Lôi Anh Phu từng giữ chức thư ký quân sự cho Thủ tướng Chu Ân Lai. Thời ở Diên An, ông đã được Chủ tịch Mao nhìn trúng, và luôn công tác tại các cơ quan quan trọng của trung ương cùng quân đội. Cuốn sách này, bằng những trải nghiệm thực tế của chính ông, kể lại quá trình ông làm việc bên cạnh những người sáng lập nước cộng hòa như Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai, Bành Đức Hoài, Diệp Kiếm Anh,... đồng thời hé lộ vô số câu chuyện ít ai biết đến; có câu chuyện khiến người ta phải suy ngẫm, có câu chuyện làm người ta vô cùng xúc động, là một sử ký văn học hiếm có.

Cơ hội do Mao Trạch Đông mang lại

Mức độ đạt được những thành tựu và cống hiến lớn đến đâu trong sự nghiệp của một người, không hoàn toàn phụ thuộc vào phẩm đức và tài năng mà họ sở hữu, mà có những lúc, cơ hội lại có thể đóng vai trò quyết định.

Mao Trạch Đông đến Đội huấn luyện tham mưu thuộc Đại học Kháng Nhật Diên An để giảng bài, đã mang lại cho Lôi Anh Phu một cơ hội. Những sự thật sau đó đã chứng minh, cơ hội lần này đã ảnh hưởng đến toàn bộ cuộc đời của ông.

Sáng hôm đó, đội huấn luyện tập hợp, lớp thanh niên lại là lớp xếp hàng xong đầu tiên. Thanh niên vốn tràn đầy khí thế, làm bất cứ hoạt động nào cũng đóng vai trò như đội xung kích, tranh giành vị trí dẫn đầu. Việc tập hợp nghe giảng bài cũng không ngoại lệ. Lôi Anh Phu là lớp trưởng lớp thanh niên, theo yêu cầu của đội ngũ, lớp trưởng sẽ ngồi ở vị trí đầu tiên phía trước.

Mao Trạch Đông dưới sự hộ tống của quyền Tổng tham mưu trưởng - Tướng Đằng Đại Viễn đã đến phòng học. Trước khi giảng bài, ông có thói quen đảo mắt một lượt nhìn các học viên trước. Lôi Anh Phu nhớ rõ ràng, ánh mắt ấy lướt qua mặt cậu mà không dừng lại quá lâu ở bất kỳ điểm đặc biệt nào.

"Hôm nay tôi sẽ giảng cho các đồng chí về vấn đề chiến lược của cách mạng Trung Quốc..." Khi Mao Trạch Đông thốt ra câu này, phía dưới vang lên tiếng lật sổ ghi chép sột soạt. Ông dừng lại một chút, chờ các học viên chuẩn bị xong xuôi, mới mím môi dưới và tiếp tục giảng.

Mao Trạch Đông giảng bài rất sinh động, ngôn ngữ sinh động, biểu cảm cũng sinh động. Không chỉ giảng giải rõ ràng đạo lý, ông còn giỏi dùng ánh mắt để giao lưu tình cảm với khán thính giả. Khi muốn làm rõ một vấn đề lý luận nào đó, ông trước tiên dùng ánh mắt đầy vẻ thắc mắc lướt chậm qua gương mặt các học viên, lôi kéo họ cùng mình suy nghĩ; tiếp theo, chớp mắt một cái, ánh mắt liền phóng về phía chân trời xa xăm, trên mặt hiện lên vẻ trầm tư triết lý và nói ra một tràng đạo lý. Còn nếu bàn về tình hình và mục tiêu phấn đấu, khi đến đoạn cao trào, ông sẽ liên tục vạt cánh tay lớn từ vai về phía trước, đẩy về phía trước, tựa hồ như muốn vạt ra một con đường, đẩy ngã vài ngọn núi. Giả sử khi nói đến chỗ đắc ý, ông cũng rất tự nhiên chắp hai tay ra sau lưng, lắc lư thân hình, đầu và vai phải nhô lên từng nhịp...

Thế nhưng, không ai ngờ rằng, kỳ thực ông lại rất chú ý quan sát lớp học và những học viên đang nghe giảng ấy. Ông để ý thấy có học viên suốt buổi không hề ngẩng đầu lên, mà chỉ bận rộn ghi chép; trong số đó không thiếu những người trình độ văn hóa thấp, ghi chép chật vật; cũng không thiếu những người như thế này, ghi chép tuy nhanh nhưng lại cố ghi lại tất cả mọi lời có thể ghi một cách vô trọng tâm. Ông còn chú ý đến một thanh niên...

Thanh niên này chính là Lôi Anh Phu. Lôi Anh Phu không hề biết Mao Trạch Đông đang sinh lòng hiếu kỳ với mình, toàn bộ tâm trí của cậu đều đặt vào vấn đề chiến lược của cách mạng Trung Quốc, lúc thì đăm đăm nhìn Mao Trạch Đông, lúc lại cúi đầu nhanh chóng viết xuống vài chữ trên cuốn sổ tay.

Khi lớp học giải lao, Mao Trạch Đông vừa uống trà vừa nhỏ giọng hỏi Đằng Đại Viễn: "Cậu nhóc kia tên là gì?"

Đằng Đại Viễn nhìn theo hướng Mao Trạch Đông ra hiệu rồi đáp: "Lôi Anh Phu."

"Ồ." Khi đặt tách trà xuống, Mao Trạch Đông tiện miệng dặn dò: "Lát nữa cậu chọn sổ tay của vài học viên mang lại đây cho tôi xem, mang cả cuốn của cậu nhóc đó nữa."

Quả nhiên, sau khi xem qua những cuốn sổ tay đó, Mao Trạch Đông hỏi Đằng Đại Viễn: "Hoàn cảnh của cậu nhóc này, cậu có nắm rõ không?"

Đằng Đại Viễn nhìn rõ cuốn sổ tay của Lôi Anh Phu mà Mao Trạch Đông đang cầm, anh đã có sự chuẩn bị từ trước, điềm tĩnh gật đầu đáp: "Rõ chứ, cậu ấy người Hà Nam, học tại trường Trung học Lạc Dương, mới học được một năm rưỡi cấp hai. Vì nhà nghèo, không đóng nổi học phí, thiếu mười sáu đồng, nhà trường giục mấy lần mà cậu ấy không gom đủ, đành phải bỏ học."

"Ồ."

Mao Trạch Đông nhíu mày, ánh mắt đong đầy sự đồng cảm. Ngày trước khi đi Trường Sa cầu học, ông cũng phải đi vay mượn khắp nơi, nên rất thấu hiểu cảm giác đó. "Sau đó thì sao?"

"Muốn làm công nhân gạt đường ray xe lửa, nhưng không có ai bảo lãnh nên bên đường sắt không nhận. Lại muốn làm giáo viên tiểu học, cũng không chạy chọt được gì. Thi đỗ văn thư nhưng không có người bảo lãnh, thế là lại không thành. Sau đó đến tiệm vải ở Tây An làm học việc, phải mất bốn năm mới được xuất sư. Nhưng cậu ấy mới làm được một năm thì cãi nhau to với ông chủ. Đúng lúc nửa đêm canh ba, ông chủ nói: 'Có cốt cách thì cút ngay cho tao, cút ngay bây giờ đi.' Cậu ấy nhổ nước bọt vào mặt ông chủ rồi quay đầu bỏ đi."

"Nơi này không lưu gia, ắt có nơi lưu gia!" Mao Trạch Đông nói với giọng điệu trầm bổng, rất đỗi cảm xúc. Ông khẽ chạm ngón tay lên mặt bàn, nói: "Đợi cậu ấy tốt nghiệp, điều về làm việc bên cạnh tôi, cứ làm tham mưu đi."

Mãi tận về sau Lôi Anh Phu mới biết được toàn bộ quá trình này. Tuy nhiên, cậu đã không thể làm tham mưu cho Mao Trạch Đông.

Khoảng tháng 8 năm 1939, Chu Ân Lai từ Trùng Khánh trở về Diên An. Khi báo cáo công tác với Mao Trạch Đông, ông nói: "Diệp Kiếm Anh đã triển khai công việc ở Trùng Khánh rồi, bên đó đang cần hai tham mưu đến giúp việc."

"Được, được, tôi giới thiệu cho cậu hai người." Mao Trạch Đông liên tục gật đầu, "Đội huấn luyện tham mưu có một cậu nhóc mười tám tuổi tên là Lôi Anh Phu, rất giỏi, rất nổi trội, có nghiên cứu nhất định về quân sự... Cậu thấy thế nào?"

"Người do Chủ tịch giới thiệu thì còn gì kém nữa chứ? Quyết định cậu ta đi."

Tháng 9 năm 1939, Lôi Anh Phu đến Văn phòng Bát Lộ quân tại Trùng Khánh trình diện, làm tham mưu quân sự cho Diệp Kiếm Anh, thân phận công khai đối ngoại là tham mưu Tập đoàn quân 18.

Thế nhưng, khi bắt tay vào công việc, người đầu tiên mà cậu giao du lại chẳng phải là nhân vật lãnh đạo nào của Đảng Cộng sản.

Ngay sau khi cậu trình diện không lâu, đại khái là vào một ngày tháng 10 năm 1930 (chú thích: nguyên tác ghi là 1930, có lẽ là lỗi đánh máy của tác giả gốc thay vì 1939), trong Công quán họ Chu bỗng xông vào một người lạ mặt.

"Này, anh tìm ai?" Lôi Anh Phu vội vã bước tới, chặn người lạ mặt đó lại. Hoạt động trong sào huyệt của kẻ địch, cậu luôn duy trì mức độ cảnh giác cao độ. Người lạ mặt đánh giá Lôi Anh Phu, chần chừ một thoáng rồi ấp úng nói: "Tôi — tôi muốn tìm Diệp Kiếm Anh để nói chuyện."

Lôi Anh Phu không hỏi tiếp, trầm mặc quan sát đối phương. Người lạ mặt này rất cao, cao hơn cậu nửa cái đầu, phải đến thước tám, khuôn mặt trắng trẻo thanh tú, đeo một cặp kính gọng vàng, mặc áo khoác da và chiếc quần âu phẳng lì, đường ly quần thẳng tắp hướng thẳng vào mũi giày, đôi giày da cũng được đánh bóng loáng. Nhìn vẻ bề ngoài này thì trông giống một công tử bột. Thế nhưng, ánh mắt lại rất chân thật.

Này, anh tên là gì? Làm nghề gì?" Khi Lôi Anh Phu hỏi, ánh mắt luôn dán chặt vào mắt đối phương.

"Tôi tên là Trương Úy Lâm... Tôi tìm Tham mưu trưởng Diệp Kiếm Anh."

"Anh làm nghề gì? Từ đâu tới?" Lôi Anh Phu kiên quyết đòi làm rõ tình hình trước.

Đối phương trầm mặc, nhìn thẳng vào mắt Lôi Anh Phu, tựa như đang đọ xem ai có sức chịu đựng bền bỉ hơn. Bỗng nhiên, anh ta liếc mắt sang một bên, lẩm bẩm một câu với giọng nhẹ và nhanh: "Tôi từ bên đó tới, cục Quân thống."

Lôi Anh Phu há hốc miệng, nhưng chẳng thốt ra được lời nào.

Nữ đặc vụ thâm nhập cục Quân thống

Số nhà 50 Tăng Gia Nham, nằm trên đường Trung Sơn Tứ Lộ ở thành phố Trùng Khánh, là một tòa nhà nhỏ ba tầng. Cuối năm 1938, sau khi Chu Ân Lai đến Trùng Khánh, để thuận tiện cho công việc nên đã đứng tên cá nhân thuê lại tòa nhà này, thời đó thường được gọi là "Chu công quán", nhưng thực chất là một địa điểm làm việc chính của Chu Ân Lai và Cục phương Nam Trung Cộng ở trong thành.

Chu công quán tựa lưng vào sông Gia Lăng, phía bên phải là công quán của Đới Lập - trùm đặc vụ quân đội Quốc Dân Đảng. Phía bên trái là đồn công an cảnh sát Quốc Dân Đảng, trước cửa là một con phố nhỏ hẹp, những thực khách uống trà, kẻ nghiện rượu và đủ loại tiểu thương lang thang trên phố, phần lớn đều do đặc vụ Quốc Dân Đảng giả trang.

Làm việc trong một môi trường hiểm ác như vậy, không thể không nâng cao cảnh giác lên một trăm hai mươi phần trăm. Sự xông vào của người lạ mặt tự xưng là Trương Úy Lâm này đã sớm làm chấn động những người thuộc Cục phương Nam Trung Cộng. Đặc biệt là khi Trương Úy Lâm hất cằm về phía bên phải Chu công quán, ám chỉ rằng "Tôi từ bên đó tới, cục Quân thống", đối với Lôi Anh Phu chẳng khác nào nghe phải một tiếng sét ngang tai.

"Anh đi theo tôi."

Lôi Anh Phu dẫn tên đặc vụ Quân thống này vào một căn phòng, lập tức báo cáo tình hình với Diệp Kiếm Anh, đồng thời đưa ra đề xuất: "Dựa vào tiếp xúc, thái độ của người này còn khá tự nhiên, thành thật. Tuy nhiên, đấu tranh phức tạp, Quân thống lại là kẻ thù không đội trời chung của chúng ta, không thể dễ dàng tin tưởng, nhưng cũng không nên bỏ qua dễ dàng, có thể làm công tác, tiến hành thẩm tra một chút."

"Được." Diệp Kiếm Anh gật đầu, "Cậu cứ ra chặn một trận trước, tìm cách làm rõ sự thật."

Lôi Anh Phu nhanh chóng trở lại phòng, thái độ trở nên ôn hòa nhưng không giấu giếm ánh mắt nghi vấn: "Anh hãy nói trước xem, tại sao anh lại muốn sang bên này? Có dự tính gì không?"

Trương Úy Lâm hiểu đây là thủ tục cần thiết, nhấp một ngụm trà, khẽ thở dài nói: "Tôi vốn dĩ là đảng viên Đảng Cộng sản, thuộc đảng bộ ngầm Thượng Hải, do tổ chức đảng bị phá hoại nên đã mất liên lạc với Đảng. Để giải quyết sinh kế, tôi thi đậu vào lớp huấn luyện vô tuyến điện của Quân thống, sau khi tốt nghiệp được phân công về Nam An Huy, rồi sau đó lại được điều đến Trùng Khánh, làm việc tại Tổng đài viễn thông cục Quân thống. Quốc Dân Đảng quá hủ bại, nội bộ cục Quân thống đặc biệt đen tối, tôi muốn trở về Đảng Cộng sản, muốn tham gia Bát Lộ quân, tôi hy vọng có thể đi Diên An..."

Trong quá trình hỏi đáp, Lôi Anh Phu đã nghĩ sẵn những câu hỏi để thẩm tra sâu hơn, giọng điệu liền xoay chuyển, bắt đầu hỏi Trương Úy Lâm về tình hình của cục Quân thống: "Anh có nắm được tình hình biên chế của cục Quân thống không?"

Trương Úy Lâm đã trả lời những gì mình biết.

Xem ra, anh ta quả thực rất thật thà. Lôi Anh Phu nhanh chóng đối chiếu những thông tin mà Trương Úy Lâm cung cấp với những gì chúng ta đã nắm giữ, đồng thời tiếp tục ra đề, hỏi về các vấn đề liên quan đến nơi đóng quân, người phụ trách, tình hình hoạt động, v.v.. Cuộc trò chuyện ngày càng chạm đến những cơ mật.

"Được rồi, Trương Úy Lâm, tình hình của anh chúng ta sẽ nghiên cứu lại, hai ngày nữa anh lại tới, khi đó chúng ta sẽ trả lời anh."

Có thể thấy, tâm trạng muốn gặp Diệp Kiếm Anh, muốn trở về với tổ chức Đảng Cộng sản của Trương Úy Lâm là vô cùng bức thiết, nhưng anh ta vẫn kìm nén lại. Anh ta hiểu rõ nguyên tắc thẩm tra của tổ chức.

Lúc bấy giờ, do Chu Ân Lai bị ngã gãy tay ở Diên An nên đã sang Liên Xô chữa trị. Diệp Kiếm Anh chịu trách nhiệm giải quyết việc này, đã triệu tập những người liên quan trong tổ quân sự đến để nghiên cứu. Khi Trương Úy Lâm đến Chu công quán vào ngày hôm sau, anh ta được Tăng Hi Sheng (Tăng Hi Thánh) và Lôi Anh Phu cùng nhau tiếp đón.

Tăng Hi Thánh phụ trách công tác trinh sát kỹ thuật, lúc đó đang có mấy bản mật mã không thể giải mã được, sau khi hỏi Trương Úy Lâm một số vấn đề cơ mật liên quan, bỗng nhiên đưa ra một thỉnh cầu: "Để chứng minh quyết tâm của anh, anh có thể lấy ra một bản mật mã của Quốc Dân Đảng đưa cho chúng tôi được không?"

Trương Úy Lâm suy nghĩ một lát rồi nói: "Được."

Ba ngày sau, Trương Úy Lâm lại tới, quả nhiên mang theo cuốn mật mã, hơn nữa còn dẫn theo một người đến.

"Cậu ấy tên là Phùng Truyền Khánh, là bạn tốt của tôi, chúng tôi yêu cầu được trở về phía Đảng Cộng sản."

"Tôi căm thù Quốc Dân Đảng đến xương tủy, một ngày cũng không muốn ở lại bên đó nữa. Các anh giới thiệu tôi đi Diên An đi!" Phùng Truyền Khánh sốt sắng yêu cầu.

Lúc này, Tăng Hi Thánh đã cầm cuốn mật mã đi đối chiếu, lập tức giải mã được điện tín mật mã của Quốc Dân Đảng, thu được tình báo quan trọng. Ông không giấu được vẻ kích động, phi báo lên Diệp Kiếm Anh. Nghe tin, Diệp Kiếm Anh lập tức đến căn phòng của Lôi Anh Phu.

"Đồng chí Diệp Kiếm Anh đến thăm các cậu đây." Tăng Hi Thánh nhỏ giọng giới thiệu.

"Các đồng chí, tôi đại diện cho Đảng Cộng sản, đại diện cho Bát Lộ quân, chào mừng các đồng chí quay sang phía chúng ta!" Diệp Kiếm Anh vừa nói vừa chìa cả hai tay ra bắt tay từng người với Trương Úy Lâm và Phùng Truyền Khánh.

"Tham mưu trưởng Diệp, tôi xin được khôi phục lại đảng tịch." Trong mắt Trương Úy Lâm ánh lên làn sóng kích động, vừa vào cửa đã đưa ra yêu cầu bức thiết nhất này.

"Tôi cũng xin gia nhập Đảng Cộng sản, tôi muốn đi Diên An." Trong lòng Phùng Truyền Khánh vẫn luôn khắc ghi vùng đất thánh Diên An ấy.

Diệp Kiếm Anh suy nghĩ một lúc rồi nói: "Chiếu theo nguyên tắc tổ chức, không có vật chứng bên lề thì không thể khôi phục đảng tịch được, tổ chức đảng rất nhiệt liệt hoan nghênh các cậu, kết nạp lại vào Đảng có được không? Tôi sẵn sàng làm người giới thiệu vào Đảng cho các cậu."

Thời kỳ đặc biệt, thủ tục gia nhập Đảng không rườm rà phức tạp như bây giờ. Ngay tại căn phòng của Lôi Anh Phu ở số nhà 50 Tăng Gia Nham, một buổi lễ kết nạp đảng đã được tiến hành một cách bí mật và đơn giản. Lôi Anh Phu canh gác ngoài cửa, Diệp Kiếm Anh và Tăng Hi Thánh làm người giới thiệu, dẫn dắt Trương Úy Lâm, Phùng Truyền Khánh tuyên thệ trước lá cờ Đảng.

Chuyện này chỉ có ba người Diệp Kiếm Anh, Tăng Hi Thánh và Lôi Anh Phu biết, đồng thời quy định nghiêm ngặt chỉ giới hạn ba người họ biết mà thôi.

Sau lễ tuyên thệ, Diệp Kiếm Anh, Tăng Hi Thánh lại một lần nữa nhiệt tình bắt tay Trương Úy Lâm, Phùng Truyền Khánh. Diệp Kiếm Anh nói: "Căn cứ theo nhu cầu đấu tranh, tạm thời các cậu chưa thể đi Diên An, mà phải tiếp tục ở lại nội bộ cục Quân thống làm việc cho Đảng, như vậy sẽ có lợi hơn cho sự nghiệp của Đảng, cống hiến cho công tác cách mạng sẽ lớn hơn..."

Từ đó về sau, Trương Úy Lâm và Phùng Truyền Khánh thường xuyên đưa những tình báo trọng đại của Quốc Dân Đảng và cục Quân thống đến Chu công quán. Mỗi khi đài phát thanh của cục Quân thống thay đổi mật mã, họ lại kịp thời mang cuốn mật mã mới đến, giúp Đảng Cộng sản kịp thời giải mã những bức điện tín mật của kẻ địch.

Tổng đài viễn thông cục Quân thống cùng nơi ở của Trương Úy Lâm, Phùng Truyền Khánh cách Chu công quán không xa, thường xuyên có đặc vụ theo đuôi rình rập, trong hoàn cảnh này nếu Trương Úy Lâm và Phùng Truyền Khánh qua lại quá nhiều thì rất dễ bị bại lộ, công việc khó lòng duy trì lâu dài. Lôi Anh Phu đem nỗi lo lắng của mình báo cáo với Diệp Kiếm Anh, Diệp Kiếm Anh cũng đang lo lắng vì chuyện này, ông trầm ngâm nói: "Tốt nhất là nên có một người khác phụ trách liên lạc, như vậy sẽ có lợi hơn cho sự ẩn náu và an toàn của hai cậu ấy."

Đúng lúc Diệp Kiếm Anh đang muốn chọn một người làm liên lạc viên thì vừa khéo nhận được thông báo từ Diên An: Tổng bộ Diên An đặc phái Lê Lâm đến Trùng Khánh làm công tác mặt trận thống nhất.

"Đây chẳng phải là 'Canh Nhất' [Làm một trận] ở Diên An đó sao?" Nhìn thấy thông báo, Diệp Kiếm Anh không kìm được mà thốt lên.

"Không sai, chính là cô ấy. Cô ấy là bạn học với Lưu Cát Phi." Lôi Anh Phu xác nhận. Sau này Lưu Cát Phi trở thành vợ của anh. "Cô ấy ở Diên An suốt ngày ca khúc 'Canh Nhất', bây giờ thì sắp được 'làm một trận' thật rồi."

Lê Lâm tên thật là Dư Thạc Khanh, anh rể là một sư trưởng quân phiệt Tứ Xuyên của Quốc Dân Đảng. Lê Lâm có tư tưởng tiến bộ, là một cô gái nhiệt huyết, tính cách lại bộc trực, ý chí kiên cường. Trong thời gian học tập ở Diên An, bài hát cô hát suốt cả ngày là: "Nước trong sông, vàng lại vàng, quỷ Đông Dương thật hung ngông, hôm qua đốt Lý gia trại, hôm nay lại đốt Vương gia trang. Sống thế này có ích gì? Cầm dao súng lên làm một trận!" Cô hát từ sáng đến tối, hễ hát đến đoạn "làm một trận" là thường dùng nắm đấm nhỏ giáng xuống. Lâu dần, mọi người đều gọi cô là "Canh Nhất". Và vì thế mà cô nổi tiếng với rất nhiều thủ trưởng.

Ngay khi Lê Lâm vừa đến Trùng Khánh, Diệp Kiếm Anh đã triệu tập Tăng Hi Thánh và Lôi Anh Phu lại để bàn bạc: "Tôi thấy 'Canh Nhất' là một đối tượng tốt hiếm có, lập trường kiên định, người lại thông minh lanh lợi, anh rể cô ấy là sư trưởng Quốc Dân Đảng, cô ấy cũng hiểu biết phần nào về tình hình trong giới quan lại Quốc Dân Đảng, rất dễ thích ứng."

Công tác mặt trận thống nhất với anh rể cô ấy thì người khác có thể thay thế, nhưng nhiệm vụ công tác của Lê Lâm cần phải thay đổi một chút thì mới có thể phát huy tác dụng lớn hơn." Lôi Anh Phu vừa nói vừa dò dẫm đưa ra đề xuất: "Cô ấy đến chỗ quân phiệt Tứ Xuyên với thân phận người nhà, đổi sang chỗ khác, đến chỗ Trương Úy Lâm thì cũng có thể xuất hiện với diện mạo người nhà mà!"

Diệp Kiếm Anh suy nghĩ một lát, hạ quyết tâm nói: "Được, bảo cô ấy biến thành người nhà của Quân thống, làm em gái của Trương Úy Lâm, chính là từ Thượng Hải đến tìm anh trai!"

Thế là, nhiệm vụ của Lê Lâm cứ thế thay đổi, từ làm công tác mặt trận thống nhất chuyển thành làm công tác đặc vụ. Do nhu cầu công việc, cô đổi tên thành Trương Lộ Bình để đi gặp "anh trai" Trương Úy Lâm.

Bằng cách này, "Canh Nhất" nổi danh ở Diên An bỗng nhiên biến mất tăm tích, thế nhưng tại nhà của Trương Úy Lâm thuộc Tổng trạm viễn thông cục Quân thống Quốc Dân Đảng, lại xuất hiện một cô gái xinh xắn tinh tế tên là Trương Lộ Bình, từ Thượng Hải đến, ở lại lâu dài trong nhà "anh trai".

Sau khi Trương Lộ Bình định cư ở nhà "anh trai", một lượng lớn cơ mật cốt lõi của Quốc Dân Đảng cứ thế liên tục tuồn vào Chu công quán rồi truyền đi Diên An.

Đã có "em gái", Trương Úy Lâm liền tuân theo ý kiến của tổ chức, không còn đến Chu công quán nữa, nhưng vào cuối tháng 1 năm 1940, anh ta bỗng nhiên lại chạy đến Chu công quán với vẻ mặt hoảng hốt.

Tìm gặp Tăng Hi Thánh, anh ta hốt hoảng nói: "Tiêu rồi, tôi sơ ý làm cháy một chiếc bóng đèn điện tử trên đài phát thanh rồi, phải làm sao đây?"

Tăng Hi Thánh tỏ vẻ không bận tâm: "Chuyện cháy bóng đèn điện tử xảy ra như cơm bữa ấy mà, mua cái mới thay vào là được."

Nếu Trương Úy Lâm chưa từng bí mật gia nhập Đảng, chưa từng đánh cắp lượng lớn cơ mật cốt lõi của Quốc Dân Đảng, thì việc cháy một chiếc bóng đèn điện tử quả thực không tính là chuyện lớn. Nhưng anh ta lại thiếu kinh nghiệm công tác bí mật, vốn dĩ trong lòng đã mang tâm sự, nay lại cháy thêm bóng đèn điện tử thì càng thêm không giữ được bình tĩnh. Cựu tự cảm thấy đây là chuyện t lớn nên đâm ra hoảng hốt: "Không được, tôi sợ họ sẽ hoài nghi. Tôi có thể rời khỏi đây để đi Diên An không?"

"Bình tĩnh lại." Tăng Hi Thánh an ủi khích lệ anh ta, "Đây chẳng phải là chuyện ghê gớm gì, công tác nghiệp vụ sai sót một chút là chuyện thường tình. Cậu còn phải quay về, mau chóng quay về, nhất định phải bình tĩnh, chỉ cần cậu bình tĩnh thì kẻ địch sẽ không hoài nghi đâu."

Trương Úy Lâm đã quay về. Nhưng sau khi về anh ta vẫn không giữ được bình tĩnh, cử chỉ biểu cảm bất thường. Cứ như vậy, quả nhiên đã khơi gợi sự hoài nghi của kẻ địch, chúng lập tức phái người đến nhà anh ta khám xét, và phát hiện ra những thứ đáng ngờ, một mặt giám sát chặt chẽ Trương Úy Lâm, mặt khác lại phái người đến nhà Phùng Truyền Khánh. Kẻ địch biết Phùng Truyền Khánh là bạn thân thiết của Trương Úy Lâm nên muốn bắt Phùng Truyền Khánh trước để thẩm vấn làm rõ tình hình. Phùng Truyền Khánh phát hiện kẻ địch đến bao vây liền trèo tường bỏ trốn, chạy đến Chu công quán, thở hồng hộc một mực đòi gặp Diệp Kiếm Anh và Tăng Hi Thánh. Lúc bấy giờ, người tiếp đón là thư ký của Chu Ân Lai kiêm Phó tổ trưởng tổ đối ngoại Cục phương Nam - Trần Gia Khang. Thấy Phùng Truyền Khánh đích danh đòi gặp Diệp Kiếm Anh, Trần Gia Khang liền gặng hỏi: "Cậu tìm Diệp Kiếm Anh rốt cuộc là có chuyện gì?"

Trong lúc số ruột gan rối bời, Phùng Truyền Khánh đã khai rõ thân phận và tình hình của mình, khẩn khoản cầu xin: "Tôi đã bị bại lộ, cục Quân thống đang bắt giữ tôi, hy vọng các anh cứu tôi, đưa tôi đến khu giải phóng."

Thấy sự việc trọng đại, Trần Gia Khang liền đi báo cáo với Diệp Kiếm Anh. Nghe báo cáo xong, Diệp Kiếm Anh vội vã đi ra gặp Phùng Truyền Khánh. Phùng Truyền Khánh nắm chặt lấy tay Diệp Kiếm Anh: "Hãy giúp tôi với!" Diệp Kiếm Anh nắm lấy tay anh ta an ủi: "Bình tĩnh nào, phải giữ vững lập trường, cậu chuẩn bị đi Diên An đi."

Sự tình khẩn cấp, Diệp Kiếm Anh lấy chiếc áo choàng bằng da của mình ra tặng cho Phùng Truyền Khánh, lại đưa cho anh ta gậy chống văn minh và kính râm, bảo anh ta cải trang rồi dặn dò: "Cậu đi mau lên, mau chóng qua sông, chúng tôi đã phái người thuê thuyền cho cậu rồi." Sau đó, Diệp Kiếm Anh lại tự tay đưa cho anh ta hai trăm đồng tiền mặt, dặn đi dặn lại: "Bộ dạng ăn mặc này của cậu là bộ dạng của người có tiền có thân phận, nhớ kỹ dọc đường nhất định phải ở khách sạn cao cấp, ăn món ăn cao cấp, tuyệt đối đừng tiếc tiền, không được đến những nơi không phù hợp với thân phận của mình."

Đáng lẽ ra, qua sông rồi là hoàn toàn có thể thoát thân chuồn đi, nhưng Phùng Truyền Khánh lại thiếu kinh nghiệm công tác ngầm, lại không thể chịu đựng gian khổ và chiến đấu liên tục trong môi trường đấu tranh phức tạp giống như một số vị lão thành cách mạng. Qua sông rồi, anh ta mệt mỏi rã rời, thấy bên bờ sông có cái lán tranh của ngư dân liền chui vào muốn nghỉ ngơi một lát, nào ngờ vừa nghỉ là ngủ thiếp đi.

Một ngư dân đi đánh cá sớm chết trân đứng ở cửa lán đánh giá vị khách không mời mà đến trong lán. Trông có vẻ quá đỗi chướng mắt, mặc chiếc áo choàng da cao cấp hoa quý như vậy, lại còn có gậy chống văn minh và kính râm tượng trưng cho thân phận, ở một thành phố Trùng Khánh lớn nhường này, chỗ nào chẳng thể ngủ, cớ sao lại phải chịu ủy khuất chui vào cái lán cỏ nhỏ tanh hôi bẩn thỉu này chứ?

Hán gian? Bát thành là hán gian rồi! Người đánh cá sinh lòng cảnh giác, lại liên tưởng đến những trận bom oanh tạc của máy bay Nhật, liên tưởng đến việc dọc bờ sông thường có hán gian làm tín hiệu cho máy bay Nhật chỉ điểm mục tiêu...

Ông rón rén bước đi, đi được một đoạn thì cắm cổ chạy, chẳng mấy chốc đã kéo theo cảnh sát đến, bắt giữ Phùng Truyền Khánh vẫn đang chìm trong giấc ngủ say.

Lúc bấy giờ, cục Quân thống đã phát lệnh truy nã Phùng Truyền Khánh. Bị cảnh sát bắt giữ, qua mấy lần chuyển giao thẩm vấn, cuối cùng phát hiện ra anh ta không phải hán gian mà chính là đối tượng đang bị truy nã Phùng Truyền Khánh, thế là được áp giải về quy hàng hệ thống đặc vụ Quân thống.

Tin tức nhanh chóng lọt đến tai người của Chu công quán. Trương Úy Lâm và Phùng Truyền Khánh bị bắt, Trương Lộ Bình lúc đó vừa hay đi Thành Đô thăm anh rể nên may mắn thoát nạn. Thế nhưng tình hình cũng vô cùng nguy cấp, đúng vào hai ngày xảy ra chuyện, Lôi Anh Phu nhận được bức thư từ Thành Đô do Trương Lộ Bình gửi tới, nói rằng chuẩn bị quay lại Trùng Khánh. Thành Đô và Trùng Khánh cách nhau rất gần, nhận được thư rồi báo tin thì đã không kịp nữa, Trương Lộ Bình đã đang trên đường đi rồi.

Kết quả là, do cứu viện không kịp, Trương Lộ Bình vừa đến Trùng Khánh liền bị Quốc Dân Đảng bắt giữ, cùng với Trương Úy Lâm, Phùng Truyền Khánh bị giam vào Trung Mỹ hợp tác xã.

Vụ án này từng gây chấn động Trùng Khánh, Tưởng Giới Thạch vì thế mà nổi giôi lôi đình, mắng xối xả vào mặt Đới Lập: "Nương hi phì, chẳng phải ngươi lợi hại lắm sao? Chẳng phải ngươi có thể thâm nhập vào tim gan bọn chúng cơ mà? Bây giờ thì hay rồi, Đảng Cộng sản đã thâm nhập vào tận tim gan của ngươi đấy!" Hệ thống đặc vụ Quân thống từ đó tiến hành một đợt đại thanh tẩy. Trương Lộ Bình, Trương Úy Lâm và Phùng Truyền Khánh đã giáng một đòn chí mạng vào công tác bảo mật của Quân thống và Quốc Dân Đảng, cho đến tận ngày nay "Quân thống sử" xuất bản ở Đài Loan vẫn gọi sự kiện này là "nỗi nhục nhã tột cùng".

Trương Lộ Bình và những người khác sau khi bị bắt đã chịu đựng đủ mọi cực hình tra tấn, nhưng trước sau vẫn kiên định đức tin, quyết không phản bội. Năm 1944, họ anh dũng hy sinh. Thế nhưng, ở Diên An, phụ trách Bộ Xã hội lúc bấy giờ là Khang Sinh lại quy kết Trương Lộ Bình là kẻ phản bội. Một khi Bộ Xã hội do Khang Sinh chủ quản đã khép lại án thì đó là án tử. Mãi cho đến năm 1983, Tỉnh ủy Tứ Xuyên chiếu theo chỉ thị của Trung ương, tiến hành xem xét lại các di án lịch sử, mới lật lại vụ án này để tiến hành điều tra hai mặt chính phản. Trong quá trình điều tra chuyện Trương Lộ Bình thâm nhập vào nội bộ kẻ địch như thế nào, Tỉnh ủy Tứ Xuyên đã tìm đến Lôi Anh Phu, Lôi Anh Phu đã làm chứng cho tình hình chân thực lúc bấy giờ, đồng thời lập tức gọi điện thoại cho Diệp soái: "Diệp soái, hồi chúng ta ở Trùng Khánh, ngài từng hạ quyết tâm phái một đồng chí nữ thâm nhập vào nội bộ hệ thống đặc vụ Quân thống, chuyện này ngài còn nhớ không?"

"Lê Lâm tôi biết chứ, chẳng phải cô ấy là 'Canh Nhất' ở Diên An đó sao? Tôi chứng nhận, tôi có thể chứng nhận..."

Cứ như vậy, Diệp soái đã viết giấy chứng nhận cho các liệt sĩ, Tỉnh ủy Tứ Xuyên lại qua điều tra chứng minh mấy vị đồng chí này quả thực không hề có vấn đề phản bội nào cả, chính thức công nhận là liệt sĩ, truy phong vinh dự liệt sĩ cách mạng cho họ, đồng thời tổ chức trưng bày triển lãm.

Vợ của Lôi Anh Phu là Lưu Cát Phi vốn là bạn học của Trương Lộ Bình, lại được La Thế Văn, Xa Diệu Tiên của Tỉnh ủy Tứ Xuyên giới thiệu cùng lúc sang Diên An. Cho đến nay khi trò chuyện với tác giả, hễ nhắc đến người bạn học và chiến hữu thuở thiếu thời ấy, cô ấy lại không kìm được ngấn lệ, dùng giọng run rẩy hát lại bài ca tuổi trẻ: "Nước trong sông, vàng lại vàng... Cầm dao súng lên làm một trận!"

Diệp Kiếm Anh khẩu chiến quần nho

Tháng 2 năm 1940, Ủy ban Quân sự Quốc Dân Đảng mời Tham mưu trưởng Tập đoàn quân 18 Diệp Kiếm Anh và Tham mưu trưởng Tân Tứ quân Trương Vân Dật tham dự hội nghị tham mưu trưởng từ cấp quân trở lên toàn quốc.

Chu Ân Lai không có mặt ở Trùng Khánh, Diệp Kiếm Anh triệu tập những người trong tổ quân sự Cục phương Nam Trung Cộng tới họp để bàn xem có nên đi dự hay không.

"Trương Vân Dật đang chỉ huy chiến đấu ở tiền tuyến, chắc chắn không thể tham dự, chỉ đành phái Tham mưu xử trưởng Tiêu Chính Cương đi thay thế thôi."

"Xử trưởng Tiêu tham gia thì chỉ được mang tai đi chứ không được mang miệng..."

Diệp Kiếm Anh hiểu rõ ý nghĩa của những lời bàn tán này. Theo yêu cầu của hội nghị, chỉ có tham mưu trưởng mới có quyền phát biểu, tham mưu xử trưởng chỉ được nghe phát biểu chứ không có quyền phát biểu. Như vậy, lực lượng của Đảng Cộng sản sẽ chỉ còn lại một cái loa phát ngôn duy nhất, chính là bản thân Diệp Kiếm Anh.

Diệp Kiếm Anh có nên đi dự hay không? Người trong tổ quân sự có ba luồng ý kiến:

Ý kiến thứ nhất là không đi. Lý do chủ yếu có hai điểm: Một là cho rằng hội nghị của Quốc Dân Đảng chẳng qua cũng chỉ là hình thức lệ bộ, từ trước đến nay chẳng giải quyết được thực chất vấn đề gì, chỉ tốn công vô ích. Hai là Diệp Kiếm Anh đang bị thương, trên đường từ Chu công quán ở Tăng Gia Nham đến văn phòng Bát Lộ quân tại Thử Nham Thôn, do trời mưa đường trơn trượt nên ông vô tình ngã một cú, gãy xương tay, hiện tại hoàn toàn có thể lấy lý do cơ thể bị thương để từ chối tham gia.

Ý kiến thứ hai là đi hay không đi đều được, đến ngồi tọa trận cho có khí thế cũng tốt.

Ý kiến thứ ba cho rằng cao trào phản cộng của Tưởng Giới Thạch vừa mới đi vào hồi kết, chắc chắn hắn ta không cam lòng, rất có thể sẽ có âm mưu khác. Tiêu Chính Cương không được phát biểu, không trấn áp được cục diện, cho nên Tham mưu trưởng Diệp Kiếm Anh nhất định phải đi. Lôi Anh Phu nói: "Không những nhất định phải đi, mà còn phải nắm bắt tình hình, chuẩn bị thật chu đáo, đây chắc chắn là một trận chiến ác liệt."

"Ừm, tôi đồng tình với ý kiến này." Diệp Kiếm Anh đưa ra quyết định, nhìn Lôi Anh Phu với ánh mắt đăm chiêu rồi nói: "Các cậu phái người đi điều tra xem Hà Ứng Khâm có hoạt động gì? Các chiến khu đều có những ai tới? Tưởng Giới Thạch có sự bố trí thế nào về mặt quân sự chính trị? Sách lược của chúng ta là 'ủng Tưởng phản Hà', như vậy mới có thể giành được thế chủ động."

Sau khi bàn bạc, tổ quân sự nhanh chóng báo cáo ý kiến lên Cục phương Nam, Cục phương Nam cũng tán thành việc Diệp Kiếm Anh tham gia hội nghị, đồng thời lập tức tổ chức lực lượng đi nắm bắt tình hình.

Các loại tình báo nhanh chóng được thu thập trở về, những tình báo này cho thấy, Tưởng Giới Thạch chuẩn bị tuyên bố "tội trạng" của Tập đoàn quân 18 tại hội nghị, tội trạng chủ yếu là "du mà bất khứ" [đánh du kích mà không đi], "tập kích quân bạn, bao che kẻ phản động", "giao tranh ma sát, sát hại quan chức địa phương Quốc Dân Đảng", từ đó khiến cho quân bạn không thể hoàn thành nhiệm vụ tấn công mùa đông. Tưởng Giới Thạch đã triệu tập riêng các tham mưu trưởng của Hồ Tông Nam và Diêm Tích Sơn để họp, chuẩn bị dùng tội danh "phá hoại kháng chiến, phá hoại đoàn kết, vi phạm kỷ luật quân sự mệnh lệnh quân sự" để tiến hành "thảo phạt" Tập đoàn quân 18, từ đó phát động cao trào phản cộng quy mô lớn hơn nữa.

Tình hình khẩn cấp, các đồng chí trong tổ quân sự ngày đêm tăng ca, chỉnh lý tài liệu, thu thập chứng cứ, phân tích tình hình, nghiên cứu đối sách, do Lôi Anh Phu chấp bút viết một bản phụ lục gốc cho Diệp Kiếm Anh, chuẩn bị sẵn sàng để hoàn thành bài phát biểu cuối cùng ngay sau khi Tưởng Giới Thạch phát biểu.

Hội nghị tham mưu trưởng từ cấp quân trở lên toàn quốc đã được khai mạc vào một ngày đầu tháng ba tại Trùng Khánh. Bên ngoài phòng họp, hàng chục chiếc xe hơi màu đen đỗ kín bãi đậu xe, trong phòng họp, hơn một trăm vị tướng lĩnh tề tựu đông đủ, Diệp Kiếm Anh đảo mắt nhìn khắp hội trường, tình hình rất rõ ràng, là một chọi một trăm. Ông điềm tĩnh không chút động lòng, đặc điểm của ông là mỗi khi đứng trước đại sự đều có sự tĩnh khí.

Tưởng Giới Thạch bước vào hội trường, mặc quân phục chỉnh tề, đứng vững ở vị trí chủ tọa, với ánh mắt u ám mà không kém phần sắc bén lướt nhìn qua các vị tướng lĩnh, nhẹ nhàng ấn hai tay xuống: "Ngồi xuống đi." Dứt lời thì chính hắn ta ngồi xuống trước.

Hội nghị do Phó tham mưu trưởng Ủy ban Quân sự Lưu Phi chủ trì, hắn ta đặc biệt tuyên bố, người tham gia hội nghị rất đông, mỗi người phát biểu không quá ba mươi phút.

Đầu tiên là Tưởng Giới Thạch huấn thị, tuyên bố tôn chỉ của hội nghị. Việc trị quân của Tưởng Giới Thạch không thiếu những nội dung mang tính hình thức chủ nghĩa. Tỉ như trưởng quan huấn thị, cấp dưới không chỉ phải ngồi ngay ngắn mà còn phải luôn đối diện với trưởng quan để lắng nghe. Đây là chịu ảnh hưởng từ quân đội Liên Xô. Trưởng quan quân đội Liên Xô huấn thị cấp dưới, chính là yêu cầu cấp dưới luôn phải đối diện với trưởng quan, nếu trưởng quan quay hướng một trăm tám mươi độ, cấp dưới thậm chí phải dùng động tác thao luyện chạy vòng lại trước mặt trưởng quan để đứng nghiêm, tiếp tục nhận huấn thị chính diện.

Tưởng Giới Thạch sùng bái "vàng ngọc mở miệng", phàm làm đế vương đều là như vậy, đặc biệt là trong các dịp công khai, lời nói đều ngắn gọn ý nghĩa, chữ dư thừa cố gắng không thốt ra dù chỉ một chữ. Lời nói của hắn ta còn có một đặc điểm nữa, chính là không nói câu dài. Những câu dài trên văn bản qua miệng hắn ta sẽ biến thành vô số câu ngắn. Nếu nói hắn ta giỏi chơi âm mưu, nói hay hơn hát, thì những gì hắn ta "hát" đều là những nốt ngắn nửa phách, một phần tư phách, không thể nghe thấy thứ khúc nhạc trữ tình ứng tác "kéo dài vô tận" nào đó.

"Đợt tấn công mùa đông lần này, đánh không tốt, không hoàn thành nhiệm vụ."

Khuôn mặt Tưởng Giới Thạch u ám lạnh lùng, vừa dứt khoảng thời gian hoàn thành ba câu ngắn, ánh mắt đen ngòm đã quét trái, quét phải, quét ngang một mảng lớn. Lông mày khẽ nhíu lại, ánh mắt chuyển sang ảm đạm, lộ ra vài phần vô cảm: "Bây giờ, phải mở hội nghị kiểm điểm, các bộ đội, vì sao không hoàn thành nhiệm vụ?" Ánh mắt hắn ta bỗng chốc sắc như dao bắn, "Phải nghiêm túc, kỷ luật quân sự mệnh lệnh quân sự!" Câu ngắn này được tách thành hai câu, cả chữ "túc" và chữ "lệnh" đều được dồn đầy hơi đan điền, đượm vẻ sát khí. Giọng nói của hắn ta sau khi ngưng lại một chút, bỗng chuyển chùng xuống, hai bàn tay đặt trên bàn lại co quắp nắm chặt lại thành những nắm đấm có góc có cạnh. "Dựa theo, rất nhiều người báo cáo, đợt tấn công mùa đông lần này, sở dĩ thất bại, là vì Tập đoàn quân 18." Tưởng Giới Thạch kéo dài giọng ở vĩ thanh, đảo tròng mắt đen ảm đạm, khi chuyển hướng sang phía Diệp Kiếm Anh, đột nhiên lóe lên tia sáng lấp lánh, gò má phồng lên, đó là do hàm răng đang nghiến chặt lại.

Diệp Kiếm Anh nhìn thẳng phía trước, khuôn mặt tĩnh lặng như nước, lạnh lùng như vách đá. Ánh mắt của Tưởng Giới Thạch giống như đụng phải bức tường rồi nảy văng ra, ngưng trệ vào một điểm nào đó trong không trung, từ kẽ răng phát ra từng luồng khí lạnh, từng tiếng câu ngắn cụt lủn: "Du mà bất kích! Tập격 quân bạn, bao che kẻ phản động! Sát hại quan chức chính quyền địa phương! Phá hoại kháng chiến, tạo ra ma sát! Buôn bán ma túy, phá hoại kinh tế —— vạn sự hành vi phi pháp cấu thành. Bây giờ, phải triệt để điều tra rõ việc này, chỉnh đốn kỷ luật quân sự mệnh lệnh quân sự!"

Hai bàn tay đang nắm đấm của Tưởng Giới Thạch lại xòe ra đặt lên mặt bàn, ánh mắt lại một lần nữa quét ngang một mảng. Thói quen của hắn ta là sau khi nói xong thường "quét ngang một mảng", cái "quét ngang" sau khi nói xong khác với cái "quét ngang" trong lúc nói, thường là nhãn cầu không chuyển động mà quay đầu, giống như loài cú mèo vậy. Có thể hiểu là thể hiện sự lễ phép, cũng có thể hiểu là khoe khoang uy nghiêm và quyền lực.

Quét xong, hắn ta nhanh chóng phun ra một câu: "Lời của tôi đã hết."

Câu nói tưởng chừng như không mang chút cảm xúc nào này, đối với đại đa số các vị tướng lĩnh Quốc Dân Đảng mà nghe, chẳng khác nào tiếng kèn xung trận vang lên, lập tức khiến quần chúng sôi trào, cất tiếng hô hoán. Tham mưu trưởng chiến khu 2 Sở Khê Xuân, tham mưu trưởng chiến khu Ký Sát Hoàng Bá Thao, tham mưu trưởng Tập đoàn quân 34 La Trạch Khải vung tay áo bước ra, người thì dùng lời lẽ đanh thép sắc bén, người thì thao thao bất tuyệt, kẻ thì cãi cọ om sòm, kể lể hàng loạt "tội ác" mà Tập đoàn quân 18 đã phạm phải, tiếng công kích tiêu diệt vang lên không dứt bên tai.

Tưởng Giới Thạch thâm sâu khó lường, trước sau vẫn căng cứng một bộ mặt, chỉ dùng ánh mắt để thể hiện sự đồng tình, tán thưởng và khích lệ đối với những kẻ đang đao to búa lớn. Chính trị là một vở kịch, và hắn ta chính là đạo diễn của vở kịch này. Sức hút lớn nhất của kịch nghệ nằm ở chỗ "lấy giả làm thật thì thật cũng thành giả".

Hà Ứng Khâm xảo quyệt mà nông cạn, nhãn cầu quay tít mù không ngừng, chốc chốc lại nhếch khóe miệng lên, nở ra những đường nét nửa cười nửa không. Hắn ta hiểu rõ vở kịch này, nếu Tưởng Giới Thạch là đạo diễn, thì hắn ta chính là cố vấn tổng giám đốc nghệ thuật. Mới đi đến bước nào chứ? Đây mới chỉ là tiếng chiêng khai mạc, vở kịch hay vẫn chưa bắt đầu... Ánh mắt của hắn ta chạm nhẹ vào khuôn mặt Diệp Kiếm Anh rồi nhanh chóng rời đi, liên tục chạm vào rồi lại rời đi. Vị "Tham tọa" của Đảng Cộng sản với khuôn mặt căng cứng ấy thỉnh thoảng lại lướt qua một nụ cười lạnh lùng, đôi môi mím chặt thành một đường chỉ, đôi mắt cũng nheo lại thành một đường chỉ hẹp, khiến người ta khó lòng dò đoán được toàn bộ tâm tư của ông.

Đặc điểm của Diệp Kiếm Anh là, khi ở cùng bạn bè rất dễ bộc lộ cảm xúc, thích trò chuyện. Một số đồng chí cũ bàn tán rằng: "Hễ cậu ta mà thân thiết với anh thì nói chuyện mãi không thôi." "Phải ôm lấy vai anh thì mới lắm chuyện để nói chứ." Đúng là cái người biết kể chuyện cười đó, dùng ngôn ngữ của giới văn nhân các cậu thì gọi là "lời hay ý đẹp tuôn trào như suối"... Thế nhưng, khi gặp phải hoàn cảnh chiến đấu, đối mặt với kẻ địch, ông sẽ thể hiện sự trầm mặc và bình tĩnh đến kinh ngạc. Có người nói đó là sự trầm mặc trước cơn giận lôi đình mang điềm gở, có người nói đó là sự bình tĩnh đáng sợ trước khi chớp thời cơ lao vào vồ mồi. Trầm mặc càng lâu, nổi giận càng dữ dội; bình tĩnh càng dài, lao vào vồ càng hiểm ác. Tỉ như sự kiện "Nghịch lưu tháng Hai" mấy chục năm sau đó, không phát thì thôi, hễ phát là không thể thu tay lại, truyền thuyết kể rằng đập bàn đến mức đập gãy cả ngón tay. Lại tỉ như đối với "Bè lũ bốn tên", lạnh lùng quan sát mười năm, không động thì thôi, hễ động là bắt giam vào ngục tối, khiến ngươi đời này kiếp này không thể ngóc đầu lên nổi.

Đương nhiên, đó là chuyện sau này, hiện tại Diệp Kiếm Anh đang đối mặt với Tưởng Giới Thạch cùng hơn một trăm vị tham mưu trưởng từ cấp quân trở lên của Quốc Dân Đảng.

Ông không hề phát biểu suốt cả một ngày, trầm mặc đến mức thậm chí không ho một tiếng.

Tan họp trở về, ông lập tức triệu tập những người trong tổ quân sự lại để phân tích tình hình, nghiên cứu đối sách, kết hợp những lời lẽ công kích của Quốc Dân Đảng tại hội nghị để điều chỉnh và bổ sung thêm cho phần tài liệu đã chuẩn bị sẵn từ trước.

Ông chỉ thị cho Lôi Anh Phu hoàn thành bài diễn văn luận chiến: "Chủ tịch Mao phái cậu đến bên cạnh tôi, chính là biết được tôi cần cậu. Nguyên tắc mà Chủ tịch Mao đưa ra là kiên trì kháng chiến, phản đối đầu hàng; kiên trì đoàn kết, phản đối chia rẽ; kiên trì tiến bước, phản đối thụt lùi. Sách lược là lợi dụng mâu thuẫn, tranh thủ đa số, đả kích thiểu số, đánh tan từng bộ phận! Kết hợp với thực tiễn của Cục phương Nam, tức là lấy đại cục kháng chiến làm trọng, ủng Tưởng phản Hà, đập tan âm mưu mở rộng ma sát phản cộng của Tưởng Giới Thạch mà lại khiến hắn ta ngậm đắng nuốt cay không dám kêu, không thể nói!"

Lôi Anh Phu lĩnh hội sâu sắc, chiến đấu suốt một đêm trắng.

Hôm sau, đến lượt Diệp Kiếm Anh phát biểu tại hội nghị, hội trường bỗng chốc trở nên tĩnh lặng. Những người tham dự tuy ai nấy mang một tâm sự riêng, nhưng đều trân trối chờ đợi, muốn xem Diệp Kiếm Anh sẽ vượt qua ải này như thế nào.

"Ủy viên trưởng, tôi muốn trình bày hai vấn đề. Một là vấn đề tác chiến, hai là vấn đề ma sát." Diệp Kiếm Anh nhìn chằm chằm Tưởng Giới Thạch, ánh mắt hai người va chạm vào nhau, không ai lùi bước, gật đầu với nhau xem như hòa nhau một ván.

Diệp Kiếm Anh là một Nho tướng, phát biểu vừa mang nét nho nhã của văn nhân vừa có uy thế của võ tướng; hào sảng mà không mất đi nghi lễ, sục sôi khí thế mà không quên quy củ.

"Trước tiên xin bàn về vấn đề tác chiến. Ai cũng biết, chiến trường Hoa Bắc là trọng điểm của toàn bộ chiến trường kháng Nhật. Xét từ mặt chiến lược, Tập đoàn quân 18 kiên trì kháng chiến ở Hoa Bắc, ở chiến trường này mà đấu tranh thì dù một ngày cũng không thể ở nổi, sao có thể nói là du mà bất kích được? Nhất định phải tiến hành đấu tranh toàn diện với kẻ địch!..."

Tưởng Giới Thạch rủ mi mắt ra vẻ chăm chú lắng nghe, thế nhưng, Diệp Kiếm Anh - người đã giao du với Tưởng Giới Thạch từ thời trường quân hiệu Hoàng Phố - hiểu rất rõ thói quen của Tưởng Giới Thạch, trong lòng có "giật thót" thì mới kéo mí mắt xuống nghe người ta nói chuyện.

"Tập đoàn quân 18 trong điều kiện vô cùng khó khăn, kiên trì theo mệnh lệnh kháng chiến của Trung ương Trung Cộng và Tưởng ủy viên trưởng để chiến đấu tích cực, đã bỏ ra cái giá rất lớn để thu được thành tích huy hoàng. Thống kê có khoảng hai nghìn sáu trăm tám mươi chín trận chiến lớn, tiêu diệt hơn tám vạn tên địch..." Diệp Kiếm Anh thao thao bất tuyệt, tổng kết ra mấy chục con số. Tưởng Giới Thạch mấy lần nhấc mí mắt lên rồi cuối cùng lại sụp xuống. Đối với những con số này, thừa nhận cũng không được mà không thừa nhận cũng không xong. Diệp Kiếm Anh đã rào trước đón sau rồi, đây là tuân theo mệnh lệnh kháng chiến của Tưởng ủy viên trưởng, hớ miệng một câu là tự tát vào mặt mình ngay.

"Trong bản 'Địch ngụy quảng bá' [Phát thanh của địch ngụy] do bộ phận chính trị Ủy ban Quân sự Quốc Dân Đảng ấn hành, có một bài phát biểu trên đài phát thanh của hãng thông tấn Kyodo, gọi Trung tướng A Bửu là 'bông hoa danh tướng' của Nhật Bản, đã 'hy sinh bi tráng vô cùng trong ba đẫm máu ác liệt' với Tập đoàn quân 18 của chúng ta, toàn quân tướng sĩ Nhật Bản 'không ai là không nghiến răng căm hận, thề tiêu diệt sạch quân cộng sản để tế anh linh Trung tướng A Bửu'.\n..." Diệp Kiếm Anh mượn lời người Nhật lại mượn lời của Tưởng Giới Thạch, "Do Tập đoàn quân 18 lập được chiến công hiển hách lừng lẫy, đã nhiều lần được Tưởng ủy viên trưởng và Ủy ban Quân sự biểu dương..." Diệp Kiếm Anh vừa nói vừa cầm từng bức điện biểu dương đọc lớn tiếng. Đọc xong, ánh mắt lại quét trái, quét phải, quét ngang một mảng lớn, "Rất nhiều người báo cáo Tập đoàn quân 18 du mà bất kích, lệnh biểu dương chung của ủy viên trưởng các anh là chưa nhìn thấy hay là có dụng ý khác?"

"Ting" một tiếng, Phó tham mưu trưởng Ủy ban Quân sự Lưu Phi chủ trì hội nghị bấm chuông điện, dùng giọng quan cách tuyên bố: "Chiếu theo quy định, thời gian phát biểu ba mươi phút đã hết."

Diệp Kiếm Anh không thèm nhìn Lưu Phi, chỉ trừng trừng nhìn chằm chằm Tưởng Giới Thạch: "Ủy viên trưởng, vấn đề ngài yêu cầu điều tra triệt để tôi vẫn chưa nói xong, phải làm sao đây?"

Ánh mắt của Tưởng Giới Thạch lại một lần nữa chạm trán Diệp Kiếm Anh, lần này hắn ta không thể kiên trì được nữa, né tránh sang một bên, nhìn sang Lưu Phi: "Thế này đi, cứ tiếp tục nói đi."

"Vấn đề thứ hai tôi muốn nói là vấn đề ma sát." Diệp Kiếm Anh trước tiên thừa nhận các sự kiện ma sát do các chiến khu và tập đoàn quân đưa ra là một vấn đề nghiêm trọng trong kháng chiến, sau đó phân tích nguyên nhân gây ra ma sát. Khi nhắc đến việc Trương Âm Ngô của Quốc Dân Đảng cấu kết với quân ngụy Nhật tấn công Tập đoàn quân 18, Tưởng Giới Thạch đột ngột nhấc thốc mí mắt lên: "Có chuyện này thật sao?"

"Có." Diệp Kiếm Anh lập tức lấy những bức điện văn và thư từ qua lại tịch thu được chứng minh Trương Âm Ngô câu kết với ngụy Nhật ra khỏi chiếc cặp da, từng bức từng bức đọc to lên, rồi dùng cả hai tay dâng lên cho Tưởng Giới Thạch xem qua.

Tưởng Giới Thạch cúi đầu săm soi, các vị tướng lĩnh chỉ có thể nhìn thấy cái đầu trọc lóc nhẵn thín bóng loáng đó, không nhìn rõ biểu cảm. Đột nhiên, từ dưới cái đầu trọc bóng loáng ấy phát ra một tiếng "hừ" đầy giận dữ và xấu hổ, nương theo tiếng kêu ấy, bàn tay phải của Tưởng Giới Thạch vỗ liên tiếp ba tiếng chát chúa lên cái đầu trọc bóng của mình.

Những người thích cạo đầu trọc phần lớn khi động xúc cảm đều có thói quen vỗ đầu, theo nghiên cứu của các nhà khoa học, âm thanh giòn giã đó có thể biểu đạt cảm xúc lại vừa giúp điều hòa cảm xúc.

Thế nhưng, Tưởng Giới Thạch lại vỗ đầu trước mặt đại diện Đảng Cộng sản, lại còn vỗ liền ba tiếng, điều này e rằng là chuyện xưa nay chưa từng có, không thể không nói là một sự mất kiểm soát, mất đi tư thái.

Thế là, cả hội trường xôn xao bàn tán. Ủy viên trưởng đã kêu lên tiếng "hừ", lại còn vỗ đầu phát ra tiếng, những vị tướng lĩnh có tấm lòng vì dân vì nước liền thuận thế hò reo đứng dậy, lớn tiếng mắng chửi Trương Âm Ngô, bày tỏ sự đồng tình với Tập đoàn quân 18. Diệp Kiếm Anh nói liền một mạch một tiếng rưỡi đồng hồ, khi kết thúc bài phát biểu, những vị tướng lĩnh có tư tưởng tiến bộ chính trực, đặt lợi ích dân tộc lên trên hết đã đứng lên trước tiên để bày tỏ sự kính trọng. Cảm xúc là thứ có thể lây lan, giữa tiếng bàn ghế xê dịch lộn xộn, số người đứng lên ngày càng nhiều, đã chiếm đại đa số. Tưởng Giới Thạch không kìm được mà nhấc mông lên, hắn ta đứng dậy rất chậm chạp, lại còn trừng mắt liếc Hà Ứng Khâm đầy vẻ giận dữ. Hà Ứng Khâm ứng biến nhanh nhạy, lập tức trừng mắt liếc Lưu Phi một cái. Lưu Phi còn coi là có mắt nhìn, lập tức lớn tiếng tuyên bố: "Tan họp!"

Tuyên bố này quá đột ngột, quá vội vàng, Tưởng Giới Thạch tuy vẫn cảm thấy mất mặt nhưng còn chưa đợi tùy tùng khoác áo choàng lên người đã phất tay áo bỏ đi.

Vừa bước chân vào cửa Chu công quán, Xử trưởng tham mưu Tân Tứ quân Tiêu Chính Cương đã nhảy cẫng lên, hét lớn: "Hừ, đánh được một trận đại thắng lợi!" Mọi người nghe tiếng liền ùa tới, vây kín lấy anh ta ở giữa để sốt sắng hỏi han. Tiêu Chính Cương múa may quay cuồng, vẽ vời sinh động "tường thuật trực tiếp" lại cho mọi người nghe, đang kể đến đoạn hào hứng thì chuông điện thoại reo lên.

Là điện thoại từ phòng tùy tùng của ủy viên trưởng gọi tới, tìm Diệp Kiếm Anh.

Diệp Kiếm Anh nhấc điện thoại lên: "Alo, tôi là Diệp Kiếm Anh."

"Ủy viên trưởng mời Tham mưu trưởng Diệp đến ăn cơm tối, xin đừng ra ngoài, chúng tôi sẽ phái xe đến đón."

Đặt ống nghe xuống, mọi người bàn tán xôn xao, phỏng đoán đủ điều về bữa cơm này. Có người nói: "Đánh không lại thì giảng hòa", cũng có người nói "Thua mà không phục muốn đánh thêm trận nữa".

"Văn đấu văn, võ đấu võ; họp thì phải họp, mà cơm thì vẫn phải ăn chứ." Diệp Kiếm Anh cười đùa dí dỏm, rồi đi cạo râu, thay quần áo, chuẩn bị làm thượng khách của ủy viên trưởng.

Vừa thay quần áo xong, chuông điện thoại lại reo.

Vẫn là phòng tùy tùng gọi tới.

"Có phải Tham mưu trưởng Diệp đấy không? Vô cùng xin lỗi, Tưởng ủy viên trưởng tối nay đột xuất có việc gấp, bữa tiệc lần này xin phép hoãn lại, hôm khác lại mời Tham mưu trưởng Diệp dùng bữa."

Chưa đầy nửa tiếng đồng hồ, phòng tùy tùng gọi liền hai cuộc điện thoại, đột ngột thay đổi ý định, mọi người vì thế lại được một phen bàn tán và phỏng đoán, nhưng rốt cuộc vẫn không tài nào phá giải được ẩn số trong đó.

Bốn mươi năm sau, khi cả hai nhân vật chính là Tưởng Giới Thạch và Diệp Kiếm Anh đều đã qua đời, bí ẩn này mới được giải mã. Trong cuốn "Tưởng tổng thống bí lục" do Nhật Bản và Đài Loan Quốc Dân Đảng phối hợp xuất bản, có cuốn nhật ký do chính tay Tưởng Giới Thạch viết ngày 7 tháng 3 năm 1940. Trong cuốn nhật ký ngày hôm đó, hắn ta tự thảo sẵn một bản "huấn thị" dành cho Tham mưu trưởng Tập đoàn quân 18 Diệp Kiếm Anh, đây là bản được soạn trước khi Diệp Kiếm Anh phát biểu, liệt kê năm "tội trạng" lớn của Tập đoàn quân 18, nhằm tạo dựng dư luận cho bước tiến công quân sự quy mô lớn hơn ở bước tiếp theo. Trước khi họp, hắn ta đã dặn dò phòng tùy tùng gọi điện cho Diệp Kiếm Anh. Nào ngờ, bài diễn văn của Diệp Kiếm Anh tại hội nghị đã đánh tan tành kế hoạch của hắn ta. Vừa về nhà hắn ta liền hỏi phòng tùy tùng đã gọi điện thoại chưa? Phòng tùy tùng đáp mới gọi rồi. Năm "tội trạng" lớn mà Tưởng Giới Thạch liệt kê sớm đã bị Diệp Kiếm Anh bác bỏ sạch sành sanh, còn làm "huấn thị" cái nỗi gì nữa? Không làm "huấn thị" được thì còn mời mọc cái gì nữa chứ?

Diệp Kiếm Anh không được ăn bữa cơm mời của Tưởng Giới Thạch, nhưng lại nhận được mấy lời tán thưởng từ Đổng Tất Vũ và Bác Cổ.

Đổng Tất Vũ nheo đôi mắt cười, chòm râu ở khóe miệng vui vẻ động đậy nói: "Tham tọa, cái này cái này, đánh một trận đại thắng lợi, gọi là Diệp Kiếm công khẩu chiến quần nho."

Bác Cổ ở bên cạnh gật đầu: "Cái này gọi là đại tướng ra quân, lão tướng (Tưởng) thua thiệt."

Khi Đại hội VII triệu tập, Mao Trạch Đông đề xuất bầu Diệp Kiếm Anh vào Ban Chấp hành Trung ương. Mao Trạch Đông từng nói ý thế này: "Diệp Kiếm Anh có hai công lớn trong lịch sử: ở trên thảo nguyên phản đối Trương Quốc Đào giở trò chia rẽ, cứu mạng tôi, cứu mạng của Đảng. Thời kỳ kháng chiến, 'Diệp Kiếm công khẩu chiến quần nho', giành được sự đồng tình của đại đa số, đó chính là đại thắng lợi. Bài phát biểu này của cậu ấy, tôi đề nghị các vị phụ trách các chiến khu tham dự Đại hội VII đều nên xem qua. Tôi nói người này đại sự không hồ đồ."

Mao Trạch Đông đã lên tiếng, Diệp Kiếm Anh đương nhiên đường đường chính chính bước vào Ban Chấp hành Trung ương.

Thế nhưng, Diệp Kiếm Anh chưa từng quên bài phát biểu này là do ai viết, và người đó từ đâu tới.

Ông khoe khoang với Đổng Tất Vũ, Bác Cổ về vị tham mưu trẻ tuổi này: "Cậu ấy là người do Chủ tịch Mao giới thiệu đến, bài văn là cậu ấy viết, công lao là của cậu ấy."

Ông giới thiệu với Chu Ân Lai người vừa trở về Trùng Khánh: "Anh Phu có trình độ, có năng lực, đã giúp tôi một đại ân."

Chu Ân Lai đáp: "Cậu ấy là người do Chủ tịch Mao giới thiệu."

Sau khi sự kiện "Sự biến Nam An Huy" xảy ra, Chu Ân Lai đã viết lên tờ "Tân Hoa nhật báo" những câu thơ nổi tiếng: "Vi giang nam tử nạn giả trí ai" [Gửi lời tiếc thương đến những người tử nạn ở Giang Nam] và "Thiên cổ kỳ oan, giang nam nhất diệp, đồng thất thao qua, tương tiễn hà cấp" [Nỗi oan ngút trời, một lá giang nam, cùng nhà cầm gao mác, sao nỡ đốt nhau vội vã]. Ngày 18 tháng 1 năm, Chu Ân Lai cảm thấy vẫn còn rất nhiều người chưa hiểu rõ sự thật về "Sự biến Nam An Huy", cấp bách cần phải nhanh chóng viết một bản truyền đơn vạch trần triệt để âm mưu của Quốc Dân Đảng, công bố sự thật trước thiên hạ.

Diệp Kiếm Anh chỉ tay về phía Anh Phu: "Vẫn là cậu làm đi, tiểu Lôi, cậu làm đi."

Lại là một đêm trắng không ngủ, một bản truyền đơn dài hơn sáu ngàn chữ ra đời — "Sự thật về việc bộ đội Tân An Huy bị vây tiêm diệt thảm thiết". Sau khi đọc xong, Chu Ân Lai liên tục khen: "Hay hay hay. Vừa có lập trường vừa có sách lược, lột trần được bản chất của Quốc Dân Đảng, đúng là vừa khéo." Chu Ân Lai tự tay sửa bốn chỗ trên bản thảo nháp, lập tức cho in ấn phát đi. Tờ truyền đơn gây chấn động Trùng Khánh, để có được một tờ truyền đơn, có người thậm chí còn bỏ ra hai trăm đồng!

Sau "Sự biến Nam An Huy", Diệp Kiếm Anh phụng điều về Diên An nhậm chức Tổng tham mưu trưởng ủy ban quân sự, ông nói với Lôi Anh Phu: "Cậu theo tôi về Diên An đi, tôi sắp xếp cho cậu một vị trí thích hợp."

Khang Sinh anh phải chú ý đấy, cậu ấy là người do Chủ tịch Mao giới thiệu

Một hôm, Diệp Kiếm Anh đến gặp Mao Trạch Đông, phát hiện trên bàn của Mao Trạch Đông đặt một tờ "Giải phóng nhật báo". Trong lúc trò chuyện, Mao Trạch Đông hỏi Diệp Kiếm Anh: "Bài báo này cậu đã đọc chưa?"

Diệp Kiếm Anh rướn người sang nhìn lướt qua, đó là bài viết kỷ niệm một năm chiến tranh Xô-Đức do Lôi Anh Phu chấp bút.

"Xem rồi, là do tiểu Lôi viết."

"Cậu ấy bây giờ thế nào rồi?"

"Làm trưởng khoa ở Phân cục tác chiến Tổng tham một thời gian, sau đó thành lập phòng tư liệu, lại sang phòng tư liệu làm chủ nhiệm một thời gian. Tôi trong công việc vẫn cần cậu ấy nên lại điều về bên cạnh làm thư ký rồi. Cậu ấy còn kiêm nhiệm chức vụ biên tập phụ san quân sự của 'Giải phóng nhật báo'."

"Ồ." Mao Trạch Đông gật đầu.

"Chủ tịch đã giới thiệu cho tôi một nhân tài tốt."

"Tôi muốn gặp cậu ấy đấy."

"Tôi dẫn cậu ấy tới nhé?"

"Thôi khỏi, để tôi sang chỗ các cậu xem thử."

Ở Diên An, có thể được Mao Trạch Đông tiếp kiến là một vinh dự rất lớn. Tin tức lan truyền ở Vương Gia Bình, trở thành một tin tức lớn.

Tổng bộ Bát Lộ quân ở Vương Gia Bình đã tổ chức một buổi tối khiêu vũ cho Mao Trạch Đông. Trước khi buổi khiêu vũ bắt đầu, Chu Đỗ và Diệp Kiếm Anh nói với Lôi Anh Phu: "Chủ tịch đã đến rồi, đang đợi cậu đấy."

Khuôn mặt Lôi Anh Phu lập tức đỏ bừng. Buổi chiều tháng sáu ở Thiểm Bắc, gió mát hiu hiu, vậy mà trên mũi cậu lại rịn ra những hạt mồ hôi nhỏ, vừa kích động vừa hoảng hốt. Cậu đi theo Chu Đức, Diệp Kiếm Anh, miệng lẩm bẩm: "Nói gì đây? Tôi sẽ nói gì đây?"

Hắn chợt dừng bước, khoảnh khắc ấy hắn đã nhìn thấy Mao Trạch Đông, và ánh mắt hai người bỗng chốc chạm nhau. Mấy chục năm sau, khi nhớ lại khoảnh khắc đó, ấn tượng trong hắn vẫn tươi mới như ngày nào. Khi ấy Mao Trạch Đông vẫn để tóc dài, sắc mặt hồng hào pha chút ngăm đen, đôi mắt đen trắng rõ ràng, trông vô cùng sáng ngời. Trên áo có mấy miếng vá nhỏ không đáng chú ý, nhưng ống quần lại có hai miếng vá lớn rõ rành rành, nhìn hắn mỉm cười, khẽ gật đầu.

- Chủ tịch, đồng chí Anh Phu đã đến. - Diệp Kiếm Anh duỗi cánh tay phải ra hiệu cho Lôi Anh Phu bước lên, vừa giới thiệu vừa nói.

- Làm quen thôi mà. - Mao Trạch Đông vẫn luôn đánh giá Lôi Anh Phu, trên khuôn mặt luôn mang theo một nụ cười hiền hậu của bậc trưởng bối - Đồng chí Anh Phu, anh khỏe chứ?

- Khỏe, thưa Chủ tịch... - Sục sôi trong lồng ngực Lôi Anh Phu là một bầu nhiệt huyết cứ dâng trào từng đợt, sóng nhiệt cuồn cuộn trào lên hết lớp này đến lớp khác. Cổ họng nghẹn ứ đến mức chẳng nói nên lời, toàn thân toát mồ hôi đầm đìa. Khi nắm lấy bàn tay Mao Trạch Đông, anh ta buộc phải hé miệng để thở, nếu không thì suýt ngất đi.

- Bài viết kỷ niệm một năm chiến tranh Xô - Đức của cậu, tôi đã đọc rồi.

- Vâng, vâng... - Lôi Anh Phu máy móc phát ra tiếng đáp từ mũi.

- Bài viết của cậu đã phản ánh quan điểm của Đảng ta, văn phong cũng trôi chảy, tôi đọc rất vui mừng.

- Vâng, vâng ạ... - Lôi Anh Phu phụ họa hai tiếng, nhưng chợt nhận thấy có gì đó không ổn, mồ hôi lập tức tuôn ra nhiều hơn, thậm chí còn chảy dọc theo gò má - Không, không ạ, viết không tốt đâu...

- Cậu nóng à?

- Không, không nóng ạ. - Lôi Anh Phu theo phản xạ dùng tay áo lau mạnh lên mặt.

- Bài viết viết hay thì chính là hay, không tốt thì tôi cũng không nói là tốt đâu.

- Đó là nhiệm vụ tòa soạn giao cho tôi, chắp vá thành một bài, cũng... chẳng tính là hay ạ.

- Khá lắm, rất khá. - Mao Trạch Đông ngẩng đầu nhìn Diệp Kiếm Anh, như chợt nhớ ra điều gì liền hỏi - À, nghe Tham mưu trưởng Diệp kể, bài viết biện luận với đám học giả ấy cũng là do cậu viết à?

- Không phải, không phải ạ... - Lôi Anh Phu vội vàng lắc đầu, đồng thời liếc nhanh về phía Diệp Kiếm Anh.

- Diệp Kiếm Anh trước mặt Mao Trạch Đông vẫn khá cẩn trọng và cung kính, chưa từng có tình trạng cười lớn la hét, chỉ mỉm cười nhẹ nhàng, nhỏ nhẹ lên tiếng: - À, là cậu viết thì cứ nhận là cậu viết, trước mặt Chủ tịch phải nói năng thật thà, khiêm tốn bừa bãi là không được đâu.

Đoạn lời này của Diệp Kiếm Anh đã để lại ấn tượng sâu sắc và ảnh hưởng lớn đối với Lôi Anh Phu. Sau này tiếp xúc nhiều hơn, anh ta phát hiện ra Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai đều có điểm chung này: Bất cứ việc gì, biết chính là biết, không biết chính là không biết, chỉ cần nói thật là tốt, không nói thật sẽ bị phê bình, thậm chí bị đuổi đi.

- Tôi chỉ chắp bút một chút, kỳ thực không tính là do tôi viết. - Lôi Anh Phu thấy Mao Trạch Đông không còn cười nữa mà đang nghiêm túc quan sát mình, vội vàng giải thích - Phương châm, chính sách và chiến lược đều là do Chủ tịch Mao và Trung ương Đảng hoạch định, trên báo chí và văn kiện đều có sẵn. Lấy đó làm cốt lõi, kết hợp với thực tiễn đấu tranh miền Nam, sự kết hợp này do Phó Chủ tịch Chu, Tham mưu trưởng Diệp và Cục Phương Nam hoàn thành, cũng đã sớm được viết thành văn bản, tôi chỉ sao chép, cắt dán, làm gấp trong một đêm thôi, thô sơ lắm. Thế này thì không thể tính là do tôi viết ra được ạ...

- Ha ha ha, - Mao Trạch Đông lại cười lớn thành tiếng, liếc nhìn Diệp Kiếm Anh - Văn chương thiên hạ vốn là một màn đạo văn, hả? Vấn đề là ở chỗ biết đạo hay không biết đạo thôi. Tham mưu trưởng Diệp lập công lớn, cũng có phần đóng góp của cậu đấy. Bài viết tôi đã đọc rồi, việc sao chép thì có, nhưng cũng có phần tự viết chứ, đâu phải hoàn toàn là sao chép. Phương châm và chính sách đã được định đoạt, đương nhiên cậu không thể tự mình giở một bộ trò khác được, nhưng để hoàn thành toàn bộ bài viết, phần cậu chép thì ít mà phần tự viết lại nhiều đấy chứ.

Thế là, vành mắt Lôi Anh Phu đỏ hoe, Mao Trạch Đông quá thấu hiểu lòng người, dù bạn chỉ làm được một chút công việc, có chút thành tựu nhỏ nhoi nào đi nữa, ngài đều hiểu rõ và biết hết!

Sau này, Lôi Anh Phu càng tiếp xúc với Mao Trạch Đông nhiều bao nhiêu, anh ta lại càng cảm thấy Mao Trạch Đông vừa là một con người bình thường, lại vừa là một người khổng lồ vượt lên trên tất cả mọi người, có hai việc đã để lại cho anh ta ấn tượng vô cùng sâu sắc.

Bành Đức Huái vì vấn đề quân đội có nên vượt sông Hoàng Hà hay không mà từng xảy ra một trận cãi vã dữ dội với Mao Trạch Đông. Tính khí của Tổng tư lệnh Bành vốn nổi tiếng là cương trực, hễ nổi giận lên là cái cổ cứng đờ vươn ra, lúc đó thì đừng hòng ai uốn cong lại được, hơn nữa còn trợn tròn hai mắt đầy uy phong lẫm liệt, rống lên đúng là tựa sấm sét. Rống không thôi thì cũng đành đi, bình thường ông không hay chửi người, nhưng hễ rống đến mức cáu tiết là sẽ văng tục. Có lẽ bản thân ông không thấy gì, nhưng người bị chửi thì lại khó chịu. Thế vẫn chưa xong, ông còn đập bàn, cứ nhằm thẳng mặt Mao Trạch Đông mà đập bàn đến mức mặt đỏ tía tai. Thế nhưng, Mao Trạch Đông chỉ kiên trì quan điểm của mình, lời lẽ sắc bén nhưng tuyệt đối không đập bàn hay chửi mắng.

Đổi lại trong một hoàn cảnh khác thì lại hoàn toàn khác biệt.

Có một lần, người phụ trách tổ quan sát do Mỹ phái đến Diên An có cuộc trò chuyện với Mao Trạch Đông. Bàn luận về tình hình, bàn luận về tương lai của Trung Quốc và Đảng Cộng sản Trung Quốc, hai bên trò chuyện không mấy tâm đắc.

Người phụ trách tổ quan sát của Mỹ thấy không thể nói chuyện tiếp được nữa, bèn nặng lời thêm một chút, mang theo vẻ uy hiếp thoang thoảng mà khuyên nhủ rằng: - Cách rõ ràng nhất của các ông, chính là giải tán chính phủ của mình, đến chính phủ Quốc dân đảng của Tưởng Giới Thạch mà làm quan, nếu không thì chẳng có đường sống nào khác đâu.

Mao Trạch Đông giận dữ nhìn chằm chằm người Mỹ này: - Anh nói lại lần nữa xem?

Người Mỹ tưởng rằng Mao Trạch Đông nghe không rõ, bèn lặp lại một lần nữa.

- Vậy tôi nói cho anh biết, Tưởng Giới Thạch chính là đồ khốn nạn! - Mao Trạch Đông dứt khoát giáng mạnh bàn tay xuống không trung.

Ở Diên An, Lôi Anh Phu làm việc bên cạnh Diệp Kiếm Anh, nên đã quen biết một số lượng lớn các vị tướng lĩnh cao cấp trong quân đội.

ần Nghị là một vị tướng có tính cách cởi mở, nhiệt tình và phóng khoáng, mỗi lần nhìn thấy Mao Trạch Đông, ông nhất định sẽ đập gót chân đứng nghiêm, dùng cái giọng oang oang đặc trưng của nhà binh mà nói: - Chủ tịch, tôi đến đây. - Mao Trạch Đông chỉ cần mỉm cười, làm một cử hiệu tay là ông lập tức được "giải phóng", thoải mái tự do tự tại. Khi nói chuyện, ông luôn kèm theo những tiếng cười giòn giã, chưa nói được mấy câu là nhất định phải cười lớn một trận, hơn nữa còn mày bay sắc múa, tay chân khua khoắn.

Nhưng ông chưa từng hô báo cáo, đồng thời cũng rất ghét người khác hô báo cáo. Khi gặp các cấp lãnh đạo như Mao Trạch Đông, Chu Đức, Chu Ân Lai, đứng nghiêm thì được, còn báo cáo thì không hô.

Sau khi nước nhà thành lập, vào năm 1950, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc ban hành các điều lệnh điều lệ, trong đó có quy định về tiếng "báo cáo" này. Trần Nghị kịch liệt phản đối "báo cáo" này, cho rằng đây là thứ hình thức chủ nghĩa. Có người nhắc nhở: - Cái này học từ Liên Xô đấy. - Ông liền đáp ngay một câu: - Học được một bộ hình thức chủ nghĩa!

- Tổng tư lệnh ơi, hai chúng ta sắp phải xa lòng nhau rồi đấy. - Trần Nghị mang khuôn mặt đầy vẻ u sầu.

- Xa lòng cái nỗi gì chứ? - Chu Đức là cha đẻ của Hồng quân, được phần lớn các đồng chí coi là vị trưởng bối nhân hậu.

- Quân đội chúng ta từ trên xuống dưới đều đối xử với nhau bằng tấm lòng, tự nhiên biết bao. Dây dưa vào cái trò này rồi, sau này tôi Trần Nghị thật khó mà nói chuyện với anh - Tổng tư lệnh cho đành.

- Ai mà chẳng nói chuyện với cậu chứ, có chuyện gì thì cứ nói chứ sao.

- Báo cáo Tổng tư lệnh! - Trần Nghị đứng nghiêm chào kính, chiếu theo điều lệnh dõng dạc báo cáo - Tư lệnh viên Quân khu Hoa Đông Trần Nghị xin báo cáo đồng chí!

Chu Đức không đề phòng, ngẩn người ra một lúc.

- Xa cách rồi. - Trần Nghị buông tay khỏi vành mũ, chán nản vung mạnh một cái - Cứ báo cáo thế này thì chúng ta còn tâm sự kiểu gì nữa? Không tâm sự thì làm sao thấu hiểu lòng nhau? Không thấu hiểu lòng nhau thì làm sao đồng tâm hiệp lực được?

- Cần báo cáo thì báo cáo, cần tâm sự thì tâm sự, cậu cái đồ béo này, sao lúc nào cũng thích chui vào sừng trâu thế hả? - Chu Đức hoàn toàn giống như một người anh đang khuyên nhủ đứa em trai vậy.

- Xa cách rồi, phân tâm mất rồi. - Trần Nghị vẫn không giấu được vẻ u sầu. Đương nhiên, sau khi điều lệnh điều lệ được ban hành, ông cũng nghiêm túc tuân thủ theo, sở dĩ ông không thích hô "báo cáo" chẳng qua là vì đó là sự lưu luyến đối với những năm tháng chinh chiến sa mạc trước kia.

Thời gian trước là đời sống cộng sản chủ nghĩa quân sự. Các vị tướng lĩnh dẫu muôn hình vạn trạng đủ mọi họ tên nhưng lại hoàn toàn thân thiết như anh em một nhà, khi đánh giặc thì kỷ luật nghiêm minh, phải tuân lệnh nghe theo chỉ huy. Lúc lui về chung sống với nhau thì lại vô cùng thân mật và thoải mái. Lôi Anh Phu nói: - Trần Cảnh là "vua đùa giỡn" nổi tiếng, là một kẻ tinh quái. Chúng ta thường xuyên thấy anh ấy đùa giỡn với mọi người, có đôi khi ngay trước mặt Tổng tư lệnh Chu, anh ấy cũng dám "tóm" lấy Khang Khắc Thanh ra để đùa cợt.

Trần Canh là một vị mãnh tướng, là một nhân tài hiếm có. Chiến công hiển hách, có rất nhiều đóng góp nổi bật. Ông lại là một vị tướng mang phong thái huyền thoại. Cũng phải thôi, tính cách của ông hoạt bát nhiệt tình, phóng khoáng tự do, con người lại thông minh lanh lợi, sau những trận chiến khốc liệt, thường thích pha trò "tinh nghịch" mang chút nét hồn nhiên chưa tan, thế là trên cái tiếng tăm lừng lẫy của vị mãnh tướng ấy lại tô điểm thêm vô số màu sắc huyền thoại.

Thế nhưng Trần Canh cũng có lúc sợ hãi, ông sợ ba người.

Đương nhiên, cái sự "sợ" này đều phải đặt trong dấu ngoặc kép.

Thứ nhất là sợ Mao Trạch Đông. Gặp Mao Trạch Đông là lúc nào cũng cung kính nghiêm túc, tuyệt đối không dám giở trò hề nữa. Bởi vì Mao Trạch Đông là vị lãnh tụ không thể thay thế được toàn Đảng toàn quân công nhận. Mao Trạch Đông tuy cũng có lúc khôi hài hóm hỉnh, nhưng đó là "sự hóm hỉnh có thân phận", quyết không phải là đùa giỡn bừa bãi. Trần Canh khi gặp Mao Trạch Đông từ trước tới nay luôn giữ tác phong của "người lớn".

Nhưng khi gặp Chu Ân Lai, Trần Canh lại biến thành "đứa trẻ" rồi. "Đứa trẻ" tuy dám "tinh nghịch", nhưng rốt cuộc thì anh ta vẫn sợ Chu Ân Lai.

Chu Ân Lai không có tính khí thất thường như Mao Trạch Đông. Ông độ lượng và ân cần với cấp dưới, nhưng cũng không kém phần nghiêm khắc, huống chi Trần Canh lại là học viên trường quân sự Hoàng Phố, phải gọi Chu Ân Lai là thầy giáo cơ mà.

Nhiều năm sau, Trần Canh đã kết hôn và trở thành một vị tướng nổi tiếng, nhưng vẫn không bỏ được tính cách hoạt bát đó. Dù là trong những dịp họp hành trang nghiêm, đôi khi anh ta vẫn không kìm được mà trêu đùa vài câu. Cấp trên đang mở đại hội, cấp dưới lại mở "tiểu hội". Chợt nghe thấy một tiếng gọi nghiêm khắc của Chu Ân Lai: - Trần Canh, anh nghiêm túc chút đi! - Trần Canh lè lưỡi một cái, rồi rụt vai cúi đầu không dám hó hé nửa lời.

Người thứ ba mà Trần Canh sợ chính là Bành Đức Huái. Bành Đức Huái vốn tính tình nghiêm khắc cương trực, không hay cười đùa, đặc biệt là đối với các cán bộ lãnh đạo, yêu cầu cực kỳ nghiêm ngặt. Ông thường cười với binh lính nhiều hơn, chưa từng rống mắng họ, nhưng đối với cán bộ lãnh đạo thì lại khác, ngay cả Mao Trạch Đông mà ông còn dám mắng, thì còn ai mà ông không dám mắng nữa chứ?

Trần Canh không biết trời cao đất dày là gì, có một lần trong giờ nghỉ giải lao đã đem chuyện cười "tục tĩu" ra trêu đùa Bành Đức Huái để pha trò. Nào ngờ, Bành Đức Huái hoàn toàn không cười, đôi mắt trợn trừng tròn xoe vô cùng đáng sợ.

- Trần Canh, anh là một tên lưu manh! - Bành Đức Huái giận dữ mắng quát.

Từ đó về sau, Trần Canh hễ gặp Bành Đức Huái là trở nên ngoan ngoãn hẳn, không dám tùy tiện đùa giỡn nữa. Nhưng tuyệt đối không phải là giữa họ có khoảng cách lòng dạ, sự khác biệt về tính cách không hề cản trở tình hữu nghị, ngay cả người vợ của Bành Đức Huái cũng chính là do Trần Canh làm mối cho đấy.

Nỗi sợ của Trần Canh rốt cuộc vẫn là nỗi sợ trong dấu ngoặc kép, điều này ai nhìn vào cũng không khó nhận ra. Còn nhiều cán bộ ở Diên An sợ Khang Sinh lại hoàn toàn là một loại sợ hãi mang bản chất khác hẳn.

Ở Diên An, Khang Sinh giữ chức Bộ trưởng Bộ Xã hội, nổi tiếng với thủ đoạn chỉnh đốn người khác. Có người từng nói: Khang Sinh chỉnh đốn người ta còn tàn nhẫn hơn cả giết người, chỉnh đốn người cộng sản còn ác liệt hơn cả chỉnh đốn Quốc dân đảng. Câu nói này hoàn toàn không sai chút nào.

Khang Sinh chỉnh đốn người ta có thể khiến bạn sống không bằng chết, thà tự sát còn hơn. Có không ít người đã bị ông ta bức đến mức phải tự sát. Khi ông ta chỉnh đốn những người cộng sản, nào là ghế cọp, nước ớt, thậm chí đổ cả phân tươi để ép cung nhục hình, khiến cho không ít người hễ nhắc đến phong trào "cứu nguy" là mặt cắt không còn một giọt máu. Bắt được binh lính Quốc dân đảng người ta còn biết chính sách đối xử tử tế với tù binh nữa là đằng khác, chứ còn Khang Sinh chỉnh đốn người ta thì chưa từng nói đến chuyện đối xử nhân đạo nào cả, ngay cả những người như Lôi Anh Phu cũng không được buông tha.

Trong phong trào "cứu nguy" ở Diên An từ năm 1942 đến năm 1943, Khang Sinh đã đẩy mạnh đấu tranh tàn khốc, đả kích vô tình. Những người từ Tứ Xuyên trở về Diên An tham gia phong trào "cứu nguy", có người không chịu nổi những đòn roi tra khảo dã man, đã bị bức cung phải khai nhảm, nói rằng Đảng bộ Tứ Xuyên là do Quốc dân đảng dựng lên, là đảng giả, thực chất là tổ chức đặc vụ. Dựa vào đó, Khang Sinh đã vu cáo Đảng bộ Tứ Xuyên là "Đảng cờ đỏ", tức là mượn danh cờ đỏ của Quốc dân đảng. Từ đó tiếp tục đày đọa tàn nhẫn những người thuộc Đảng bộ Tứ Xuyên, thậm chí cả phần lớn các đảng viên làm công tác ở vùng trắng trở về từ Cục Phương Nam, gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng.

Lôi Anh Phu từ Trùng Khánh trở về, tự nhiên không thể thoát khỏi kiếp nạn. Khang Sinh đưa anh ta vào danh sách đen. Khang Sinh có một câu cửa miệng vốn đã nổi tiếng từ thời Diên An, và đến thời kỳ "Cách mạng Văn hóa" thì lại càng ai ai cũng biết: - Tôi cứ nhìn thấy kẻ nào đó là thấy giống hệt một tên đặc vụ!

Cuộc điều tra nhắm vào Lôi Anh Phu chính thức bắt đầu. Bởi vì anh ta đang làm việc bên cạnh Diệp Kiếm Anh, lại từng công tác bên cạnh Chu Ân Lai, cho nên Khang Sinh không thể không thông báo một tiếng với Chu Ân Lai và Diệp Kiếm Anh.

- Cái cậu Lôi Anh Phu này, tôi nhìn cái là nhận ra ngay không phải là người tốt gì, đích thị là đặc vụ của Quốc dân đảng rồi! Là một tên đặc vụ chiến lược đấy! - Hai mắt Khang Sinh lấp lánh thứ ánh sáng u ám lạnh lẽo đằng sau cặp tròng kính.

- Không thể có chuyện đó được. - Chu Ân Lai giải thích - Khi chúng ta ở Trùng Khánh, rất nhiều công việc cơ mật đều do một tay Lôi Anh Phu xử lý, chẳng xảy ra sai sót gì cả. Nếu cậu ấy là đặc vụ thì chúng ta còn sống nổi đến bây giờ không?

- Anh đừng có mà làm càn, - Diệp Kiếm Anh có vẻ tức giận hơn, giọng điệu cũng cứng rắn hơn nhiều - Làm thế này thì loạn mất thôi!

- Cậu ta là cán bộ năm 38. - Khang Sinh chậm rãi nói, giọng nói không cao nhưng vừa lạnh vừa cứng - Có phải đặc vụ hay không, Bộ Xã hội sẽ điều tra cho ra lẽ.

Trong phong trào "cứu nguy" ở Diên An, cán bộ năm 38 chính là trọng tâm bị "cứu nguy", số lượng không bị cứu nguy cực kỳ ít ỏi. Huống chi tổ chức đảng ở Tứ Xuyên vào năm 1938 chịu ảnh hưởng bởi tư tưởng hữu khuynh của Vương Minh, đó vốn dĩ chỉ là khuyết điểm trong công tác, tiêu chuẩn kết nạp đảng viên bị hạ thấp, sao lại có thể trở thành căn cứ để vạch mặt phản đồ đặc vụ chứ? Hơn nữa Lôi Anh Phu vốn dĩ đâu phải gia nhập Đảng ở Tứ Xuyên.

Lôi Anh Phu chịu sự thẩm vấn vô cùng nghiêm ngặt. Nếu không có những lời nói của Chu Ân Lai và Diệp Kiếm Anh che chở, có lẽ anh ta đã không thể tránh khỏi những đòn tra tấn nhục hình. Dù không phải chịu nỗi đau da thịt, nhưng sự dằn vặt về tinh thần lại vô cùng lớn.

Đằng Đại Viễn đã biết chuyện này. Ông hiểu rõ cách đối phó với Khang Sinh, ông muốn giúp Lôi Anh Phu vượt qua cửa ải.

- Đồng chí Khang Sinh, Lôi Anh Phu dẫu sao cũng là người làm việc bên cạnh Diệp Kiếm Anh cơ mà. - Đằng Đại Viễn ra vẻ nghiêm nghị nhắc nhở.

- Tôi biết chứ. - Khang Sinh tỏ ra hoàn toàn dửng dưng.

- Cậu ấy là người do Phó Chủ tịch Chu đưa đến cho Tham mưu trưởng Diệp đấy. - Đằng Đại Viễn sụp mí mắt tiếp tục nhắc nhở.

- Tôi biết. - Trong giọng điệu của Khang Sinh lộ rõ vẻ thiếu kiên nhẫn.

Đằng Đại Viễn chợt giơ ngón trỏ tay phải ra, chọc thẳng hai nhát vào khoảng ngay dưới mũi Khang Sinh hướng về phía lồng ngực hắn, rồi ra vẻ thâm trầm hạ thấp giọng xuống: - Khang Sinh anh phải chú ý đấy, cậu ta là người do Chủ tịch Mao giới thiệu, Chủ tịch đã giới thiệu với Ân Lai rồi giao cho Tham mưu trưởng Diệp, anh—

- Cái này thì tôi hoàn toàn không biết đấy nhé! - Khang Sinh lập tức mất bình tĩnh, thốt lên thành tiếng. Đằng Đại Viễn chỉ cười mờ ám rồi thôi. Khang Sinh thừa biết mình bị chơi kham nhưng cũng đành chịu, chẳng thể phát tác được, đành vội vàng tìm người liên quan tuyên bố: - Vấn đề của Lôi Anh Phu đã được điều tra làm rõ hoàn toàn rồi, đừng gây sự nữa.

Stalin đã mắc sai lầm lớn, Truman cũng mắc sai lầm lớn, chỉ có Mao Terh Đông là sáng suốt nhất

Một ngày vào tháng 8 năm 1950.

Tại Cư Nhân Đường trong Trung Nam Hải, bước qua cổng lầu đi dọc theo con đường nhỏ vào trong, bên trái là nơi sinh sống và làm việc của Bành Đức Huái, bên phải có một dãy phòng trệt được canh gác nghiêm ngặt, thường được gọi là "Bạch Hổ Tiết Đường". Vào Trung Nam Hải vốn đã khó, bước vào "Bạch Hổ Tiết Đường" lại càng khó hơn. Đây là Phòng Tác chiến Tổng tham mưu.

Trong phòng tác chiến, trên chiếc bàn vuông lớn, dưới tấm kính đè những bản đồ quân sự. Trên tường cũng treo kín bản đồ cùng đủ loại tài liệu biểu mẫu. Mấy vị tham mưu lật giật tài liệu, nghiên cứu bản đồ quân sự, thỉnh thoảng bàn luận vài câu, bầu không khí trang nghiêm mà căng thẳng.

Lôi Anh Phu cầm một cây bút chì đỏ xanh to bản, khẽ gõ lên lòng bàn tay trái, đăm đăm nhìn bản đồ suy ngẫm. Đôi lông mày lúc thì nhíu lại, lúc thì giãn cao, rồi ngay lập tức lại trĩu xuống.

Anh ta lúc này đã là Chủ nhiệm Phòng tác chiến. Sau khi chiến tranh kháng Nhật thắng lợi, anh ta theo Chu Ân Lai làm tham mưu tùy tùng đến Trùng Khánh. Sau khi hiệp định đình chiến được ký kết, anh ta theo Diệp Kiếm Anh đến Bắc Kinh tham gia công tác của cơ quan chấp hành. Nội chiến bùng nổ toàn diện, anh ta xin ra tiền tuyến, Diệp Kiếm Anh bảo: - Được thôi, có một điều kiện, là gọi lúc nào phải có mặt lúc ấy, không được mặc cả. Cuối năm 1949, Chu Ân Lai phát điện tín điều anh ta về kinh đô, làm Tham mưu quân sự Văn phòng Thủ tướng kiêm Chủ nhiệm Phòng Tác chiến Tổng tham mưu.

Giờ đây, tấm bản đồ mà anh ta đang đăm đăm chăm chú nhìn không phải là khu vực Tây Tạng, không phải khu vực Tân Cương, không phải Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên, cũng chẳng phải các hòn đảo ven biển Đông Nam, mặc dù những nơi đó có rất nhiều chuyện phiền phức...

Thứ mà anh ta đang nhìn chính là bán đảo Triều Tiên giáp ranh với Đông Bắc.

Nguyên nhân nào khiến anh ta lại tập trung cao độ dồn ánh mắt nhiều hơn về phía bán đảo Triều Tiên? Là các loại tình báo hay là cục diện chiến tranh? Quân đội Nhân dân đã đánh đến sông Lạc Đông, Busan dường như chỉ trong một sớm một chiều là có thể hạ gác. Kim Nhật Thành phát động tuyên cáo, xã luận báo chí cũng tuyên bố tháng Tám là tháng mà nhân dân Triều Tiên giành được thắng lợi hoàn toàn, có lẽ chính vì tình hình quá tốt, nên việc đánh giá tình hình lại càng tốt hơn, thậm chí là "quá tốt", khiến anh ta theo bản năng sinh ra nỗi lo lắng và hoài nghi. Đây chính là bản năng của một người lính thực thụ.

Các vị tham mưu cũng có cảm giác tương tự, tiếng bàn luận chốc chốc lại truyền vào tai: - Chủ lực đã điều hết đến đồng bằng châu thổ Busan, hậu phương trống hoác rồi...

- Hai sư đoàn đóng ở Nhật Bản rõ ràng là lực lượng dự bị, nhưng cho đến nay vẫn án binh bất động.

- Địa hình Triều Tiên bất lợi quá, giống hệt quả bí đao ấy...

Lôi Anh Phu giật mình thon thót, trong tâm trí chợt hiện lên một hình ảnh: Đó là cảnh nhân viên bán hàng ở Bắc Kinh bán bí đao, giơ dao chém mạnh vào quả bí đao, chặt đứt làm đôi, rồi cầm nửa khúc lên cân.

- Harriman và Walters đã đến Tokyo chưa? - Lôi Anh Phu cấp bách hỏi.

- Hôm qua đã đến rồi ạ. - Có người đáp.

Averell Harriman là cố vấn của Tổng thống Mỹ Truman, Vernon Walters là trợ lý quân sự của Harriman.

- Xem ra, người Mỹ sắp có âm mưu và hành động lớn rồi đây. - Lôi Anh Phu cau mày đầy lo lắng, cây bút chì đỏ xanh to bản trong tay khẽ khua một cái trước mặt - Chúng ta cùng nhau thảo luận xem, tổng hợp tình hình lại, đưa ra mấy điểm, xem thử bọn chúng có thể giở trò gì?

Gần như cũng vào ngày hôm đó, trong nhà hàng của Đại sứ quán Mỹ tại Nhật Bản, Đại tướng năm sao MacArthur vừa ăn sáng xong, vị tướng bảy mươi tuổi này dùng khăn ăn lau tay, với tư thế của một nhà quý tộc khẽ đặt chiếc khăn ăn lên bàn, đôi mắt đăm đăm nhìn thẳng vào Harriman.

Vị cố vấn Tổng thống này cũng vứt chiếc khăn ăn xuống, ngả người tựa lưng vào ghế ngồi, như thể đang chờ đợi một sự kiện trọng đại nào đó xảy ra.

- Tôi không thể tin nổi một đất nước lớn như nước Mỹ, lại không thể đáp ứng nổi yêu cầu về bảo đảm quân nhu nhỏ bé không đáng kể của tôi. - MacArthur không hề che giấu sự oán giận của mình. Trong số các nhân vật lãnh đạo của nước Mỹ, không còn ai có thể bài xích lẫn nhau như MacArthur và Truman nữa. Truman từng nguyền rủa: - Sao Thế chiến thứ hai lại không gọi MacArthur làm liệt sĩ cho rồi! - MacArthur cũng luôn chỉ trích Truman là "phớt lờ châu Á".

- Hãy nói với Tổng thống rằng, - MacArthur dùng một giọng điệu đầy kiêu ngạo và tự tin nói - Nếu ông ấy có thể đáp ứng yêu cầu nhỏ mỏi này của tôi, tôi sẽ đổ bộ lên Incheon vào lúc nước triều lên ngày 15 tháng 9, lấy cuộc đổ bộ này làm búa tạ, lấy Tập đoàn quân số 8 làm đe, đập nát quân đội Bắc Triều Tiên thành tro bụi!

Harriman ngẩn người nhìn MacArthur, hồi lâu không nói năng gì.

Walters sau đó từng kể lại rằng: - Lúc đó, những sợi lông tơ sau gáy tôi đều dựng đứng cả lên.

Trong phòng Tác chiến Tổng tham mưu ở Cư Nhân Đường, cuộc phân tích nghiên cứu căng thẳng kéo dài đến tận chiều tối, cuối cùng cũng đi đến hồi kết.

Ý kiến được đúc kết thành sáu điểm, kết luận cũng đã được hình thành, hơn nữa lại là kết tinh trí tuệ tập thể. Thế nhưng, những ý kiến này lại chỉ bị giam hãm trong văn kiện của phòng tác chiến, bị kìm kẹp giữa các vị tham mưu trong phòng tác chiến.

Có nên để những ý kiến này bước ra khỏi phòng tác chiến hay không?

Lôi Anh Phu liếc nhìn những người lính gác canh giữ nghiêm ngặt ngoài cửa, bắt đầu bước đi quanh phòng. Anh ta chần chừ, càng chần chừ lại càng không kìm được mà phải suy đi tính lại những ý kiến đã thảo luận trong phòng tác chiến.

Sự chần chừ này mang nguyên nhân lịch sử và truyền thống.

Từ thời kỳ Hồng quân, người quyết định chiến lược chiến thuật chính là nhân vật thống soái, việc bày mưu, tính kế, cho đến chỉ huy chiến đấu cụ thể, đều do thống soái và các chỉ huy hoàn thành, thời kỳ chiến tranh kháng Nhật và chiến tranh giải phóng sau đó lại càng như vậy, Mao Trạch Đông là nhà quân sự lớn, nhà chiến lược lớn được toàn thế giới công nhận, trong chiến tranh kháng Nhật và chiến tranh giải phóng, bất kể là quyết sách chiến lược hay chiến dịch cụ thể đều do ngài đưa ra. Thời kỳ chiến tranh giải phóng, Lôi Anh Phu đến bộ đội chiến đấu, không ở bên cạnh thống soái. Tham mưu quân sự Trương Thanh Hoa từng theo chân Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai chuyển chiến khắp Thiểm Bắc đã giới thiệu với anh ta rằng, bất kể là chiến trường Tây Bắc hay các chiến khu chiến trường trên toàn quốc, đều do Mao Trạch Đông dưới sự giúp đỡ của Chu Ân Lai để đưa ra quyết sách và thực hiện chỉ huy. Nhân viên tham mưu chỉ cung cấp tình hình và ý kiến cho quyết sách, làm một số công việc kỹ thuật cụ thể như thu phát điện tín, thống kê số liệu, chỉnh lý tài liệu mà thôi.

- Nhân viên tham mưu chưa từng tham gia vào quyết sách chỉ huy. - Trương Thanh Hoa làm chứng nói như vậy.

Giờ đây tình hình đang phát triển, Bộ Tổng tham mưu đã được mở rộng, cũng chỉ có chừng hai mươi người, ý kiến của phòng tác chiến vừa đưa ra, đồng nghĩa với việc sẽ bắt đầu tham gia vào quyết sách chỉ huy.

Bảo sao Lôi Anh Phu lại phải chần chừ đắn đo đến vậy.

Dù thế nào đi nữa, đất nước đã kiến quốc rồi, nhân vật thống soái không thể giống như trước đây mà dồn toàn bộ tinh thần lực chú ý dán chặt vào tác chiến quân sự nữa. Vô số các vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa đòi hỏi họ phải suy ngẫm giải quyết, Bộ Tổng tham mưu nên gánh vác trách nhiệm của mình theo yêu cầu xây dựng hiện đại hóa, chính quy hóa.

Khi trời tối, Lôi Anh Phu đã hạ quyết tâm, đến Tây Hoa Sảnh để diện kiến Chu Ân Lai.

- Thưa Thủ trưởng, phòng tác chiến chúng tôi đã nghiên cứu l đi lặp lại, cho rằng chiến trường Triều Tiên đang tiềm ẩn một mối nguy hiểm rất lớn. - Lôi Anh Phu nhỏ giọng báo cáo.

- Ứ? - Chu Ân Lai khẽ chấn động, nhìn chằm chằm Lôi Anh Phu - Có phát hiện gì mới à?

- Chúng tôi phát hiện ra người Mỹ rất có khả năng sẽ tiến hành tác chiến đổ bộ.

Ánh mắt Chu Ân Lai dừng lại trên mặt Lôi Anh Phu vài giây, bỗng lóe lên, bước nhanh đến trước tấm bản đồ, dứt khoát nói: - Cậu nói đi.

- Chúng tôi đã phân tích và đúc kết ra sáu căn cứ. - Lôi Anh Phu chỉ tay lên bản đồ - MacArthur đem toàn bộ mười mấy sư đoàn chủ lực Mỹ - ngụy đặt hết lên trận địa bãi tắm đồng bằng châu thổ Busan, chúng ta tính toán xem, cứ trung bình tám kilômet vuông đặt một sư đoàn, một sư đoàn của hắn xấp xỉ hai vạn người. Những bộ đội này không đi, cũng không tăng viện, cứ cố thủ trận địa, để làm gì? Nhìn từ góc độ chiến lược, thế nào cũng sẽ thu hút toàn bộ chủ lực của Quân đội Nhân dân Triều Tiên. Chúng tôi e rằng đây là có ý đồ chiến lược đấy.

Chu Ân Lai trầm ngâm khẽ gật đầu.

- Hai sư đoàn đóng ở Nhật Bản của Mỹ là lực lượng dự bị của hắn, sức chiến đấu rất mạnh. Theo tình báo, hai sư đoàn này không có động thái tăng viện cho chiến trường Triều Tiên. Nếu Triều Tiên được giải phóng, theo lẽ thường thì người tiếp theo sẽ đến lượt Nhật Bản, nhưng hai sư đoàn này cũng không hề có sự chuẩn bị phòng thủ Nhật Bản. Bọn chúng muốn làm gì? - Lôi Anh Phu dừng lại giây lát, ngón tay khẽ điểm nhẹ lên bản đồ - Trong hai sư đoàn này, có một sư đoàn là lính thủy đánh bộ.

Đông mày Chu Ân Lai lập tức nhíu chặt lại, rõ ràng đã hiểu rõ ý nghĩa hàm chứa trong đó.

- Thứ ba, MacArthur và Tập đoàn quân số 8 của hắn đều là những tay lão luyện trong tác chiến đổ bộ, dựa vào chiêu bài này trong chiến tranh Thái Bình Dương mà hắn đã khiến cho người Nhật phải chịu đủ đòn đau, thua hết trận này đến trận khác. Đối với tác chiến đổ bộ, hắn không chỉ có kinh nghiệm phong phú, mà lực lượng hải không quân còn chiếm ưu thế tuyệt đối. Lại thêm một điểm nữa, người này có biệt danh là "người lính trong chiến hào", trong Thế chiến thứ hai không chỉ một lần xông lên trước binh lính, một năm bị thương hai lần, nhận được bảy huy chương Ngôi sao bạc. Người này dũng cảm, thích mạo hiểm. Sau chiến tranh có lần hắn bị một tên cướp chặn lại ở New York. Hắn nói: "Này thanh niên, có gan thì bỏ súng trong tay ra, chúng ta đàng hoàng tỉ thí, cậu hãy dùng tay không mà cướp tiền của tôi đi." Tên cướp nghe thấy giọng nói này, bỗng nhiên đứng nghiêm chào kính, hóa ra hắn là một người lính giải ngũ, đã nhận ra ông cụ trước mặt chính là Đại tướng MacArthur. Hắn nói: "Ông mặc thường phục nên tôi không nhận ra, nhưng ông vừa cất lời là tôi nhận ra ngay. Chỉ có Đại tướng MacArthur mới có thể thốt ra những lời nói như vậy." - Lôi Anh Phu giới thiệu xong tính cách của MacArthur, lại chĩa tay về phía bản đồ - Khi hắn tiến hành tác chiến đổ bộ, chiếm lĩnh đảo Nitoro, đảo Luzon cùng với một số hòn đảo khác, Lầu Năm Góc từng nói là quá mạo hiểm, nhưng hắn đều làm cả, và đều giành được thành công.

Chu Ân Lai lại trầm ngâm gật đầu: - Đương nhiên hắn sẽ tìm mọi cách để phát huy sở trường của mình rồi.

- Thứ tư, bán đảo Triều Tiên dài ba ngàn dặm về phía nam bắc, mà nơi hẹp nhất ở phía đông tây chỉ có hơn một trăm cây số, trông giống như quả bí đao vậy. - Lôi Anh Phu nói đến đây, không khỏi lại nhớ đến cảnh người ta bán bí đao ở chợ rau Bắc Kinh, anh ta cau mày, dùng tay phất ngang như dao chém đứt ngang lưng bán đảo Triều Tiên - Nơi đây rất thích hợp cho việc chia cắt, mà điểm đổ bộ lại rất nhiều, Nguyên Sơn, Phố Nam Phố, Incheon, cảng Quân Sơn...

- Sẽ đổ bộ ở đâu đây? - Chu Ân Lai trầm ngâm suy tính.

- Quân đội Nhân dân Triều Tiên đánh rất anh dũng, đánh đến sông Lạc Đông, chủ lực đều dồn hết vào khu vực Busan, hậu phương vô cùng trống trải. Chúng tôi phân tích rằng Incheon ở bờ biển phía Tây chính là điểm đổ bộ của MacArthur. Ở đây Quân đội Nhân dân không có nhiều bộ đội, lại là cảng ngoài của Hán Thành, đồng thời cũng là vị trí chiến lược trọng yếu, nước hồ ở đây có độ chênh lệch lớn, địa thế nguy hiểm phức tạp, rất dễ bị xem nhẹ, mà MacArthur lại chính là kẻ thích mạo hiểm và thích tạo ra những động thái kinh thiên động địa vượt ngoài dự đoán của người khác!

Chu Ân Lai trầm ngâm hồi lâu, chớp chớp mi mắt: - Nói tiếp đi, nói cho hết đi.

Lôi Anh Phu không nhìn bản đồ nữa, quay sang nhìn Chu Ân Lai: - Điểm thứ sáu, cho đến nay, bất kể là Triều Tiên hay Liên Xô dường như đều không có sự chuẩn bị tinh thần thật tốt đối với chiêu trò này của kẻ địch. Kim Nhật Thành phát động tuyên cáo, xã luận báo chí cũng tuyên bố như vậy, tháng Tám là tháng thắng lợi hoàn toàn. Chúng tôi phân tích cho rằng, bề ngoài tình hình rất tốt, nhưng thực chất lại cực kỳ hiểm nghèo, một khi Mỹ đổ bộ lên Incheon, cắt đứt nguồn lương thảo và đường rút lui, chủ lực của Quân đội Nhân dân sẽ bị bao vây... Đó là đường cùng, sẽ xảy ra đại họa mất.

Dứt lời Lôi Anh Phu, Chu Ân Lai liền sải bước tiến về phía chiếc điện thoại định nhấc ống nghe lên, vừa đúng lúc chuông điện thoại reo vang.

- Tôi là Chu Ân Lai đây... - Ông cầm ống nghe trên tay, liếc nhìn Lôi Anh Phu vẫn đang đứng ở chỗ cũ - Chủ tịch, Lôi Anh Phu đã đến chỗ tôi, có kể lại một số dự đoán và phán đoán của phòng tác chiến bọn họ đối với chiến tranh Triều Tiên... Bọn họ cho rằng quân Mỹ có khả năng sẽ tiến hành tác chiến đổ bộ ở Incheon thuộc bờ biển phía Tây Triều Tiên... Vâng, tôi cho là có lý. Được, tôi dẫn cậu ta sang ngay đây.

- Đồng chí Anh Phu, anh đi cùng tôi sang gặp Chủ tịch. - Chu Ân Lai cất tiếng gọi, đã đặt ống nghe xuống, thậm chí ống tay áo bảo hộ dùng khi làm việc cũng chưa kịp tháo ra, liền rảo bước đi ra ngoài. Đi cùng còn có Cục trưởng Cục Tác chiến Lý Đào.

Đến Cúc Hương Thư ốc, Lôi Anh Phu lặp lại một lần nữa sáu căn cứ và phán đoán mà phòng tác chiến đã phân tích đúc kết.

- Có lý, rất quan trọng. - Mao Trạch Đông chỉ nói đúng sáu chữ, ngài đứng dậy đi dạo trong phòng mấy bước - Theo báo cáo, hạm đội Mỹ, Anh đang điều động về phía eo biển Triều Tiên, máy bay cũng đang được điều động...

Mao Trạch Đông châm một điếu thuốc lá, hít một hơi thật sâu.

Khi ngài thở làn khói đang nén chặt trong lồng ngực ra ngoài, thì cũng đã hạ quyết tâm, đưa ra mệnh lệnh: - Một, các cơ quan tình báo phải theo dõi chặt chẽ Triều Tiên và Mỹ, Anh, Nhật; Hai, thông báo quan điểm của chúng ta cho Stalin và Kim Nhật Thành, cung cấp để họ cùng tham gia; Ba, Binh đoàn 13 ở Đông Bắc phải khẩn trương chuẩn bị, trong hai tháng tám, chín phải đạt được yêu cầu hễ có chuyện xảy ra là lập tức có thể hành động.

Đó là ngày 23 tháng 8 năm 1950.

Ngày 30 tháng 8, Tư lệnh Binh đoàn 13 Đặng Hoa cũng báo cáo về việc người Mỹ có khả năng tiến hành tác chiến đổ bộ.

Dự đoán của Phòng Tác chiến Tổng tham mưu về cục diện chiến trường Triều Tiên không ngờ lại ứng nghiệm hoàn toàn, ngày 15 tháng 9, quân Mỹ lấy sư đoàn lính thủy đánh bộ số một làm tiên phong, đổ bộ lên Incheon, vị tư lệnh 70 tuổi, Đại tướng năm sao MacArthur đã đứng trên kỳ hạm mang tên đỉnh McKinley để chỉ huy trận chiến này. Khi hắn tưởng chừng như mình là kẻ kiêu ngạo không coi ai ra gì, dẫn dắt tam quân áp sát sông Áp Lục, thì hàng vạn hàng triệu chiến sĩ Chí nguyện quân Nhân dân Trung Quốc đã vượt qua sông Áp Lục, với khí thế dời non lấp biển đánh đuổi hắn qua bên kia vĩ tuyến 38. Hai tháng sau, vị tướng luôn tự cho mình là bách chiến bách thắng MacArthur này đã bị Tổng thống Truman cách chức toàn bộ, bao gồm cả chức vụ Tư lệnh chiến trường Triều Tiên và Tổng tư lệnh Liên quân tại Nhật Bản.

Có người trên trường quốc tế bình luận rằng: - Chiến trường Triều Tiên là một trận giao tranh lớn giữa một số nhà chiến lược, nhà quân sự lớn nhất thế giới. Kết quả là Stalin đã mắc sai lầm lớn: đánh giá sai lầm về việc Mỹ xuất binh, cứ nghĩ rằng có thể dễ dàng thống nhất Triều Tiên. Truman cũng mắc sai lầm lớn: đánh giá không đủ mức độ về việc Trung Quốc xuất binh, cứ nghĩ rằng có thể một phát thống nhất Triều Tiên. Chỉ có Mao Trạch Đông là sáng suốt nhất, mọi chuyện đều dự liệu được hết, thực hiện được hiệp định đình chiến trên vĩ tuyến 38.

Khi Quân đội Nhân dân Triều Tiên đánh đến sông Lạc Đông, phát động mãnh liệt nhắm vào trận địa bãi tắm Busan, một đại diện quân sự Liên Xô từng nói với Chu Ân Lai: - Không mất mấy ngày nữa đâu, trong chớp mắt là có thể tống cổ người Mỹ và Lý Thừa Vãn đi ngay, Triều Tiên sẽ nhanh chóng được thống nhất.

Lôi Anh Phu có mặt ở đó phụ họa. Chỉ thấy Chu Ân Lai khẽ lắc đầu: - Việc gì cũng phải có sự chuẩn bị trước để đề phòng rủi ro, quân đội của người Mỹ ở Nhật Bản còn chưa động đậy kìa.

- Hắn không dám động đâu, có động cũng chẳng ăn thua.

- Đánh giặc không thể giống như chơi cá cược được, anh bảo không đánh là có thể không đánh chắc?

Khi quân Mỹ áp sát sông Áp Lục, người Liên Xô lại từ khinh suất chuyển thành thất vọng. Nói với Chu Ân Lai rằng: - Xem ra Kim Nhật Thành chỉ có thể tổ chức chính phủ lưu vong ở Trung Quốc mà thôi.

Chu Ân Lai lại một lần nữa khẽ lắc đầu: - Sẽ không đâu. Chúng ta xuất binh. - Ông nói với vị đại diện Liên Xô đang kinh ngạc hoài nghi, - Chủ tịch Mao xem xét vấn đề này từ góc độ chiến lược. Triều Tiên ở ngay sát bên cạnh chúng ta, người Mỹ mà chiếm hết rồi, chúng ta sẽ chẳng bao giờ có được một ngày yên ổn. Nhìn thấy người Mỹ sắp tiêu diệt Triều Tiên mà thấy chết không cứu, chiếu theo nguyên tắc chủ nghĩa Mác - Lênin thì không thể nào nói năng cho đồn nhãn được.

Nghe nói tin tức truyền đến Liên Xô, Stalin vô cùng xúc động đến mức rơi cả nước mắt.

Mao Trạch Đông từng có bài phát biểu trong phạm vi nhỏ, Lôi Anh Phu cho đến nay vẫn nhớ mãi một câu: - Việc chúng ta xuất binh đã đập tan đi một nỗi hoài nghi của người ta, họ không còn hoài nghi chúng ta là Tito nữa.

Thường vụ Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã nghiên cứu quyết định xuất binh Triều Tiên tại Đông sương phòng trong Cúc Hương Thư ốc của Mao Trạch Đông. Sau đó, do Chu Ân Lai chủ trì đã triệu tập hội nghị mở rộng Quân ủy, địa điểm chính là ở Cư Nhân Đường.

Sau khi quân Mỹ đổ bộ lên Incheon, Mao Trạch Đông trò chuyện với Chu Ân Lai, liên hệ lại những dự đoán và phán đoán mà Phòng Tác chiến Tổng tham mưu đã đưa ra ban đầu, đều cho rằng các sĩ quan tham mưu nhỏ hoàn toàn có thể làm nên đại sự, từ đó quyết định tăng cường xây dựng chính quy hóa, tham mưu tác chiến có thể gánh vác trách nhiệm tham gia bày mưu tính kế, hội nghị mở rộng Quân ủy Trung ương lần này, Lôi Anh Phu cũng tham gia.

Có một khung cảnh mà Lôi Anh Phu nhớ mãi không quên.

Lâm Bưu mang vẻ mặt bệnh tật mệt mỏi, với giọng điệu chậm rãi trầm đọng nói: - Chúng ta đã đánh giặc mấy chục năm trời, mười năm nội chiến, tám năm kháng Nhật, bốn năm chiến tranh giải phóng... lòng người đang hướng về sự hòa bình, giờ lại đi xuất binh đánh giặc thì không hợp lòng dân chút nào đâu, khó khăn trong nước cũng rất nhiều, kinh tế là một bãi chiến trường tan hoang, quân đội chưa được cải trang, lại còn hơn mười vạn tên thổ phỉ đang hoạt động. Đối phó với Quốc dân đảng thì chúng ta nắm chắc phần thắng, nhưng Mỹ lại có trình độ hiện đại hóa cao độ, lại thêm cả bom nguyên tử, liệu có thể giành chiến thắng hay không thì tôi không nắm chắc được. Xin Trung ương hãy cân nhắc thật kỹ vấn đề này.

Chu Ân Lai lúc bấy giờ tương đối tôn trọng Lâm Bưu, ngày thường qua lại cũng rất nhiệt tình lễ độ. Nhưng trong hội nghị lần này, Lâm Bưu vừa xướng lên mấy câu giọng trầm, Chu Ân Lai liền cắt ngang ngay lập tức, nghiêm khắc phê bình rằng: - Bây giờ không phải là bàn chuyện có xuất binh hay không, mà là bàn chuyện xuất binh như thế nào? Là làm sao để quán triệt chấp hành quyết định của Chủ tịch Mao!

Bành Đức Huái như bắn súng liên thanh tiếp lời ngay: - Chẳng qua cũng chỉ bằng như chúng ta đánh thêm hai năm chiến tranh giải phóng nữa mà thôi, nếu chúng ta không xuất binh, người Mỹ chiếm lĩnh Triều Tiên, chúng ta vẫn sẽ chẳng được yên ổn. Trận chiến này kiểu gì cũng phải xuất binh!

Trước và sau khi xuất binh, để trên dưới một lòng thống nhất, cùng chung mối thù, Chu Ân Lai đã làm một lượng lớn công tác tuyên truyền giải thích đối với các nhân sĩ dân chủ, khơi dậy tinh thần nhiệt huyết của các nhân sĩ dân chủ, khiến họ lần lượt hiến kế bày mưu cho Đảng Cộng sản. Một trong những ví dụ điển hình chính là Hoàng Viêm Bồi.

Đại sách xuất binh đã định, tiếp theo chính là vấn đề xuất binh như thế nào, lấy danh nghĩa gì để xuất binh.

Ban đầu, Mao Trạch Đông cùng Chu Ân Lai nghiên cứu, muốn dùng danh nghĩa "quân chi viện" để xuất binh. Ý kiến sơ bộ đã được định đoạt, quyết định đi tham khảo ý kiến của các nhân sĩ dân chủ xem sao. Đối với những vấn đề loại này, từ trước đến nay Mao Trạch Đông luôn coi trọng những nhân sĩ dân chủ lớn tuổi: - Cứ tham khảo ý kiến của họ nhiều vào, họ có vốn hiểu biết rộng rãi, có rất nhiều kinh nghiệm, những chuyện thế này họ có nhiều cách giải quyết lắm.

Quả nhiên, hễ vừa đi tham khảo ý kiến là Hoàng Viêm Bồi xuất hiện ngay, xin diện kiến Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai cùng nhau lắng nghe ý kiến của Hoàng Viêm Bồi.

- Có một vấn đề phải cân nhắc đấy nhé. - Hoàng Viêm Bồi chân thành mà lại đầy quan thiết nhìn Mao Trạch Đông, rồi lại nhìn Chu Ân Lai - Xưa nay có câu xuất sư phải có danh chính, danh không chính thì ngôn không thuận, trận đánh này sẽ khó mà đánh cho suôn sẻ được.

- Chúng ta gọi là quân chi viện, - Chu Ân Lai nói - là chi viện cho nhân dân Triều Tiên mà.

Hoàng Viêm Bồi lắc đầu: - Gọi như vậy liệu có phải là xuất sư vô danh không? Cái này cần phải cân nhắc lại.

- Sao lại là xuất sư vô danh chứ?

- Quân chi viện đó là được phái ra ngoài, ai phái đi chi viện? Quốc gia à? Chúng ta có phải chuẩn bị tuyên chiến với Mỹ hay không?

- Ồ, có lý đấy! - Mao Trạch Đông với tay vớ lấy một cây bút chì trong ống đựng bút, gạch một đường chéo vào hai chữ "chi viện", rồi viết sửa lại thành hai chữ lớn: "Chí nguyện". Sau đó di chuyển ngòi bút trên bàn, phấn khởi nói: - Chúng ta không tuyên chiến với Mỹ, không phải là quốc gia đối đầu với quốc gia, chúng ta là do nhân dân tự nguyện mà, đây là chuyện của dân gian, nhân dân tự nguyện đến Triều Tiên giúp đỡ nhân dân Triều Tiên, chứ không phải là sự đối lập giữa quốc gia với quốc gia.

Chu Ân Lai phấn khích làm một cử chỉ tay: - Đúng vậy, trên thế giới có rất nhiều tiền lệ về quân chí nguyện rồi, trận bảo vệ Madrid đã có các binh sĩ tình nguyện từ các nước đến mà.

Hoàng Viêm Bồi liên tục gật đầu, mỉm cười nói: - Sư xuất hữu danh thì ắt sẽ bách chiến bách thắng!

Thế là, theo một mệnh lệnh của Mao Trạch Đông, hàng chục vạn quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc tụ tập ở Đông Bắc, đều thay lên bộ quân phục may những đường chỉ nổi, lúc bấy giờ mọi người gọi là "quân phục quốc tế", Quân chí nguyện Nhân dân Trung Quốc cứ thế mà ra đời.

Tư lệnh Chí nguyện quân Bành Đức Huái vội vã đến Đông Bắc, khi trò chuyện với các vị lãnh đạo của Quân khu Đông Bắc, đã không giấu vẻ khôi hài mà cay đắng tự cười mình rằng: - Từ Tỉnh Cương Sơn cho đến Triều Tiên, vẫn cứ là mấy gương mặt này của chúng ta. Quân chí nguyện chúng ta đây, thực ra tôi cũng chẳng phải tự nguyện đâu. Nếu không phải quân đội Mỹ đã áp sát sông Áp Lục, thì tôi có cho tiền tôi cũng chẳng thèm tình nguyện. Giờ thì hắn đã đánh đến tận cửa nhà chúng ta rồi, tôi đây xin tự nguyện gác soái xuất chinh, mấy cậu có tình nguyện hay không nào?

- Tự nguyện! - Tiếng hô vang dội cả căn nhà.

Con gái không tự nguyện à, chẳng lẽ cái lão Chủ tịch họ Cao kia lại muốn giở thói lưu manh chắc?

Trong suốt cuộc chiến tranh Triều Tiên, phàm là những quyết sách trọng đại, ví như có xuất binh hay không, chiến dịch năm lần, đánh đến Hán Thành rồi có rút lui hay không, phòng địch không chiến đổ bộ v.v., đối với phía Chí nguyện quân mà nói, đều do một tay Mao Trạch Đông trực tiếp đưa ra quyết định. Nhưng việc thực thi cụ thể cùng với việc xử lý hàng loạt sự vụ thực tế, ở tiền tuyến chủ yếu là Bành Đức Huái, ở hậu phương chủ yếu là Chu Ân Lai, do họ đảm nhận việc quán triệt và thực hiện.

Lôi Anh Phu từng hồi tưởng lại rằng: Khi Mao Trạch Đông đưa ra các quyết sách trọng đại, cũng giống như khi ngài chỉ huy đánh giặc, rất thích đánh chiến dịch tiêu diệt. Ngài luôn tập trung toàn bộ tinh thần để suy nghĩ giải quyết mâu thuẫn chủ yếu, liên tiếp mấy ngày liền có thể "trong mắt không có ai", "trong mắt không có việc gì", cho đến khi nghĩ thấu triệt, đưa ra quyết định cuối cùng. Lúc này, ngài mới có thể khôi phục lại cuộc sống, công việc và giao thiệp xã hội bình thường.

Chu Ân Lai thì xử lý nhiều hơn các sự vụ thực tế, cho nên lại khác với Mao Trạch Đông.

Tham mưu quân sự Quách Anh Hội của ông từng hồi tưởng lại rằng: - Không có ngày nào mà ông không gặp gỡ mấy chục người, không có ngày nào mà không đọc trên dưới một trăm bức điện văn, không có ngày nào mà không xử lý mấy chục cho đến mấy trăm việc lớn việc nhỏ. Thời gian đầu kháng Mỹ viện Triều, việc sản xuất điều phối tuyên truyền, thống chiến, đạn dược, lương thảo chính là trọng tâm, giai đoạn này Chu Ân Lai gần như ngày nào cũng phải gặp Trưởng ban Tuyên truyền Lục Định Nhất, Trưởng ban Thống chiến Lý Duy Hán, Tổng tham mưu trưởng Nhiếp Vinh Trăn và Tổng hậu cần trưởng Dương Lập Tri Sâm. Quách Anh Hội nhớ lại rằng: - Phòng làm việc và chỗ ở của Chu Ân Lai ở Tây Hoa Sảnh chia thành hai khu trước và sau. Tiền viện tiếp đón khách nước ngoài và nhân sĩ dân chủ, hậu viện tiếp đón các vị phụ trách trong và ngoài Đảng. Ban ngày lẫn ban đêm chỉ nhìn thấy Thủ trưởng bận rộn từ tiền viện chạy sang hậu viện, bận rộn từ hậu viện chạy về tiền viện. Phòng làm việc của Thủ tướng cách phòng làm việc của tôi chỉ có một bức tường, Lý Duy Hán, Lục Định Nhất, Nhiếp Vinh Trăn, Dương Lập Tri Sâm mỗi tuần ít nhất có ba buổi, ngồi gật gà gật gù trong phòng làm việc của tôi, đợi Thủ tướng qua gặp...

Sau khi xuất binh, máy bay Mỹ điên cuồng ném bom oanh tạc các tuyến đường giao thông đường sắt đường bộ. Thế là, Bộ trưởng Đường sắt Đằng Đại Viễn, Lữ Chính Thao lại trở thành khách quen của Tây Hoa Sảnh. Tiếp theo đó, chúng ta quyết định đưa không quân Chí nguyện quân tham chiến, Tư lệnh Không quân Lưu Á Lâu và cố vấn Liên Xô có khoảng thời gian tuần nào cũng phải đến mấy bận. Sau đó lại là chiến tranh vi khuẩn, Chu Ân Lai lại trực tiếp tổ chức nhân viên y tế phân tích xét nghiệm, tổ chức chuyên gia giám định, làm triển lãm tuyên truyền. Đến giai đoạn vừa đánh vừa đàm phán, mỗi buổi chiều Chu Ân Lai đều phải gọi điện thoại liên lạc với Lý Khắc Nông, Kiều Quan Hoa đang ở Khải Thành, lắng nghe báo cáo, nghiên cứu bài phát biểu ngày hôm sau cùng chiến lược đấu tranh...

Quách Anh Hội miêu tả một ngày của Chu Ân Lai như thế này: Ông một ngày ngủ khoảng bốn tiếng. Ba giờ chiều là thời gian ông thức dậy. Động tác của ông rất nhanh, hễ bị vệ sĩ lay thức, tỉnh táo đầu óc một cái, việc đầu tiên chính là đi vệ sinh. Mất khoảng một tiếng đồng hồ. Trong nhà vệ sinh, ông phải lướt qua các tờ báo trong ngày. Phải phê duyệt các bức điện khẩn cấp. Phải xem xét và ký phát các tài liệu quan trọng do thư ký đánh dấu, trả lời một số chỉ thị miệng khẩn cấp. Có khi còn phải tiếp các cán bộ lãnh đạo có việc gấp. Ví dụ như Liêu Thừa Chí, thường xuyên ngồi đối diện với Chu Ân Lai trong nhà vệ sinh để xin thị thị báo cáo. Cho nên những người ở cạnh Thủ tướng đều gọi nhà vệ sinh là Phòng làm việc thứ nhất. Đi vệ sinh xong thì đi rửa mặt, rất nhanh chóng, rồi đến bên bàn ăn để ăn sáng. Trên bàn ăn, ông phải trả lời miệng một số lượng lớn các báo cáo thỉnh thị, thỉnh thoảng cũng có lúc cần phải tự tay đặt bút ký tên. Cho nên bàn ăn được những người xung quanh gọi là Phòng làm việc thứ hai. Ăn sáng xong, chính là các hoạt động đại hội tiểu hội tiếp kiến đàm phán v.v.. Mười hai giờ đêm quay lại "Phòng làm việc thứ hai" - trước bàn ăn, ăn trưa, tiếp tục công việc lắng nghe báo cáo chỉ thị miệng, đưa ra câu trả lời chỉ thị miệng. Sau bữa trưa thì đến phòng làm việc - phòng làm việc thực sự, Phòng làm việc thứ ba - đeo ống tay áo vào, bắt đầu phê duyệt một lượng lớn văn bản điện tín. Bởi vì nửa đêm về sáng ngoại trừ Mao Trạch Đông có khả năng tìm ông ra, những người khác đều đã đi nghỉ ngơi cả rồi, đây là khoảng thời gian yên tĩnh nhất trong suốt hai mươi bốn tiếng đồng hồ. Cũng giống như Mao Trạch Đông, ông ăn bữa tối vào lúc sáng sớm. Sau bữa tối, lại phải xử lý rất nhiều vấn đề do các đồng chí theo trật tự làm việc bình thường thỉnh thị. Nếu không có việc lớn nào cần phải tăng ca "làm đêm", khoảng từ chín giờ đến mười giờ sáng là ông lên giường nghỉ ngơi. Nhưng ông tuyệt đối không phải lên giường là ngủ ngay. Ông cũng có thói quen đọc sách và làm việc trên giường giống như Mao Trạch Đông. Ông không làm một chiếc giường lớn như Mao Trạch Đông, một nửa giường để sách báo tạp chí, mỗi lần ông ôm một chồng tài liệu lên giường. Cho nên giường ngủ được chúng tôi gọi là Phòng làm việc thứ tư, đầu giường mỗi bên đặt một chiếc ghế, để quần áo, để tài liệu, còn có cả một chiếc đèn bàn đứng tự chế bằng ống sắt nhờ công nhân Trung Nam Hải làm giúp, đó là bóng đèn huỳnh quang ba mươi oát, chao đèn làm bằng tôn sắt, vì bị chói mắt nên sau đó đã được quét thêm một lớp sơn màu xanh lá cây.

Gần đến trưa, uống thuốc ngủ rồi mới đi ngủ. Nhưng có dặn dò: Chủ tịch Mao có việc, việc lớn hay nhỏ đều nhất định phải gọi dậy. Trong ngoài nước xảy ra đại sự, nhất định phải gọi dậy.

Kỳ thực vẫn có ngoại lệ, chính là ngày thứ Bảy. Tối thứ Bảy nếu không có cuộc họp nào, Chu Ân Lai sẽ đi khiêu vũ giao lưu trong một tiếng đồng hồ. Vừa là tập thể dục, vừa là nghỉ ngơi, đồng thời cũng là công việc.

Chu Ân Lai coi việc khiêu vũ là cơ hội để kết giao rộng rãi bạn bè, rộng rãi lắng nghe ý kiến, rộng rãi làm công tác tuyên truyền, khi khiêu vũ thì trò chuyện với bạn nhảy, tìm hiểu tình hình cơ sở. Giữa các bài nhảy nghỉ ngơi, ông hoặc là đi vòng quanh để gặp gỡ các nhân sĩ ở mọi tầng lớp, hoặc là gọi phụ trách các bộ phận lại để trò chuyện, đã trở thành thói quen.

Nếu trong lúc nghỉ giữa các bài nhảy mà âm nhạc vang lên, ông sẽ dừng các hoạt động lại, đắm chìm vào giai điệu âm nhạc. Ông thích các bản nhạc dân tộc, không thích "giọng ca phương Tây". Ông nói: - Nhạc dân tộc có thể khiến tôi hồi tưởng lại quá khứ, có được sự thưởng thức, giọng ca phương Tây không thể làm được điều này.

Khiêu vũ mấy vòng, nghe mấy đoạn nhạc, Chu Ân Lai sẽ rời đi với tâm trạng vô cùng vui vẻ, tinh thần phấn chấn lại lao vào công việc.

Nhưng không phải lần khiêu vũ nào cũng vui vẻ. Về chuyện khiêu vũ, ông cũng từng nổi giận, tức đến mức cơm cũng chẳng buồn ăn.

Trong sàn nhảy, có một số cán bộ lãnh đạo hoạt bát thú vị, đùa giỡn pha trò dăm ba câu vốn là chuyện thường tình của con người, không có gì đáng trách. Chu Ân Lai thỉnh thoảng cũng khoanh hai tay đứng cười rất vui vẻ cùng mọi người, tiếng cười của ông lúc vui rất sảng khoái, đầu ngả ra sau, đây là động tác mà mọi người rất quen thuộc. Ví dụ như Nguyên soái Trần Nghị dùng chất giọng Tứ Xuyên của mình để đùa giỡn vài câu với bạn nhảy, vừa thú vị vừa tao nhã, mọi người tự nhiên cười rất vui vẻ.

Nhưng cũng có trường hợp khác. Có cá biệt cán bộ ở sàn nhảy quên cả trời đất, động tác cực kỳ thiếu nghiêm túc, không chỉ lời lẽ thô tục, trong lúc ve vả còn có những hành vi sờ soạng, thậm chí ôm chằm chằm bạn nhảy vào lòng giống như mấy trò khiêu vũ áp má, cọ bụng dạo gần đây của một số kẻ, hai tay cũng không yên phận, táy máy hành động, thậm chí kinh khủng hơn là cá biệt cán bộ nhảy xong liền dẫn luôn bạn nhảy lên xe không biết kéo đi đâu mất.

Gặp phải trường hợp như thế này, Chu Ân Lai sẽ bộc lộ sự phẫn nộ không thể kìm nén nổi.

Có lúc, Chu Ân Lai chướng mắt với những động tác thô tục đó, liền đột ngột quát lên một tiếng: - Không nhảy nữa! Đi! - Tiếng quát dõng dạc khiến cả hội trường chấn động chết lặng. Chu Ân Lai đã cùng nhân viên bên cạnh phẫn nộ rời khỏi buổi khiêu vũ. Thế là, cái kẻ cá biệt cực kỳ thiếu nghiêm túc kia đành phải thu liễm lại chút ít.

Có lần một vị cán bộ nhìn thấy Thủ tướng đến nơi, vội vàng buông vòng tay đang ôm bạn nhảy ra, tìm cơ hội muốn dẫn bạn nhảy lên xe chuồn mất. Chu Ân Lai lạnh lùng gọi giật lại: - XXX, anh đứng lại đó cho tôi!

Vị cán bộ đó khựng chân lại, khuôn mặt lộ vẻ ngượng ngùng, nhưng lại cứ làm ra vẻ như không có chuyện gì xảy ra.

- Anh có phải là cán bộ của Đảng không? Tại Hội nghị toàn thể lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương khóa VII, Chủ tịch đã cảnh cáo toàn Đảng thế nào hả? Ảnh hưởng như thế này mà anh tạo ra sẽ ra sao? Anh còn dẫn dắt binh lính thế nào, còn đi giáo dục người khác ra sao hả? - Chu Ân Lai liên tiếp tung ra mấy câu chất vấn, lớn tiếng nói - Tôi thấy xấu hổ thay cho anh đấy!

Vị cán bộ đó cúi gằm mặt xuống, bạn nhảy của anh ta cũng lặng lẽ chuồn mất.

Hầu như khi khiêu vũ, Mao Trạch Đông, Chu Đức, Lưu Thiếu Kỳ đều là vì rèn luyện sức khỏe. Tư thế khiêu vũ của Lưu Thiếu Kỳ uyển chuyển hơn một chút, còn điệu nhảy của Mao Trạch Đông và Chu Đức thì bị mọi người hình dung là "đi điều lệnh". Họ khiêu vũ ở Xuân Ngẫu Trai, cơ bản là ít khi tham gia các buổi khiêu vũ của các cơ quan cấp dưới Phó thủ tướng. Cho nên mọi người ít bị gò bó hơn. Còn Chu Ân Lai vào tối thứ Bảy, giữa chừng ghé qua chiếu cố một chút, phát hiện ra vấn đề không nghiêm túc của một số ít cán bộ lãnh đạo cá biệt, luôn đưa ra những lời phê bình nghiêm khắc hoặc phẫn nộ rời sân.

Thế nhưng, tình trạng bỏ về dẫu sao cũng chỉ là cực kỳ cá biệt, cán bộ thiếu nghiêm túc cũng là cực kỳ cá biệt, hơn nữa sau khi bị Chu Ân Lai phê bình vài lần thì chẳng ai dám "làm càn" nữa. Cho nên chưa đến mức độ khiến Chu Ân Lai phải từ chối tham gia các buổi khiêu vũ.

Buổi khiêu vũ duy nhất mà Chu Ân Lai vì phẫn nộ mà từ chối tham gia, chính là buổi khiêu vũ do Cao Cương tổ chức.

Cao Cương năng lực công tác thì có, trong thời kỳ kháng Mỹ viện Triều cũng đạt được một số thành tích nhất định ở khu vực Đông Bắc, từng được biểu dương. Nhưng mục đích và thái độ công tác của hắn lại hoàn toàn khác biệt với Chu Ân Lai.

Tham mưu trưởng Quân khu Đông Bắc lúc bấy giờ là Đoạn Tô Quyền từng kể lại một số cảm nhận của bản thân.

Chí nguyện quân Không quân chuẩn bị xuất binh tham chiến, cần phải đột kích tu sửa gấp sân bay. Để giải quyết nhân lực và vật tư nguyên vật liệu, Đoạn Tô Quyền xin diện kiến Cao Cương, Cao Cương lập tức tiếp kiến.

- Chủ tịch Cao, sân bay Cẩm Châu và Đan Đông thời gian gần đây nhất định phải tu sửa gấp cho xong, nhưng công tác vận chuyển nguyên vật liệu và điều động lại gặp rất nhiều khó khăn... - Đoạn Tô Quyền báo cáo chi tiết hiện trạng và yêu cầu.

Cao Cương vừa nghe, vừa nhanh chóng ghi chép lên giấy bằng bút chì, Đoạn Tô Quyền báo cáo xong, Cao Cương cũng ghi chép xong xuôi, hơn nữa còn khái quát rõ ràng: - Đồng chí Tô Quyền, anh xem có phải đang tồn tại bốn vấn đề thế này không? - Hắn lặp lại một lượt, khái quát lại bản báo cáo của Đoạn Tô Quyền. Sau đó nhấc điện thoại lên, đưa ra chỉ thị và bố trí cụ thể cho Lâm Phong. Vấn đề nhanh chóng được giải quyết.

Đoạn Tô Quyền nói: - Cao Cương không giống như Lý Phú Xuân làm việc một cách thiết thực, hắn ham hưởng thụ, nhưng những vấn đề lớn hắn vẫn nắm bắt được, nắm rất chặt.

Cao Cương giải quyết khó khăn cho Đoạn Tô Quyền, chưa qua mấy ngày, liền gọi một cuộc điện thoại cho Đoạn Tô Quyền.

- Đồng chí Tô Quyền phải không? Tôi là Cao Cương đây.

“À, Cao chủ tịch, tôi là Đoạn Tô Quyền đây. Có chỉ thị gì ạ?” Cao Cương lúc bấy giờ đảm nhiệm chức vụ Phó chủ tịch Chính phủ Nhân dân Trung ương kiêm ***, đồng thời kiêm nhiệm chức vụ Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu Đông Bắc.

“Vấn đề sân bay Cẩm Châu và An Đông đều đã giải quyết xong chưa?”

“Giải quyết rồi, giải quyết rồi, Lâm Phong đồng chí và tôi phối hợp rất tốt.”

“Giải quyết xong là tốt, sau này có khó khăn gì có thể tìm tôi bất cứ lúc nào.” Đầu dây bên kia hơi dừng lại một chút, tiếp tục nói, “Này, Tô Quyền, cậu lập tức đưa cho tôi hai vạn đồng, đưa đến đường XXX, số X.” Hai vạn đồng tiền cũ chính là hai nghìn đồng hiện nay, theo tiêu chuẩn vật giá lúc bấy giờ, hai nghìn đồng này là một con số khá lớn.

“Vâng, Cao chủ tịch, tôi lập tức phái người đưa đến.” Đoạn Tô Quyền đặt điện thoại xuống rồi bước đi ngâm cứu, từ lâu đã có tiếng gió đồn rằng Cao chủ tịch thích phụ nữ, đặc biệt là các cô gái người Nga trắng, cho nên tiền tiêu thế nào cũng không đủ. Nhưng mà xin tiền Quân khu Đông Bắc thì đây là lần đầu tiên. Hỏi nhiều là không được, dòm ngó bí mật của nhân vật lớn đương nhiên là nguy hiểm. Thế nhưng chế độ thì vẫn phải kiên trì. Lúc đó thực hiện chế độ bao cấp. Thủ trưởng cần tiền thì vẫn phải đưa. Ông gọi trưởng phòng quản lý đến, dặn dò rằng: “Cậu đưa hai vạn đồng cho Cao chủ tịch, nhớ kỹ, bảo anh ấy viết cho một tờ giấy biên nhận.”

Trưởng phòng quản lý theo địa chỉ đưa tới, Cao Cương đòi tiền quả nhiên là để đuổi khéo một cô gái Nga trắng cứ bám chặt lấy không buông.

“Cao chủ tịch, Đoàn tham mưu trưởng phiền ngài viết một tờ giấy biên nhận.” Trưởng phòng quản lý lấy hết can đảm thỉnh cầu.

Cao Cương kinh ngạc liếc nhìn trưởng phòng quản lý, không nói gì, rút bút viết lên một tờ giấy: “Đã nhận phí tiếp đón hai vạn đồng. Cao Cương.”

Từ đó về sau, tại các cuộc họp quân sự chi viện cho cuộc chiến tranh Triều Tiên, Đoạn Tô Quyền nhìn thấy Cao Cương, Cao Cương nhìn cũng không thèm nhìn anh lấy một cái.

Một ngày nọ, Bộ trưởng Bộ Y tế quân khu họ Đới báo cáo với Đoạn Tô Quyền: “Lãnh đạo ××× gọi điện cho tôi, Cao chủ tịch bảo nữ bác sĩ ××× đi…”

Báo cáo của bộ trưởng rất hàm súc, Đoạn Tô Quyền đã hiểu rõ hoàn toàn, bất giác cơn giận bốc lên: “Đúng là mẹ kiếp hồ đồ!”

“Nữ bác sĩ khóc dữ lắm, chết cũng không chịu đi, phải làm sao đây?” Bộ trưởng thỉnh thị.

Đoạn Tô Quyền phẫn nộ xua tay: “Người ta đã khóc rồi, các anh còn có thể ép buộc người ta đi à? Con gái người ta không tự nguyện cơ mà, Cao chủ tịch đó lại định giở thói lưu manh à? Thôi đi!”

Sau đó nữ bác sĩ này không đi, xem như chuyện đã qua.

Nhưng cũng không tính là xong, chẳng bao lâu sau, Đoạn Tô Quyền bị miễn chức tham mưu trưởng, chờ phân công.

Mấy chục năm sau, Đoạn Tô Quyền hồi tưởng lại chuyện cũ, không khỏi cảm thán: “Lúc đó tôi đã đoán chắc Cao Cương không sống lâu được, sinh hoạt hủ bại, tác phong bất chính. Tham mưu trưởng mà hắn chọn sau này từng đưa cho hắn bao nhiêu tiền, chưa có lần nào bắt viết biên nhận cả. Lâm Phong đồng chí trong thời kỳ kháng Mỹ viện triều đã làm rất nhiều công việc. Tôi là người tận mắt nhìn thấy. Cao Cương vì chống Lưu Thiếu Kỳ, liền vu khống Lâm Bưu rằng Lâm Phong kháng Mỹ viện triều không tích cực. Hắn cho rằng Lâm Phong từng công tác ở vùng trắng, chính là người của Lưu Thiếu Kỳ. Đi mách tội với Lâm Bưu rằng Bành Chân, Lâm Phong, Lữ Chính Thao kết nghĩa vườn đào, muốn đánh ngã Lâm Phong, nói cho cùng là nhằm đánh ngã Lưu Thiếu Kỳ. Kiểu người như thế sụp đổ cũng không có gì là lạ.”

Cao Cương từng có ý định thân cận với Chu Ân Lai, chuyên môn tổ chức dạ vũ ở chỗ mình để mời Chu Ân Lai.

Cao Cương kiêm nhiệm các chức vụ Phó chủ tịch Chính phủ Nhân dân, Phó chủ tịch Ủy ban Quân sự Cách mạng Chính phủ Nhân dân, Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước Chính phủ Nhân dân và người đứng đầu Chính quyền Nhân dân Đông Bắc cùng Quân khu Đông Bắc, được mời khiêu vũ mà không đi là không thích hợp.

Bản tính con người suy cho cùng vẫn khó dời, giả vờ cũng chẳng được lâu. Buổi dạ vũ bắt đầu, Cao Cương trông còn ra dáng con người. Khi đã nhảy hỏa, dần dần liền “hiện nguyên hình”, hai tay ôm chặt bạn nhảy không đàng hoàng, giống như đang làm “mát-xa”, miệng thì toàn những lời trêu ghẹo.

Lần đầu tiên mời Chu Ân Lai khiêu vũ, Cao Cương chưa dám “buông thả” hoàn toàn, Chu Ân Lai cố nén giận không bùng phát.

Lần thứ hai, Cao Cương “buông thả” hơn nhiều, Chu Ân Lai nhịn hết nổi, khi khiêu vũ đến cửa, đột nhiên dừng lại, rất lịch sự gật đầu với bạn nhảy của mình một cái: “Xin lỗi, tôi có việc.” Quay người liền bước ra cửa, vừa lên xe liền phân phó: “Về thôi!”

Đi đột ngột như vậy, các vệ sĩ của ông đều bị bỏ lại phía sau.

Cao Cương thấy khó xuống đài, sau đó lại gọi điện mời Chu Ân Lai khiêu vũ, Chu Ân Lai nói với vệ sĩ nghe điện thoại: “Không đi! Dạ vũ của hắn tôi không tham gia!”

Sau đó, Cao Cương chống lại Lưu Thiếu Kỳ, chống lại Chu Ân Lai. Hắn từng đề nghị với Mao Trạch Đông cử Lâm Bưu đảm nhiệm chức Thủ tướng Chính phủ.

Mao Trạch Đông bình thản không dao động, hỏi: “Ý anh là thế nào?”

Cao Cương biết Lâm Bưu cũng là người rất được Mao Trạch Đông tín nhiệm, bèn nêu ra “lý do” của mình.

Th thế nhưng, Mao Trạch Đông vẫn hỏi: “Ý anh là thế nào?”

Hỏi liền ba lần, mặt Cao Cương đỏ bừng lên, không tài nào giải thích tiếp được nữa.

Ánh mắt sắc bén của Mao Trạch Đông chằm chằm nhìn chặt Cao Cương, cho đến lúc này mới nói: “Sức khỏe của Lâm Bưu hiện giờ rất kém, công việc bình thường còn khó lòng duy trì, rốt cuộc anh muốn cậu ta làm thủ tướng hay là anh muốn làm thủ tướng?”

Lúc này, Cao Cương đã vã ra đầy đầu mồ hôi lạnh, há miệng mấy lần liền cũng không thốt nên lời.

Lôi Anh Phu làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai từng bình luận rằng: “Mao Trạch Đông nhìn xa trông rộng, năng lực quan sát, khí phách, năng lực quyết đoán đều siêu phàm, không ai có thể thay thế được. Chu Ân Lai cao cả, thuần khiết, chính trực, tư duy nhạy bén, mưu trí dũng cảm, giỏi xử lý mọi mâu thuẫn phức tạp nhất lại có thể chịu thương chịu khó, cũng là người không ai có thể thay thế được.”

Bành lão tổng nổi giận rồi

Bành tổng từ thời Hồng quân đã nổi danh là người đánh những trận xương xẩu, những trận chiến ác liệt. Trong cuộc đời binh nghiệp của ông, kháng Mỹ viện triều có thể nói là trận chiến xương xẩu nhất mà ông từng đánh.

Do trang bị vũ khí chênh lệch quá lớn, rất nhiều nghệ thuật chỉ huy xuất sắc của Bành Đức Hoài không đạt được hiệu quả như mong muốn, đối với ông mà nói, đây không nghi ngờ gì là nỗi đau khổ lớn nhất.

Trước Tết Nguyên đán năm 1951, Bành Đức Hoài chỉ huy bộ đội bao vây một sư đoàn địch ở khu vực hồ Trấn Tố, Triều Tiên, ông vẫn mang tư tưởng đánh trận tiêu diệt, chuẩn bị dùng chiến thắng lần này để dâng lễ mừng năm mới.

Điều động kẻ thù, sau đó tiến hành vây hãm, lại khiến cho bất kỳ viện quân nào cũng chỉ có thể thở dài “nước xa không cứu được lửa gần,” đây không nghi ngờ gì là nghệ thuật chỉ huy hạng nhất trong lịch sử chiến tranh thế giới, dùng câu “trong hũ bắt rùa, giơ tay là bắt được” để hình dung thì không còn gì thích hợp hơn nữa.

Thế nhưng, kẻ thù tuy đã thành con rùa trong hũ, nhưng quân Chí nguyện chúng ta đến sức giơ tay ra cũng không còn nữa. Bộ đội đều được điều động khẩn cấp từ phương Nam lên phương Bắc, đến bán đảo Triều Tiên băng tuyết giá lạnh, có chiến sĩ thậm chí còn không có áo bông quần bông, sau khi lên núi tay chân đều bị cóng thối rữa. Máy bay địch oanh tạc điên cuồng, Tham mưu trưởng Không quân Mỹ Vandenberg đắc ý tuyên bố: “Chúng ta đã độc chiếm ban ngày và ánh mặt trời của Triều Tiên.” Vận tải không theo kịp, bộ đội không được ăn cơm. Thỉnh thoảng dùng cái giá bằng máu để đưa lên được một ít khoai tây và bánh ngô, bị cóng cứng như hòn đá, dao chém cũng không đứt. Giá lạnh, đói khát, bệnh tật khiến bộ đội tổn thất nhân lực nghiêm trọng, lại sao có thể xung phong hãm trận? Kết quả vây được địch nhưng không xông lên được, trơ mắt nhìn người Mỹ dùng máy bay vận chuyển hết những sĩ quan binh lính một lữ đoàn đã bị dọa vỡ mật đi mất.

Chu Ân Lai vô cùng lo lắng cho tình hình xảy ra trên chiến trường Triều Tiên, ở Tây Hoa Thử, Cư Nhân Đường, Cần Chính Điện, một ngày triệu tập mấy cuộc họp, hơn nữa còn tự mình đến Đông Bắc tham gia hội nghị Cục Đông Bắc, đôn đốc và tìm cách giải quyết một loạt vấn đề như bảo đảm hậu cần, điều trị thương bệnh binh. Ông phát hiện áo bông rất dễ bị rách toạc, tự mình nghĩ ra kiểu dáng “quần áo quốc tế”, may ép áo bông thành từng dải từng khối, rách một miếng cũng không làm rách dây dưa liên lụy đến cả một mảng lớn.

Thế nhưng, chúng ta dẫu sao cũng là đất nước vừa mới kiến quốc, trăm ngàn thứ đều đang chờ làm lại, khó khăn là vô cùng to lớn. Không có công nghiệp gì cả, đến một quả đạn pháo cối cũng không sản xuất ra được. Rất nhiều nơi đang tiễu phỉ, nguồn vũ khí rất khó khăn. Mua của Liên Xô, có thứ cho, có thứ cho không đầy đủ, cho rồi lại tồn tại một vấn đề là không vận chuyển lên được…

Tháng 2 năm 1951, Tết Nguyên đán vừa qua, Bành Đức Hoài mang theo đầy bụi đường từ Triều Tiên trở về. Mang theo một đống lớn vấn đề, sắc mặt rất khó coi.

Chu Ân Lai chủ trì hội nghị quân sự tại Cư Nhân Đường, những người phụ trách của các tổng bộ, các quân binh chủng đều tham gia.

Sau khi tuyên bố khai mạc, Chu Ân Lai nói với Bành Đức Hoài: “Bành lão tổng à, anh hãy nói trước tình hình ở tiền tuyến đi? Bàn xem có yêu cầu phê bình gì đối với công tác hậu phương không?”

Bành Đức Hoài sa sầm nét mặt, cũng không nhìn Chu Ân Lai, ánh mắt u ám lướt qua những người phụ trách chủ chốt của tổng tham và tổng chính, lại lần lượt lướt qua những người tham dự khác, phòng họp bỗng chốc trở nên yên lặng như tờ. Ấn tượng mà Bành lão tổng để lại cho các chiến sĩ là “thân thiết”, “tùy tiện”, còn ấn tượng để lại cho cán bộ lãnh đạo, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo cao cấp lại là “nghiêm khắc”, “nóng nảy”.

Quả nhiên, bài phát biểu của Bành Đức Hoài rất gay gắt, khi nhắc đến hoàn cảnh của các chiến sĩ ở tiền tuyến thì vô cùng xúc động, lồng ngực phập phồng dữ dội, trừng mắt nhìn những người phụ trách của tổng tham và tổng chính với giọng điệu đanh thép sắc lạnh: “Bộ đội tiền tuyến áo rách không có để thay, bị thương không có y dược, lương thảo lương thảo không có, xung phong hãm trận thì ít nhất cũng phải có đạn dược chứ? Ngay cả đạn dược cũng không cung cấp nổi. Tiền tuyến khó khăn lớn như thế, các anh làm ăn cái quái gì vậy? Cứ như thể người ở tiền tuyến đều là heo ấy!” Tiếng quát này rất lớn, vành mắt đều đỏ hoe: “Cứ như thể các anh mới là những người yêu nước!…”

Sắc mặt Chu Ân Lai nghiêm nghị, Bành Đức Hoài tuy không trừng mắt nhìn ông mà nói những lời này, nhưng ông hiểu rõ, thực ra chính là nói cho ông nghe. Ông là thủ tướng, công tác ở hậu phương đều do một tay ông chủ trì.

Trong phòng họp yên lặng như tờ, chỉ có tiếng của Bành Đức Hoài đang vang dội trong căn phòng, tham mưu quân sự bên cạnh Chu Ân Lai lén lút quan sát sắc mặt Chu Ân Lai, lại lén liếc nhìn sắc mặt Bành Đức Hoài, thần sắc Chu Ân Lai từ đầu đến cuối vẫn nghiêm túc chỉn chu, Bành Đức Hoài thì từ đầu đến cuối có gì nói nấy, không kiêng kỵ, không che giấu.

Bành Đức Hoài phát biểu xong, Chu Ân Lai khẽ ho nhẹ một tiếng, giọng điệu nghiêm túc, bình tĩnh, chân thành: “Quân Chí nguyện dưới sự lãnh đạo của Bành lão tổng, đã vấp phải rất nhiều khó khăn to lớn trên chiến trường Triều Tiên, nhưng vẫn giành được thắng lợi rất lớn, điều này rất đáng để mỗi đồng chí ở hậu phương chúng ta học tập. Công tác của các đồng chí hậu phương chúng ta làm chưa đủ tốt, cần phải tiếp tục nỗ lực khắc phục cải tiến, một số khó khăn cụ thể các đồng chí tiền tuyến không nắm rõ lắm, đây là do chúng ta thông tin chưa tới, giải thích chưa rõ.” Chu Ân Lai từ những khó khăn đứng trước trên tầm cục diện chung của đất nước nói đến những khó khăn mà tổng tham, tổng chính, tổng hậu cần đã gặp phải, những nỗ lực đã bỏ ra, đặc biệt là khi nhắc đến việc thu ngân sách nhà nước có trên sáu mươi phần trăm đều được dùng cho kháng Mỹ viện triều, Bành Đức Hoài có phần động dung. Chu Ân Lai ngoài việc khách quan nói ra một số tình hình thực tế, từ đầu đến cuối không hề oán trách Bành Đức Hoài nửa câu, tiếp theo liền đem những khó khăn và vấn đề mà Bành Đức Hoài nêu ra, từng mục từng điều giao phó cho người chuyên trách chịu trách nhiệm, đồng thời đưa ra quyết định cụ thể hoặc đề xuất phương pháp thiết thực khả thi. Xử lý xong xuôi tất cả, ông mới chân thành nhìn Bành Đức Hoài: “Lão tổng à, anh xem giải quyết và thực hiện như thế này có được không?”

Cơn giận của Bành Đức Hoài sớm đã tiêu tan, gật gật đầu: “Tôi thay mặt các chiến sĩ ở tiền tuyến cảm ơn mọi người.”

Sau khi tan họp, Lôi Anh Phu vừa về đến văn phòng, liền vội vàng căn dặn Lý Truyền, Quách Anh Hội cùng các nhân viên công tác bên cạnh Chu Ân Lai: “Gần đây mọi người phải chú ý một chút, Bành lão tổng gặp một số rắc rối ở tiền tuyến, vừa mới nổi giận, chúng ta đừng chọc cho thủ tướng nổi giận nữa, phải chú ý nhiều hơn.”

Thế nhưng, Chu Ân Lai trở về văn phòng, hoàn toàn không có dáng vẻ vừa mới nổi giận hay dư nộ chưa tiêu, mọi thứ đều giống như ngày thường.

“Tình báo của anh chuẩn xác không đấy?” Có người lén lút hỏi Lôi Anh Phu. Lôi Anh Phu nói, “Tôi dự họp tận mắt chứng kiến thì làm sao mà sai được?” Tiếp theo cảm thán rằng, “Thủ tướng đại lượng, bụng tể tướng có thể chèo thuyền.”

Mao Chủ tịch bàn về chuyện Vũ Vương phạt Trụ

Mao Trạch Đông đề xướng cầu thị thực tế, thể hiện ở bản thân ông có một đặc điểm thế này: Chuyện gì anh biết, sau khi hiểu rõ chính xác mà nói cho ông nghe, ông sẽ rất vui mừng. Anh không biết thì cứ thành thật nói là không biết, ông sẽ đem những gì mình biết kể cho anh nghe, kể xong ông cũng rất vui. Ông ghét nhất là kiểu không biết mà làm như biết, thao thao bất tuyệt lại còn mơ hồ nửa vời, nếu ở trước mặt ông mà diễn hai lần màn này thì có thể cuốn gói cuốn xéo được rồi.

Trong chiến tranh kháng Mỹ viện triều, Tưởng Giới Thạch từng đề nghị với MacArthur, phái một đội quân Quốc Dân Đảng vào Triều Tiên tham chiến. MacArthur cũng ảo tưởng một cách cuồng vọng rằng, giao cho ông ta năm mươi vạn quân Quốc Dân Đảng do ông ta chỉ huy, ông ta có thể huyết chiến một trận sinh tử với Đảng Cộng sản Trung Quốc một lần nữa trên đại lục Trung Quốc. Đây không nghi ngờ gì là lời hồ đồ mà chỉ những kẻ không hiểu chính trị mới thốt ra được, MacArthur bị Tổng thống Truman cách chức cũng không có gì là lạ.

Tưởng Giới Thạch tuyệt đối sẽ không bỏ qua, hắn thông qua sự “tiết lộ”, “tuyên truyền” và hành động của một số người, tỏ ý muốn tiến hành đặc vụ không vận quy mô lớn nhắm vào đại lục. Mao Trạch Đông dựa vào mật báo, phán đoán Tưởng Giới Thạch sẽ lợi dụng chiến tranh Triều Tiên để tiến hành không vận, hạ lệnh thiết lập “căn cứ điểm đặc vụ phản không vận”.

Đặc vụ không vận của địch sẽ không nhảy dù xuống thành phố thôn trấn, cho nên các “căn cứ điểm đặc vụ phản không vận” đều được thiết lập ở chốn núi cao, rừng rậm và sa mạc hoang vu. Những nơi như thế việc vận chuyển lương thực tiếp tế vô cùng khó khăn, khiến cho chúng ta trong lúc gánh vác gánh nặng chồng chất như kháng Mỹ viện triều, lại gánh thêm một gác xép mới.

Phòng Tác chiến Tổng tham mưu sau khi thu thập rộng rãi tình báo, qua phân tích tỉ mỉ, phán đoán đây là chiến tranh tâm lý do Quốc Dân Đảng giở trò, Lôi Anh Phu trong quá trình tiếp xúc lâu dài cảm nhận sâu sắc rằng Mao Trạch Đông là người có thể lắng nghe ý kiến khác nhau, chỉ cần anh nói ra được lý do thì ông có thể nghe lọt tai. Thế là, anh viết một bản kiến nghị, giao cho Mao Trạch Đông.

Mao Trạch Đông xem xong cho rằng “có lý”. Phê bút: Đồng ý. Cùng với ý kiến của Lôi Anh Phu giao cho Bành Đức Hoài tùy nghi xử lý.

Bành Đức Hoài lập tức hạ quyết tâm, tự tay phê chuyển cho La Thụy Khanh.

Đồng chí Thụy Khanh (phái đặc phái viên An Đông cùng đồng chí bàn bạc trực tiếp):

Căn cứ tình hình hiện tại, các căn cứ điểm đặc vụ phản không vận nên được cắt giảm đáng kể. Xin gửi kèm ý kiến của đồng chí Lôi Anh Phu và bút phê của Chủ tịch, mong nghiên cứu, bố trí lại.

Bành Đức Hoài

Ngày 9 tháng 6 năm 1953

Qua mấy lần tiếp xúc, ấn tượng của Mao Trạch Đông đối với Lôi Anh Phu dần sâu sắc hơn, khá coi trọng. Một số cuộc họp Bộ Chính trị, Thường vụ Bộ Chính trị, Ủy ban Quân sự, Lôi Anh Phu đều là người được đặc chuẩn tham gia.

Có một lần họp Ủy ban Quân sự, Lôi Anh Phu vừa bước chân qua ngưỡng cửa, Mao Trạch Đông liền mang theo nụ cười nói: “Tài tử Lạc Dương đến rồi.”

Mao Trạch Đông trước sau từng viết cho Lôi Anh Phu mười mấy bức thư, đáng tiếc là trong “Cách mạng Văn hóa” đều bị lục soát làm mất hết. Bức ảnh chụp lại duy nhất còn sót lại dường như cũng có thể thấy được sự coi trọng của Mao Trạch Đông đối với Lôi Anh Phu.

Đồng chí Dương Thành Vũ, Lôi Anh Phu:

Xin hãy tìm một đồng chí có đầu óc chính trị quân sự, nghiên cứu cuốn sách này, sau đó viết một bài bình luận, không cần dài, khoảng một vạn chữ là được. Viết xong mang cho tôi xem. Lại nữa, một số sách chiến lược của Mỹ cũng có thể dùng cách này, có thể hợp tác với Bộ Tình báo.

Mao Trạch Đông

Ngày 30 tháng 1

Thế nhưng, vị “tài tử Lạc Dương” này khi trò chuyện với Mao Trạch Đông về quê hương mình, lại tự nhận là: “học thức nông cạn”, nộp giấy trắng.

Năm 1959 xảy ra bạo loạn Tây Tạng, Đạt Lai Lạt Ma trốn sang nước ngoài. Sau khi dẹp yên bạo loạn kết thúc, Quân ủy Trung ương và Ban Bí thư Trung ương phái Hoàng Khắc Thành, Trương Kinh Vũ, Trương Quốc Hoa cùng PhóBộ trưởng Phòng Tác chiến Tổng tham mưu Lôi Anh Phu đến Vũ Hán báo cáo với Mao Trạch Đông.

Đối với phương châm đại thể của vấn đề Tây Tạng đã được xác định xong, thì đến giờ cơm. Trên bàn ăn, Mao Trạch Đông rất vui vẻ, nâng chén chúc rượu bốn đồng chí. Mao Trạch Đông lúc đó hơi bị cảm cúm, ông hễ mắc bệnh vặt tai họa nhỏ thì từ trước tới nay chưa bao giờ uống thuốc. Rượu có thể chữa cảm cúm, ông liền uống cạn một ly.

Nhân đà hứng rượu, Mao Trạch Đông luận “Tam Quốc”, bình “Hồng Lâu Mộng”, kể “Tây Du Ký”, trên dưới mấy ngàn năm, tung hoành mười vạn dặm, nghe đến mức mọi người say sưa mê mẩn.

Bỗng nhiên, Mao Trạch Đông nhìn chằm chằm Lôi Anh Phu hỏi: “Anh Phu này, cậu là người Lạc Dương, tôi hỏi cậu một câu hỏi.”

“Chủ tịch, tôi từng đi học ở Lạc Dương, thực ra tôi là người Mạnh Tân.” Lôi Anh Phu lo lắng bản thân có thể không trả lời được câu hỏi liên quan đến Lạc Dương.

“Ồ, người Mạnh Tân.” Mao Trạch Đông tiện miệng tiếp lời, “Vậy tôi đổi câu hỏi khác hỏi cậu. Khi Vũ Vương phạt Trụ, đến Mạnh Tân mấy lần? Mỗi lần làm những chuyện gì?”

Lôi Anh Phu bị hỏi khó. Anh tuy từng xem《Phong thần diễn nghĩa》, nhưng lại chưa từng đọc sách sử liên quan. Thà nói mấy câu nghe ngóng đồn đại cộng thêm suy đoán, chẳng bằng nghe lão nhân gia kể lại. Kiến thức của Mao Trạch Đông vô cùng uyên bác, không có chủ đề nào mà ông không bàn luận được, hơn nữa luôn mang lại sự gợi mở cho người ta.

“Chủ tịch, tôi từng đọc《Phong thần diễn nghĩa》, nghe truyền gian gian và hát xướng, đều là vụn vặt mảnh mai, cũng không để tâm đến câu hỏi của ngài. Tôi chỉ đành nộp giấy trắng thôi, xin Chủ tịch kể cho chúng tôi nghe đi ạ.”

“Tài tử Lạc Dương về Mạnh Tân rồi mà lại nộp giấy trắng à?” Mao Trạch Đông cười hỏi, mấy người còn lại cũng cười nhìn Lôi Anh Phu.

“Thực ra trình độ văn hóa của tôi rất thấp…” Lôi Anh Phu cũng cười theo. Trả lời không được câu hỏi của Mao Trạch Đông anh cũng chẳng cảm thấy xấu hổ hay gượng gạo. Anh thường nói: Ai mà có thể so sánh với Chủ tịch cơ chứ?

“Vũ Vương đã đi hai lần.” Mao Trạch Đông giơ hai ngón tay trái ra, vừa khẳng định vừa gật đầu nhẹ, “Một lần là năm 1029 trước Công nguyên, đây là lần đi đầu tiên. Tám trăm chư hầu tề tựu tại Mạnh Tân, bàn chuyện đánh Trụ, mọi người cơ bản đều đồng ý. Vũ Vương rất tài năng, ngẫm lại, điều kiện chưa chín muồi. Thứ nhất, Thương Trụ nội bộ đã hủ bại, nhưng chưa thối rữa triệt để, vẫn chưa đến lúc sụp đổ ngay lập tức. Thứ hai, binh lực của hắn vẫn còn khá mạnh. Thứ ba, công tác chuẩn bị vượt sông Hoàng Hà vẫn chưa làm xong. Thứ tư, tranh thủ lòng dân vẫn cần phải làm nhiều hơn nữa. Cho đến khi sắp xuất binh, Bá Di Thúc Tề chẳng phải vẫn phản đối, bỏ đi đó sao. Cho nên, Vũ Vương hạ quyết tâm quay về làm công tác chuẩn bị. Chuẩn bị những gì? Có văn có võ, có tinh thần có vật chất. Phải tạo dư luận. Thống nhất tư tưởng, phải làm mặt trận thống nhất, ông ấy cũng rất chú trọng việc xuất sư có danh chính ngôn thuận. Lại còn phải thu hút rộng rãi nhân tài, tích trữ lương thảo, rèn đúc binh giáp, luyện binh bố trận, chuẩn bị thuyền bè, dùng hai năm thời gian để làm công tác chuẩn bị đầy đủ. Cứ như vậy, đến năm 1027 trước Công nguyên, Vũ Vương xuất binh từ Đồng Quan đến Mạnh Tân, phát động tuyên ngôn, đánh úp bất ngờ, đánh trận tiêu diệt, làm tan rã sĩ khí quân địch, trong một trận chiến ở Mục Dã phía nam Triều Ca đánh bại Thương Trụ. Các anh đều là người làm quân sự, chuyện lớn thế này trong lịch sử Trung Quốc vẫn phải nghiên cứu cho đẻ.”

Đương nhiên, nguyên văn của Mao Trạch Đông có thể tưởng tượng là sẽ sinh động hơn rất nhiều so với những gì được viết ở đây, đoạn này được chỉnh lý thuật lại dựa trên hồi ức của người trong cuộc, trí nhớ có lẽ có sai sót, hơn nữa lại được chuyển thành ngôn ngữ của người hồi ức, nhưng ý tứ cơ bản vẫn là chuẩn xác.

Lôi Anh Phu nghe xong dài dọng thở dài: “Ai, tôi đây cái người Mạnh Tân này quả thực không đủ tư cách. Hổ thẹn, tôi quả thực là một kẻ học thức nông cạn.”

“Quá khiêm tốn rồi, đây không phải lời thật lòng.” Mao Trạch Đông nhìn thoáng qua mọi người, “Tài tử cũng không thể cái gì cũng biết, cho nên đều phải học tập, sống đến già học đến già.”

Sau bữa cơm, Lôi Anh Phu nhân cơ hội Mao Trạch Đông đang hứng khởi dạt dào, dò dẫm thỉnh cầu: “Chủ tịch bàn đến chuyện học tập, tôi muốn nâng cao thêm chút văn hóa. Khi nào những chữ ngài viết mà không dùng tới, cho tôi xin mấy tờ được không?”

“Đừng có dùng hay không dùng chứ, viết thì viết những cái dùng được chứ.” Mao Trạch Đông sảng khoái đáp ứng, “Vậy được rồi, tôi viết cho cậu một bức.”

Hôm sau, Mao Trạch Đông quả nhiên bảo người đưa đến cho Lôi Anh Phu một bức trung đường cỡ lớn do tự tay ông viết, chính là bài từ《Thủy điệu ca đầu · Du vịnh》, do Mao Trạch Đông sáng tác khi bơi qua sông Trường Giang ở Vũ Hán hai năm trước.

Đáng tiếc là, bức trung đường này đã bị “phe nổi dậy” lục soát lấy đi trong “Cách mạng Văn hóa”, từ đó không bao giờ tìm lại được nữa.

Chu Ân Lai đánh cược

Năm 1957, Lôi Anh Phu cùng Nguyên soái Nhiếp Vinh Trăn đi Liên Xô đàm phán về vấn đề viện trợ vũ khí tối tân như bom nguyên tử và máy bay.

Do các nước đế quốc thực hiện phong tỏa, nước ta trong thập niên 50 chủ yếu tiến hành giao lưu kinh tế kỹ thuật với các nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là Liên Xô.

Thời kỳ kháng Mỹ viện triều, do Trung Quốc xuất binh chi viện Triều Tiên, Stalin vô cùng cảm động. Là nhà lãnh đạo tối cao, Stalin luôn đặt lợi ích của Liên Xô lên hàng đầu, viện trợ cho Trung Quốc cũng luôn tính toán kì kèo, sau khi chí nguyện quân vào Triều Tiên, thái độ của ông ta chuyển sang nhiệt tình, đối với lời nói của Đảng Cộng sản Trung Quốc thì tôn trọng hơn trước. Khi Chu Ân Lai đi Moskva đàm phán về kế hoạch Liên Xô viện trợ xây dựng một trăm năm mươi dự án cho Trung Quốc, Stalin từng nói với Chu Ân Lai rằng: “Trước đây về một số vấn đề chúng ta có cái nhìn khác nhau, bây giờ xem ra các anh là đúng.”

Câu nói này của Stalin có thể nói là xuất phát từ đáy lòng. Nhìn nhận về cục diện chiến tranh Triều Tiên có thể minh chứng cho vấn đề này. Ông ta đã cách chức Đại sứ Liên Xô tại Triều Tiên, bởi vì vị đại sứ này giống như một “ông vua con”, trên thực tế phán đoán sai lầm khắp nơi. Xét theo địa vị tối cao chí thượng của Stalin trong phong trào cộng sản quốc tế lúc bấy giờ, mà có thể tự phê bình với Chu Ân Lai quả thực là điều hiếm có.

Trong chiến tranh Triều Tiên, Liên Xô đã viện trợ rất nhiều cho Trung Quốc, đây là điều không thể phủ nhận. Lục quân cho chúng ta trang bị của mấy chục sư đoàn, không quân cho chúng ta mấy nghìn chiếc máy bay. Những khoản viện trợ này có cái là mậu dịch, hàng đổi hàng, có cái là áp dụng hình thức cho vay. Nhưng cũng có viện trợ không hoàn lại. Stalin từng chủ động đề xuất và nhanh chóng gửi cho Trung Quốc trang bị của hơn hai mươi sư đoàn lục quân. Không lấy một xu. Đối với yêu cầu do Trung Quốc đưa ra, ông ta cũng cố gắng hết sức để đáp ứng.

Từ điểm này mà nói, Trung Quốc cũng từ đầu đến cuối không thể đồng ý phủ nhận hoàn toàn Stalin.

Thế nhưng, Khrushchev trong báo cáo bí mật đọc tại Đại hội lần thứ XX của Đảng Cộng sản Liên Xô, lại phủ nhận hoàn toàn Stalin. Đảng Cộng sản Trung Quốc không đồng ý cách làm này.

Năm 1957, Đảng Cộng sản thế giới sẽ tổ chức hội nghị tại Moskva. Khrushchev cần nhận được sự ủng hộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc và bản thân Mao Trạch Đông. Ông ta đã nhiều lần mời Mao Trạch Đông tham dự hội nghị. Trong tình hình này, cuộc đàm phán về vũ khí tối tân tiến triển tương đối thuận lợi. Sau khi dự thảo hiệp định hoàn thành, Nguyên soái Nhiếp Vinh Trăn phái Lôi Anh Phu vội vã trở về Bắc Kinh báo cáo với Chu Ân Lai, thỉnh thị Trung ương xem có thể ký kết hay không.

Trên đường đi, Lôi Anh Phu liên tục quen thuộc nội dung hiệp định, ghi nhớ từng chi tiết từng con số, anh rất thân với thủ tướng, chính vì rất thân nên mỗi lần báo cáo công việc Lôi Anh Phu đều phải chuẩn bị kỹ càng lặp đi lặp lại.

Chu Ân Lai yêu cầu công việc vô cùng nghiêm ngặt, phê bình người khác cũng cực kỳ nghiêm khắc. Bộ trưởng các bộ trong Quốc viện đều có một chữ “sợ”, sợ báo cáo công việc với Chu Ân Lai.

Chu Ân Lai nghe báo cáo có hai yêu cầu:

Thứ nhất, không cho phép nói “đại khái”, “có thể” và “tương đối”. Nếu anh dùng một trong những từ đó, ông sẽ lập tức truy vấn một câu: “Rốt cuộc thế nào?” Nếu anh vẫn không bỏ được mấy từ “đại khái”, “có thể”, “tương đối”, ông sẽ ra lệnh cho anh quay về, khi nào có thể nói chính xác rồi thì khi đó hãy quay lại báo cáo.

Thứ hai, Chu Ân Lai chính thức tuyên bố tại hội nghị công tác Quốc vụ viện: “Bộ trưởng không được mang ‘nghị sĩ hàng ghế sau’.” Nghe bộ trưởng báo cáo chính là bộ trưởng báo cáo. Hỏi anh chi tiết sự việc hoặc con số, anh bắt buộc phải tự mình trả lời, không cho phép để ty cục trưởng trả lời thay. Từng có một vị bộ trưởng kêu khổ với Chu Ân Lai: “Thủ tướng, công việc của chúng tôi quá bận, không nhớ nổi những chi tiết và con số đó.” Chu Ân Lai nghiêm nghị vặn hỏi ông ta: “Anh bận hay tôi bận, anh bận nữa có bận hơn tôi được không? Anh chỉ phụ trách công việc một phương diện, tôi thấy không phải bận, mà là lười. Nói khó nghe một chút chính là chủ nghĩa quan liêu.”

Trí nhớ của Chu Ân Lai kinh ngạc. Trong báo cáo anh nói một con số, trong báo cáo tiếp theo, không chừng lúc nào cần đến, khi lặp lại con số đó mà lặp lại sai, ông sẽ lập tức sửa chữa ngay tại chỗ, thường khiến cho người báo cáo giật mình.

Hơn nữa, tâm tư của Chu Ân Lai còn cực kỳ tỉ mỉ. Đại sự thiên hạ thì khỏi phải nói, những chuyện người bình thường không để ý tới cũng đều được chứa đựng trong lòng ông. Rốt cuộc trong lòng ông chứa đựng bao nhiêu chuyện? Không ai nói rõ được.

Ví dụ như, khoản chi tiêu ăn uống trong nhà ông cũng quản lý. Nhân viên nấu ăn định kỳ phải báo cáo tình hình chi tiêu với ông.

Có một lần, nhân viên nấu ăn báo cáo “sổ thu chi”, đó là thứ mà bất kỳ ai nghe xong cũng sẽ cảm thấy khô khan thiếu kiên nhẫn, vậy mà Chu Ân Lai lại nghe rất say sưa hứng thú. Khi nhân viên nấu ăn báo cáo đến đoạn “mua muối một cân, một cào sáu xu…” Chu Ân Lai bỗng nhiên xua tay: “Dừng dừng, mua muối tốn bao nhiêu tiền?”

Nhân viên nấu ăn xem lại “sổ thu chi” một lượt, nói: “Một hào sáu xu mà.”

“Không đúng chứ? Lẽ ra phải là một hào năm xu chứ?”

Nhân viên nấu ăn làm sao để một xu vào trong lòng, nói: “Không sai đâu, có hóa đơn đấy ạ.”

“Sao lại tăng giá một xu lúc nào thế, sao tôi không biết nhỉ?” Lúc này nhân viên nấu ăn mới phát hiện vấn đề “nghiêm trọng”. Cậu ta suốt ngày giao du với dầu mắm muối giấm, nhưng dạng chuyện “một xu” thế này, muối ăn có tăng giá hay không thì cậu ta hoàn toàn chẳng hề để ý cũng chẳng để tâm. Vội vàng lật tìm hóa đơn, may mà không nói sai: “Thủ tướng, đây là hóa đơn, chính là một hào sáu xu ạ.”

Chỉ vì một xu này, Chu Ân Lai đã triệu tập những người phụ trách của bộ phận liên quan đến để tra hỏi nguyên nhân tăng giá. Đến lúc này, nhân viên nấu ăn và nhân viên công tác bên cạnh Chu Ân Lai mới hiểu vì sao thủ tướng lại quan tâm đến tình hình chi tiêu như vậy, nghe lại thấy say sưa hứng thú đến thế.

Có những ví dụ này, công tác chuẩn bị báo cáo của Lôi Anh Phu không thể không tỉ mỉ rồi lại tỉ mỉ hơn.

Chuẩn bị đầy đủ, báo cáo vô cùng thuận lợi. Chu Ân Lai nói: “Rất tốt. Chúng ta triệu tập một cuộc họp các nguyên sau, lại triệu tập một cuộc họp Quốc vụ viện, vẫn do cậu báo cáo, bảo mọi người thảo luận, đưa ra ý kiến.”

Hai cuộc họp này lần lượt do Bành Đức Hoài và Lý Phú Xuân chủ trì triệu tập, qua thảo luận, đều đồng ý ký kết.

Thế là, Chu Ân Lai báo cáo với Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông nhanh chóng phê chữ “Đồng ý”.

“Cậu có thể về rồi, có thể ký kết rồi.” Chu Ân Lai chỉ thị cho Lôi Anh Phu, “Ngày mai là có thể lên máy bay.”

“Thủ tướng còn chỉ thị nào khác không?” Lôi Anh Phu hỏi với theo.

“Hết rồi, buổi tối nghỉ ngơi đi, sáng sớm mai đi.”

Lôi Anh Phu trở về nhà. Buổi tối, vợ tan làm về nhà, trong tay cầm hai chiếc vé: “Tối nay anh còn việc gì không?”

“Hết việc rồi, làm xong xuôi hết rồi.”

“Thường Hương Ngọc đến rồi, Hội Phụ nữ phát cho em hai vé. Thế nào, có hứng thú không?”

“Kịch Hà Nam thì đương nhiên là tôi phải xem rồi.” Lôi Anh Phu là người Hà Nam, vô cùng có hứng thú với kịch Hà Nam.

Sau bữa tối, hai vợ chồng cùng nhau đi đến nhà hát.

Tan tuồng về đến nhà đã là mười một giờ, vừa bước vào cửa, nhân viên công vụ đã nghênh đón báo cáo: “Phó bộ trưởng Lôi, văn phòng Quốc vụ viện đã gọi điện đến bốn lần rồi, thủ tướng đang tìm anh.”

“Ấy chà, hỏng bét rồi!” Lôi Anh Phu toát mồ hôi hột rào rào. Trước mặt nhân viên công vụ mà thốt lên thành tiếng. Anh mang nhiệm vụ trở về, hơn nữa lại là nhiệm vụ trọng đại liên quan đến hiệp định và xây dựng quốc phòng, sao lại đi xem kịch chứ? Anh quay người định chạy ra ngoài, nhưng lại nghe thấy tiếng điện thoại reo lên, vội vã chạy vào nghe điện thoại trước.

“Alo, Lôi Anh Phu đã về chưa?” Là giọng thư ký của Chu Ân Lai.

“Về rồi, tôi chính là Lôi Anh Phu đây.” Anh vừa trả lời vừa lau mồ hôi đang chảy trên mặt trên cổ.

“Mau đến đây, anh mau đến đi. Thủ tướng đã đợi anh hơn hai tiếng đồng hồ rồi.”

Lôi Anh Phu đặt điện thoại xuống chạy ba chân bốn cẳng. Làm việc bên cạnh thủ tướng nhiều năm, chưa bao giờ anh hoảng hốt như ngày hôm nay. “Một ngày của Chu Ân Lai” anh hiểu rất rõ, sự sắp xếp công việc tính bằng phút bằng giây. Đợi hơn hai tiếng đồng hồ? Đây không phải chuyện nhỏ đâu…

Vừa bước vào Tây Hoa Thử, Lôi Anh Phu cố gắng điều hòa nhịp thở, nhưng lại không tài nào làm được. Lúc nhìn thấy Chu Ân Lai, không chỉ thở dốc, mồ hôi còn chảy nhiều hơn: “Thủ tướng, tôi, tôi phạm lỗi rồi…”

“Cậu đừng nói trước đã, đừng nói.” Chu Ân Lai hình như vừa bàn bạc gì đó với thư ký, liếc nhìn Lôi Anh Phu, ánh mắt đó có chút kỳ lạ, bảo giận thì không phải giận, bảo nghiêm khắc thì không phải nghiêm khắc, nhưng mặt nghiêm nghị thực sự, trừng trừng nhìn Lôi Anh Phu không buông, “Tôi hỏi gì cậu đáp nấy.”

“Vâng, thưa thủ tướng.”

“Cậu đi đâu về đấy?”

“Xem kịch.”

“Xem kịch gì?” Chu Ân Lai hơi ngả đầu về phía trước.

“《Đại tế trang》.”

“Ai diễn thế?” Chu Ân Lai hai tay ôm ngực vẻ đắc ý.

“Thường Hương Ngọc.”

“Hahaha!” Chu Ân Lai ngửa nhẹ đầu ra sau, cười lớn thành tiếng, vừa cười vừa nói với thư ký: “Cậu xem tôi đoán trúng chưa? Vụ cá cược này tôi thắng rồi nhé.”

Mãi về sau, Lôi Anh Phu mới biết được nguyên nhân trong đó.

Chu Ân Lai viết cho Mao Trạch Đông một bản báo cáo liên quan đến việc Trung - Xô ký kết hiệp định vũ khí tối tân, Mao Trạch Đông đã biểu thị đồng ý. Đến tầm hơn tám giờ tối, bản báo cáo “đồng ý về nguyên tắc” này được chuyển ngược lại tay Chu Ân Lai. Chu Ân Lai muốn gọi Lôi Anh Phu đến xem bản báo cáo này, để hiểu thấu triệt tinh thần. Ông dặn dò thư ký trực ban gọi Lôi Anh Phu.

Thư ký trực ban gọi điện khắp nơi, không tìm thấy Lôi Anh Phu, đành phải báo cáo với Chu Ân Lai. Chu Ân Lai cau mày hỏi: “Cậu đã hỏi những nơi nào rồi?”

“Đã hỏi ở nhà, hỏi tổng đài, phòng trực ban, cũng gọi điện cho văn phòng rồi…”

Bộ não phản ứng của Chu Ân Lai cực kỳ nhanh nhạy, lập tức nói: “Ồ, phải rồi, nhất định là cậu ta đi xem kịch rồi.”

“Sao lại thế được ạ? Không sớm không muộn lại đi xem…”

“Bởi vì Thường Hương Ngọc không đến sớm không đến muộn, mà đúng lúc hôm nay đến Bắc Kinh diễn《Đại tế trang》. Cậu không đọc báo à?”

“Cho dù như thế thì cũng chưa chắc đã là đi xem kịch chứ ạ.”

“Đúng vậy. Thế nhưng Hội Phụ nữ Trung Quốc hôm nay chẳng phải phát vé sao? Tiểu Siêu (Đặng Dĩnh Siêu) cũng nhận được hai vé mà. Vợ của Lôi Anh Phu làm việc ở Hội Phụ nữ Trung Quốc, chắc chắn cũng có vé. Cậu ta dẫu sao cũng là ‘tài tử Lạc Dương’ cơ mà.”

“Em không tin đâu, em gọi điện hỏi thử xem.”

“Cậu đừng gọi nữa, đợi kịch tan rồi tính. Cậu không tin chúng ta có thể đánh một cược, ai thua người đó mời khách.”

Cứ như vậy, Đặng Dĩnh Siêu xem kịch trở về, Chu Ân Lai bảo thư ký trực ban nói: “Bây giờ cậu gọi điện đi, Lôi Anh Phu chắc chắn ở nhà.”

Kết quả, mọi thứ đều đúng như Chu Ân Lai dự đoán. Ông quá mức quen thuộc với tình hình của cấp dưới. Dù là trải nghiệm, gia đình hay bẩm tính, sở thích, đều nắm rõ trong lòng bàn tay. Ông lại tỉ mỉ, chuyện xung quanh không bỏ sót điều gì, giỏi liên kết các mặt sự việc lại với nhau để phân tích suy ngẫm. Cho nên, ông đánh cược tự nhiên là phải thắng rồi.

Đến Moskva, Lôi Anh Phu vừa nhìn thấy Nhiếp Vinh Trăn liền nói: “Lão tổng, tôi phạm một lỗi lớn rồi.”

Nhiếp Vinh Trăn vội hỏi: “Lỗi gì thế?”

“Xem kịch của Thường Hương Ngọc, khiến thủ tướng đợi tôi hơn hai tiếng đồng hồ…” Lôi Anh Phu đem quá trình kể lại một lượt.

Lời còn chưa dứt, Nhiếp Vinh Trăn cũng cười lớn một trận: “Thôi được rồi, thủ tướng thắng một bữa cơm, cậu cũng có thể lấy công chuộc tội rồi.”

Cười xong, Nhiếp Vinh Trăn bỗng lại ngửa mặt cảm thán một tiếng: “Thủ tướng đúng là thủ tướng, tinh minh tỉ mỉ hơn người!”

Chu Ân Lai phê “chư hầu”

Tra cứu hồ sơ bạn sẽ phát hiện, phàm là văn kiện do Chu Ân Lai phê duyệt, dù chỉ là một dấu câu sai, ông cũng nghiêm túc sửa chữa lại đàng hoàng. Riêng mấy chục bộ ủy của Quốc vụ viện, một ngày ông phải xem biết bao nhiêu văn kiện, kiện nào cũng nghiêm túc như vậy. Có một lần, Chu Ân Lai chủ trì hội nghị Quốc vụ viện, người tham dự có trăm linh mấy người, đến từ mấy chục bộ ủy.

Một vị bộ trưởng báo cáo công việc. Cứ thế đọc theo tài liệu. Rõ ràng là tài liệu không phải do ông ta viết, đọc có chút chật vật. Tình trạng đọc không thành câu thỉnh thoảng lại xảy ra.

Khi ông ta đọc đến một con số, Chu Ân Lai cau mày, chêm lời nói: “Không đúng, nhìn cho rõ rồi hẵng đọc.”

Vị bộ trưởng nọ nheo mắt, đọc lại một lần nữa.

“Không đúng.” Chu Ân Lai không vui rồi, “Lập tức nói ra con số chính xác cho tôi.”

“Đúng đúng, chính là con số này.” Vị bộ trưởng ngượng ngùng giải thích, “Ở đây in không rõ lắm…” Ông ta đột nhiên không nói tiếp được nữa, bởi vì ánh mắt của ông ta chạm phải ánh mắt của Chu Ân Lai, trên trán liền toát chút mồ hôi, xuất hiện tình huống như thế này trong khung cảnh đó quả thực là điều lúng túng. Một vị thứ trưởng phụ trách của bộ nào đó chuẩn bị báo cáo sau ông ta hình như chưa từng trải qua “đại trường hợp” thế này, đã đổ mồ hôi trước thời hạn. Cũng chẳng màng nghe người khác báo cáo nữa, lén lút quen thuộc tài liệu báo cáo.

Do căng thẳng, vị thứ trưởng này lúc báo cáo cũng có chút hụt hơi, nhưng đọc thì đều đọc đúng cả. Thế nhưng, hễ Chu Ân Lai đặt câu hỏi, ông ta liền buộc phải quay đầu lật lại tài liệu, có lúc lật không thấy, còn phải để Chu Ân Lai nhắc nhở.

Đương nhiên, những tài liệu văn kiện này trước đó từng báo cáo lên Quốc vụ viện, Chu Ân Lai đều đã phê duyệt qua. Vấn đề nằm ở chỗ Chu Ân Lai phê duyệt văn kiện của mấy chục bộ ủy, nội dung đều đã ghi nhớ hết, những chi tiết và con số chính yếu nào cũng ghi nhớ hết, vậy mà những vị bộ trưởng, thứ trưởng phụ trách công tác ấy lại không ghi nhớ, thậm chí nhìn vào văn kiện rồi mà vẫn nói sai.

“Những văn kiện này lúc gửi đến Quốc vụ viện đều đã đóng dấu rồi, là qua sự thẩm định của các anh, tại sao vẫn cứ nói sai?” Chu Ân Lai nghiêm khắc chất vấn.

Vị bộ trưởng nọ đỏ mặt tía tai giải thích rằng: “Công tác này do vị thứ trưởng nào đó chủ trì, là chủ nhiệm văn phòng ký tên…”

“Vậy, vấn đề ở đây rốt cuộc là chế độ không kiện toàn hay tinh thần trách nhiệm không cao, là chủ nghĩa quan liêu?”

Bộ trưởng nghẹn lời không thể đáp.

“Có vấn đề của chế độ.” Chu Ân Lai dịu giọng nói: “Chất lượng một số văn kiện rất kém, thế nhưng vẫn đóng dấu gửi đến chỗ tôi, tôi phê rồi trả lại viết lại. Bây giờ tôi tuyên bố một quy định rõ ràng: Phàm là gửi văn kiện cho Trung ương Đảng và Quốc vụ viện, không thể chỉ lấy việc đóng dấu làm chuẩn, phải có người phụ trách các bộ, có người phụ trách cục trực thuộc các ủy ban ký tên mới được gửi. Như vậy, sau này tôi phát hiện vấn đề trên văn kiện, bộ trưởng ký tên thì tôi tìm bộ trưởng các anh. Thứ trưởng ký tên thì tôi tìm thứ trưởng các anh. Chữ ký của anh ký, hỏi tình hình anh không đáp nổi, thế thì chẳng còn gì để nói nữa. Chính là chủ nghĩa quan liêu, tinh thần trách nhiệm không cao, thì phải kiểm điểm…”

Sau sự việc, Diệp Quý Tráng, Nam Hán Thần cùng mấy vị lão bộ trưởng cảm thán lẫn nhau: “Ấy chà, thủ tướng lợi hại thật, trí nhớ tốt thật đấy! Đại sự thiên hạ không nói làm gì, từng bộ ủy một, bộ trưởng, chủ nhiệm đều không biết không nhớ, vậy mà ông ấy đều có thể nhớ hết!”

Lôi Anh Phu từng nói với Chu Ân Lai rằng: “Thủ tướng, một số thứ trưởng nói hễ cứ đến báo cáo công việc với ngài là trong lòng lại thấy chột dạ.”

Chu Ân Lai mỉm cười lắc đầu: “Họ đâu có sợ tôi chứ, cái họ sợ là chủ nghĩa quan liêu của chính mình lại không khắc phục nổi đấy thôi.” Dừng một lát, lại nói, “Họ đều là chư hầu các lộ, chủ nghĩa quan liêu mà không khắc phục thì không được đâu.”

Năm 1965, Chu Ân Lai ghé qua Cairo, đi Algiers tham dự Hội nghị Á - Phi. Trước khi máy bay đến Cairo, đột nhiên nhận được thông báo bằng điện tín: Ở Algeria đã xảy ra chính biến quân sự, Boumediene đã lật đổ Tổng thống Ben Bella, cướp đoạt chính quyền, thiết lập chính phủ lâm thời.

Tình hình chưa rõ, bối cảnh của cuộc chính biến này là gì? Có siêu cường nào nhúng tay vào không? Là cách mạng hay không cách mạng? Nhất thời đều không rõ ràng.

Khi máy bay hạ cánh đổ xăng ở sân bay Cairo, Chu Ân Lai thông qua Tổng bí thư Đặng Tiểu Bình, báo cáo tình hình với Mao Trạch Đông. Đề nghị tạm thời thay đổi kế hoạch, trước đó vốn không có kế hoạch thăm Cairo, bây giờ có thể đổi thành thăm Cairo hay không, để quan sát xem Hội nghị Á - Phi có thể khai mạc đúng hẹn tại Algiers hay không.

Chu Ân Lai có kỷ luật tổ chức rất mạnh, đại sự từ trước đến nay chưa bao giờ tự ý quyết định. Mỗi ngày trước khi đi ngủ, dù mệt mỏi đến đâu cũng phải tự tay viết nội dung công việc và đại sự trong ngày của mình thành bản báo cáo, do vệ sĩ tiểu Trương hoặc tiểu Cao giao cho thư ký cơ mật gửi Mao Trạch Đông. Nếu Chu Ân Lai đi vắng, hoặc Mao Trạch Đông đi vắng, cũng không ngoại lệ. Nhân cơ hội máy bay thông tin truyền tải văn kiện mỗi ngày, đồng thời đem báo cáo công việc một ngày của mình gửi cho Mao Trạch Đông. Đối với nội dung tuyệt mật, thì do người bên cạnh Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai trực tiếp đưa. Ví dụ như trong “Cách mạng Văn hóa”, báo cáo của Chu Ân Lai liên quan đến tài liệu dính líu đến “Bè lũ bốn tên”, đều do vệ sĩ cận thân trực tiếp đưa, bên phía Mao Trạch Đông cũng do vệ sĩ cận thân trực tiếp lấy. Tài liệu Vương Hồng Văn đến Trường Sa kiện tụng với Mao Trạch Đông, chính là vật do Mao Trạch Đông phái người bên cạnh ngồi chuyên cơ đưa đến Bắc Kinh, Chu Ân Lai phái vệ sĩ cận thân tiểu Trương và tiểu Cao đến sân bay đúng giờ, tiếp nhận tài liệu và thư do Mao Trạch Đông gửi tới, rồi sau đó hộ tống giao tận tay Chu Ân Lai.

Lần này Chu Ân Lai qua thỉnh thị ở Cairo, đã nhận được sự đồng ý của Mao Trạch Đông và Ban Bí thư Trung ương, thay đổi kế hoạch, lưu lại Cairo thăm viếng, quan sát sự biến đổi của tình hình.

Bộ trưởng Ngoại giao Trần Nghị đi trước một bước, đã đến Algiers trước Chu Ân Lai. Gặp lúc Algeria xảy ra chính biến, rất nhiều nước Á - Phi đều vô cùng lo lắng, bởi vì bọn họ đều mang theo rất nhiều vấn đề và khó khăn để thảo luận giải quyết tại hội nghị. Chuẩn bị lâu như thế, không mở được hội nghị thì đương nhiên là sốt ruột rồi. Có không ít nước liền tìm đến Ngoại trưởng Trần, thăm dò thái độ của Trung Quốc.

Rất nhiều nước Á - Phi đều có tình cảm và sự tín nhiệm đặc biệt đối với Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo của những nước này cũng có tình hữu nghị đặc biệt với Nguyên soái Trần Nghị, đều nói Nguyên soái Trần Nghị cởi mở dễ gần, có tư tưởng có kiến giải; chính trực, nhiệt tình lại vô cùng có tính đấu tranh. Ví dụ như Hoàng tử Sihanouk, với Nguyên soái Trần Nghị có tình hữu nghị sâu sắc. Khi hội nghị Geneva năm 1962 sắp đạt được thỏa thuận, Nguyên soái Trần Nghị đề nghị: “Lễ ký kết nhất định phải do Sihanouk chủ trì.” Ông đặc biệt dặn dò Hàn Tự: “Hoàng tử Sihanouk xuất phát từ Pháp lúc nào, đến Geneva lúc nào, nhất định phải nắm cho chuẩn xác. Tôi nhất định phải đến biệt thự đón tiếp ngài ấy đúng giờ.” Kết quả, Trần Nghị đến biệt thự đợi trước mười lăm phút, sau khi Sihanouk và Công chúa Monique từ Pháp đến Geneva, người đầu tiên đón tiếp, bái kiến ông ấy chính là Trần Nghị, người đầu tiên thông báo tình hình hội nghị cho ông ấy cũng là Trần Nghị, Sihanouk vô cùng cảm động. Lúc đến phòng họp, ông ấy đặc biệt ôm lấy cánh tay Trần Nghị cùng bước vào hội nghị. Trần Nghị kết giao với rất nhiều bạn bè các nước thế giới thứ ba, nhìn thấy họ lo lắng, bản thân tất nhiên không tránh khỏi “sục sôi”, trải qua một đời binh nghiệp, xông pha mưa bom bão đạn, cảm xúc của ông rất dễ “sục sôi”, hơn nữa “sục sôi” thì không tránh khỏi việc “nổ súng đại bác”.

“Hội nghị Á - Phi lần này nhất định phải mở,” Trần Nghị cất cao giọng điệu, không cho phép nghi ngờ, “hơn nữa nhất định phải mở cho thật tốt!”

Ông đã nói chắc đét như đinh đóng cột, một tiếng đại bác bắn ra không chừa đường lui. Do tình hình không rõ, chính trị hỗn loạn, ý kiến không đồng nhất, hội nghị không thể tiến hành, đại biểu các nước lần lượt rời đi, Chu Ân Lai cũng từ Cairo về nước rồi.

Vốn dĩ rất nhiều nước Á - Phi vô cùng tôn trọng vô cùng tín nhiệm Trung Quốc, Trần Nghị bắn một phát đại bác vô bổ, gây ra một số ảnh hưởng không tốt.

Trần Nghị tự biết mình có lỗi, vừa về đến Bắc Kinh liền vội vàng đi gặp Chu Ân Lai để “nhận tội”.

“Thủ tướng, tôi bắn một phát đại bác không tốt…”

“Anh không có tổ chức không có kỷ luật!” Chu Ân Lai giận dữ đanh thép, giọng nói đặc biệt lớn, “Anh là Bộ trưởng Ngoại giao của Trung Quốc, không xin báo cáo, anh mà dám ở đó tự ý bắn đại bác biểu thị thái độ, ai cho anh cái quyền đó?”

“Tôi sai rồi.” Trần Nghị đứng nghiêm, sảng khoái dứt khoát thừa nhận.

“Anh phải kiểm điểm, bắt buộc phải kiểm điểm!”

“Vâng, thưa thủ tướng. Tôi kiểm điểm.”

Nguyên soái Trần Nghị rời đi. Lôi Anh Phu từng lén lút hỏi Chu Ân Lai: “Thủ tướng, ngài có phải phê bình lão tổng nặng quá không?”

Chu Ân Lai nghiêm túc nói với nhân viên công tác xung quanh: “Họ đều là chư hầu các lộ, ở đây tôi không nghiêm khắc phê bình ông ấy, trở về chư hầu quốc rồi có ai dám phê bình ông ấy chứ?” Nhân viên công tác đều vô cùng cảm động. Tình hữu nghị giữa Chu Ân Lai và Trần Nghị là điều ai ai cũng biết, thế nhưng trên vấn đề nguyên tắc thì tuyệt đối không buông lỏng châm chước. Nguyên tắc chính là nguyên tắc.

Chu Ân Lai phê bình bất kỳ ai, tuyệt đối sẽ không có ai vì thế mà nảy sinh khoảng cách và oán hận, bởi vì những lời phê bình của ông đều xuất phát từ sự yêu thương, nhắm vào công việc chứ không nhắm vào con người, yêu cầu công việc theo nguyên tắc, đối với con người luôn mang theo một trái tim nhiệt tình thân thiện. Ông càng phê bình anh, anh càng cảm ơn ông. Trong “Cách mạng Văn hóa”, khi “phe nổi dậy” muốn lôi Trần Nghị đi, Chu Ân Lai đã đứng ra bảo vệ, hét lên câu “Trừ phi bước qua xác tôi”. Đây chính là thái độ của ông đối với chiến hữu và đồng chí của mình.

Sự bảo vệ của Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai

Nếu nói, mỗi một thành tích đạt được trong sự trưởng thành và công tác của Lôi Anh Phu đều nhận được sự quan tâm và giúp đỡ của Mao Trạch Đông cùng Chu Ân Lai. Vậy thì, sau này Mao Trạch Đông phát động sai lầm “Cách mạng Văn hóa” lại đẩy “tài tử Lạc Dương” do chính tay ông phát hiện xuống vực sâu thẳm. Cho dù Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai có tự mình ra mặt bảo vệ, trong hoàn cảnh như thế thì tác dụng vẫn cứ hạn chế, Lôi Anh Phu gần như bị hủy diệt hoàn toàn.

Từ sớm trong phong trào “cứu vớt” ở Diên An, Chu Ân Lai đã từng tự mình đứng ra bảo vệ Lôi Anh Phu, phía trước đã nói qua rồi. Đến sau Hội nghị Lư Sơn, Lôi Anh Phu lại một lần nữa gặp rắc rối.

Bành Đức Hoài và Hoàng Khắc Thành chịu sự xử lý sai lầm, Phòng Tác chiến Tổng tham mưu trở thành mục tiêu bị một số kẻ nhắm vào, Bộ trưởng Vương Thượng Vinh và Phó bộ trưởng Lôi Anh Phu chịu sự công kích ác ý.

Có người đi kiện cáo với Trung ương và Quân ủy Trung ương:

“Vương Thượng Vinh là con nuôi của Bành Đức Hoài, Lôi Anh Phu là hồng nhân lớn của Bành Đức Hoài, Bành răm rắp nghe theo bọn họ.”

“Phòng Tác chiến dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Bành, Vương, Lôi là những kẻ đáng để Trung ương sát sao chú ý…”

Khoảng thời gian đó Lôi Anh Phu rất phi muộn, anh vốn dĩ có thể tìm Chu Ân Lai để giãi bày nỗi uất ức, anh có thể gặp Chu Ân Lai bất cứ lúc nào. Khi kháng Mỹ viện triều, anh đến Phòng Tác chiến Tổng tham mưu nhậm chức phó bộ trưởng, từng viết thư cho Chu Ân Lai, muốn chuyên tâm làm tác chiến. Chu Ân Lai chỉ thị: “Đồng ý. Nhưng cậu bắt buộc phải ở chỗ tôi (Tây Hoa Thử), gọi là có mặt ngay, không thể tháo mũ.” Cho nên, Lôi Anh Phu sau khi đến Phòng Tác chiến Tổng tham mưu, từ đầu đến cuối vẫn kiêm nhiệm chức vụ cố vấn quân sự cho Chu Ân Lai. Anh bất cứ lúc nào cũng có thể tìm Chu Ân Lai giãi bày uất ức, nhưng anh đã không làm thế. Anh cho rằng làm như vậy không quá phù hợp với nguyên tắc tổ chức. Sao lại có thể vì chuyện cá nhân mà vượt qua tổ chức để trực tiếp tìm thủ tướng chứ?

Thế nhưng, trong lòng anh vẫn hy vọng thủ tướng có thể bày tỏ thái độ. Dù sao thì thủ tướng cũng là người hiểu anh.

Một hôm, Chu Ân Lai triệu tập các vị tướng lĩnh như Lý Phú Xuân, Trần Nghị, Long Hạc... họp tại Tây Hoa Thử, gọi cả Vương Thượng Vinh và Lôi Anh Phu cùng tham gia.

Trước cuộc họp, Chu Ân Lai dùng giọng điệu ôn hòa mang chút hương vị Hoài An của mình nói: “Vương Thượng Vinh, Lôi Anh Phu và Phòng Tác chiến, là một lòng một dạ với Trung ương. Họ và các đồng chí Bành Đức Hoài, Hoàng Khắc Thành là quan hệ công tác bình thường, Chủ tịch Mao rõ việc này, một số bàn tán bên ngoài là không thỏa đáng.”

Trần Nghị tính tình nhanh nhẹn nói câu nào trúng câu ấy, liền tiếp lời ngay: “Thủ tướng này, tình hình của Lôi Anh Phu thì ngài là người rõ nhất rồi.”

H Long hùa theo gật đầu: “Cậu ta sao lại phản đảng cơ chứ? Chủ tịch Mao cũng rõ mồn một cơ mà.”

Lý Phú Xuân hút thuốc lá nói: “Đúng vậy, ai cũng biết Lôi Anh Phu vẫn luôn làm việc bên cạnh thủ tướng, tình hình của cậu ta thì thủ tướng có quyền lên tiếng nhất.”

Những lời nói trước cuộc họp này, khiến Vương Thượng Vinh và Lôi Anh Phu nhanh chóng được giải thoát, trút bỏ gánh nặng, tập trung tinh thần quay trở lại đầu tư cho công việc.

“Cách mạng Văn hóa” bùng nổ, bọn Lâm Bưu, Giang Thanh, Khang Sinh, vì để cướp đảng đoạt quyền, trước tiên nắm lấy “cây súng” và “cây bút”, đấu tranh trong quân đội rất gay gắt.

Nhiếp Nguyên Tử ở Đại học Bắc Kinh dưới sự ám chỉ và sai sử của Khang Sinh, đã viết tấm đại tự báo đầu tiên, khiến Đại học Bắc Kinh trở thành một điểm nóng của phong trào lúc bấy giờ. Đến cuối tháng 7 đầu tháng 8, khuôn viên Bắc Kinh náo loạn dữ dội, hai quan điểm hai luồng ý kiến giao tranh kịch liệt, có mấy chục học sinh liên hợp viết đại tự báo phản đối Nhiếp Nguyên Tử. Giang Thanh và Khang Sinh đến Bắc Kinh tọa trấn ủng hộ Nhiếp Nguyên Tử, những học sinh phản đối Nhiếp Nguyên Tử này bầu ra hai đại biểu cùng Giang Thanh tranh luận kịch liệt, hai học sinh này, một người là con gái của H Long, một người chính là con gái của Lôi Anh Phu.

Cuộc tranh luận đó kéo dài hơn ba tiếng đồng hồ.

Nói thực ra thì, hai nữ sinh này lúc bấy giờ chỉ được mấy chục con em cán bộ cao cấp đề cử ra, không có cơ sở quần chúng nào cả, cho nên rất nhanh liền bị đánh gục, bị bắt đi.

Giang Thanh bị mấy chục con em cán bộ cao cấp này vây quanh chất vấn, tranh luận hơn ba tiếng đồng hồ, nghẹn một bụng tức tối, vừa về đến nơi liền đòi gặp Mao Trạch Đông.

Ngày 7 tháng 8, Mao Trạch Đông tiếp kiến Giang Thanh và Khang Sinh. Giang Thanh vừa bước vào cửa liền nói thêm mắm thêm muối rằng: “Chủ tịch ạ, cháu ở Bắc Kinh bị vây hãm ròng rã hơn ba tiếng đồng hồ, đó quả thực là một trận chiến ác liệt, tuyến phản động tư sản vô cùng cuồng ngông đấy ạ…”

Mao Trạch Đông bình thản không dao động, ngồi ở đó hút thuốc. Ông thừa rõ cái tật xấu của Giang Thanh.

“Hai kẻ đứng đầu xướng xỏ, một là con gái của Hạ Long, một là con gái của Lôi Anh Phu.” “Đều chỉ là những đứa trẻ con.” Mao Trạch Đông thản nhiên nói.

“Vấn đề chính là ở chỗ này. Những kẻ đứng ra đều là trẻ con, bọn chúng làm loạn như thế, chứng tỏ đằng sau có kẻ chống lưng, chính là những người như Hạ Long và Lôi Anh Phu!”

Mao Trạch Đông xua tay: “Cậu đừng nói nữa. Lôi Anh Phu lớn lên bên cạnh tôi từ nhỏ, cậu ta là người của chúng ta, cậu đừng làm rối loạn cả trận tuyến lên như thế. Tình hình của Hạ Long Trung ương cũng biết rõ, mau thả các cháu ra đi.”

Cứ như vậy, Mao Trạch Đông đã bảo vệ Hạ Long và Lôi Anh Phu, bảo vệ con cái của họ. Giang Thanh vấp phải tường đá, liền nảy ra một kế, đem lời nói của Mao Trạch Đông truyền đạt lại cho Hạ Long, Lôi Anh Phu và những người khác, mục đích không ngoài hai chữ “lôi kéo”, tất nhiên, mục đích ấy đã không đạt được.

Khang Sinh có đầu óc hơn Giang Thanh. Khi Giang Thanh đến chỗ Mao Trạch Đông mách lẻo, ông ta không nói nhiều. Ngay ở Diên An, ông ta đã biết rõ thân thế bối cảnh của Lôi Anh Phu, ông ta hiểu rằng, dựa vào biểu hiện của mấy đứa trẻ mà khép tội một người như Lôi Anh Phu là điều hoàn toàn không thể, kêu gào nhiều chỉ tổ làm Mao Trạch Đông nổi giận.

Khang Sinh tỏ ra điềm nhiên như không, từ chỗ Mao Trạch Đông trở về, trong lòng đã vạch sẵn chủ ý. Người tài mà Mao Trạch Đông phát hiện ra thì nhiều, nhưng bị đánh đổ thì không bao nhiêu, mấu chốt nằm ở chỗ có “thay đổi” hay không, có thoái hóa thành “phần tử tư sản”, “kẻ cầm quyền đi theo con đường tư bản trong đảng” hay không.

Ông ta là một tay lão luyện trong việc chỉnh đốn người khác, lập tức tổ chức lực lượng thu thập tài liệu, thêu dệt “tội danh”, chưa đầy một tháng đã tung ra một phần “tài liệu chứng cứ tội phạm” về cái gọi là “đặc vụ chiến lược”, đó là “chứng cứ” đủ để khép tội chết.

Giang Thanh cùng Khang Sinh mang chồng tài liệu “chứng cứ tội phạm” dày cộp này giao tận tay Chu Ân Lai, bọn họ muốn tạo áp lực ép Chu Ân Lai phải bày tỏ thái độ. Lôi Anh Phu vẫn luôn làm việc bên cạnh ông, giờ đây “chứng cứ sắt” đã như núi, xem ông biểu thái thế nào?

Trong cục diện hỗn loạn lúc bấy giờ, có những vấn đề nhất thời chưa thể làm sáng tỏ, trước khi vấn đề được làm rõ, Chu Ân Lai quả thực rất khó đưa ra thái độ, đành chuyển tài liệu đó lên cho Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông sau khi xem xong những tài liệu này, trong hoàn cảnh khi ấy cũng khó lòng một câu phủ định ngay, bèn cầm bút phê tám chữ: “Không thể không tin, không thể hoàn toàn tin.” Đây là một thái độ có giữ lại khoảng trống, khiến mưu đồ muốn mượn tay vùi dập cho chết Lôi Anh Phu của Giang Thanh và Khang Sinh đổ bể.

Nhưng bọn chúng cũng có được cơ hội tiếp tục bức hại Lôi Anh Phu, đem giam giữ Lôi Anh Phu để điều tra xét hỏi, đồng thời lục soát nhà ông.

Trong lúc lục soát nhà, bọn chúng tịch thu được một bức ảnh chụp Lôi Anh Phu hồi năm 1946 khi làm việc ở Ban Điều hành Quân sự. Hồi đó, đại diện quân đội ta làm việc trong Ban Điều hành Quân sự mặc trang phục giống hệt như quân đội Quốc Dân Đảng, lại còn mang cả quân hàm. Giang Thanh vừa nhìn thấy bức ảnh liền coi như vớ được báu vật, lập tức lái xe đến Điếu Ngư Đài, gây khó dễ cho Chu Ân Lai đang họp ở đó.

Vừa bước chân vào phòng họp, Giang Thanh liền lớn tiếng tuyên bố: “Lôi Anh Phu phản Lâm Bưu, phản Khang Sinh, hắn ta chính là muốn soán đoạt quyền lãnh đạo quân đội của Chủ tịch Mao!” Những người tham gia cuộc họp đều ngơ ngác chẳng hiểu mô tê gì trước màn tuyên bố không đầu không cuối ấy. Trong lúc mọi người còn đang ngẩn ngơ, Giang Thanh giơ cao bức ảnh lên: “Tôi có chứng cứ! Các đồng chí xem, đây chính là chứng cứ thép. Các tiểu tướng Hồng vệ binh đã lập công lớn. Lục soát ra được, đào ra được một quả bom hẹn giờ, một tên đặc vụ chiến lược của Quốc Dân Đảng!”

Sự biến đổi đột ngột khiến những người tham dự cuộc họp không nắm rõ tình hình, thấy Giang Thanh tay cầm “chứng cứ”, ai nấy đều không khỏi kinh ngạc, chẳng một ai lên tiếng.

Giang Thanh cười đắc ý, vừa bước vào trong vừa nhìn Chu Ân Lai nói: “Thủ tướng đấy, Lôi Anh Phu sớm đã là tiểu sĩ quan của Quốc Dân Đảng, hắn ở bên cạnh anh lâu như vậy, anh có biết không?”

“Để tôi xem nào.” Chu Ân Lai hết sức bình tĩnh.

“Anh xem, anh xem bức ảnh này đi.”

Chu Ân Lai nhận lấy bức ảnh, chỉ nhìn một cái liền lớn tiếng nói: “Không đúng. Đây là ảnh chụp ở Ban Điều hành Quân sự. Các đồng chí xem, cậu ấy vẫn còn mang băng tay của Ban Điều hành Quân sự cơ mà, đây không phải quan của Quốc Dân Đảng, mà là quan của Chủ tịch Mao.”

Giang Thanh sững người, nhìn chằm chằm vào bức ảnh không nói nên lời.

Đúng lúc ấy Diệp Kiếm Anh bước vào phòng họp. Chu Ân Lai lập tức lên tiếng gọi: “Soái Diệp, anh xem bức ảnh này có phải chụp ở Ban Điều hành Quân sự hay không?”

Diệp Kiếm Anh nhận lấy bức ảnh híp mắt nhìn, gật đầu nói: “Đúng vậy, chụp ở Ban Điều hành Quân sự.” Ông liếc nhìn Giang Thanh một cái, rồi nói thêm: “Cái này còn do chính tay tôi chụp đấy chứ.”

Trong phòng họp xôn xao hẳn lên, Giang Thanh vô cùng bẽ mặt, đành miễn cưỡng nói: “Chúng tôi còn rất nhiều chứng cứ khác, vấn đề của hắn còn nhiều lắm, sớm muộn gì cũng sẽ công bố cho các đồng chí.”

Để kiếm cho ra một số “chứng cứ” chắc như đinh đóng cột, bọn chúng đã giam cầm Lôi Anh Phu ròng rã tám năm trời, dùng vô số cực hình, đánh đến mức xương sống của Lôi Anh Phu rỉ cả dịch tủy, vết thương cuối cùng biến thành một khối u. Bác sĩ báo cáo với tổ chuyên án: nhiều nhất chỉ sống được ba tháng.

Tổ chuyên án quyết định phẫu thuật cho Lôi Anh Phu, nhưng Lôi Anh Phu không đồng ý. Trong lòng ông thừa hiểu, tình trạng hiện tại của bản thân, mang thân phận “kẻ mang tội” để bước lên bàn mổ thì hoàn toàn không có gì đảm bảo, hễ lên bàn mổ là chắc chắn chết không nghi ngờ gì.

Tổ chuyên án triệu tập vợ của Lôi Anh Phu là Lưu Cát Phi đến, bắt cô ký tên đồng ý phẫu thuật. Lưu Cát Phi cũng hiểu rõ ngọn ngành lợi hại trong đó, kiên quyết không ký, lạnh lùng bác bỏ: “Lôi Anh Phu bị giam giữ tám năm trời, các anh không cho gặp mặt, bây giờ sắp chết rồi, các anh muốn bắt tôi phải gánh cái trách nhiệm lịch sử này ư? Đừng hòng!”

Trở về nhà, tâm trạng Lưu Cát Phi mãi không sao bình yên nổi. Bây giờ đã là năm 1973, Lâm Bưu từ lâu đã gãy kích chìm cát, bộ mặt thật của “Bè lũ bốn tên” cũng ngày càng bị nhân dân nhìn thấu. Cô cảm thấy đã đến lúc phải nói ra những lời đáy lòng, bèn âm thầm viết một bức thư cho Diệp Kiếm Anh, giãi bày nỗi oan khuất và hoàn cảnh nguy ngập hiện tại của Lôi Anh Phu, trực tiếp gửi đến tay Diệp Kiếm Anh.

Diệp Kiếm Anh đọc xong thư, liền cầm bút viết ngay bốn chữ: “Hủy bỏ giám sát”. Sau đó, đem bức thư đã phê duyệt gửi cho Chu Ân Lai.

Chu Ân Lai lúc bấy giờ đã chẩn đoán xác định mắc bệnh ung thư bàng quang. Nhìn thấy thư của Lưu Cát Phi gửi đến, khóe mắt ông lập tức ẩm ướt. Do sự hành hạ của bệnh tật, tay ông viết chữ đã hơi run run, nhưng ông vẫn cố cầm bút, viết ra mấy chục điều ý kiến. Từ vấn đề chính trị cho đến y tế và người nhà ở lại chăm sóc, ông đều nghĩ tới cả. Ông viết: “Các đồng chí không thể dùng thái độ đối xử với kẻ địch để đối xử với đồng chí Lôi Anh Phu. Về chính trị phải hủy bỏ giám sát, do đồng chí Lưu Cát Phi ở lại chăm sóc, đồng hành. Phàm là những báo cáo và tài liệu mà Lưu Cát Phi có thể nghe được, đều phải cho đồng chí Lôi Anh Phu xem, để đồng chí ấy được nghe. Phải tổ chức chuyên gia và bác sĩ hội chẩn cho Lôi Anh Phu, vấn đề phẫu thuật thì phải đợi Trung ương phê chuẩn...”

Chỉ thị của Chu Ân Lai được ban xuống, các bác sĩ nhìn thấy đều rơi nước mắt. Lôi Anh Phu lúc bấy giờ không hề biết Thủ tướng đã mang trọng bệnh ung thư, ông cũng rơi nước mắt, nhưng đó là giọt nước mắt của sự cảm động và biết ơn.

Trải qua quá trình chữa trị lâu dài và chu đáo, Lôi Anh Phu — người từng bị phán “tối đa chỉ sống được ba tháng” — đã kỳ diệu thoát khỏi cửa tử, sống khỏe mạnh cho đến tận ngày nay. Thế mà người đã bảo vệ ông, ban cho ông sinh mệnh thứ hai là Chu Ân Lai, lại quá vội vã rời xa nhân dân mà ông hết mực yêu sâu sắc.

Mỗi khi nghĩ đến điều này, Lôi Anh Phu lại trào dâng nước mắt, không sao kìm nén nổi.