."

Tên đầy tớ của Genji từng là một Xạ thủ Hoàng gia, và tạo ra một tiếng động đinh tai nhức óc bằng cây cung của mình, hắn sải bước về hướng lán trại của viên quản gia miệng hét lớn "Cháy, Cháy" hết cỡ. Tiếng giương cung gợi cho Genji nhớ về Cung điện. Buổi điểm danh các triều thần ban đêm chắc đã kết thúc; buổi điểm danh của các Xạ thủ hẳn đang diễn ra. Bây giờ cũng chưa phải là quá muộn.

Chàng mò mẫm tìm đường quay lại phòng. Nàng đang nằm y nguyên như lúc chàng rời đi, với Ukon phủ phục bên cạnh. "Ngươi đang làm gì thế?" chàng quát lên? "Ngươi hóa điên vì sợ hãi rồi chắc? Chắc hẳn ngươi đã nghe nói rằng ở những chốn hoang vắng thế này, yêu hồ đôi khi cố gắng bỏ bùa chú lên con người. Nhưng hỡi các người thiện lành, đừng sợ. Ta đã quay lại, và sẽ không để những sinh vật đó làm hại các ngươi." Và nói đoạn chàng lôi Ukon ra khỏi giường. "Ôi, Thưa Ngài," nàng nói, "tôi cảm thấy kỳ lạ và sợ hãi quá nên đã ngã sấp mặt xuống; và chủ nhân khốn khổ của tôi đang phải trải qua những gì thì tôi không dám nghĩ đến đâu." "Vậy thì đừng làm tăng thêm sự sợ hãi của nàng ấy nữa," Genji nói, và gạt nàng sang một bên cúi người xuống trước thân hình đang phủ phục. Cô gái hầu như không còn thở nữa. Chàng chạm vào nàng; nàng hoàn toàn mềm nhũn. Nàng không còn nhận ra chàng nữa.

Có lẽ một thứ ma quỷ nguyền rủa nào đó, một con quỷ đã cố cướp đi linh hồn nàng; nàng quá rụt rè, quá bất lực như một đứa trẻ. Người đàn ông mang nến tới. Ukon vẫn quá sợ hãi không dám di chuyển. Genji đặt một tấm bình phong để che khuất chiếc giường và gọi người đàn ông lại gần. Đương nhiên việc anh ta phải tự mình phục vụ Genji là trái với phép tắc và anh ta do dự trong sự bối rối, không dám bước lên bục. "Lại đây," Genji sốt ruột nói; "dùng cái khôn của ngươi xem nào." Miễn cưỡng, anh ta đưa ngọn đèn cho Genji, và khi anh ta chiếu nó về phía chiếc giường, chàng thoáng thấy hình bóng từng đứng đó trong giấc mơ của mình vẫn đang lơ lửng bên chiếc gối; đột nhiên nó biến mất. Chàng từng đọc trong những câu chuyện cổ về những hiện thân như thế và quyền năng của chúng, và vô cùng hoảng hốt. Nhưng lúc này chàng quá lo lắng cho vị phu nhân đang nằm bất động trên giường đến nỗi chẳng còn tâm trí đâu để bận tâm đến tầm nhìn đe dọa đó, và nằm xuống bên cạnh nàng, bắt đầu nhẹ nhàng cử động các khớp tay chân của nàng. Chúng đã bắt đầu lạnh ngắt. Hơi thở của nàng đã hoàn toàn ngưng bặt. Chàng có thể làm gì đây? Có thể xoay sở cầu cứu ai? Lẽ ra chàng phải sai người đi tìm một vị tu sĩ. Chàng cố gắng kìm chế bản thân, nhưng ngài hãy còn rất trẻ, và thấy nàng nằm đó bất động và tái nhợt, chàng không thể kiềm chế được nữa và thét lên: "Hãy quay về với ta, cưng dấu của ta, hãy trở lại cuộc sống đi. Đừng nhìn ta với ánh mắt xa lạ thế!" và ôm chầm lấy nàng. Nhưng giờ đây nàng đã hoàn toàn lạnh giá. Khuôn mặt nàng đờ đẫn trong một cái nhìn vô hồn.

Đột nhiên Ukon, người nãy giờ bận rộn với nỗi sợ của chính mình, đã hoàn hồn trở lại, và cất lên những tiếng khóc thảm thiết nhất. Chàng phớt lờ nàng. Có điều gì đó vừa lóe lên trong đầu chàng. Có một câu chuyện kể về việc một vị đại thần nọ từng bị quỷ phục kích khi đi qua Đại sảnh Phía Nam. Kẻ đó, Genji nhớ lại, đã ngã gục vì sợ hãi; nhưng cuối cùng vẫn tỉnh lại và trốn thoát. Không, nàng không thể thực sự chết được, và quay sang Ukon, chàng kiên quyết nói: "Thôi nào, chúng ta không thể để ngươi gây ra những tiếng động gớm ghiếc giữa đêm thế này." Nhưng bản thân chàng cũng chết lặng vì đau thương, và dù đưa ra cho Ukon những mệnh lệnh điên rồ, chàng hầu như chẳng biết mình đang làm gì. Chẳng mấy chốc chàng sai người gọi con trai viên quản gia tới và bảo: "Có ai đó ở đây gặp phải một cú sốc và đang trong tình trạng rất tệ. Ta muốn ngươi đến nhà Koremitsu và bảo gã đến đây nhanh nhất có thể. Nếu người anh trai là tu sĩ của gã cũng ở đó, hãy kéo anh ta sang một bên và nói nhỏ rằng ta muốn gặp anh ta ngay lập tức. Nhưng đừng nói lớn tiếng để người nhũ mẫu là mẹ bọn họ nghe thấy; bởi ta không muốn bà ấy biết về chuyến đi này." Nhưng dẫu chàng cố thốt ra những lời đó, tâm trí chàng suốt quãng thời gian ấy vẫn là một mớ hỗn độn gớm ghiếc. Bởi ngoài ý nghĩ kinh hoàng rằng chính mình đã gây ra cái chết cho nàng, còn có cả nỗi sợ hãi và kinh hoàng mà toàn bộ nơi này đang trùm lên chàng.

Đã qua nửa đêm. Một trận cuồng phong bắt đầu nổi lên, thở ra những tiếng thở dài ảo não khi quét qua những hàng thông mọc san sát quanh ngôi nhà. Và suốt thời gian đó, một loài chim kỳ lạ — một con cú, chàng đoán thế — cứ réo lên những tiếng khét lẹt. Sự hoang phế tột cùng bao trùm mọi phía. Không một giọng người; không một âm thanh thân thiện. Tại sao, tại sao chàng lại chọn cái chốn gớm ghiếc này cơ chứ?

Ukon đã ngất lịm và nằm bẹp bên cạnh chủ nhân mình. Liệu nàng ta cũng sắp chết vì sợ hãi ư? Không, không. Chàng không được phép buông xuôi theo những ý nghĩ đó. Chàng giờ là người duy nhất còn lại có khả năng hành động. Chẳng lẽ không có việc gì chàng có thể làm sao? Ngọn nến đang cháy tồi tàn. Chàng chắp lửa thắp lại nó. Phía bên tấm bình phong ở góc phòng chính có cái gì đó đang chuyển động. Lại ở đó kìa, nhưng giờ ở một góc khác. Có tiếng bước chân đang di chuyển cực kỳ cẩn trọng. Nó vẫn tiếp tục. Giờ chúng đang tiến đến phía sau lưng chàng...

Giá như Koremitsu quay lại! Nhưng Koremitsu là một kẻ hay lang thang và đã tốn rất nhiều thời gian để tìm kiếm gã. Liệu trời sẽ không bao giờ sáng sao? Chàng cảm thấy đêm nay kéo dài cả ngàn năm. Nhưng rồi, đâu đó từ một nơi rất xa, một con gà trống cất tiếng gáy.

Tại sao số phận lại nhẫn tâm đối xử với chàng thế này? Chàng cảm thấy đó chắc chắn là sự trừng phạt cho tất cả những cuộc tình vụng trộm kỳ lạ và cấm đoán mà trong những năm gần đây, bất chấp cả sự ngăn cản của bản thân, chàng đã bị lôi kéo vào, để giờ đây cái sự kinh hoàng chưa từng nghe thấy này lại giáng xuống đầu mình. Và những điều như thế, dẫu người ta có giữ kín trong một thời gian, cuối cùng cũng sẽ bại lộ. Điều chàng bận tâm nhất là Hoàng thượng chắc chắn sớm muộn gì cũng sẽ phát hiện ra vụ việc này và tất cả các mối tình khác của chàng. Rồi lại còn vụ bê bối chung nữa. Mọi người sẽ đều biết. Ngay cả lũ trẻ đầu đường xó chợ cũng sẽ cười nhạo chàng. Không bao giờ, không bao giờ chàng được phép làm những việc như thế nữa, nếu không danh tiếng của chàng sẽ sụp đổ hoàn toàn...

Cuối cùng Koremitsu cũng đến. Gã tự hào vì luôn sẵn sàng thực thi mọi mong muốn của chủ nhân ngay lập tức vào bất kỳ giờ nào trong ngày hay đêm, và gã thấy thật bực bội khi Genji lại gọi mình đúng vào duy nhất một dịp mà gã không có mặt. Và giờ khi đã đến nơi, chủ nhân của mình dường như không thể đưa ra bất kỳ mệnh lệnh nào, mà chỉ đứng chết trân không nói nên lời trước mặt gã.

Ukon, nghe thấy giọng của Koremitsu, đột nhiên hoàn hồn và nhớ lại những chuyện đã xảy ra, bật khóc nức nở. Và giờ đây Genji, kẻ nãy giờ một mình gồng mình nâng đỡ và trấn an cô hầu gái đang khóc lóc, khi được Koremitsu đến chia sẻ cuối cùng đã không thể kìm ném được nữa và đột nhiên nhận thức lại điều khủng khiếp đã giáng xuống đời mình, chàng bật khóc nức nở không thể kiểm soát. "Có một chuyện khủng khiếp đã xảy ra ở đây," cuối cùng chàng cố gắng thốt lên, "quá ư kinh hoàng để giải thích. Ta nghe nói khi những sự việc thế này đột ngột giáng xuống, người ta nên đọc một vài bộ kinh. Ta muốn việc này được tiến hành, và những lời cầu nguyện được cất lên. Đó là lý do ta yêu cầu ngươi mang theo anh trai mình..."

"Anh ấy đã lên núi từ hôm qua rồi," Koremitsu nói. "Nhưng tôi thấy ở đây có một công việc tồi tệ đang diễn ra. Có phải ngài đã làm điều này trong một cơn phát điên bất chợt nào không?" Genji lắc đầu. Quá xúc động trước cảnh chủ nhân đang khóc, Koremitsu cũng bắt đầu nức nở. Nếu gã là một người lớn tuổi, am tường sự đời, gã có lẽ đã có ích trong một cuộc khủng hoảng thế này, nhưng cả hai bọn họ đều còn trẻ và đều bối rối như nhau. Cuối cùng Koremitsu nói: "Ít nhất có một điều rõ ràng. Con trai viên quản gia không được biết chuyện này. Bởi dẫu bản thân anh ta có thể tin tưởng được, anh ta lại là kiểu người chắc chắn sẽ kể hết cho họ hàng nghe, và họ có thể can thiệp làm rắc rối thêm tình hình. Tốt nhất chúng ta nên rời khỏi ngôi nhà này một cách êm thấm nhất có thể." "Có lẽ vậy," Genji nói; "nhưng thật khó để tìm thấy một nơi nào ít người lai vãng hơn nơi này." "Dù thế nào đi nữa," Koremitsu tiếp lời, "chúng ta không thể đưa nàng ấy về nhà riêng được; bởi ở đó những người hầu vốn hết mực yêu thương nàng sẽ cất lên những tiếng khóc lóc thảm thiết đến mức chẳng mấy chốc sẽ kéo một lũ hàng xóm bu quanh, và mọi chuyện sẽ nhanh chóng vỡ lở. Giá như tôi biết có ngôi chùa trên núi nào đó — vì ở những nơi như thế những chuyện này vốn bình thường và hầu như qua đi mà chẳng ai chú ý." Gã ngưng lời và suy ngẫm. "Tôi có quen một vị phu nhân từng xuất gia hiện sống trên Higashi Yama. Bà là nhũ mẫu của cha tôi và giờ đã già cỗi còng lưng. Đương nhiên bà không sống một mình; nhưng không có người ngoài nào lai vãng ở đó cả." Một chút ánh sáng đã hắt lên bầu trời khi Koremitsu đánh xe tới. Nghĩ rằng Genji sẽ không muốn tự mình di chuyển thi hài, gã bọc nó trong một tấm chiếu cói và cồng kềnh bế về phía cỗ xe. Nàng mới nhẹ làm sao khi ôm trong tay! Khuôn mặt nàng điềm tĩnh và xinh đẹp. Gã không cảm thấy chút ghê rợn nào. Gã không tìm được cách nào để buộc mái tóc nàng lại, và khi bắt đầu bế nàng, mái tóc tuột ra xõa dài chạm tới mặt đất. Genji nhìn thấy, và đôi mắt chàng tối sầm lại. Một nỗi đau đớn tột cùng bao trùm lấy chàng.

Chàng định bước theo thi hài, nhưng Koremitsu đã can ngăn, nói: "Ngài phải phi ngựa về cung điện của mình thật nhanh; ngài vừa kịp để về đến đó trước khi sự náo động bắt đầu," và đẩy Ukon lên xe, gã trao con ngựa của mình cho Genji. Rồi xắn quần lụa lên đầu gối, gã đi bộ hộ tống chiếc xe. Đó là một đám rước vô cùng kỳ lạ; nhưng Koremitsu, chứng kiến nỗi đau khổ tột cùng của chủ nhân, nhất thời quên đi thể diện của chính mình mà vững chãi bước đi. Genji, hầu như chẳng ý thức được những gì đang diễn ra xung quanh, cuối cùng cũng về đến phủ trong một dáng vẻ tái nhợt như hồn ma. "Ngài từ đâu tới vậy, Thưa Ngài?" "Trông ngài mới ốm yếu làm sao." ... Những câu hỏi dồn dập ập đến, nhưng chàng vội vã chạy về phòng và nằm ẩn sau tấm rèm. Chàng cố gắng trấn tĩnh bản thân, nhưng những suy nghĩ ghê rợn cứ dằn vặt chàng. Tại sao lúc đó chàng không khăng khăng đi cùng nàng? Sẽ thế nào nếu rốt cuộc nàng chưa chết và khi tỉnh dậy phát hiện ra chàng đã bỏ rơi nàng như thế? Trong lúc những ý nghĩ điên cuồng ấy xẹt qua tâm trí, một cảm giác nghẹt thở khủng hoảng bắt đầu đày đọa chàng. Đầu chàng đau nhức, cơ thể như đang bốc cháy. Quả thực chàng cảm thấy kỳ lạ đến mức nghĩ rằng bản thân cũng sắp chết đi một cách đột ngột và khó hiểu giống như nàng vậy. Mặt trời giờ đã lên cao, nhưng chàng không chịu dậy. Đám nam tử của ngài, với những lời thì thầm ngạc nhiên, tìm mọi cách để đánh thức chàng. Chàng gạt bỏ những món ngon họ mang đến, và cứ thế nằm hết giờ này qua giờ khác chìm đắm trong những suy nghĩ tăm tối nhất. Một sứ giả từ Hoàng đế đến: "Bệ hạ đã bất an kể từ hôm qua khi các sứ thần tìm kiếm Hoàng tử khắp nơi nhưng vô ích."

Các vị vương tôn công tử từ Đại Sảnh cũng đến. Chàng không gặp bất kỳ ai trong số họ ngoại trừ Tō no Chūjō, và ngay cả anh ta cũng bị chàng bắt đứng bên ngoài tấm rèm để trò chuyện: "Dưỡng mẫu của ta đã lâm bệnh nặng từ tháng năm. Bà đã cạo đầu và thực hiện những nghi thức khổ hạnh khác, nhờ đó (hoặc có vẻ thế) mà bà đã hồi phục được chút ít và gượng dậy được, nhưng vẫn vô cùng suy yếu. Bà nhắn rằng muốn gặp lại ta một lần trước khi nhắm mắt xuôi tay, và vì ta rất quý mến bà khi còn thơ bé, ta không thể từ chối. Trong lúc ta ở đó, một người hầu trong nhà bỗng lâm bệnh và qua đời rất đột ngột. Vì nghĩ cho ta nên họ đã dời thi hài đi vào lúc chập tối. Nhưng ngay khi ta được báo tin về những gì đã xảy ra, ta nhớ rằng Trai Giới Tháng Chín đang cận kề và vì lý do này ta thấy không phải phép nếu yết kiến Hoàng phụ bệ hạ. Hơn nữa, từ sáng sớm ta đã bị ho và đau đầu dữ dội, nên hy vọng ngài tha thứ cho cách hành xử này của ta."

"Ta sẽ chuyển lời của ngài đến Hoàng đế. Nhưng ta phải nói với ngài rằng tối qua khi ngài vắng nhà, ngài đã sai sứ tìm kiếm ngài và có vẻ như, nếu ta mạn phép được nói thế, đang ở một tâm trạng rất tồi tệ." Tō no Chūjō quay người bước đi, nhưng chần chừ một thoáng rồi quay lại chỗ chiếc ghế dài của Genji và hạ giọng nói: "Thực sự điều gì đã xảy ra với ngài đêm qua vậy? Những gì ngài vừa kể với ta không đời nào là sự thật cả." "Ngươi không cần phải đi sâu vào chi tiết đâu," Genji sốt ruột đáp. "Hãy nói với ngài rằng vô tình ta đã vướng phải một sự ô uế, và thay mặt ta tạ lỗi với ngài bằng mọi cách tốt nhất có thể." Chàng cất giọng sắc lạnh, nhưng trong thâm tâm chỉ toàn một nỗi buồn không thốt nên lời; và chàng vô cùng mệt mỏi.

Suốt cả ngày chàng nằm khuất tầm mắt. Có lần chàng gọi em trai của Tō no Chūjō là Kurōdo no Ben tới và giao cho anh ta một thông điệp chính thức gửi Hoàng đế. Cái cớ tương tự cũng sẽ dùng được cho Đại Sảnh, và chàng gửi một thông điệp tương tự đến đó cùng những dinh thự khác nơi người ta có thể trông chờ sự xuất hiện của mình.

Đến chạng vạng Koremitsu đến. Câu chuyện về việc Genji bị ô uế đã quét sạch mọi vị khách khỏi cửa, và Koremitsu thấy cung điện của chủ nhân hoàn toàn hoang vắng. "Chuyện gì đã xảy ra vậy?" Genji gọi gã lại hỏi, "ngươi chắc chắn nàng ấy đã chết chứ?" và dùng ống tay áo che mặt, chàng khóc nòa. "Mọi chuyện đã kết thúc; điều đó không còn nghi ngờ gì nữa," Koremitsu cũng đẫm lệ đáp; "và vì họ không thể giữ thi hài lâu được, tôi đã bàn bạc với một vị tu sĩ già rất đáng kính là bạn tôi để cử hành nghi lễ vào ngày mai, bởi ngày mai tình cờ là một ngày hoàng đạo tốt." "Còn người hầu gái của nàng thì sao?" Genji hỏi. "Tôi e rằng cô ta không sống nổi đâu," Koremitsu nói. "Cô ta gào khóc rằng phải đi theo chủ nhân và sáng nay, nếu tôi không giữ lại, cô ta đã tự nhảy từ vách đá cao xuống rồi. Cô ta đe dọa sẽ kể cho những người hầu ở nhà tiểu thư nghe, nhưng tôi đã thuyết phục cô ta suy nghĩ kỹ mọi chuyện trước khi làm thế." "Tội nghiệp," Genji nói, "chẳng có gì lạ khi cô ta quẫn trí đến thế. Bản thân ta cũng cảm thấy rối bời kỳ lạ và không biết điều gì sẽ chờ đợi mình nữa." "Đừng tự dằn vặt nữa," Koremitsu nói. "Mọi chuyện xảy ra đều có lý do của nó. Ở đây có người sẽ xử lý ổn thỏa việc này cho ngài, và sẽ không ai hay biết gì đâu." "Có lý do của nó... Ngươi nói đúng," Genji nói, "và ta cũng đang cố tự nhủ như vậy. Nhưng vì theo đuổi những thú vui hoang đàng của bản thân mà gây ra tổn hại và cướp đi sinh mạng của ai đó — đó là một tội ác gớm ghiếc; một gánh nặng tội lỗi khủng khiếp phải mang theo suốt cuộc đời. Đừng kể cho cả em gái ngươi; huống chi là mẹ ngươi, người tu sĩ ấy, bởi ta rất hổ thẹn nếu bà ấy biết ta từng làm những chuyện kiểu đó." "Xin ngài chớ lo," Koremitsu đáp. "Ngay cả các vị tu sĩ, những người ở mức độ nào đó buộc phải được hé lộ bí mật, tôi cũng đã bịa ra một câu chuyện dài để qua mặt," và Genji cảm thấy trong lòng nhẹ nhõm hơn đôi chút.

Các nữ tì trong cung điện của ngài vô cùng bối rối: "Đầu tiên ngài bảo mình bị uế tạp nên không thể vào Cung, và giờ thì cứ ngồi thì thầm rồi thở dài." Tất cả những điều đó nghĩa là gì? "Ta lại nài nỉ ngươi đấy," cuối cùng Genji nói, "hãy bảo đảm mọi việc được tiến hành đúng đắn." Chàng suốt ngày chỉ nghĩ đến những tang lễ long trọng chốn Cung đình mà mình từng chứng kiến (thực ra chàng chẳng thấy tang lễ nào khác) và hình dung Koremitsu đang chỉ đạo một chuỗi các nghi thức phức tạp. "Tôi sẽ làm hết sức có thể; nó sẽ không phải là vấn đề gì quá lớn lao đâu," gã đáp rồi quay người bước đi. Đột nhiên Genji không thể chịu đựng thêm được nữa ý nghĩ rằng mình sẽ chẳng bao giờ gặp lại nàng nữa. "Ngươi sẽ nghĩ ta rất ngốc nghét," chàng nói, "nhưng ta sẽ đi cùng ngươi. Ta sẽ cưỡi ngựa." "Nếu ngài đã quyết tâm," Koremitsu nói, "tôi không thể ngăn cản ngài được. Chúng ta hãy xuất phát sớm, để có thể trở về trước khi đêm tàn." Thế nên mặc bộ đồ săn bắn cùng những y phục khác mà chàng từng dùng để cải trang trước đó, chàng rời khỏi phòng.

Nỗi đau đớn gớm ghiếc đã ngự trị từ lâu, và giờ đây, khi lên đường trong chuyến hành trình kỳ lạ này, bên cạnh những suy nghĩ tăm tối ngập tràn tâm trí lại gánh thêm nỗi sợ rằng chuyến ghé thăm của mình có thể khơi dậy cơn thịnh nộ nào mới đối với thứ quyền năng huyền bí từng hủy diệt nàng. Chàng có nên đi không? Chàng chần chừ; nhưng dẫu biết rằng con đường này không mang lại liều thuốc nào chữa khỏi nỗi buồn, nếu giờ không gặp lại nàng, có lẽ trong bất kỳ kiếp lai sinh nào chàng cũng chẳng thể nào chạm mặt và nhìn ngắm dung nhan cùng vóc dáng mà mình từng yêu thương đến thế. Thế nên cùng với Koremitsu và duy nhất một tên gia nhân đi theo hộ tống, chàng lên đường.

Con đường dài vô tận. Vầng trăng ngày mười bảy đã mọc và chiếu sáng rực rỡ cả vùng bình nguyên Kamo, và dưới ánh sáng từ những ngọn đuốc của đám người đi trước, vùng quê hướng về Toribeno nay dần hiện lên mờ ảo. Nhưng Genji trong cơn ốm đau và tuyệt vọng chẳng hề màng tới điều này, và chợt bừng tỉnh khỏi cơn mê sảng vừa rơi vào, chàng nhận ra họ đã đến nơi.

Căn phòng của vị nữ tu nằm trong một nhà nguyện được xây áp vào vách của một ngôi nhà gỗ. Đó là một chốn hoang vắng, nhưng bản thân nhà nguyện lại vô cùng xinh đẹp. Ánh đuốc của những vị khách nhấp nháy qua cánh cửa mở toang. Ở căn phòng bên trong không có âm thanh nào khác ngoài tiếng một người phụ nữ đang thui thủi khóc; ở căn phòng bên ngoài có vài vị tu sĩ đang trò chuyện với nhau (hay đang cầu nguyện?) bằng những giọng thì thầm. Ở những ngôi ngôi chùa lân cận, buổi cầu nguyện chiều đã kết thúc và vạn vật chìm trong sự tĩnh lặng tuyệt đối; chỉ hướng về phía Kiyomizu là có những ánh đèn lấp lánh và rất nhiều bóng người dường như đang tấp nập trên sườn đồi.

Một vị cao tăng, con trai của vị nữ tu già, lúc này bắt đầu cất tiếng tụng kinh với một giọng điệu đầy trang nghiêm và Genji khi lắng nghe cảm thấy những giọt nước mắt chực trào trong mắt. Chàng bước vào. Ukon đang nằm sau một tấm bình phong; khi nghe tiếng chàng bước vào, nàng quay ngọn đèn sát vào tường. Thử hỏi điều khủng khiếp gì mà nàng đang cố che giấu khỏi chàng chứ? Nhưng khi tiến lại gần hơn, chàng vui mừng nhận ra vị phu nhân đã khuất không hề thay đổi chút nào, vẫn nằm đó vô cùng điềm tĩnh và xinh đẹp; và chẳng cảm thấy chút kinh hãi hay sợ hãi nào, chàng cầm lấy tay nàng và nói: "Hãy nói với ta một lần nữa; hãy nói cho ta biết tại sao chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi nàng lại đến với ta và lấp đầy trái tim ta bằng niềm vui sướng, rồi lại vội vã rời bỏ ta, người đã yêu nàng sâu sắc đến thế?" và chàng khóc nức nở suốt một hồi lâu bên cạnh nàng.

Các vị tu sĩ không biết ngài là ai, nhưng họ vô cùng xúc động trước nỗi đau khổ rõ mồn một của chàng và tự mình cũng rơi lệ. Chàng bảo Ukon cùng về với mình, nhưng nàng đáp: "Tôi đã hầu hạ vị tiểu thư này từ khi còn là một đứa trẻ và chưa từng có lấy một lần dù chỉ một giờ rời xa nàng. Làm sao tôi có thể đột ngột dứt bỏ một người từng vô cùng thân thiết với mình để sang phục vụ trong phủ của người khác chứ? Và giờ tôi phải đi báo cho người nhà của nàng biết chuyện gì đã xảy ra với nàng; bởi (với cách thức ra chết của nàng) nếu tôi không lên tiếng sớm, sẽ có một vụ náo động buộc tội tôi là kẻ có lỗi, và điều đó sẽ thật kinh khủng đối với tôi, Thưa Ngài," và nàng bật khóc nức nở, gào lên: "Tôi sẽ nằm cùng nàng trên giàn hỏa thiêu; khói của tôi sẽ hòa quyện vào khói của nàng!"

"Tội nghiệp," Genji nói, "ta không ngạc nhiên trước sự tuyệt vọng của ngươi. Nhưng quy luật của thế gian là thế. Sớm hay muộn tất cả chúng ta đều phải đi đến nơi nàng ấy đã đến. Hãy khuây khỏa và tin tưởng ở ta." Chàng tìm cách an ủi nàng, nhưng ngay sau đó lại nói thêm: "Những lời đó, ta biết, chỉ là sáo rỗng. Bản thân ta cũng chẳng còn thiết tha gì cuộc đời và sẵn sàng vui vẻ đi theo nàng." Chàng thốt lên như thế, rốt cuộc chẳng mang lại chút an ủi nào cho nàng.

"Đêm đã tàn lắm rồi," Koremitsu nói; "chúng ta phải lên đường thôi." Và thế với bao cái ngoảnh đầu tiếc nuối cùng một trái tim như muốn vỡ tung, chàng rời khỏi ngôi nhà. Sương đọng nặng hạt và sương mù dày đặc đến mức khó lòng nhìn rõ đường đi. Trên đường đi, chàng chợt nhận ra nàng vẫn đang mặc chiếc áo choàng màu đỏ thẫm của mình, thứ mà chàng đã cho nàng mượn khi họ nằm bên nhau vào buổi tối cuối cùng. Cuộc đời của họ đã quấn quýt vào nhau sâu sắc đến thế là cùng!

Nhận thấy chàng ngồi không vững trên yên ngựa, Koremitsu liền bước đi bên cạnh và đỡ lấy một tay. Nhưng khi họ đến một con đê, gã lỡ tay tuột mất và chủ nhân ngã nhào xuống đất. Chàng nằm đó trong sự đau đớn và bối rối tột cùng. "Ta sẽ không sống nổi để hoàn thành chuyến đi này đâu," chàng nói; "ta không còn chút sức lực nào để đi xa đến thế." Koremitsu cũng vô cùng lo lắng, bởi gã cảm thấy dẫu Genji có khăng khăng thế nào đi nữa, gã lẽ ra không bao giờ nên cho phép ngài, khi đang ngập trong cơn sốt, dấn thân vào chuyến hành trình thảm họa này. Trong cơn hoảng loạn tột độ, gã nhúng tay xuống dòng sông và cầu nguyện với Đức Quán Thế Âm ở Kiyomizu. Bản thân Genji cuối cùng cũng gượng dậy và ép mình hướng tâm trí cầu nguyện với Đức Phật. Và nhờ đó họ xoay sở khởi hành lại chuyến hành trình và cuối cùng với sự giúp đỡ của Koremitsu, chàng cũng về đến cung điện của mình.

Chuyến đi bất ngờ được thực hiện vào lúc đêm hôm khuya khoắt này đối với toàn bộ gia nhân là đỉnh điểm của sự thiếu suy nghĩ. Họ đã nhận thấy trong suốt một thời gian qua những chuyến lang thang ban đêm của ngài ngày càng trở nên thường xuyên hơn; nhưng dẫu thường xuyên bồn chồn và bận tâm, chưa bao giờ ngài trở về với dáng vẻ phờ phạc như sáng hôm nay. Mục đích của những chuyến đi liên miên này là gì chứ? Và họ lắc đầu đầy lo lắng. Genji lao mình lên giường và nằm đó trong cơn sốt và những cơn đau suốt mấy ngày trời. Chàng đang ngày càng suy yếu. Tin tức được truyền đến Hoàng đế, người vô cùng đau khổ và ra lệnh phải liên tục cầu nguyện cho ngài ở tất cả các ngôi chùa lớn; và quả thực có nhiều buổi lễ đặc biệt, nghi thức thanh tẩy cùng bùa chú hơn mức tôi có thể kể hết. Khi người ta biết rằng vị hoàng tử nổi tiếng với vẻ quyến rũ và nhan sắc tuyệt trần này có lẽ sẽ sớm qua đời, cả vương quốc được một phen náo động.

Dẫu ốm đau nhưng chàng không quên cho gọi Ukon và đưa nàng vào danh sách các nữ tì của mình. Koremitsu, dù đang bấn loạn vì lo lắng cho chủ nhân, vẫn xoay sở bình tĩnh lại khi nàng đến để ân cần hướng dẫn Ukon những nhiệm vụ mới; bởi gã cảm thấy xúc động trước hoàn cảnh bất lực mà nàng bị bỏ lại. Và Genji, mỗi khi cảm thấy khá hơn một chút, lại sai nàng đi truyền tin và đưa thư, thế nên chẳng mấy chốc nàng đã quen với việc hầu hạ ngài. Nàng mặc bộ đồ tang màu đen tuyền và dẫu không hề xinh đẹp nhưng là một phụ nữ trông khá dễ chịu.

"Dường như cùng một số phận đã sớm cắt đứt con đường của tiểu thư ngươi cũng đã định đoạt rằng ta cũng không còn ở lại thế gian này bao lâu nữa. Ta biết ngươi đang rơi vào hoàn cảnh đau đớn tột cùng khi mất đi người từng là chủ nhân và tri kỷ trong bao nhiêu năm; và ý định của ta là sẽ xoa dịu nỗi đau mất mát của ngươi bằng mọi sự quan tâm và lòng tốt mà ta có thể nghĩ ra. Vì lý do đó thực sự ta lấy làm tiếc vì mình sẽ sống lâu hơn nàng ấy quá ít," Chàng thì thầm với Ukon bằng một giọng điệu có phần cứng nhắc, và vì giờ đã rất yếu nên không thể kìm được nước mắt. Ngoài việc cái chết của ngài sẽ đẩy nàng vào cảnh hoàn toàn không nơi nương tựa, nàng giờ đã thực sự gắn bó với ngài và sẽ vô cùng tiếc nuối nếu ngài qua đời.

Đám nam tử của ngài chạy ngược chạy xuôi trong sự quẫn trí; các sứ giả của Hoàng đế tấp nập dày đặc như những giọt mưa rơi. Nghe tin về sự đau khổ và lo lắng của phụ vương, Genji cố gắng trấn an người bằng cách giả vờ như đã có chút thuyên giảm hoặc bình phục. Cha vợ của ngài cũng tỏ ra vô cùng lo lắng, ngày nào cũng đến hỏi tin tức và ra lệnh tiến hành các nghi lễ cùng những bài kinh chú mạnh mẽ; và có lẽ nhờ đó mà sau hơn hai mươi ngày lâm trọng bệnh, ngài đã chuyển biến theo hướng tích cực, và chẳng mấy chốc tất cả các triệu chứng bắt đầu biến mất. Vào đêm ngài bình phục, thời hạn bị ô uế của ngài cũng chấm dứt và nghe tin Hoàng đế vẫn vô cùng bất an về mình, ngài quyết định trấn an triều đình bằng cách trở về dinh thự chính tại Cung điện. Cha vợ ngài đã đến đón ngài bằng cỗ xe riêng và có phần phiền toái khi liên tục nài nỉ ngài đủ loại phương thuốc và biện pháp phòng ngừa.

Trong một khoảng thời gian, mọi thứ trên thế giới mà ngài vừa quay lại đều trở nên xa lạ và bản thân ngài hầu như chẳng còn nhận ra chính mình; nhưng đến ngày 20 tháng 9 thì sự hồi phục của ngài đã hoàn toàn, và sắc thái tái nhợt cùng thân hình gầy gò của khuôn mặt chẳng hề làm giảm đi vẻ đẹp chút nào.

Thỉnh thoảng ngài lại thẫn thờ nhìn đổng đởm vào hư không rồi bật khóc nức nở, và chứng kiến cảnh đó không thiếu những kẻ xì xầm rằng ngài chắc chắn đã bị ma ám.

Thường thì ngài sẽ cho gọi Ukon, và có lần khi họ trò chuyện trong lúc chiều tà tĩnh mịch, ngài nói với nàng: "Có một điều vẫn khiến ta thắc mắc. Tại sao nàng ấy không bao giờ chịu nói cho ta biết nàng là ai? Bởi ngay cả khi nàng ấy thực sự, như từng nói, là 'con của một người đánh cá,' thì việc giữ kín như bưng với một người yêu nàng sâu sắc đến thế quả là một sự gàn dở kỳ lạ."

"Ngài hỏi tại sao tiểu thư giấu tên tuổi của mình ư?" Ukon nói. "Ngài có thể ngạc nhiên sao? Khi nào thì người ta có thể trông đợi ngài ấy nói cho ngài biết tên (dẫu điều đó chẳng có ý nghĩa mấy với ngài nếu ngài có nghe thấy)? Bởi ngay từ đầu ngài đã đối xử với nàng bằng một sự nghi kỵ lạ kỳ, đến với sự bí mật và giấu giếm đến mức có thể khiến nàng nghi ngờ liệu ngài có thực sự là một sinh vật của cõi trần thế tỉnh thức hay không. Nhưng dẫu ngài chưa bao giờ nói với nàng, nàng vẫn thừa biết ngài là ai, và ý nghĩ rằng ngài sẽ không giấu giếm như thế nếu coi nàng hơn cả một món đồ chơi tầm thường hay một trò tiêu khiển vô bổ đã làm nàng vô cùng đau đớn."

"Thật là một chuỗi những hiểu lầm thảm hại," Genji nói. "Về phần ta, ta không có ý định tạo ra khoảng cách giữa chúng ta. Nhưng ta không có kinh nghiệm trong những chuyện thế này. Có rất nhiều khó khăn trên con đường của những kẻ như ta. Đầu tiên và trên hết là ta sợ cơn thịnh nộ của phụ vương Hoàng đế; rồi tiếp đến là những lời giễu cợt ngớ ngẩn của thiên hạ. Ta cảm thấy mình bị bao vây bởi các quy tắc và sự kìm kẹp chốn cung đình. Nhưng bất chấp mọi sự giấu giếm phiền toái mà địa vị áp đặt lên ta, ngay từ buổi tối hôm đó ta đã vô cùng hướng trái tim mình về phía nàng đến nỗi dẫu lý trí có khuyên can ta vẫn không thể chùn bước; và quả thực đôi khi ta cảm thấy một định mệnh không thể chối từ đã đẩy ta làm cái điều mà giờ đây ta vô cùng hối hận và dằn vặt khôn nguôi. Nhưng hãy kể cho ta nghe nhiều hơn về nàng đi. Bởi giờ đây chẳng còn lý do gì để giấu giếm nữa. Khi cứ mỗi bảy ngày ta cho viết tên các vị Phật để cầu phước và cứu rỗi cho nàng, ta nên xướng tên ai trong lời cầu nguyện thầm kín của mình?"

"Chẳng có hại gì khi tôi kể cho ngài chuyện đó," Ukon nói, "và lẽ ra tôi đã nên làm thế từ trước, nếu tôi không cảm thấy thật hổ thẹn khi cứ ba hoa với ngài về những điều mà tiểu thư không muốn tôi nói khi ngài ấy còn sống. Cha mẹ nàng qua đời khi nàng còn rất nhỏ. Sammi Chūjō, cha nàng, vô cùng yêu thương nàng, nhưng luôn cảm thấy mình không thể trao cho nàng tất cả những ưu thế mà nhan sắc tuyệt trần của nàng xứng đáng được hưởng; và vẫn hoang mang về tương lai của nàng cũng như làm sao để làm tròn trách nhiệm với con bé, ông qua đời. Chẳng bao lâu sau một cơ hội tình cờ nào đó đưa nàng đến với Tō no Chūjō, người lúc bấy giờ vẫn còn là một trung úy và trong ba năm ông đã mang lại cho nàng rất nhiều hạnh phúc. Nhưng vào mùa thu năm ngoái, những bức thư đầy bất an bắt đầu bay đến từ Đại Sảnh của Hữu Tướng, và vì bản thân vốn dễ rơi vào những cơn sợ hãi vô cớ, nàng hoảng loạn tột độ và trốn chạy về phía tây thị trấn nơi nàng ẩn náu trong ngôi nhà của người nhũ mẫu già. Ở đó nàng vô cùng bất tiện, và đã lên kế hoạch chuyển đến một ngôi làng nào đó trên núi, khi phát hiện ra rằng việc di chuyển theo hướng đó sẽ mang lại điềm xấu, do vị trí của các vì sao kể từ đầu năm; và (dẫu ngài ấy chưa bao giờ nói với tôi) tôi nghĩ, Thưa Ngài, ngài ấy hẳn đã rất đau lòng khi ngài tình cờ phát hiện ra mình đang sống ở một nơi tồi tàn như thế. Nhưng chưa từng có ai trên đời này như tiểu thư trong việc giữ kín mọi chuyện cho riêng mình; nàng không bao giờ có thể chịu được việc người khác biết những gì đang suy tính trong đầu. Tôi không nghi ngờ gì, Thưa Ngài, rằng đôi lúc ngài ấy đã cư xử rất kỳ lạ với ngài và ngài đã tận mắt chứng kiến tất cả những điều đó."

Vâng, mọi chuyện đúng y hệt như những gì Tō no Chūjō đã mô tả. "Ta nghĩ có nhắc đến một đứa trẻ mà Chūjō rất buồn vì đã mất tích," Genji nói với vẻ hứng thú hơn bao giờ hết; "có phải thế không?" "Vâng, quả thực," nàng đáp, "nó sinh vào mùa xuân năm ngoái, một bé gái, và là một đứa trẻ rất kháu khỉnh." "Nó đâu rồi?" Genji hỏi. "Ngươi có thể đón nó và mang đến đây cho ta mà không để ai biết ngươi đang đưa nó đi đâu không? Sẽ là một sự an ủi lớn lao cho ta khi có chút hình bóng của nàng ấy ở gần bên trong nỗi buồn hiện tại;" và ngài nói thêm: "Đương nhiên ta nên nói với Chūjō, nhưng điều đó sẽ dẫn đến những cuộc tranh cãi vô ích và đau đớn về những gì đã xảy ra. Bằng cách này hay cách khác ta sẽ xoay sở đưa con bé lên đây ở trong cung điện của mình. Ta nghĩ sẽ chẳng có hại gì trong chuyện đó đâu. Và ngươi sẽ dễ dàng tìm ra câu chuyện nào đó để kể cho bất kỳ kẻ nào đang chăm sóc con bé lúc này." "Tôi rất mừng vì điều này đã xuất hiện trong đầu ngài," Ukon nói, "sẽ là một tương lai tồi tệ cho con bé nếu lớn lên ở khu phố nơi nó đang sống. Chẳng có ai thực sự là ruột thịt bên cạnh lại ở trong một khu vực như thế..."

Trong sự tĩnh mịch của buổi chiều tà, dưới bầu trời đẹp tuyệt mỹ, đây đó dọc theo những luống hoa trước cung điện của ngài có vài chú côn trùng đang rả rích khúc ca; những chiếc lá bắt đầu chuyển màu. Và khi ngắm nhìn khung cảnh dễ chịu này, ngài cảm thấy vô cùng hổ thẹn trước sự tương phản giữa chốn ở của mình và ngôi nhà nhỏ nơi Yūgao từng sống. Đột nhiên đâu đó giữa những lùm tre, tiếng chim iyebato cất lên sắc lẹm. Ngài nhớ lại chính xác vẻ mặt của nàng khi trong khu vườn của ngôi nhà định mệnh ấy, chính loài chim đó đã làm nàng giật mình bởi tiếng kêu của nó, và quay sang Ukon, ngài đột ngột hỏi: "Nàng ấy bao nhiêu tuổi rồi? Bởi dẫu nàng có vẻ trẻ con trong sự rụt rè và bất lực, đó có lẽ chỉ là dấu hiệu cho thấy nàng không ở lại thế gian này lâu." "Nàng ấy hẳn là mười chín," Ukon nói. "Khi mẹ tôi, người là nhũ mẫu đầu tiên của nàng, qua đời và để lại tôi mồ côi, cha của tiểu thư đã rủ lòng thương và nuôi nấng tôi bên cạnh tiểu thư. Ôi Thưa Ngài, khi nghĩ về điều đó, tôi không biết mình sẽ sống thế nào khi không có nàng; bởi dẫu mọi người ở đây có tốt bụng đến đâu tôi vẫn không tài nào quen nổi. Tôi đoán là vì tôi đã quen với những lề thói của nàng, tiểu thư tội nghiệp, người đã là chủ nhân của tôi trong bao nhiêu năm trời."

Đối với Genji, ngay cả tiếng đập vải của những người thợ giặt cũng trở nên thân thương qua hồi ức và khi nằm trên giường, ngài ngâm lại những vần thơ ấy của Bạch Cư Dị.

Vào tháng tám tháng chín khi đêm ngày càng dài

Muôn ngàn lần, vạn ngàn lần tiếng chày đập vải vang hoài.

Cậu thiếu niên vẫn tiếp tục hầu hạ ngài, nhưng không còn mang theo những bức thư mà cậu từng mang nữa. Utsusemi nghĩ rằng cuối cùng ngài đã quyết định thái độ đối xử không mấy thân thiện của nàng là quá sức chịu đựng, và cảm thấy bực bội vì ngài lại cảm thấy như thế. Rồi đột nhiên nàng nghe tin ngài lâm bệnh, và mọi sự bực bội biến thành sự hoảng hốt cùng lo lắng. Chàng sắp sửa khởi hành cho chuyến hành trình dài, nhưng điều đó không thu hút nàng lắm; và để xem Genji có hoàn toàn quên mất mình hay không, nàng gửi cho ngài một thông điệp nói rằng mình không thể tìm thấy từ ngữ nào để diễn tả nỗi đau buồn khi nghe tin ngài ốm nặng. Kèm theo đó là bài thơ: "Thiếp không hỏi han tin tức và ngài cũng chẳng hỏi vì sao thiếp lặng thầm; thế là ngày tháng trôi qua và thiếp vẫn chìm trong sầu muộn và hoang mang." Chàng đã không quên nàng, không, không hề trong tất cả mọi rắc rối của mình; và lời đáp đã tới: "Cõi đời này, mỏng manh tựa chiếc xác ve utsusemi, vốn đã khiến ta mệt mỏi, khi lời nàng cất lên, đã trao cho ta sức mạnh để sống lại từ đầu." Bài thơ được viết bằng một nét chữ vô cùng run rẩy và rối rắm; nhưng nàng lại thấy nét chữ ấy rất đẹp và vô cùng thích thú vì ngài vẫn chưa quên cách nàng, tựa loài ve sầu, đã rũ bỏ chiếc khăn choàng của mình ra sao. Chẳng có gì là sai trái trong việc trao đổi những mẩu tin nhắn này, nhưng nàng không hề có ý định sắp xếp một cuộc gặp gỡ. Nàng nghĩ rằng cuối cùng ngay cả ngài cũng thấy rằng việc đó chẳng mang lại ý nghĩa gì.

Còn về người bạn đồng hành của Utsusemi, nàng vẫn chưa kết hôn, và Genji nghe tin nàng đã trở thành tình nhân của em trai Tō no Chūjō là Kurōdo no Shōshō; và dẫu e rằng Shōshō có thể đã rất khó chịu khi phát hiện ra mình không phải là kẻ đến trước, và hoàn toàn không muốn làm phật ý anh ta, ngài vẫn có chút tò mò về cô gái và sai cậu em trai của Utsusemi mang lời nhắn hỏi xem nàng có nghe tin về bệnh tình của mình không cùng bài thơ: "Nếu ta không từng hái về làm gối một nắm cỏ lau mọc bên thềm, thì tin nhắn hiện tại của ta chẳng tài nào tìm thấy giọt sương mai làm cái cớ." Đó là một bài thơ ẩn chứa nhiều tầng ý nghĩa sâu xa. Ngài buộc bức thư vào một cọng sậy cao và dặn cậu bé mang đi thật kín đáo; nhưng sau đó lại vô cùng lo lắng khi nghĩ rằng nó có thể thất lạc. "Nếu nó rơi vào tay Shōshō," ngài nghĩ, "anh ta sẽ lập tức đoán ra chính là ta đã đi trước." Nhưng suy cho cùng Shōshō có lẽ sẽ không quá khắt khe với điều đó đâu, Genji tự tin nghĩ thế.

Cậu bé đã chuyển thông điệp khi Shōshō ở một khoảng cách an toàn. Nàng không khỏi cảm thấy có chút chạnh lòng; nhưng dẫu sao việc ngài còn nhớ đến mình cũng là một sự an ủi, và tự bào chữa bằng cái cớ rằng mình không có thời gian để làm gì tốt hơn, nàng sai cậu bé mang ngay bài thơ đáp lại: "Cơn gió thoảng ân sủng của ngài, dẫu chỉ thổi qua trong khoảnh khắc, cũng đủ làm giá buốt thêm nắm cỏ lau nơi thềm nhà bằng nỗi sầu muộn." Nó rất tệ về mặt chữ nghĩa, với đủ loại nét uốn lượn mang tính trang trí nhưng gây hiểu lầm; thực sự là hoàn toàn thiếu đi phong cách. Tuy nhiên, nó đủ để gợi nhắc ngài về khuôn mặt từng được nhìn thấy dưới ánh đèn vào buổi tối hôm đó. Còn về người phụ nữ từng ngồi cứng nhắc đối diện với nàng hôm ấy, quyết tâm trong nàng mới mạnh mẽ làm sao, một sự kiên quyết không nhượng bộ lấy nửa bước!

Mối tình với người phụ nữ cỏ lau diễn ra quá ngẫu nhiên và không đáng kể đến mức dẫu coi đó là một sự nhẹ dạ và thiếu suy nghĩ, ngài không thấy có tác hại gì lớn trong đó. Nhưng nếu không tự kìm chế bản thân trước khi quá muộn, ngài sẽ sớm lại vướng vào một mối vướng bận nào đó có thể cuối cùng sẽ hủy hoại danh tiếng của mình.

Vào ngày thứ bốn mươi chín sau cái chết của Yūgao, một buổi lễ tưởng niệm nàng đã được bí mật cử hành theo lệnh của ngài tại Hokedō trên núi Hiyei. Nghi thức được tiến hành theo cách công phu nhất, mọi thứ cần thiết đều được cung cấp từ kho tàng riêng của Hoàng tử; và ngay cả việc trang trí các cuốn kinh sách cùng các bức tượng cũng được thực hiện với sự cẩn trọng tột độ. Anh trai của Koremitsu, một người vô cùng sùng đạo, được giao trọng trách điều phối buổi lễ, và mọi việc diễn ra tốt đẹp. Kế đến Genji cho gọi vị thầy dạy viết cũ của mình, một tiến sĩ văn học mà ngài rất quý mến và bảo ông viết bài văn tế cho người đã khuất. "Hãy nói rằng ta phó thác cho Phật A-di-đà một người không đề tên mà ta từng yêu thương, nhưng đã mất đi trong thảm họa," và ngài tự viết một bản thảo thô để vị học giả chỉnh sửa. "Chẳng có gì phải thêm thắt hay sửa đổi," vị thầy nói, vô cùng xúc động. Nàng là ai cơ chứ, ông tự hỏi, mà sự ra đi của nàng lại khiến hoàng tử đau đớn đến thế? (Bởi Genji, dù cố gắng cách mấy, vẫn không thể giấu được những giọt nước mắt).

Khi lén lút tìm kiếm trong kho báu của mình để lấy phần thưởng phát cho các tu sĩ Hokedō, ngài vô tình bắt gặp một bộ y phục và trong lúc gấp nó lại liền cất lên bài thơ: "Chiếc thắt lưng hôm nay đượm lệ này, liệu kiếp sau có bao giờ được cởi ra chăng?"

Cho đến lúc ấy linh hồn nàng vẫn lang thang trong cõi hư không.

Nhưng nàng hẳn đã bắt đầu bước chân vào con đường lai sinh mới của mình, và trong nỗi lo lắng tột cùng, ngài liên tục cầu nguyện cho sự bình an của nàng.

Ngài chạm mặt Tō no Chūjō và trái tim đập loạn nhịp, bởi ngài rất muốn kể cho anh ta nghe về đứa con của Yūgao và cách nó sẽ được nuôi dưỡng. Nhưng ngài sợ phần còn lại của câu chuyện sẽ vô cớ làm anh ta tức giận và đau khổ, nên đã không nhắc đến vấn đề đó. Trong khi đó những người hầu trong nhà Yūgao ngạc nhiên vì chẳng nhận được tin tức gì từ nàng hay thậm chí từ Ukon, và bắt đầu vô cùng lo lắng. Họ vẫn không có bằng chứng nào cho thấy chính Genji là người tình của nàng, nhưng một số người trong bọn họ nghĩ rằng đã nhận ra ngài và tên của ngài bị xì xầm giữa họ. Họ đinh ninh rằng Koremitsu biết bí mật đó, nhưng gã giả vờ không hề biết gì về người tình của Yūgao và tìm cách thoái thác mọi câu hỏi của họ; và vì gã vẫn lui tới ngôi nhà vì mục đích riêng, họ dễ dàng tin rằng gã không hề liên quan đến chuyện của chủ nhân mình. Có lẽ suy cho cùng đó chỉ là tên con trai đê tiện của một Zuryō nào đó vì sợ sự can thiệp của Tō no Chūjō nên đã cướp nàng mang về xứ sở của mình. Chủ nhân thực sự của ngôi nhà là con gái của người nhũ mẫu thứ hai của Yūgao, người có ba đứa con riêng. Ukon lớn lên cùng họ, nhưng họ nghĩ rằng có lẽ vì không phải là chị em ruột thịt nên Ukon mới không gửi tin tức gì về chủ nhân cho họ, và họ vô cùng đau khổ.

Ukon, kẻ thừa biết họ sẽ dồn dập hỏi những câu hỏi mà lời hứa với Genji cấm nàng tiết lộ, không dám đến ngôi nhà đó, thậm chí không dám đến để lấy tin tức về đứa con của tiểu thư mình. Nó đã được gửi đi nuôi ở đâu đó, nhưng trước nỗi buồn vô hạn của nàng, nàng đã hoàn toàn mất liên lạc với nó.

Luôn khao khát được ngắm nhìn khuôn mặt nàng một lần nữa dẫu chỉ trong giấc mơ, vào đêm sau buổi lễ trên núi Hiyei, ngài lại có một tầm nhìn hoàn toàn khác với những gì ngài hằng cầu nguyện. Lại một lần nữa xuất hiện trước mắt ngài, y hệt như trong đêm định mệnh ấy, bóng dáng của một người phụ nữ trong tư thế đe dọa, và ngài hoảng hốt trước ý nghĩ rằng một con quỷ ám ảnh chốn hoang vắng đó có thể vào thời điểm nó gây ra chuyện khủng khiếp ấy, cũng đã xâm nhập và chiếm hữu lấy mình.

Iyo no Suke sắp khởi hành vào Tháng Vô Thần và đã thông báo rằng vợ mình sẽ đi cùng. Genji gửi những món quà chia tay vô cùng thịnh soạn và trong số đó, với chủ đích đặc biệt, ngài đặt rất nhiều lược và quạt tinh xảo. Đi kèm là những dải lụa để dâng cúng Thần Du Lịch và trên hết là chiếc khăn choàng mà nàng từng làm rơi, buộc liền với nó là một bài thơ trong đó ngài nói rằng mình đã giữ nó làm vật kỷ niệm trong lúc vẫn còn hy vọng được gặp nhau nhưng nay trả lại nó trong đẫm lệ vô ích. Có một bức thư dài đi kèm bài thơ, nhưng nó không có gì đặc biệt và được lược bỏ ở đây. Nàng không gửi lời đáp nào qua người mang quà, mà trao lại cho người anh trai bài thơ: "Rằng ngài trả lại chiếc áo mùa hè cho con ve sầu đã đổi thay cho thấy ngài cũng đã thay đổi và mang lại nỗi sầu muộn cho một trái tim côn trùng."

Ngài suy ngẫm rất lâu về nàng. Dẫu nàng đã khép chặt trái tim với ngài cho đến tận phút cuối cùng bằng một sự kiên quyết kỳ lạ và khó hiểu, nhưng mỗi lần nhớ đến việc nàng đã đi mãi không về lại khiến ngài chìm trong chán nản.

Đó là ngày đầu tiên của tháng mười, và như để ra hiệu rằng mùa đông thực sự đã bắt đầu, những cơn mưa nặng hạt trút xuống. Suốt cả ngày Genji thẫn thờ ngắm nhìn bầu trời giông bão. Mùa thu đã tước đoạt đi của ngài một cách tàn nhẫn và mùa đông giờ đây lại đang cướp đi một người mà ngài vô cùng yêu quý:

Nay tựa lữ khách đã thử qua hai con đường trong vô vọng

Ta đứng bàng hoàng nơi những mùa sầu muộn giao tranh này.

Ít nhất lúc này chúng ta phải giả định rằng ngài đã bị thuyết phục rằng những cuộc phiêu lưu bí mật như thế chỉ dẫn đến đau khổ.

Quả thực tôi rất miễn cưỡng khi phải kể lại tường tận tất cả mọi chi tiết về những vấn đề mà ngài đã nhọc công che giấu đến thế, nếu tôi không biết rằng nếu quý vị phát hiện ra tôi đã lược bỏ điều gì, quý vị sẽ ngay lập tức hỏi tại sao, chỉ vì ngài được cho là con trai của một Hoàng đế, mà tôi lại phải tô vẽ cho hành vi của ngài bằng cách bỏ đi tất cả những thói hư tật xấu; và quý vị sẽ sớm nói rằng đây không phải là một cuốn lịch sử mà chỉ là một câu chuyện bịa đặt nhằm tác động đến phán xét của hậu thế. Còn bây giờ tôi sẽ bị gọi là kẻ chuyên moi móc chuyện thị phi; nhưng điều đó tôi chẳng thể làm gì khác.

1 Phu nhân Rokujō. Thân thế của nàng dần được hé lộ qua tiến trình câu chuyện.

2 Nhà của phu nhân Rokujō.

3 Rokujō.

4 Genji lúc này mười bảy tuổi; Rokujō hai mươi tư.

5 Thần cầu đường. Ngài đã xây dựng trong một đêm duy nhất con đường đá nối liền núi Katsuragi và núi Kombu.

6 Anh vợ của Genji.

7 Cung điện riêng của ngài.

8 Loài cáo, hóa trang thành người, được tin là có thói quen quyến rũ và bỏ bùa con người.

9 Về sau chúng ta được biết nàng mới chỉ mười chín tuổi.

10 Tức là che kín một phần khuôn mặt bằng khăn choàng hoặc vật tương tự, một tập tục phổ biến của những kẻ tình nhân vụ trộm thời trung cổ Nhật Bản.

11 Shin Kokinshū, 1701.

12 Phu nhân Rokujō.

13 Để gọi người hầu.

14 Việc đưa thi hài đến. Các ngôi chùa từng được sử dụng làm nhà quàn.

15 Tức là theo đuổi những mối tình vụng trộm.

16 Các chuyến hành hương đến chùa Kiyomizu thường được thực hiện vào ngày mười bảy.

17 Chūjō có nghĩa là "Đại úy"; xem ở trên, tr. 71.

18 Từ vợ của Tō no Chūjō, người là con gái của Hữu Đại Tướng.

19 Ve sầu.

20 "Cỏ lau bên thềm" là Nokiba no Ogi, và chính cái tên này được dùng để gọi vị phu nhân.

21 Gwammon.

22 Suốt bốn mươi chín ngày linh hồn của người chết trải qua sự tồn tại trung gian được mô tả kỳ lạ trong Abhidharma Kośa Śāstra; rồi nó bắt đầu kiếp tái sinh mới.