Khuôn mặt anh ta hơi gầy. Kiểu mặt gầy làm nổi bật lên những đường nét góc cạnh, rất ra dáng nam nhi. Chỉ có điều vẻ bề ngoài bặm trợn thì đã đành, đằng này anh ta lại mặc cảnh sát phục, bên hông lúc nào cũng giắt súng, người nào nhìn thấy không khỏi trong lòng phải lẩm bẩm dè chừng. Nhưng chúng tôi gặp nhau thì rất thân thiết, có thể thoải mái “chém gió”.

Anh thấy “Chủ tịch Mao” trên màn ảnh diễn có giống không?

Bề ngoài giống nhưng tâm hồn lại khác, thiếu đi phần máu thịt và tính cách.

Là một cận vệ bên người, cậu từng có thời gian rất gần gũi với Chủ tịch Mao chứ?

Ăn mặc ở đi, hình bóng không rời.

Trò chuyện nhiều rồi, tâm trạng liền không thể bình lặng. Cảm thấy Mao Trạch Đông là con người chứ không phải thần linh. Nhưng ông quả thực là một vĩ nhân, một vĩ nhân cực kỳ vĩ đại.

Vệ sĩ trưởng Lý Ngân Kiều đã về. Cầm lấy bản quyết tâm thư do tôi viết sẵn: Tôi có hy sinh bản thân cũng phải bảo vệ cho bằng được Chủ tịch Mao.

“Haha, cậu còn có thể viết ra một câu sống động cơ đấy. Một câu mà sai tận hai chữ.” Vệ sĩ trưởng hiếm hoi lắm mới cười, hất mái tóc đen nhánh sang một bên: “Đi thôi, đi gặp Chủ tịch Mao với tôi.”

Bước vào phòng làm việc của Mao Trạch Đông, tôi lập tức há hốc miệng: Chúa ơi, nhiều sách thế này! Còn nhiều hơn số chữ tôi biết đến cả ngàn lần, khắp phòng giá sách như muốn nứt toác ra. Mao Trạch Đông đang ngồi trên một chiếc ghế mây cúi đầu đọc sách. Ánh đèn chói lọi, toàn thân ông tỏa ra thứ ánh sáng dài ngắn không đều giống như bông lúa mì, tôi không biết có phải do nước mắt khúc xạ hay không, cứ ngỡ Mao Trạch Đông quả thực toàn thân phát sáng.

“Chủ tịch, cậu ấy đến rồi.” Vệ sĩ trưởng nhỏ giọng báo cáo.

“Ừm, cậu tên là gì thế?” Mao Trạch Đông vẫn đang đọc sách. Hỏi liền hai lần không nghe thấy trả lời, ông mới chậm rãi quay đầu lại.

Tôi ngẩn ngơ đứng như trời trồng, không tiếng động. Nước mắt tuôn rơi như một dòng sông nhỏ.

Mao Trạch Đông đứng dậy đi đến bên cạnh tôi. Bàn tay to nhẹ nhàng đặt lên đỉnh đầu tôi, xoa xoa mái tóc, cứ thế tùy tiện vỗ một cái: “Hè. Vẫn còn là một đứa trẻ cơ à.”

Thế là, tôi bừng tỉnh, ánh sáng thu lại, nhìn rõ một khuôn mặt vốn dĩ đã quen thuộc. Bản năng thốt lên một tiếng: “Chủ tịch Mao!”

“Ừ,” Mao Trạch Đông gật đầu, “Cậu tên là gì thế?”

“Phong Diệu Tùng.”

“Ồ, thế cậu có phải là Phong Diệu Tùng ở thành phố Khai Phong, Hà Nam không?”

“Không phải ạ. Là chữ “phong” trong một bức thư hai bức thư.”

“Hahaha.” Mao Trạch Đông cười sảng khoái, ngón tay ấn lên chiếc cúc áo thứ hai trước ngực tôi: “Mặc dù cậu có mấy bức thư đi nữa, không mở phong thư ra thì cậu cũng không nhìn thấy thư đâu hửm. Đó chỉ là một chữ thôi. Đã hiểu chưa?”

Tôi chớp chớp mắt, ra vẻ ta đây đã hiểu rồi gật gật đầu.

“Năm nay bao nhiêu tuổi rồi?”

“Mười sáu ạ.”

“Bố mẹ làm nghề gì?”

“Bố kéo xe kéo, mẹ ở nhà.”

“Lại là một dáng vẻ con lạc đà nữa sao. Thế bản thân cậu trước kia làm gì?”

“Làm học việc ở tiệm bánh ngọt. Năm ngoái công hội đưa tôi đến phân cục cảnh vệ sở công an tỉnh để học tập. Sau đó, sảnh trưởng Vương Phương dẫn tôi đến Bắc Kinh…”

“Tôi vì nhân dân phục vụ, phải suy nghĩ giải quyết rất nhiều việc lớn của quốc gia, một số việc của bản thân liền không lo xuể, muốn nhờ cậu giúp một tay. Cậu giúp tôi, cũng là gián tiếp phục vụ nhân dân, chúng ta phân công khác nhau thôi. Phân công thế này cậu có đồng ý không?”

Tôi dùng sức gật đầu: “Đồng ý ạ.”

“Ừm, vậy hãy xem chúng ta ai phục vụ tốt hơn nhé.” Mao Trạch Đông nắm lấy tay tôi, nhẹ nhàng lắc lắc. Từ đó, tôi liền ở lại bên cạnh ông.

Lại đến ca trực chính của tôi. Vệ sĩ Trương Tiên Bằng dặn dò: Chủ tịch Mao vẫn chưa ngủ, cậu phải chú ý đấy.

Tôi liền có chút căng thẳng. Vệ sĩ trưởng từng nói, cứ mỗi khi có việc lớn, Mao Trạch Đông thường mấy ngày mấy đêm không ngủ, căng thẳng mệt mỏi quá độ, cảm xúc rất dễ dao động. Cận vệ vừa phải khuyên ông ăn uống ngủ nghỉ, vừa không thể ảnh hưởng đến việc suy nghĩ và làm việc của ông. Không chỉ cần trung thành, mà còn phải đủ sự lanh lợi. Bằng không, Chủ tịch cũng có lúc nổi nóng đấy.

Hôm nay. Mao Trạch Đông đang làm việc trong phòng sách, hai chồng tài liệu đều cao tới một thước. Tay trái ông kẹp thuốc lá, tay phải cầm bút, lúc đọc sách mày hơi nhíu lại, vô cùng tập trung. Trước khi đặt bút phê thị, đôi lúc còn mút mút môi.

Tôi nhẹ nhàng bước đến bên bàn làm việc của Chủ tịch, bưng gạt tàn đi. Cha mẹ ơi! Riêng tàn thuốc cũng đủ cho bốn người chúng tôi hút một ngày. Lúc đó, tôi không hiểu nicotin là gì, nhưng cũng biết hút thuốc nhiều sẽ hay hoúng hắng ho, đau cổ họng. Liền làm theo cách vệ sĩ trưởng dạy, bẻ gãy mấy điếu thuốc của Chủ tịch, cắm nửa điếu nửa điếu vào tẩu.

Ánh mắt tôi rơi vào chén trà. Theo quy tắc, khoảng một tiếng châm thêm nước một lần… thế nhưng Mao Trạch Đông đã nâng chén trà lên. Hỏng rồi, hết nước rồi. Cùng lúc Chủ tịch đặt chén trà xuống. Mi mắt khẽ nhướng lên, ánh mắt lướt qua mặt tôi rồi rời đi ngay, chén trà chạm bàn phát ra tiếng động. Trái tim tôi liền chấn động theo. Vội đi lấy chén.

“Ừm.” Mao Trạch Đông hắng giọng một tiếng. Tay tôi run lên, rụt lại. Chủ tịch đã với lấy chén trà, mi mắt cụp xuống, ánh mắt đi theo sống mũi, nhìn vào trong chén. Đặt cây bút chì đỏ xanh từng làm thay đổi giang sơn ấy xuống, bất chợt thò ba ngón tay vào trong chén nước, khoắng một cái, trà thừa chui vào miệng, nhân tiện dùng mu bàn tay quẹt một cái lên khóe miệng dính nước, động tác tự nhiên thuần thục, giống như một lão nông dân.

Tôi há hốc mồm kinh ngạc.

Chủ tịch vừa nhai, vừa khẽ lắc khẽ gõ chén trà, vừa tiếp tục xem tài liệu. Trong cổ họng phát ra tiếng ực rõ mồn một khi nuốt xuống. Ánh mắt vừa rời khỏi tài liệu, ngón tay lại thò vào trong chén, khoắng chút trà thừa cuối cùng vào miệng, chén trà liền phát ra tiếng động đặt mạnh lại lên bàn.

Tôi vội vàng cầm chén trống không đi thay trà.

Mao Trạch Đông thích uống trà Long Tỉnh, một ngày ít nhất đổi trà mới hai lần. Tôi nhỏ giọng báo cáo với vệ sĩ trưởng: “Chủ tịch ăn cả lá trà, có phải chê nước trà không đậm không?”

Lý Ngân Kiều hoàn toàn không coi là chuyện to tát: “Ăn trà thì sao chứ? Ở Thiểm Bắc đã ăn rồi. Đã có thể giúp tỉnh táo, vứt đi chẳng phải là lãng phí sao?”

Trời dần tối xuống. Tôi để ý thấy đôi chân đi giày vải đen tròn của Mao Trạch Đông thỉnh thoảng lại dậm dậm xuống đất. Ban đầu tưởng ông ngồi lâu nên vận động khí huyết, số lần nhiều lên, chợt nhớ ra điều gì, vội đi xem nhiệt độ. Quả thực tệ hại, mới có mười ba độ.

Lúc đó, hệ thống sưởi ở Trung Nam Hải cung cấp không tốt, nhiệt độ phòng thường xuyên không đảm bảo được hai độ. Tôi nhìn bầu trời đã tối sầm lại thầm suy tính, liền nghĩ ra một cách, ra ngoài rót hai chiếc túi sưởi. Tôi ngồi xổm xuống bên bàn làm việc của Mao Trạch Đông, nhẹ nhàng, nhẹ nhàng áp túi sưởi lên mu bàn chân Chủ tịch. Chiếc chân đó không còn dậm xuống đất nữa, đã yên tĩnh lại. Tôi xoa bóp đôi chân cho Chủ tịch một lượt, sau đó lùi người ngẩng đầu lên. Đang định đứng dậy rời đi, thì bỗng khựng lại.

Ngay trên đỉnh đầu tôi, ló ra một khuôn mặt thân thiết. Đỏ hồng. Ánh mắt ấm áp tựa như ánh nắng mùa đông, nhìn tôi, nhìn tôi… Bỗng nhiên, khóe miệng ấy giật giật hai cái, đôi mắt trở nên ẩm ướt: “Tốt, rất tốt, cảm ơn, cảm ơn cậu.”

Hốc mắt tôi chốc lát cũng ẩm ướt theo, nhẹ nhàng lùi sang một bên.

Đến lúc phải thay nước túi sưởi, tôi nhân cơ hội nhắc nhở ông: “Chủ tịch, ngài nên ăn cơm rồi.”

Mao Trạch Đông đang phê viết gì đó. Đầu cũng không ngẩng lên nói: “Sao lại ăn cơm nữa rồi?” Tôi nói: “Ngài đã gần mười tiếng không ăn gì rồi ạ.”

“Đã lâu thế cơ à?” Mao Trạch Đông viết xong mấy chữ cuối cùng, ngẩng đầu nhìn tôi, lại nhìn ra ngoài cửa sổ, nghĩ ngợi rồi nói: “Ừm, vậy làm chút cơm đi.”

Phần lớn thời gian Mao Trạch Đông ăn cơm một mình, hoặc trong phòng sách, hoặc trong phòng ngủ. Do tôi dùng hộp cơm xách tới, hai món một canh, một bát cơm nhị mễ (gạo tẻ và kê nấu lẫn với nhau). Hai đĩa nhỏ, ớt và dưa phụ. Trừ khi có khách, Mao Trạch Đông ăn cơm tay không rời sách. Ông ngồi nghiêng trên ghế gỗ, dán mắt vào tờ báo. Chắc là đọc được một bài báo hay, bữa cơm hôm đó liền sinh ra điểm đặc sắc: hai mắt có thần, sắc mặt thay đổi phập phồng theo tờ báo. Miệng vô vị, động tác nhai lặp đi lặp lại một cách đơn điệu. Tay phải giống như một cánh tay cơ học, di chuyển giữa đĩa thức ăn và miệng, đôi đũa từ đầu đến cuối chỉ rơi vào đúng một vị trí của một đĩa. Kết quả, một đĩa rau muống xào chỉ gắp đi chưa tới nửa bên, đôi đũa liền không gắp tới rau được nữa.

Tôi lặng lẽ xoay đĩa thức ăn, để đũa của Chủ tịch rơi vào vị trí có rau, lại kịp thời đổi vị trí của hai đĩa mặn chay cho nhau.

“Hử?” Mao Trạch Đông nhai mấy miếng, đột nhiên khựng lại, ánh mắt chuyển hướng về bàn ăn, lộ ra vẻ cảnh giác, dường như đang nói: “Mùi vị không đúng nha!” Ông muốn nhổ thức ăn trong miệng ra, tôi vội nói: “Là em đổi chỗ hai đĩa thức ăn cho nhau ạ.”

“Ừm.” Mao Trạch Đông thở phào một hơi, nuốt thức ăn trong miệng xuống. “Ta bảo sao thấy không đúng mà. Ban nãy còn kêu lục cục, sao chốc lát lại mềm nhũn thế này…” Ánh mắt ông lại chuyển về tờ báo. “Chủ tịch, lúc ăn cơm thì đừng đọc nữa, ảnh hưởng tiêu hóa ạ.” Chút kiến thức này là do bác sĩ y tế dạy tôi. Chủ tịch vậy mà lại nghe lời khuyên, đặt báo xuống nâng bát lên, ba đũa hai miếng đã tống cơm vào miệng, rồi buông đũa, cầm tờ báo đi về phía bàn làm việc. Tôi xông lên kéo tay áo ông: “Chủ tịch, xin ngài cùng tôi ra ngoài đi dạo đi.”

Mao Trạch Đông chằm chằm nhìn tôi, dùng âm mũi phát ra tiếng “hừ” một cách kéo dài: Quan mới nhậm chức ba đốt lửa cơ à.

Mao Trạch Đông khi đi dạo trong sân rất thích hít thở sâu, mỗi lần hít vào thở ra đều phát ra tiếng động kéo dài, đôi khi trong lồng ngực còn phát ra một âm thanh dài tựa tiếng rồng ngâm. Ông cảm thấy như vậy rất thoải mái.

“Mấy phút rồi?” Mao Trạch Đông hỏi. “Đừng vội, mới năm phút thôi ạ.”

“Tiểu Phong à, trong các loài động vật thì con gì bay nhanh nhất?”

“Đại khái là… chim nhạn? Thiên nga ạ!”

“Không phải, không phải. Nói cho cậu biết nhé, là một loại chim yến mưa, còn gọi là chim én núi.”

“Vậy thì em biết rồi, lông đuôi nhọn hoắt giống như cái kim.”

“Thế cậu nói xem loài động vật nào bay cao nhất?”

“Con đại bàng ạ.”

“Cậu phân biệt không nổi đại bàng và kền kền rồi. Loài bay cao nhất là kền kền, viết thế này.” Mao Trạch Đông nắm lấy một bàn tay của tôi, viết lên lòng bàn tay. Tôi thấy nhột, nhịn thế nào cũng không kìm được muốn cười. Mao Trạch Đông liền dứt khoát nắm chặt không buông, viết thêm mấy lần nữa, “Đừng có cười mãi, biết viết chưa hả? Kền kền, kền kền, có thể bay trên bầu trời đỉnh Everest, bay trên bầu trời đỉnh núi cao nhất thế giới…” Ông vừa nói vừa cố tình cù lét tôi.

“Kền kền, kền kền, em biết viết rồi, biết viết rồi ạ.” Lòng bàn tay tôi ngứa ngáy đến mức liều mạng rụt về.

“Bây giờ là mấy phút rồi?”

“Em có một cảm giác, đồng hồ của ngài đã phạm sai lầm về đường lối rồi, đang đi lùi, đang đi thụt lùi ạ.”

“Không có. Chủ tịch, đồng hồ của em chưa bao giờ đi ngược lại cả.”

“Một, hai, ba, bốn…”, Mao Trạch Đông bắt đầu tản bộ, đếm đến một trăm hai mươi nhịp, chuẩn bị bước vào cửa phòng sách, “Bây giờ là mười phút rồi.”

Tôi nói: “Chủ tịch, ngài nên nghỉ ngơi rồi ạ.”

“Không thể ngủ được đâu.” Mao Trạch Đông dùng ngón tay gõ gõ lên chồng tài liệu trên bàn, “Cậu phục vụ rất tốt, tôi mà không xem hết số tài liệu này, thì coi như thua cậu rồi đấy.”

Đến giờ giao ban, tôi dặn dò vệ sĩ Điền Vân Ngọc: Chú ý một chút, Chủ tịch vẫn chưa ngủ đâu.

Mao Trạch Đông mấy ngày nay tâm trạng vui vẻ, điều này ít nhiều có liên quan đến việc Dung Quốc T Đoàn giành lại chức vô địch thế giới. Vừa hay trong ngoài nước không có việc gì lớn, vui rồi, ông cũng chơi vài ván “bóng bàn”.

Chiều hôm đó, Mao Trạch Đông tản bộ trong sân, ba người chúng tôi là vệ sĩ trực ca phụ đang đánh bóng bàn. Mao Trạch Đông nhìn thấy, liền bước vào tham gia: “Tôi cũng đến chơi bóng nhỏ một chút xem nào.”

Nói thật lòng, kỹ năng chơi bóng của tôi tuy kém, nhưng nếu thi đấu nghiêm túc, chưa chắc đã thua Mao Trạch Đông. Thế nhưng, sao tôi nỡ lòng nào thắng lão nhân gia ông chứ? Liền ngoan ngoãn đánh bóng sang phía Chủ tịch.

Mao Trạch Đông đánh bóng thì không ngoan ngoãn chút nào, giống như cách ông chỉ huy chiến tranh du kích, chiến tranh vận động vậy, bất chấp nguy hiểm đánh bóng ra ngoài và rơi vào lưới, cố hết sức đánh ra những đường bóng biến hóa: quả bóng khi rơi lúc gần lúc xa, lúc trái lúc phải. Thế là tôi cứ phải chạy đông chạy tây không kịp thở, mồ hôi vã ra như mưa.

Tôi đánh sang một quả bóng cao. Mao Trạch Đông bỗng trừng to mắt, làm ra vẻ hung hổ dán chặt vào góc bàn bên phải của tôi. Với trình độ đánh bóng của Mao Trạch Đông, muốn đánh bóng vào góc bàn bên phải không phải chuyện dễ, nhưng tôi vẫn chuẩn bị sẵn sàng tinh thần đỡ bóng phòng hờ bóng rơi vào bàn.

Vợt bóng của Mao Trạch Đông vung được nửa đường, bỗng rụt về trước ngực. Một cú đẩy, chỉ là một cú đẩy nhẹ nhàng. Quả bóng bàn liền bay về góc bàn bên trái của tôi. Tốc độ bóng rất chậm, nhưng trọng tâm cơ thể tôi đã lệch sang phải, trong lúc vội vàng xoay người, liền mất thăng bằng, suýt thì ngã chúi xuống đất, lảo đảo lùi lại hai bước, trơ mắt nhìn quả bóng rơi xuống góc bàn bên trái, tiếp theo đó lại không hoảng không loạn nảy lên, rơi xuống mặt đất.

Mao Trạch Đông cười ha hả, mút mút môi dưới, chân mày và khóe mắt lộ ra biểu cảm sống động: “Dương đông kích tây, đánh cho cậu đầu đuôi không lo xuể.”

Thế là, mọi người đều vui vẻ cười lên. Có thể khiến Mao Trạch Đông vui vẻ, thả lỏng bộ não đang quá tải mệt mỏi, từ trước đến nay vẫn luôn là tâm nguyện của mấy anh em cận vệ chúng tôi.

Đánh xong một ván bóng, Lý Ngân Kiều tới, gọi chúng tôi đi khiêng ghế sô-fa.

Chiếc ghế sô-fa lớn trong phòng sách của Mao Trạch Đông, chuẩn bị khiêng sang phòng khác. Lý Ngân Kiều chỉ huy mấy anh em cận vệ chúng tôi khiêng. Sô-fa lớn, cửa nhỏ, thử mấy lần không khiêng ra khỏi cửa được, đành phải đặt lại chỗ cũ.

Mao Trạch Đông bước vào, hỏi: “Sao không khiêng ra ngoài thế?”

Tôi nói: “Cửa nhỏ quá, không ra được ạ. Chủ tịch, hay là cứ để lại trong phòng đi ạ?”

Mao Trạch Đông nhìn chúng tôi, đi qua đi lại hai bên ghế sô-fa. Lúc thì nhìn ghế sô-fa, lúc thì đảo mắt nhìn quanh phòng sách, lúc lại liếc mắt nhìn cửa, cuối cùng dừng bước, làm ra vẻ suy nghĩ nghiêm túc. Chúng tôi có chút bất an. Không biết ai lẩm bẩm nhỏ: “Chủ tịch, hay là thôi…”

Mao Trạch Đông dùng tay ra hiệu ngắt lời, thong thả hỏi: “Có một chuyện tôi mãi vẫn không thông nổi. Các cậu nói xem, là xây căn phòng này trước rồi mới khiêng sô-fa tới sau? Hay là kê sẵn sô-fa rồi mới xây ngôi nhà này?”

Chúng tôi lập tức xấu hổ cúi đầu.

Trong không gian tĩnh lặng, có người khúc khích cười trộm, nhỏ giọng nói: “Lúc xây ngôi nhà này, Trung Quốc chắc là còn chưa có sô-fa đâu ạ.”

Mao Trạch Đông mỉm cười, không nói gì nữa, đi ra ngoài tiếp tục tản bộ.

“Còn ngẩn ra đấy làm gì? Khiêng đi.” Lý Ngân Kiều hô lên một tiếng, thế là chúng tôi lại bắt đầu làm việc. Lần này đã động não, chốc chốc lại thay đổi phương thức, cuối cùng cũng dựng đứng chiếc ghế sô-fa lên, đưa phần lưng ghế ra trước tiên, ở một góc độ nào đó kịp thời xoay chuyển, cuối cùng đã khiêng được chiếc ghế sô-fa ra khỏi cửa.

Mao Trạch Đông tản bộ trong sân, chốc chốc lại mỉm cười nhìn chúng tôi. Sô-fa vừa ra khỏi cửa, ông liền đi tới hỏi: “Thế nào, có cảm tưởng gì không?”

Tôi nói: “Đúng là xây nhà trước rồi mới khiêng sô-fa tới sau thật ạ.”

Mao Trạch Đông cười nói: “Tôi cũng nhận được một sự gợi ý, có một chút cảm tưởng. Trên thế giới này làm bất cứ việc gì cũng chỉ sợ hai chữ nghiêm túc, Đảng Cộng sản chúng ta là coi trọng sự nghiêm túc nhất.” Sau đó, Mao Trạch Đông sang thăm Mát-xcơ-va, khi biểu dương công tác của Lý Ngân Kiều, đã cô đọng câu nói này thành: Trên thế giới chỉ sợ hai chữ “nghiêm túc”, Đảng Cộng sản là coi trọng chữ “nghiêm” nhất. Ngày hôm đó, khi gặp gỡ lưu học sinh và thực tập sinh nước ta, ông đã công khai phát biểu quan điểm này.

Mao Trạch Đông dẫn chúng tôi ra hồ bơi học bơi. Ông nói: “Trung Quốc có nhiều sông lớn sông nhỏ biển rộng hồ lớn như thế, các cậu đều là vịt cạn thì không được đâu.”

Mao Trạch Đông đứng giữa làn nước trong hồ, để chúng tôi vây quanh xung quanh ông. Lão nhân gia hứng thú rất cao; lớn tiếng ra lệnh như tập trận: “Nín thở!”

Mấy anh em cận vệ chúng tôi lập tức đều nín thở. Người thì phồng má, người thì trợn mắt.

“Nghe khẩu lệnhụp đầu xuống, đừng sợ — xuống!” Mao Trạch Đông ra lệnh một tiếng, tũm một tiếng, là người đầu tiên úp đầu xuống nước.

Tũm tũm tũm, chúng tôi nối đuôi nhau úp đầu xuống nước.

Chốc lát sau, Mao Trạch Đông ọc một tiếng nhô đầu lên, thấy chúng tôi cũng ngoi đầu lên theo, liền hô: “Thở đi! Lại xuống tiếp nào!”

Thế nhưng, tôi bị sặc nước rồi. Húng hắng ho liên hồi, liền muốn trèo lên bờ.

“Người Chiết Giang mà không biết bơi, đáng đánh đòn.” Mao Trạch Đông không hề đánh đòn tôi, bàn tay to nặng nhẹ vừa phải vỗ lên lưng tôi. Tôi liền ho dữ dội hơn, còn kèm theo cả tiếng cười. Chỉ nghe thấy Mao Trạch Đông hô: “Đừng dùng mũi, dùng miệng mà thở. Nghe lệnh. Nín thở!”

Tũm tũm tũm, chúng tôi lại theo Mao Trạch Đông úp đầu xuống nước. Chẳng mấy chốc lại ọc ọc ọc ngoi lên mặt nước…

Cứ “tũm” “ọc” một hồi như thế, mấy anh em cận vệ chúng tôi vậy mà đều học được bơi. Nhanh thật đấy! Sau đó, chúng tôi đi theo lão nhân gia ông bơi qua sông Cửu Long, bơi qua sông Trường Giang, bơi qua sông Tương Giang… Mao Trạch Đông bơi đến đâu, chúng tôi liền theo đến đó.

Mỗi lần bơi lội xong, dù là trong nhà hay ngoài trời, xuân hạ thu đông. Mao Trạch Đông nhất định phải tắm nắng. Lão nhân gia cực kỳ yêu thích ánh nắng mặt trời. Ông nói: “Con người ấy mà, vẫn phải ra phơi nắng nhiều một chút. Tắm nắng chính là sự sát trùng cho cơ thể, tăng cường khả năng đề kháng.”

Mao Trạch Đông chuẩn bị đi họp, dặn dò tôi: “Cậu mang giày lại đây cho tôi.” Lão nhân gia tiếng Hồ Nam rất nặng, giày không gọi là giày, nghe âm phát ra giống như chữ “đào”. Vừa hay tôi lại là người Chiết Giang, không biết thế nào lại nghe thành chữ “đào”.

Tôi cắm cổ chạy đi, chạy vào nhà bếp.

“Nhanh lên, sư phụ Hầu, đào, mau tìm một quả đào đi. Chủ tịch muốn ăn đào.”

“Đào? Đào…” Sư phụ Hầu cuống cuồng xoay vòng vòng, vỗ đùi một cái, giống như nhớ ra điều gì liền chạy vụt đi. Quả nhiên lợi hại, rất nhanh đã tìm về được một quả đào to.

Tôi nâng quả đào chạy đến phòng sách của Chủ tịch, thở hồng hộc. Dừng lại điều hòa nhịp thở một lúc, mới đi vào…

“Chủ tịch, biếu ngài ạ.” Tôi đưa quả đào qua.

Mao Trạch Đông đặt cuốn “Sở Từ” trong tay xuống, ngẩng đầu nhìn tôi ngẩn người.

Tôi bưng quả đào cũng ngẩn người theo Chủ tịch.

Bỗng nhiên, Mao Trạch Đông phì cười. Nhìn quả đào rồi lại nhìn tôi, càng cười càng vui vẻ.

Thế là, tôi cũng ngượng ngùng cười hì hì. Cười vô cùng cứng nhắc.

“Giày, tôi bảo cậu mang giày lại cơ mà.” Mao Trạch Đông nhấc chân phải lên, tay trái chỉ vào bàn chân nói. Tiếp đó lại nhịn không được mà bật cười. Thừa thắng xông lên, tôi cũng cười thành tiếng. Cười một cách tự nhiên thoải mái.

Tôi xách đôi giày da lớn màu nâu tới cho Chủ tịch; còn về quả đào to hồng bạch mọng nước kia; dĩ nhiên đã chui vào bụng tôi.

Cuộc họp mới tiến hành được một nửa, Lý Ngân Kiều đã nhíu chặt mày lại: “Nói vậy, Chủ tịch đã hai ngày không ngủ, chỉ ăn một bữa cơm đàng hoàng thôi á?”

“Còn uống hai ca trà cháo yến mạch nữa.” Có người nhỏ giọng bổ sung.

Ánh mắt Lý Ngân Kiều lướt qua khuôn mặt của mấy người vệ sĩ, cuối cùng dừng lại trên người tôi: “Tiểu Phong, ca tiếp theo là cậu đúng không?”

“Vâng.” Lông mày tôi nhíu chặt lại, cảm nhận được một thứ áp lực vô hình.

Đây chính là thời điểm trước thềm Mao Trạch Đông phát biểu bài “Về vấn đề xử lý đúng đắn mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân” và triệu tập Hội nghị Quốc vụ tối cao. Mỗi khi có việc lớn, quy luật sinh hoạt không theo quy luật của Chủ tịch lại bị phá vỡ càng thêm vô quy luật.

Mọi người đều biết, Mao Trạch Đông có thói quen ngủ sáng, làm việc vào buổi chiều và ban đêm. Kỳ thực không hẳn là vậy. Hễ gặp chuyện lớn, giấc ngủ của Chủ tịch liền không lấy thời gian làm chuẩn, mà chỉ dựa vào mức độ mệt mỏi của bộ não để quyết định. Cả nước toàn thế giới có tháng nào tuần nào là không xảy ra chút chuyện lớn đâu cơ chứ? Cho nên chúng tôi từ trước đến nay không bao giờ thống kê Mao Trạch Đông mỗi ngày ngủ bao nhiêu tiếng, tính kiểu đó không xuể đâu. Chúng tôi chỉ tính xem Mao Trạch Đông một tuần ngủ bao nhiêu tiếng. Trong trí nhớ của tôi, giấc ngủ một tuần của Mao Trạch Đông chưa bao giờ vượt quá ba mươi tiếng. Có lần ngủ được ba mươi lăm tiếng, mọi người còn vui mừng đến mức uống cả rượu.

Chế độ ăn uống của Mao Trạch Đông vừa tùy tiện, lại vừa khổ hạnh. Quả thực là quá khổ hạnh! Tốt ư? Bốn món một canh. Kém ư? Một bát mì sợi. Rất nhiều lần chỉ dùng ca men đun một ca cháo yến mạch trên bếp điện, ăn kèm với miếng dưa phụ do thư ký sinh hoạt Diệp Tử Long làm rồi nuốt xuống, thế là coi như xong một bữa cơm. Hai mươi bốn tiếng, phần lớn thời gian ông ăn hai bữa, cũng có lúc ăn ba bữa hoặc một bữa. Tình huống này bây giờ kể cho những người xung quanh nghe, phần lớn bọn họ đều không tin. Bọn họ đã quen lấy vị cục trưởng nào đó, vị bí thư nào đó hay vị huyện lệnh nào đó bên cạnh mình ra làm đối bỉ. Bọn họ lại quên mất rằng, nếu vị cục trưởng cục nọ, bí thư bí thư kia thực sự có thể lấy Chủ tịch làm gương, há chẳng phải cũng có thể trở nên vĩ đại hơn một chút sao? Chúng tôi ở bên cạnh Chủ tịch Mao, những thứ lão nhân gia đưa vào miệng đều bắt buộc phải qua tay chúng tôi. Trong ngươn mười mấy năm tôi ở bên cạnh Mao Trạch Đông, ông chưa từng ăn bất kỳ loại thuốc bổ nào. Nếu nhất định phải nói ông ăn thuốc bổ gì thì có: khi não bộ tiêu hao quá độ, cảm giác đói cồn cào xuất hiện. Nhất định sẽ phân phó một câu: “Làm một bát thịt kho tàu nhé! Lấy loại nhiều mỡ một chút, tẩm bổ bộ não.” Khi tôi mới đến bên cạnh Chủ tịch, vệ sĩ trưởng đã nói cho tôi biết thói quen này của Chủ tịch. Khi tôi rời khỏi bên cạnh Chủ tịch, ông vẫn giữ thói quen này. Trong số các vệ sĩ có một tiểu Lý, bây giờ đang nhậm chức phó giám đốc tại một công ty nọ, không thiếu những buổi giao tế trên bàn tiệc với thương nhân nước ngoài. Cậu ta từng cảm thán: “Hầy, tôi thường xuyên chỉ một bữa cơm đã ăn hết chi phí sinh hoạt một năm rưỡi của Chủ tịch rồi… Tôi đúng là không còn mặt mũi nào gặp lại lão nhân gia nữa!”

Lý Ngân Kiều vẫn đang nhìn tôi, ánh mắt lo âu. Lo lắng. Nặng nề. Khóe miệng mấp máy, hồi lâu chỉ lẩm bẩm ra được một câu: “Nghĩ cách đi, phải nghĩ cách đi chứ.”

Nghĩ cách gì đây? Chẳng lẽ ép Chủ tịch ăn cơm đi ngủ sao? Làm vậy Chủ tịch sẽ nổi giận đấy, sẽ đuổi cổ tôi đi mất…

Đêm đã khuya, tôi ở bên cạnh Chủ tịch, trong lòng cứ lẩm bẩm không thôi. Lão nhân gia đã ba ngày hai đêm rồi…

Bỗng nhiên, Chủ tịch ngửa đầu lên trên, dùng tay ôm trán, xoa xoa. Bóp bóp. Há to miệng. Hít vào một hơi thật sâu, thật sâu. Tôi chớp lấy thời cơ, bước nhanh đến bên bàn Chủ tịch, nhỏ giọng khuyên can: “Chủ tịch. Ngài đã rất lâu không ăn cơm rồi. Để em làm chút gì mang lên nhé?”

Mao Trạch Đông buông tay xuống, đôi mắt vằn chi chít tơ máu nhìn chằm chằm tôi, sự mệt mỏi đã không thể che giấu nổi. Ông thở dài nặng nề, lắc lắc đầu rồi lại gật đầu, miễn cưỡng nói: “Không cần làm gì đâu. Cậu nướng cho tôi mấy củ khoai sọ là được.”

Tôi há hốc miệng, Mao Trạch Đông khẽ phất tay một cái, cúi đầu tiếp tục đọc tiếp viết. Tôi không dám nói nữa. Kinh nghiệm nói cho tôi biết, lúc này mà nói thêm một chữ cũng sẽ khiến Chủ tịch nổi giận.

Tôi xuống nhà bếp, tự tay nướng khoai sọ, không ngờ vẫn làm kinh động đến sư phụ Hầu. Ông chớp chớp đôi mắt lo lắng, quát lên với tôi: “Cậu làm loạn gì thế! Chủ tịch cả ngày chưa ăn cơm rồi, sao cậu lại chỉ nướng mấy củ khoai sọ thế này?” Tôi cười khổ lắc đầu: “Chủ tịch bảo nướng hai củ khoai sọ cơ mà. Cậu không làm loạn thì cậu đi mà làm cơm mang lên đi.” Sư phụ Hầu ngậm miệng không nói gì nữa. Ông ấy cũng không dám chọc cho Chủ tịch nổi giận.

Tôi nướng chín sáu củ khoai sọ nhỏ, đặt lên một chiếc đĩa rồi bưng lên. Vừa bước vào cửa, liền nghe thấy tiếng ngáy vang dội. Mao Trạch Đông ngủ ngáy rất to. Ông nghiêng người dựa vào chiếc gối ôm trên giường, tay trái cầm tài liệu, tay phải cầm bút, cứ thế mà chợp mắt. Tình huống này trước kia tôi gặp không ít lần, không dám đánh thức ông. Mao Trạch Đông lúc ngủ cực kỳ ít và rất nông giấc, một khi đã chìm vào giấc ngủ, không cho phép bị đánh thức, đánh thức rồi nhất định sẽ nổi cáu. Tôi đặt chiếc đĩa lên máy sưởi. Để tránh cho khoai sọ bị nguội. Sau đó lùi về cửa ngồi chờ. Vừa ngồi xuống mi mắt đã nặng trĩu, vội vàng đứng dậy. Đứng thì sẽ không ngủ quên làm hỏng việc.

Mười mấy phút sau, Mao Trạch Đông ho húng hắng một tiếng. Tôi vội bước vào, hai tay bưng đĩa, nhỏ giọng nói: “Chủ tịch, khoai sọ nướng xong rồi ạ.”

Mao Trạch Đông buông bút và tài liệu xuống, dùng hai tay xoa xoa mặt, nói: “Ồ, muốn ăn rồi đây. Mang lại đây nào.”

Tôi đặt chiếc đĩa lên bàn làm việc, Mao Trạch Đông bước qua ngồi xuống, cầm lấy một củ khoai sọ cẩn thận bóc vỏ. Cơ thể khẽ lắc lư, ngâm nga một bài thơ từ ông từng sáng tác: Đông phương dục hiểu, mạc đạo quân hành tảo…

Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ. Chẳng phải sao? Trời sắp sáng rồi. Lão nhân gia bóc được nửa củ khoai sọ, liền cắn một miếng, vừa nhai, vừa tiếp tục bóc vỏ, miệng lẩm bẩm vẫn đang ngâm thơ. Thấy ông tự tìm được niềm vui cho mình, tôi liền lặng lẽ lui ra ngoài cửa, đứng chờ ở cửa. Tôi buồn ngủ quá rồi, thổi gió mát một chút có thể giúp bản thân giữ được sự tỉnh táo.

Khoảng mười mấy phút sau, thoang thoảng nghe thấy tiếng ngáy lại vang lên, tôi nhẹ tay nhẹ chân bước vào trong phòng. Trong đĩa chỉ còn lại một củ khoai sọ, lão nhân gia đầu lệch sang vai phải từ lúc nào đã ngủ thiếp đi.

Tôi kiễng chân bước tới, bưng đĩa lên định lui ra ngoài. Bỗng cảm thấy tiếng ngáy có gì đó khác với mọi khi. Thò đầu qua quan sát thật kỹ, tiếp đó lại dụi dụi mắt. Chúa ơi, trong miệng Mao Trạch Đông đang ngậm nửa củ khoai sọ, nửa củ còn lại vẫn đang cầm ở trên tay, nửa củ khoai sọ trong miệng kia theo tiếng ngáy khẽ run rẩy! Sống mũi tôi cay xè, trước mắt lập tức nhòe đi, vội vàng dụi dụi mắt lần nữa. Đặt đĩa xuống, nhẹ nhàng, nhẹ nhàng khoắng lấy nửa củ khoai sọ trong miệng Chủ tịch ra.

Khoai sọ được lấy ra rồi, Mao Trạch Đông cũng bừng tỉnh. Một đôi mắt thức đêm đỏ ngầu trừng chằm chằm vào tôi, tức giận lớn tiếng hỏi: “Chuyện gì thế này?”

“Chủ tịch!” Tôi gọi một tiếng, khóc òa lên. Trong tay nâng nửa củ khoai sọ vừa khoắng ra ấy, một câu cũng không thốt nên lời.

“Hầy,” Mao Trạch Đông thở dài một hơi, “Tôi không nên nổi nóng với cậu mới phải.”

“Không, không phải đâu ạ, Chủ tịch, không phải vì ngài đâu… Củ khoai sọ này là em khoắng ra từ trong miệng ngài đấy ạ. Ngài bắt buộc phải đi ngủ, phải nghỉ ngơi rồi. Em cầu xin ngài đấy…”

Mao Trạch Đông miễn cưỡng cười, nhấc tay phải lên, ngón tay vẽ hai vòng trên đỉnh đầu: “Thiên lật địa phúc, thiên lật địa phúc a.” Ông nhìn tôi nói, “Được rồi, Tiểu Phong, tôi đi nghỉ đây.”

Để giúp Chủ tịch ngủ ngon, theo lệ thường, trước khi ngủ tôi đỡ ông đi vệ sinh trước, sau đó lại giúp ông lau người một lượt.

Mao Trạch Đông quá mệt mỏi, do ngồi lâu máu không thể lưu thông, toàn thân khó chịu. Tôi giúp ông lau lưng, ông ư ử nói: “Dùng sức một chút, được rồi, dùng sức thêm chút nữa.”

Chắc là ban nãy đứng ngoài bị gió lạnh thổi vào, tôi cảm thấy trong bụng có một luồng khí lạnh đang chạy loạn xạ, liền hết sức kìm nén lại. Thế nhưng lau lưng cho Chủ tịch cũng cần phải dùng sức, thế là, luồng khí lạnh đó liền vượt quá tầm kiểm soát.

Tôi đánh một cái rắm, tiếng rất to, mặt lập tức cũng nóng bừng lên theo. Ở trước mặt Chủ tịch mà thả cái rắm to thế này thì ngại chết đi được chứ bộ?

Quả nhiên. Mao Trạch Đông chậm rãi quay đầu lại, chậm rãi thong thả hỏi: “Tiểu Phong này, cậu đang giở trò tiểu xảo gì ở đâu thế hả?”

“Xin lỗi Chủ tịch ạ. Em, em vừa thả một… cái rắm.”

“Ấy, không phải rắm đâu nhỉ? Đó là khí mà. Hành hạ các cậu nghỉ ngơi không tốt, người phải nói xin lỗi phải là tôi mới đúng chứ.”

“Không. Không phải đâu ạ. Chủ tịch. Là rắm, không phải khí ạ.”

“Không phải rắm, là thả khí. Có khí thì phóng ra ngoài là tốt. Thà mất mặt trước mặt Chủ tịch còn hơn để khí lạnh công tâm chứ.”

Tôi phì cười một tiếng. Sự căng thẳng ngượng ngùng đều biến mất sạch sành sanh, giọng nói cũng trở nên tự nhiên: “Chủ tịch thật hài hước. Ngài bảo là khí thì chính là khí vậy…”

Từ ngày hôm nay trở đi, tôi với Mao Trạch Đông thân thiết và tùy tiện giống như người trong nhà vậy.

Chuông điện thoại trong phòng trực vang lên. Tôi vứt cuốn sách giáo khoa ngữ văn trong tay xuống, vội vã chạy về phía phòng ngủ của Chủ tịch.

Sau khi vào thành, Mao Trạch Đông và Giang Thanh ở riêng hai phòng, rất ít khi ở cùng nhau. Cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của lão nhân gia đều do anh em cận vệ chúng tôi cụ thể chăm lo.

Giống như những gì mọi người đến tham quan Trung Nam Hải nhìn thấy. Mao Trạch Đông từ trước đến nay vẫn ngủ trên hai chiếc giường ván gỗ. Tuy rộng năm thước, nhưng phần lớn không gian đều bị sách vở chiếm giữ. Sau này khi tôi nhìn thấy chiếc giường đó một lần nữa trên phim ảnh, nước mắt liền không kìm được mà tuôn rơi. Mọi thứ trên giường đều giống y hệt như những gì tôi nhìn thấy vào lần đầu tiên bước vào phòng ngủ của Mao Trạch Đông ba mươi năm về trước. Đó là bộ chăn nệm vải thô trắng ở trong ngoài, chiếc gối nhồi vỏ kiều mạch được gói bằng một mảnh vải, bộ đồ ngủ và chiếc chăn bông nhỏ đã được vá lại hết lần này đến lần khác…

Lão nhân gia nằm trên giường, nghiêng người dựa vào một chiếc gối ôm, đang đọc báo. Báo lớn toàn quốc thì không cần phải bàn tới, còn lại hơn hai mươi tờ báo của các tỉnh thành khu tự trị, ngày nào Chủ tịch cũng xem qua một lượt, xem không hết thì sau khi dậy sẽ xem tiếp. Trong ấn tượng của tôi, cuộc sống của Mao Trạch Đông ngoại trừ họp hành, tiếp khách, đi thị sát bên ngoài, nội dung còn lại cơ bản có thể khái quát thành đọc sách, đọc báo, viết sách, phê duyệt tài liệu, ngay cả chút thời gian cắt tóc ông cũng không lãng phí. Ông quy định, cắt tóc chỉ được dùng mười phút, cạo râu chỉ cho phép dùng năm phút. Mười phút cắt tóc ông cũng cầm sách báo để đọc, chỉ có lúc cạo râu mới buông sách xuống.

Tôi giặt một chiếc khăn mặt đưa qua cho Chủ tịch. Ông đặt báo xuống. Dùng khăn ướt lau tay lau mặt. Thỉnh thoảng cũng tùy hứng dùng chiếc khăn này lau các bộ phận khác trên cơ thể. Ông ném khăn xuống, rồi lại tiếp tục đọc báo, cho đến khi đọc xong tờ báo đó, vẫn nằm bất động trên giường, ánh mắt đờ đẫn đăm đăm nhìn vào một điểm nào đó phía trước, giống như tượng đá vậy.

Ông đang suy ngẫm. Ông luôn luôn suy ngẫm, suy ngẫm, suy ngẫm…

Bỗng nhiên, trong tròng mắt ông lóe lên một tia sáng, con ngươi khẽ chuyển động, thở ra một hơi thật sâu: “Ừm, tôi dậy đây.”

Tôi giúp Chủ tịch mặc quần áo. Lão nhân gia thích mặc quần áo cũ quần áo vải, mặc vào rất mềm mại. Đồ lót của ông đều do anh em vệ sĩ chúng tôi khâu vá giặt giũ, áo khoác thì hạn chế gửi đến tiệm giặt là Vương Phủ Tỉnh. Không có sự đồng ý của Chủ tịch, không ai dám vứt đi dù chỉ một bộ quần áo cũ của ông, cho dù có rách đến mức không vá nổi nữa. Cũng không ai dám tự ý mua quần áo mới cho Chủ tịch, mua về sẽ bị mắng mỏ. Từ cuối năm 1953 đến cuối năm 1962, Chủ tịch không hề sắm thêm một bộ quần áo mới nào. Tay áo đồng phục bị mòn rách hai lần, đều là gửi đến tiệm dệt vá Vương Phủ Tỉnh sửa xong rồi tiếp tục mặc.

Mao Trạch Đông thích đi tất sợi ống dài. Lúc mang vào chân, tôi mới phát hiện mu bàn chân lại bị mòn rách một lỗ. Tôi giúp ông cởi ra để vá, dùng lực hơi mạnh quá, từ một lỗ biến thành ba mươi lỗ.

“Chủ tịch, đổi đôi mới đi ạ?” Tôi ngẩng đầu hỏi.

“Chê vá víu phiền phức rồi chứ gì?”

“Đôi tất này mục hết rồi ạ.”

“Tôi đi mấy ngày mới mòn rách một lỗ, cậu vừa động tay vào đã làm rách hai lỗ, xem ra không thể hoàn toàn trách tất của tôi mục được.”

Đúng là hết cách với lão nhân gia ông, càng già càng cố chấp. Tôi đành cầm kim chỉ khâu mấy mũi chỗ rách đó lại, rồi giúp ông mang vào đàng hoàng. Lại vừa nửa đùa nửa thật nhắc nhở: “Chủ tịch, gặp khách nước ngoài thì ngồi cứ ngồi đi, đừng có lúc nào cũng chồm chân về phía trước.”

“Tại sao?”

“Cứ chồm lên là lộ tất ra đấy ạ. Xấu che tốt khoe, chuyện trong nhà không thể để lộ ra ngoài được.”

Mao Trạch Đông cười: “Nhóc con, chỉ có chú mày là thông minh!”

Tôi cầm đôi giày vải đen tròn của ông tới: “Đi đường cũng phải cẩn thận đấy, đế giày này mòn không dày hơn giấy là mấy, dẫm phải đinh thì hỏng bét.”

Mao Trạch Đông không cười nữa, nhìn tôi nói bằng giọng nghiêm túc: “Nhắc nhở chứ, toàn là những lời cũ rích. Không nhắc nhở chứ, lại thật sự không được. Điều kiện bây giờ tốt hơn thời Hồng quân nhiều lắm rồi, cũng tốt hơn thời kỳ Diên An nhiều lắm rồi. Tiết kiệm trong thời kỳ khó khăn, có thể nói là do bức bách. Giàu có rồi mà vẫn nói chuyện tiết kiệm, không ai ép buộc thì phải dựa vào tự giác thôi. Phải dựa vào giác ngộ tư tưởng chứ.”

Tôi không khỏi cảm thấy hổ thẹn, xấu hổ cúi đầu.

Tôi chăm sóc Chủ tịch rửa mặt đánh răng. Mười mấy năm tôi ở bên cạnh ông, lão nhân gia từ trước đến nay toàn dùng nước lã rửa mặt, chưa từng dùng qua một cục xà phòng thơm nào. Tay dính mực hoặc vết bẩn rửa không sạch, thì dùng xà phòng giặt quần áo để rửa. Ông cũng chưa từng bôi bất kỳ loại “kem dưỡng” hay “sáp dưỡng” hay “dầu dưỡng” nào đại loại thế. Bàn chải đánh răng cũng dùng đến khi gần như rụng hết lông mới thay. Hơn nữa không dùng kem đánh răng, chỉ dùng bột đánh răng. Lão nhân gia nói: “Tôi không phản đối dùng kem đánh răng, dùng kem đánh răng cao cấp. Sản xuất ra chính là để dùng. Đều không dùng nữa thì sản xuất còn phát triển nữa không? Tuy nhiên, bột đánh răng cũng có thể dùng được. Ở Diên An chính là dùng bột đánh răng, tôi dùng quen rồi.”

Mao Trạch Đông ăn cơm, tôi đứng hầu ở một bên quan sát. Lão nhân gia không ăn sữa bò bánh mì, ăn cháo đậu dưa muối. Đôi đũa tre già thỉnh thoảng lại chọc vào ớt và dưa phụ. Hễ nhìn thấy đôi đũa tre già, tôi lại nhớ đến một câu chuyện.

Mao Trạch Đông đi ra ngoài, chúng tôi luôn phải mang theo đũa tre già cho ông, có lần đi Quảng Đông, tôi quên mang. Ở khách sạn, ở đó toàn là đũa ngà voi. Sắp ăn cơm rồi, tôi chạy ra nhà bếp đòi đũa tre. Người phục vụ cười nói: “Đũa tre? Đại khách sạn chúng tôi sao có thể dùng đũa tre chứ? Chúng tôi toàn là đũa ngà voi.” Hết cách, vậy đành dùng đũa ngà voi vậy. Thế nhưng, Mao Trạch Đông không vui, nói: “Chúng ta không dùng loại đũa cao cấp thế này.” Tôi vội tìm nhân viên phục vụ, kiếm từ nhà nhân viên phục vụ ra một đôi đũa tre già, một dài một ngắn một to một nhỏ, không đồng bộ. Tôi bất an giao đôi đũa cho Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông vừa dùng vừa nói: “Rất được. Dùng rất tốt. Đũa ngà voi nặng quá, vẫn là đũa tre tốt hơn.”

Sau bữa ăn, Mao Trạch Đông bắt đầu làm việc. Tôi pha sẵn cho ông một ly trà Long Tỉnh, lại bẻ hai điếu thuốc thành bốn đoạn, cắm vào tẩu.

Mao Trạch Đông vừa ngồi xuống, đột nhiên nhớ ra điều gì, tay phải nhấc lên, từ trong hướng ra ngoài khẽ xua xua: “Cậu đi đi, đi học đi.”

Trong lòng tôi dâng lên một luồng ấm áp. Mao Trạch Đông mấy ngày nay đang bận rộn, vậy mà vẫn không quên chuyện chúng tôi đi học!

Đó là năm 1954, Mao Trạch Đông gọi Diệp Tử Long và Lý Ngân Kiều lại, đề xuất thành lập trường nghiệp dư cơ quan Trung Nam Hải. Ông nói: Không có văn hóa không có tri thức thì không xây dựng được chủ nghĩa xã hội. Trình độ văn hóa của những người ở bên cạnh tôi đều quá thấp, không học tập thì không được. Giáo dục không phổ cập, văn hóa không nâng cao, đất nước sẽ không thể giàu mạnh lên được. Ông bảo Lý Ngân Kiều lấy tiền từ tiền lương của mình, giao cho quản lý Trương mua cặp sách. Bút mực, từ điển, vở bài tập và sách giáo khoa, phát cho mỗi người một bộ đối với trung đội một phụ trách công tác cảnh vệ cho ông và tổ vệ sĩ chúng tôi, hơn nữa còn lấy danh nghĩa của ông mời giáo viên đến dạy học cho chúng tôi. Từ năm 1954 đến năm 1957, chúng tôi đều đạt trình độ văn hóa tốt nghiệp cấp hai.

Bây giờ là ca trực chính của tôi, sao có thể rời đi để mặc Chủ tịch được chứ? Tôi nói: “Bây giờ em đang trực ban. Không đi nữa đâu ạ. Chốc nữa có thể tìm người bù sau.” Mao Trạch Đông nói: “Cậu đi đi, đặt bình nước ở đây là được rồi. Các cậu còn trẻ, đừng để lãng phí thời gian tuổi trẻ.”

Còn có thể nói gì nữa đây? Mao Trạch Đông cực kỳ coi trọng việc học tập, những việc ông yêu cầu chúng tôi thì bản thân ông luôn luôn làm được trước tiên. Lớn tuổi thế rồi, vì nhu cầu gặp gỡ khách nước ngoài, vẫn kiên trì học tiếng Anh. Tiếng Hồ Nam của ông rất nặng, tiếng phổ thông còn nói không sõi, học tiếng Anh lại càng khó khăn hơn. Tờ (Bến Kinh chu báo) bản tiếng Anh kỳ nào ông cũng đọc, nhất định phải đọc thành tiếng, nhờ thầy giáo giúp đỡ sửa phát âm. Lặp đi lặp lại luyện tập. Tôi khuyên ông: “Nghỉ ngơi đi ạ?” Ông luôn nói: “Học một chút vẫn còn hơn không học.”

Tan học về, tôi đi thẳng đến phòng ngủ của Mao Trạch Đông. Chủ tịch làm việc có lúc ở phòng sách, có lúc lại ở ngay trong phòng ngủ.

Việc đầu tiên chính là đi đổ gạt tàn, đổi nước trà cho Chủ tịch.

Mao Trạch Đông ngẩng đầu lên, tiện đà vơ lấy tay trái: “Mang lại đây tôi xem nào?”

Mao Trạch Đông thường xuyên kiểm tra vở bài tập của tôi. Tôi đã sớm chuẩn bị sẵn sàng, vội vã đưa vở qua. Chủ tịch Mao trước tiên xem điểm số, nét mặt hân hoan lộ rõ vẻ vui mừng: “Ừm, tốt. Lại tiến bộ rồi.”

Tôi cũng vui mừng, trên mặt mang theo vẻ đắc ý. Trong vở bài tập, giáo viên đã cho tôi một điểm “5” đỏ chót to tướng.

Thế nhưng, Mao Trạch Đông vẫn đang xem bài tập của tôi, xem rất kỹ lưỡng. Nụ cười dần biến mất, “hừ” một tiếng nói: “Giáo viên của các cậu đúng là đồ đại mã hốt (đãng trí) rồi.”

Tôi căng thẳng, thò mặt qua xem. Đó là bài thơ “Mãi thán ông” của Bạch Cư Dị mà tôi chép chính tả. Mao Trạch Đông dùng móng tay gạch một đường dưới một dòng trong đó: “Câu này đọc thế nào?”

“Tâm ưu thán tiện nguyện thiên hàn.”

“Cậu viết là ưu à? Từ đâu lòi ra một cái tay thế này? Cậu viết là nhiễu, nhiễu loạn cái nhiễu ấy. Hèn chi than rẻ mà không bán được giá, là có cậu nhiễu loạn ở đấy chứ gì.”

Mặt tôi đỏ bừng, gãi gãi đầu ngượng ngùng cười.

“Câu này đọc thế nào?”

“Hiểu giá thán xa niểm băng triệt.”

“Đây là triệt à? Nhúng tay vào khắp nơi, than còn chưa bán đã đại triệt thoái, chủ nghĩa đào ngũ rồi. Đây là triệt trong triệt thoái cơ mà.” Mao Trạch Đông vớ lấy bút sửa bài tập cho tôi, “Hữu danh vô thực cái điểm 5 này rồi.”

Thế là, điểm 5 của tôi biến thành điểm 3.

Trường nghiệp dư cơ quan có năm giáo viên, kỳ thực tôi còn có người giáo viên thứ sáu, chính là Mao Trạch Đông. Năm vị giáo viên kia mỗi người chỉ dạy tôi một môn học, còn Mao Trạch Đông thì môn học nào cũng từng dạy tôi cả. Từ tra từ điển, bốn phép tính, cho đến địa lý. Lịch sử. Thời sự, lão nhân gia đều tốn rất nhiều tâm huyết cho tôi. Ngay cả những lúc bình thường viết thư nhà, cũng thường xuyên giúp tôi sửa chữ sai. Cái cách dùng chữ “của, địa, đắc” đó, Mao Trạch Đông đã giảng cho tôi không dưới ba lần.

Lần tới Hàng Châu này, Mao Trạch Đông ở tại nhà khách Lưu Trang. Nghe nói nơi này còn gọi là Thủy Trúc Cư, nguyên là biệt thự của Lưu Học Tuấn cuối thời nhà Thanh. Lưng tựa núi giáp nước, môi trường u tĩnh. Từ năm 1954 đến nay sau khi được các kiến trúc sư nổi tiếng thiết kế tinh xảo cải tạo lại, các công trình lầu đài cây nước như Mộng Hương Các, Vọng Sơn Lâu, Hồ Sơn Xuân Hiểu, đặc biệt mang đậm phong cách viên lâm phương Đông, được mệnh danh là đệ nhất danh viên Tây Hồ.

Ngày thường, lão nhân gia thường hay hỏi bố mẹ tôi thế nào rồi? Hỏi tôi đã viết thư cho gia đình chưa? Lần tới Hàng Châu này, Mao Trạch Đông liền nói: “Tiểu Phong à, cậu về nhà thăm một chuyến đi.” Ông còn đặc biệt ủy thác thư ký La mua quà cáp đi cùng tôi về thăm bố mẹ.

Từ chỗ bố mẹ quay về, tôi lập tức chạy đến căn phòng nghỉ ngơi của Chủ tịch. Bởi vì lại đến lượt tôi trực ban rồi. Huống chi, hôm nay là ngày 30 tháng 6 năm 1958, ngày mai là ngày sinh nhật của Đảng. Mao Trạch Đông phải tham gia một hội nghị quan trọng, tối nay nên khuyên ông ngủ một giấc.

Mao Trạch Đông ngồi trên ghế mây, đang đọc báo. Tôi nhẹ bước đến gần, đó là tờ “Nhân dân nhật báo” của ngày hôm đó.

“Chủ tịch, em về rồi ạ.”

“Ừm. Bố mẹ đều khỏe cả chứ?”

“Đều khỏe cả ạ. Bọn họ…”

Tôi không nói tiếp nữa. Bởi vì Mao Trạch Đông chỉ liếc tôi một cái rồi lại chuyển ánh mắt về phía tờ báo. Thần sắc của ông nói cho tôi biết, ông đang suy ngẫm, toàn bộ tinh thần đều tập trung vào tờ báo đó, đôi môi mấp máy, giống như đang lẩm bẩm niệm chú gì vậy. Không nghe ra đang niệm cái gì, chỉ là từng chuỗi tiếng ư hử dài trầm bổng nhịp nhàng, đầu cũng chốc chốc khẽ lắc lư mấy cái. Lâu dần, tôi liền có chút khó hiểu. Chủ tịch tuy dùng hai tay mở rộng tờ báo, nhưng ánh mắt lại không hề dừng lại trên đó. Ánh mắt đờ đẫn từ đầu đến cuối hướng về một vị trí. Chẳng lẽ đã xảy ra chuyện lớn gì rồi sao? Tôi lặng lẽ nhìn tờ báo. Hai trang mở rộng, vừa không đóng khung đỏ, lại vừa không có chữ đậm bản to, dường như toàn là những mẩu tin vặt kiểu “đậu hũ”.

Thế nhưng, tờ báo đó chắc chắn có uẩn khúc. Mao Trạch Đông cẩn thận gấp tờ báo lại làm hai nếp, đứng dậy tản bộ đến bên cửa sổ, dừng bước hít sâu một hơi, lại tản bộ trở về bên bàn ngồi xuống ghế, nâng tờ báo trong tay lên xem, rất nhanh lại đứng dậy đi về phía giường, nằm xuống, phần thân trên dựa vào gối ôm. Mắt nhìn trần nhà. Tiếp đó lại đứng dậy tản bộ…

Ông lộ vẻ kích động, lại thường xuyên thở phào một hơi đầy khoan khoái.

Ông quay lại giường, nửa nằm nửa ngồi, nghiêng người dựa vào gối ôm. Ông lại cầm tờ báo đó lên xem, đầu không ngẩng lên nói: “Cậu mang bút và giấy lại đây.”

Mao Trạch Đông có thói quen đọc sách phê duyệt tài liệu khi đang nằm trên giường. Tôi lấy một tờ giấy trắng và một cây bút chì đưa cho ông. Ông lót tờ báo ở dưới tờ giấy trắng, trong mũi phát ra tiếng ư hử như đang hát, liền đặt bút xuống. Viết chưa được bốn năm chữ, lập tức gạch bỏ. Lại lắc đầu ư hử, ư hử xong lại đặt bút.

Tôi chưa từng thấy cách làm việc thế này của Chủ tịch bao giờ, vô cùng kinh ngạc, nhưng dù thế nào cũng không nghe ra ông đang ngậm ngùi cái gì.

Cứ như thế, Mao Trạch Đông viết rồi lại gạch, gạch rồi lại ư hử, ư hử xong lại viết. Gạch gạch viết viết, ư hử qua ư hử lại, tinh thần càng lúc càng phấn chấn. Cuối cùng, tôi cũng nghe rõ hai câu thế này: Tọa địa nhật hành vạn lý, tuần thiên dao khán nhất thiên hà…

Chẳng lẽ đang làm thơ ư? Tôi vẫn không dám chắc chắn.

Mao Trạch Đông bỗng chồm người dậy, dùng tay vỗ vỗ chiếc gối ôm phía sau. Sống lâu bên cạnh Chủ tịch, tôi đã thấu hiểu ý đồ của ông, vội qua bọc chăn, kê cao gối ôm của ông lên một chút. Đỡ ông nằm ngửa lại cho đàng hoàng. Thế nên, tôi đã nhìn rõ tờ giấy bị bôi xóa thành một đống đó. Chữ rất thảo, giống như thiên thư nhìn không hiểu nổi.

“Chủ tịch, ngài ngâm nga cái gì thế ạ? Trời sắp sáng rồi, ngày mai ngài còn phải họp nữa cơ mà.” Tôi nhân cơ hội nhắc nhở lão nhân gia.

“Ngủ không được ấy chứ.” Mao Trạch Đông đẩy bản thảo ra, chỉ tay vào tờ báo phía dưới: “Huyện Dư Giang tỉnh Giang Tây đã tiêu diệt được bệnh sán máng rồi. Không dễ dàng gì đâu! Nếu như vùng nông thôn toàn quốc đều tiêu diệt được bệnh sán máng, thì tốt biết mấy chứ.”

Tôi cúi đầu nhìn xuống, mẩu tin tức đó là một mẩu tin “đậu hũ” rất nhỏ. Chính là một miếng “đậu hũ nhỏ” như thế mà Chủ tịch cũng không bỏ sót. Nhìn thấy rồi, kích động rồi, ngủ không được, làm thơ rồi!

Mao Trạch Đông tiếp tục ư hử rồi viết, viết rồi gạch, gạch rồi lại ư hử, ư hử xong lại viết. Loay hoay mất hơn hai tiếng đồng hồ, khẽ vỗ đùi một cái, nói: “Tiểu Phong à, cậu nghe xem thế nào nhé? —— Lục thủy thanh sơn tự đa, Hoa Đà vô nại tiểu trùng hà!…”

Nói thật lòng, hai bài thơ thất luật này đặt trước mặt tôi đọc mười lần, không có chú thích thì tôi chưa chắc đã có thể nói ra được bao nhiêu đạo lý. Thế nhưng, trong tôi lại sinh ra một thứ cảm mỹ học khó hiểu. Những câu như “Nhật hành vạn lý”, “Dao khán nhất thiên hà”, “Hồng vũ tùy tâm”, “Thanh sơn trứ ý”, “Thiên liên ngũ lĩnh”, “Địa động tam hà”, qua cách ngâm đọc trầm bổng nhịp nhàng bằng giọng Hồ Nam của Chủ tịch, vậy mà lại khiến tôi mê mẩn. Trong cơn mơ màng cứ giống như đang nghe một bản khúc trữ tình tuyệt mỹ động lòng người, mà giống như đang du ngoạn trong một thế giới cổ tích thần bí. Tôi thành tâm thành ý nói: “Hay lắm ạ. Hay tuyệt cú mèo luôn ạ!”

Mao Trạch Đông nhìn chằm chằm tôi: “Hay ở chỗ nào?”

Tôi há hốc miệng; nói: “Câu nào cũng hay ạ.”

“Thế cậu có hiểu ý nghĩa không?”

“Em… đằng nào thì em nghe cũng thấy hay ạ.”

“Nói cho cậu biết nhé, là nhân dân của chúng ta rất tuyệt. Quá tuyệt luôn.”

Tôi nói: “Nhân dân tuyệt, thơ cũng tuyệt ạ.”

“Ừm.” Mao Trạch Đông hân hoan xuống giường, xoay eo, lắc đầu, làm vài động tác giãn ngực, sau đó đi vệ sinh.

Tôi nói: “Chủ tịch đi ngủ thôi ạ? Chiều nay còn phải họp cơ mà.”

Mao Trạch Đông không nói gì, đôi mắt sáng lấp lánh, đi đi lại lại trong phòng, đi đến bên cửa sổ. Soạt! Kéo rèm cửa ra. Vừa nhìn ra ngoài vừa lẩm bẩm một mình: “Trời sáng rồi cơ à? Sáng rồi đấy chứ!”

Tôi cũng nhìn ra ngoài. Phía chân trời phương Đông, rực rỡ ráng chiều đỏ rực trào dâng như núi, cuồn cuộn cuộn cuộn như sóng vồ.

Mao Trạch Đông không ngủ, đi đến bên bàn làm việc, vơ lấy bút lông, chấm mực rồi lại viết hai bài thơ đó, hơn nữa còn sửa đổi lại một chút. Nói: “Cậu đi gọi thư ký tới đây.”

Tôi gọi thư ký tới. Mao Trạch Đông căn dặn: “Cậu mang cái này đi chép lại đi.”

Thư ký mang bản thảo thơ đi. Mao Trạch Đông lại cầm tờ “Nhân dân nhật báo” ngày 30 tháng 6 lên, lại đọc mẩu tin tức to bằng miếng đậu hũ đó. Cả buổi sáng ông lại không ngủ, tiếp đó liền đi tham gia cuộc họp buổi chiều.

Đêm đã khuya, trong nhà khách Thiều Sơn, phòng ngủ của Mao Trạch Đông vẫn sáng đèn.

Thông thường khi đi thị sát bên ngoài, Chủ tịch hay thay đổi thói quen ngủ sáng, làm việc vào buổi chiều và tối. Hôm nay tầm bảy tám giờ sáng ông đã thức dậy đi vòng quanh thôn một vòng, đi mãi thì lên đến ngọn đồi nhỏ đối diện ngôi làng. Trên núi có một ngôi mộ trơ trọi. Mao Trạch Đông đứng trang nghiêm trước mộ, cúi đầu xuống. Lúc đó chúng tôi mới hiểu đây là ngôi mộ hợp táng cha mẹ của lão nhân gia.

Có lẽ là nhớ thương cha mẹ? Mao Trạch Đông uống hai viên thuốc ngủ mà vẫn không thể chợp mắt. Ông dựa vào chăn dặn dò: “Tiểu Phong, cậu mang giấy và bút lên đây.”

Mao Trạch Đông lại sắp làm thơ rồi. Vẫn là lót báo, dùng bút chì viết trên giấy trắng rồi lại gạch, gạch rồi lại viết, chốc chốc lại phát ra tiếng ư hử. Khi tiếng ư hử dừng lại, tập trung trầm tư suy nghĩ, tôi phát hiện hốc mắt Chủ tịch hơi đỏ, ươn ướt. Lão nhân gia động lòng rồi. Tôi dường như lại nhìn thấy ông chỉ tay xuống ao nước nói: “Hồi nhỏ tôi vẫn thường hay bơi lội trong cái ao này, lúc đó vẫn chưa nhìn thấy sông Trường Giang.”

Mao Trạch Đông nhắm nghiền mắt lại. Tôi nhìn thấy lồng ngực ông đang khẽ phập phồng, bên trong giống như có thứ gì đó đang lẩm bẩm. Hồi lâu sau, ông nhướng mi mắt lên, thở ra một hơi thô ráp, tiếp tục viết, tiếp tục gạch, tiếp tục ư hử. Giống như lần làm thơ trước, lặp đi lặp lại rất lâu.

“Tiểu Phong này, tôi dậy đây.” Mao Trạch Đông nhìn bản thảo thơ nói.

Tôi đỡ Chủ tịch xuống giường. Lão nhân gia đi đi lại lại trong phòng, nhỏ giọng ngâm nga: “Biệt mộng y hi chú thệ xuyên, cố viên tam thập nhị niên. Hồng kỳ quyển khởi nông nô tái, hắc thủ cao huyền bá chủ tiên…”

Lần này, tôi có cảm giác mình đã nghe hiểu hết rồi. Tựa như lịch sử cách mạng nhân dân ba mươi hai năm, cuồn cuộn trôi qua trước mắt… Tiếp đó lại biến mất, trước mặt chỉ đứng một Mao Trạch Đông đang trầm tư suy ngẫm.

“Chủ tịch, nên nghỉ ngơi rồi ạ.” Tôi nhỏ giọng nói.

Mao Trạch Đông vớ lấy bút lông, viết lại bản thảo thơ cho đàng hoàng, giao cho thư ký mang đi rồi, lại uống thêm một viên thuốc ngủ nữa, lúc này mới lên giường.

Thế là tôi lại giúp Chủ tịch xoa bóp hai chân. Mỗi lần xoa bóp trước khi đi ngủ, đều là lúc Chủ tịch và chúng tôi trò chuyện gia đình. Chuyện lớn chuyện nhỏ tùy ý trò chuyện, càu nhàu chửi thề cũng được. Mao Trạch Đông thường nói: Tôi cần một chút cuộc sống tùy tiện thế này, càng tùy tiện càng tốt, lúc nào cũng coi tôi là Chủ tịch thì tôi chịu không nổi đâu.

“Hầy, đời người dễ già đi nhỉ.” Mao Trạch Đông thở dài, “Cậu không còn là đứa trẻ nữa rồi. Bụng của Ngân Kiều cũng phình to lên rồi kìa.”

Tôi phì cười một tiếng, lúc bơi ở hồ chứa nước nhỏ, Mao Trạch Đông từng vỗ bụng Lý Ngân Kiều nói: “Cậu cũng có bụng rồi đấy, mau đuổi kịp tôi rồi kìa.” Vì chuyện này, Lý Ngân Kiều cứ xoa bụng thở dài mãi.

Tôi đáp: “Con người rốt cuộc rồi cũng phải già đi thôi. Ngân Kiều không muốn già, em cũng không thích làm đứa trẻ mãi đâu ạ.”

"Cậu tự nhiên không vui vì suốt ngày bị xem là trẻ con, suốt ngày làm trẻ con thì sao mà cưới được vợ chứ."

Tôi đỏ mặt cúi đầu. Khi khiêu vũ ở Trung Nam Hải, tôi quen một nữ diễn viên xinh đẹp trong Đoàn Văn công Chiến hữu, hai người bắt đầu yêu đương, nhưng vừa mới chia tay. Chuyện này Mao Trạch Đông đều biết hết, đã nhiều lần ân cần hỏi han.

"Vệ sĩ của tôi không phải sầu muộn, phải có lòng tin chứ." Chủ tịch Mao nhẹ nhàng vỗ đầu tôi.

Tôi nói: "Không sầu muộn thì cũng chẳng phải chuyện vui vẻ gì."

Mao Trạch Đông hạ thấp giọng, từ tốn khuyên bảo tôi như cha dạy con: "Vợ không phải bình hoa, không phải để trưng bày cho đẹp. Cưới vợ không thể chỉ chọn bề ngoài, tìm người dịu dàng hiền thảo vẫn tốt hơn. Bản thân tiến bộ, lại có thể ủng hộ chồng tiến bộ, thì tuyệt biết bao! Trong nhà hòa thuận ấm cúng, ra ngoài làm công việc cũng có khí thế. Cậu nói xem có đúng không?"

Tôi ngượng ngùng im lặng.

Mao Trạch Đông cười: "Đương nhiên, một tiểu hỏa tinh thần phơi phới thế này, lại nhét đại cho cậu một cô vợ mặt rỗ thì không được đâu. Vẫn phải là bản thân nhìn thấy thoải mái mới tốt. Hơn nữa, đôi bên nhìn nhau đều phải thấy thoải mái."

Tôi phì cười. Mao Trạch Đông cũng cười, cười rất vui vẻ.

Mao Trạch Đông thu lại nụ cười, đổi sang giọng điệu nghiêm túc nói: "Nhất định phải xem tư tưởng trước, xem tính cách, thứ đến mới là ngoại hình. Tư tưởng đồng điệu, tính cách hợp nhau, sau khi kết hôn mới có hạnh phúc. Chứ còn nếu không..." Lão nhân gia khựng lại một chút, ánh mắt trở nên tối sầm, thở dài một tiếng, "Ầy, là mang gánh nặng đấy."

Tôi không lên tiếng. Nghe vệ sĩ trưởng kể, Mao Trạch Đông từng nói Giang Thanh là một "gánh nặng chính trị" của ông.

Đến Hợp Phì, trong buổi khiêu vũ do Tỉnh ủy tổ chức, tôi lại quen một cô gái. Xem ra tôi đã đến tuổi nên cưới vợ rồi. Lúc khiêu vũ trong lòng cứ rạo rực, các tế bào toàn thân sung huyết căng phồng. Năng lượng dùng mãi không hết vậy. Trước đây tôi vốn không nhiệt tình hoạt bát thế này, giờ lại được mọi người đồng lòng công nhận là "phần tử tích cực". Rất nhanh tôi đã "bắt đầu" với cô gái ấy. Cô ấy là diễn viên của Đoàn Kịch nói tỉnh An Huy.

Mấy anh em vệ sĩ chúng tôi chẳng có gì phải giấu giếm. Tiểu Trương, Tiểu Điền cùng vệ sĩ trưởng rất nhanh đã biết chuyện này.

Sự việc là do chính tôi tự lòi ra trước mặt Chủ tịch.

Hôm đó, chúng tôi cùng Mao Trạch Đông tán gẫu đùa giỡn. Những lúc thế này thì chẳng có gì là không dám nói, chẳng phân lớn nhỏ gì cả. Vừa có thể ba hoa, vừa có thể đùa giỡn tay chân.

Tôi lên tiếng trước: "Chủ tịch, hôm nay cháu có gật gà gật gù thì Chủ tịch đừng trách nhé, muốn trách thì trách Tiểu Điền ấy. Đêm qua cậu ta lật mình suốt, ván giường kêu cọc cạch cả đêm, làm cháu chẳng nhắm nổi mắt."

Mao Trạch Đông vốn giàu cảm xúc, đôi khi rất dễ tin người. Thấy tôi ra vẻ nghiêm túc, bèn nghiêm túc hỏi: "Có phải cha mẹ lại bệnh rồi không?"

Lần này thì Tiểu Điền đỏ bừng cả mặt. Lần trước ở Bắc Đới Hà, cậu ta nhận được điện báo từ nhà: "Mẹ bệnh nặng mau về gấp". Lúc đó người bên cạnh Chủ tịch ít, không đủ dùng. Thế nhưng khi nghe tin này, ngài vẫn lệnh cho thư ký trích một khoản tiền từ nhuận bút của mình để giúp Tiểu Điền về quê thăm mẹ. Tiểu Điền về đến nhà nhìn thấy mẹ hồng hào khỏe mạnh đang làm lụng hăng hái. Hóa ra là nhớ con nên gửi điện tín giả. Chủ tịch sau khi nghe sự thật không những không trách mắng, ngược lại còn vô cùng xúc động: "Con đi xa ngàn dặm mẹ hiền lo lắng mà. Lần này các cậu hiểu chưa? Cho nên mới nói, bất hiếu với cha mẹ, trời đất khó dung."

Điền Vân Ngọc cuống cuồng khua khoắn hai tay: "Chủ tịch, cậu ta bị đặt điều, bịa đặt..."

Tôi vừa cười vừa nói: "Cha mẹ không bệnh; là cô gái Tây Tử bệnh kìa. Bên kia tương tư, bên này cũng ngủ không yên."

Mao Trạch Đông hùa theo chúng tôi cười, bảo Tiểu Điền: "Chuyện tốt mà, không yêu thì không tương tư."

Ngón tay Điền Vân Ngọc suýt chọc vào mũi tôi, kêu lên rằng: "Bọn em bàn chuyện hai năm rồi, lúc nóng lúc lạnh, có đáng thế không? Cậu ta mới là bị sốt cao ấy chứ. Chủ tịch ngài còn chưa biết sao? Đến Hợp Phì cậu ta lại nhắm trúng một cô rồi."

"Thật á?" Mao Trạch Đông nhìn chằm chằm tôi.

"Không sai đâu." Tiểu Điền tranh thủ nói, "Cứ bám theo người ta xoay quanh, xoay cho hoa mắt chóng mặt rồi lại nói nhỏ ngọt ngào..."

Tôi vô cùng lúng túng, xung quanh là một tràng cười vang.

Trương Tiên Bằng nói: "Chủ tịch, em làm chứng. Tiểu Phong khiêu vũ nhảy ra được một đối tượng, khá lắm đấy."

Tôi quay đầu định chuồn, nhưng bị Chủ tịch hạ lệnh bắt Tiểu Điền tóm cổ lôi về. Mao Trạch Đông hỏi: "Thế nào thế hả? Đừng có giấu diếm. Cô ấy tên là gì?"

Tôi có chút thẹn thùng. Trương Tiên Bằng liền khai ra tên họ cô gái đó, còn giới thiệu rằng: "Chính là diễn viên đoàn kịch nói hay khiêu vũ cùng chúng ta ấy ạ."

Mao Trạch Đông hồi tưởng lại theo lời miêu tả của Trương Tiên Bằng, nhìn tôi nói: "Tiểu Phong, có phải cậu là chủ trương tốc chiến tốc thắng không?"

Tôi lắc lư người không đáp, bóng dáng điệu múa của cô gái đó cứ chập chờn trước mắt.

"Người này có tốt không? Hoàn cảnh của cô ấy cậu đã rõ hết chưa?" Mao Trạch Đông ngả người ra sau ghế sofa, nói tiếp: "Đừng có lúc đầu óc nóng vội, phải tìm hiểu cho kỹ càng vào."

Hôm sau, Bí thư Tỉnh ủy An Huy Tăng Hy Thánh cùng phu nhân đến thăm Chủ tịch. Sau vài câu trò chuyện, Mao Trạch Đông bất chợt chỉ vào tôi nói: "Tiểu Phong nhà chúng tôi khiêu vũ, quen biết một diễn viên đoàn kịch nói Tiểu X ở chỗ các đồng chí, người này thế nào?"

Vợ chồng Tăng Hy Thánh nhìn nhau, lắc đầu: "Bọn tôi không rõ."

Mao Trạch Đông nói: "Các cậu xem Tiểu Phong nhà chúng tôi xem, vừa trẻ trung vừa lanh lợi, tiểu tử này không tệ chứ?"

Vợ chồng Tăng Hy Thánh cười liên tục gật đầu: "Người ở cạnh Chủ tịch, thì còn phải nói nữa ạ?"

Mao Trạch Đông nói: "Thế nào, giúp một tay nhé? Người ở cùng quê các cậu mà, giúp đỡ tìm hiểu xem sao."

Vợ chồng Tăng Hy Thánh đáp: "Được chứ. Chuyện này cứ giao cho chúng tôi."

Ngay tối hôm đó, họ đã tìm hiểu xong tình hình. Báo với Chủ tịch rằng: "Á chà, không hợp cho lắm đâu. Đằng gái lớn tuổi hơn Tiểu Phong, sắp lớn hơn tận ba tuổi cơ."

Mao Trạch Đông nhìn tôi: "Cái này không phải vấn đề lớn chứ? Gái hơn hai, trai hơn một... à nhầm, gái hơn ba, bọc vàng mười. Hơn nữa người ta trông trẻ trung cơ mà."

Tôi tuy không nói gì, nhưng lại tiếc nuối cúi đầu.

Vợ chồng Tăng Hy Thánh lại nói: "Vẫn chưa nói hết đâu ạ. Cô ấy đã sinh con rồi, lại còn ly hôn rồi..."

Mao Trạch Đông lại nhìn tôi hỏi: "Thế nào? Tiểu Phong. Cho cậu cái cục nợ đeo bám thế có được không hả? Phải nói thật trong lòng đấy."

Tôi thực sự ngại ngùng, nhưng vẫn lắc đầu.

Mao Trạch Đông cười, an ủi một câu: "Quan hệ vẫn chưa xác định, vẫn lấy nguyên tắc tự nguyện làm đầu." Ông nói với vợ chồng Tăng Hy Thánh: "Mấy tiểu tử bên cạnh tôi đều không tệ, lúc nào cũng muốn chọn cô nào xinh xắn một chút, các mặt đều vừa ý hơn một chút. Thế nên đành có chút có lỗi với nữ diễn viên của các đồng chí rồi."

Vợ chồng Tăng Hy Thánh vừa đi khỏi, Mao Trạch Đông liền búng tôi một cái: "Hiểu chưa? Chủ nghĩa bại trận không được, tốc chiến tốc thắng cũng không xong, xem ra vẫn phải đánh trường kỳ kháng chiến thôi."

Thế nhưng, có sự giúp đỡ của Mao Trạch Đông, tôi lại chẳng phải đánh trường kỳ kháng chiến nào cả.

Lên Lư Sơn rồi, Bí thư Tỉnh ủy Giang Tây Dương Thượng Khuê cùng phu nhân đến thăm Chủ tịch. Trong lúc trò chuyện, Mao Trạch Đông bảo vợ của Dương Thượng Khuê: "Thủy Tĩnh này, mấy tiểu tử bên cạnh tôi cô đều gặp cả rồi đấy. Bên cô có rất nhiều đồng hương mà, giúp tìm một người đi?"

Thủy Tĩnh cười nói: "Được chứ ạ. Chỉ sợ tiểu tử nhà Chủ tịch chê bai thôi, ai nấy trông đều phơi phới thế cơ mà."

Mao Trạch Đông hỏi: "Tiểu Phong, tìm một cô đồng hương có được không hả?"

Không đợi tôi há miệng, Diệp Tử Long và Lý Ngân Kiều đã hùa nhau reo lên: "Được chứ, đồng hương Giang Tây tốt quá chứ. Kéo một người ưu tú ra nói chuyện xem nào."

Thủy Tĩnh đảo mắt ngẫm nghĩ một lát, rồi nói: "Tiểu Trịnh ở tòa nhà số một trăm tám mươi bảy của các cậu có được không? Tên là Trịnh Nghĩa Tu, là y tá bệnh viện tỉnh. Người có thể lên Lư Sơn phục vụ, đều là chọn đi chọn lại, các mặt đều phải ưu tú mới được đấy."

Lý Ngân Kiều tiếp lời: "Có thể phục vụ bên cạnh Chủ tịch, cũng là chọn đi chọn lại, các mặt đều ưu tú mới được ạ."

Mao Trạch Đông như vừa giải quyết xong một đại sự, ngả người ra ghế sofa, duỗi thẳng chân ra thả lỏng, liền lộ ra đôi tất vá chắp vá. Hài lòng nói: "Tiểu Phong, cứ thế đi nhé, tiếp xúc tìm hiểu xem sao."

Thế là, tôi và đồng chí Trịnh Nghĩa Tu bắt đầu qua lại. Hội nghị Lư Sơn diễn ra căng thẳng khốc liệt, hai chúng tôi thì thầm to nhỏ vô cùng thoải mái vui vẻ. Lúc xuống núi, đôi bên đã có chút lưu luyến không nỡ rời xa.

Từ đó về sau, cứ mỗi lần tôi đi theo Chủ tịch tản bộ trò chuyện, Chủ tịch thể nào cũng hỏi: "Tiểu Trịnh đã viết thư cho cậu chưa thế?"

"Thư đến rồi ạ." Tôi đưa thư cho Chủ tịch, nhờ ngài xem giúp. Thư hồi âm cũng phải nhờ ngài xem qua, xin ngài sửa giúp. Mao Trạch Đông lần nào cũng nghiêm túc sửa lỗi chính tả giúp tôi, vừa sửa vừa dặn: "Phải chăm chỉ học tập vào. Viết sai chữ người ta sẽ coi thường đấy. Những chữ sai đã được sửa cậu phải nhớ kỹ, lần sau không được viết sai nữa."

Cuối cùng. Có bức thư nọ sau khi Mao Trạch Đông đọc xong liền mỉm cười. Bảo rằng: "Tiểu Trịnh phát tín hiệu rồi đấy. Cậu nên bước lên trước một bước đi, hâm nóng tình cảm lên. Chuyện thế này đàn ông vẫn nên chủ động một chút, con gái bao giờ cũng phải giữ thể diện hơn các tiểu tử các cậu chứ."

Thế là, những bức thư sau đó tôi viết đều kèm theo hai chữ "Yêu thương". Mao Trạch Đông hỏi tôi Tiểu Trịnh có thư tới nữa không, mặt tôi đỏ bừng, ngượng ngùng lấy thư ra. Mao Trạch Đông cười ha hả, tay vẽ một vòng cung trước ngực: "Không xem nữa, không xem nữa, đại cục đã định, tôi chờ ăn kẹo mừng của hai cậu đây."

Năm 1961, trong thời gian Hội nghị Bắc Đới Hà, tôi và đồng chí Trịnh Nghĩa Tu kết hôn. Chạng vạng tối hôm sau, chúng tôi đến thăm Mao Trạch Đông. Ngài tươi cười rạng rỡ, bảo chúng tôi ngồi đối diện. Chủ tịch Mao nhìn người vợ của tôi hỏi: "Tiểu Trịnh, năm nay bao nhiêu tuổi rồi?"

"Hai mươi hai tuổi ạ."

"Nhỏ hơn Tiểu Phong ba tuổi. Bố mẹ làm nghề gì?"

"Về hưu cả rồi ạ. Các anh chị em chúng cháu đều có thể chăm sóc các cụ."

"Thế thì tốt." Phải hiếu kính cha mẹ. Ngay cả cha mẹ mà còn không biết hiếu kính thì sao còn sẵn lòng phục vụ người khác nữa? Đương nhiên là không rồi."

Tôi nhẹ nhàng chọc Tiểu Trịnh một cái, cô ấy liền đứng dậy bước đến gần Mao Trạch Đông, bóc một viên kẹo trái cây: "Mua Chủ tịch, mời ngài ăn một viên kẹo mừng của chúng cháu ạ?"

"Được lắm, ngọt ngào thắm thiết." Mao Trạch Đông ngậm kẹo vào miệng, nói: "Hai vợ chồng sau này phải quan tâm yêu thương lẫn nhau nhiều hơn, hòa thuận ấm êm, đầu bạc răng long."

Sau đó, ngài chụp chung với chúng tôi một tấm ảnh.

Hơn mười giờ sáng, gió đã lặng. Nắng rất đẹp, nhưng trời vẫn còn lạnh. Tôi chỉnh đốn lại y quan bước vào phòng ngủ của Mao Trạch Đông.

Lão nhân gia lại thức trắng một đêm.

Trên bàn bày đầy điện báo từ khắp các nơi gửi về, đặc biệt là An Huy, Sơn Đông, các chuyên khu báo cáo số lượng người chết. Những dòng người "lưu vong" vì đói khát từng đám lang thang trên đại địa Trung Quốc. Không phương hướng, không mục tiêu, chỉ còn lại bản năng sinh tồn duy nhất. Tìm kiếm tất cả những gì có thể nuốt trôi vào bụng, nhai, nuốt. Sức ăn của họ thật đáng kinh ngạc, tựa hồ ngay cả sắt đồng cũng có thể tiêu hóa được, biến thành nhiệt lượng, để duy trì sự sống của một dân tộc, với hy vọng "có một ngày"...

Mao Trạch Đông nằm trên chiếc giường ván gỗ quá ư giản dị nhưng lại rất phù hợp với quốc tình ấy. Trên người đắp ba chiếc khăn mặt chắp vá lại với nhau, dựa lưng vào gối đọc tài liệu.

Bước đến bên giường, tôi phát hiện ánh mắt ngài u sầu, tối tăm, bất động. Ngài đang trầm ngâm suy nghĩ.

Ngài già thật rồi. Những nếp nhăn lan ra ở khóe mắt khiến tim tôi nhói đau. Từng sợi tóc cứ thế lặng lẽ bạc đi. Hơn nửa năm nay, mỗi khi tôi giúp ngài mát-xa, da ở mu bàn chân và cẳng chân ngài đã mất đi độ đàn hồi, ấn vào lõm xuống một hố, mãi lâu vẫn không phồng lên lại. Đó là phù thũng. Lão nhân gia đã sáu bảy tháng nay không chịu ăn một miếng thịt nào. Mùa giáp hạt, ngài suốt hai mươi mấy ngày không ăn một hạt lương thực nào. Thường thì một đĩa rau sam (một loại rau dại) là qua một bữa cơm; một đĩa rau chân vịt xào, là có thể gượng sức làm việc suốt một ngày. Thủ tướng Chu hết lần này đến lần khác đến khuyên: "Chủ tịch, ăn một miếng thịt heo đi ạ. Ăn một miếng vì toàn thể đảng viên và nhân dân cả nước đi!" Mao Trạch Đông lắc đầu: "Cậu chẳng phải cũng không ăn đó sao? Mọi người đều không ăn mà." Tống Khánh Linh đặc biệt từ Thượng Hải vội vã chạy đến, tự tay mang cua ghẹ đến tận cửa. Mao Trạch Đông đối với Tống Khánh Linh vẫn luôn giữ một sự kính trọng đặc biệt, thế nên đã nhận cua. Thế nhưng, Tống Khánh Linh vừa đi khỏi, Mao Trạch Đông liền đem cua ghẹ chia cho các chiến sĩ vệ sĩ.

Mao Trạch Đông mang tâm sự đặt tài liệu lên đống sách vở xếp đầy bên cạnh, nhỏ giọng nói: "Tiểu Phong này, tôi dậy đây."

Tôi đưa quần áo tới, chăm sóc lão nhân gia thức dậy. Trong quá trình mặc quần áo, ngài vẫn luôn mang vẻ mặt đăm chiêu suy nghĩ. Vừa dậy liền bước đến cạnh ghế sofa, ngồi xuống. Do dinh dưỡng không đầy đủ, thể chất của ngài đã suy giảm. Suy nghĩ vấn đề không còn đi tới đi lui nữa, mà thích ngồi một chỗ hơn.

Tôi dọn dẹp giường chiếu xong, quay đầu nhìn Mao Trạch Đông. Ngài đối diện với tôi, nhưng lại chẳng nhìn tôi, tựa hồ trước mặt là một mảnh hoang vu. Một mình mang vẻ mặt u sầu, trĩu nặng tâm tư.

"Chủ tịch, để cháu nấu cho ngài một nồi cháo yến mạch nhé?"

Mao Trạch Đông lắc đầu, tay chỉ về phía bao thuốc lá trên bàn làm việc. Tôi giúp ngài lấy thuốc. Không bẻ gãy, đưa nguyên điếu cho ngài. Ngài vô thức nhào nặn trong tay, vẫn tiếp tục suy nghĩ, suy nghĩ... Lúc hít vào không có tiếng động, thở ra vừa thô vừa nặng, nghe rất rõ. Tôi có cảm giác hơi thở ngài thở ra ẩm ướt, trái tim ngài đang rớm máu. Hôm qua khi cầm bản báo cáo điện báo người chết đói, ngài cũng thở ra như thế, cánh tay khẽ run lên.

Cạch, tôi bật quẹt diêm, Mao Trạch Đông châm thuốc, rít một hơi thật sâu. Điếu thuốc lóe sáng cháy ngược về phía sau, chỉ một hơi đã cháy gần hết một phần ba. Mao Trạch Đông ngửa người ra sau, tựa vào ghế sofa, nén lại rất lâu mới phả ra. Thế là, ngài bị bao trùm trong một làn khói xanh mịt mờ.

Trong làn khói trắng, giọng nói của Mao Trạch Đông vang lên: "Tiểu Phong, cậu đi gọi Tử Long, Ngân Kiều, Cao Trí, Kính Tiên, Lâm Khắc và đồng chí Đông Hưng tới đây. Hôm nay ăn cơm ở chỗ tôi."

Buổi chiều. Bảy người chúng tôi vây quanh một bàn ăn cùng Mao Trạch Đông. Không rượu. Không thịt, chỉ có dầu và muối nhiều hơn một chút. Đôi đũa tre của Mao Trạch Đông vươn tới đĩa thức ăn, chưa kịp gắp được miếng nào lại đặt xuống, đưa mắt nhìn quanh bảy người chúng tôi. Thế là, chúng tôi cũng dừng đũa lại.

"Bây giờ bách tính gặp tai ương. Các cậu đều đi làm chút điều tra nghiên cứu đi. Rốt cuộc ở đó có những vấn đề gì? Phản ánh tình hình lên xem nào." Giọng Mao Trạch Đông trầm chậm, dừng lại một lát rồi nói: "Công xã nhân dân, đại uy hiếp nhà ăn, rốt cuộc là tốt hay xấu? Quần chúng có ý kiến gì? Phản ánh lên."

Chúng tôi lần lượt gật đầu.

Mao Trạch Đông chỉ vào Diệp Tử Long và Lý Ngân Kiều: "Các cậu xuống dưới đó đi, đến Sơn Đông, tiến hành điều tra nghiên cứu thật rộng rãi."

Diệp Tử Long và Lý Ngân Kiều nhỏ giọng vâng dạ: "Vâng. Thưa Chủ tịch."

Mao Trạch Đông lại nhìn sang tôi: "Tiểu Phong này, cậu có đi không?"

Tôi đáp: "Đi ạ."

Mao Trạch Đông gật đầu: "Thế thì tốt, thế thì tốt."

Lúc này, ngài lại nhìn quanh sáu người chúng tôi, ánh mắt trở nên nghiêm nghị sắc bén: "Phải nói lời thật, không cho phép nói dối. Không được phép che giấu lừa dối!"

Lão nhân gia lộ vẻ vô cùng kích động đau khổ. Tôi nhớ lại cảnh tượng năm kia, năm ngoái khi tháp tùng Mao Trạch Đông thị sát khắp nơi. Không ít cán bộ phụ trách đầu óc nóng vội nói dối, giở trò lừa bịp. Mao Trạch Đông khi đó từng phê phán một số người: "Các cậu là phóng vệ tinh hay bắn đại bác đấy? Cái cái mười vạn cân của các cậu ấy, tôi lúc đó đã nói là không thể nào rồi. Các cậu vẫn cứ tung lên báo chí cơ à..."

Bữa cơm này, Mao Trạch Đông chẳng ăn được mấy miếng đã đặt đũa xuống. Ngài nuốt không trôi. Chúng tôi cũng nuốt không trôi, lần lượt đặt đũa xuống.

Đêm đến, tôi dùng bếp điện nấu cho Mao Trạch Đông một nồi cháo yến mạch lớn, khuyên ngài uống hết. Lại khuyên ngài đi ngủ.

"Ngủ sao được chứ!" Mao Trạch Đông lắc đầu. "Nhân dân cả nước gặp tai ương rồi, tôi làm sao mà ngủ được chứ!"

Ngài tựa người vào giường, tôi giúp ngài mát-xa đôi chân đã mất đi độ đàn hồi, vừa lắng nghe ngài kể về một số trận đại nạn từng xảy ra trong lịch sử Trung Quốc, nghe ngài kể về đời sống đấu tranh gặm vỏ cây nuốt rễ cỏ của Hồng quân năm xưa, nghe ngài kể về đạo lý cách mạng và lý tưởng cao đẹp nhất.

Mao Trạch Đông đưa một tay ra, xoa lưng tôi nói: "Tiểu Phong này, tôi không yên tâm đâu. Bọn họ giấu giếm tôi rất nhiều chuyện, tôi đi ra ngoài đâu, bọn họ đều có thể chuẩn bị sẵn sàng hết. Các cậu phải xuống dưới đó, các cậu có thể nhìn thấy tình hình chân thực, phải nói cho tôi biết tình hình chân thực..."

Tôi rưng rưng gật đầu: "Chủ tịch, cháu nhất định sẽ nói sự thật."

Mao Trạch Đông xuống giường, bước đến bàn làm việc ngồi xuống, viết một bức thư. Viết bằng bút chì trên giấy tuyên xá. Nội dung bức thư này, trí nhớ đại khái của tôi là thế này:

Đồng chí Lâm Khắc, Cao Trí, Tử Long, Lý Ngân Kiều, Vương Kính Tiên, Tiểu Phong, Uông Đông Hưng bảy đồng chí nghiêm túc xem qua:

Trừ Uông Đông Hưng ra, sáu người các cậu đều xuống dưới đó đi, không đi Sơn Đông nữa, đổi sang đi chuyên khu Tín Dương, ở đó bắt đầu chuyển biến tốt rồi, lại có lương tâm cứu trợ để ăn, cơ thể các cậu sẽ khá hơn một chút. Tôi chuẩn bị cho mỗi người các cậu một gói thuốc, bảo y tá trưởng của tôi giảng cho các cậu một lần cách sử dụng thuốc ra sao. Khí hậu lưu vực sông Hoài ấm áp hơn, tốt hơn Sơn Đông, ngày 2 tháng 1 đến lớp tập huấn Bắc Kinh học hai tuần lễ. Để các cậu có sự chuẩn bị tinh thần đầy đủ. Nếu các cậu rất đói, tôi sẽ cử người đưa thịt bò thịt cừu đến cho các cậu.

Mao Trạch Đông

Ngày 26 tháng 12, sinh thần của tôi, năm sau tôi sẽ sáu mươi bảy tuổi rồi, già rồi, các cậu còn đại nghiệp lớn phải làm.

Đoàn chúng tôi sáu người đến Tín Dương, Hà Nam. Trước khi đi, Mao Trạch Đông chụp ảnh tập thể cùng chúng tôi. Nửa năm sau chúng tôi trở về báo cáo tình hình chân thực: Đại uy hiếp nhà ăn hoàn toàn không tốt. Sau đó, chúng tôi lại đến Giang Tây lao động nửa năm. Lúc đến Giang Tây, Trung ương đã có chỉ thị hủy bỏ nhà ăn lớn.

Một năm sau gặp lại Mao Trạch Đông, lão nhân gia lại chụp ảnh tập thể với chúng tôi một lần nữa, còn chụp riêng với mỗi người một tấm. So sánh bức ảnh chụp trước lúc xuất phát với bức ảnh chụp sau khi trở về, Mao Trạch Đông trông già đi rất nhiều. Nếp nhăn nhiều hơn, sâu hơn, tóc cũng bạc đi không ít.

Cuối năm 1962, tôi rời khỏi Mao Trạch Đông, điều về làm việc tại xứ công an thành phố Hàng Châu. Tôi nắm lấy tay Mao Trạch Đông mà khóc. Tôi từ một đứa trẻ không hiểu chuyện, trưởng thành thành một người đảng viên cộng sản, một cán bộ công an quốc gia, mỗi một bước tiến lên đều thấm đẫm tâm huyết của Mao Trạch Đông. Tôi cao thêm vài tấc, mập lên mấy chục cân bên cạnh lão nhân gia, học được chữ nghĩa, thấu hiểu đạo lý, tăng trưởng tài trí, lại còn cưới vợ sinh con, xây dựng gia đình nhỏ của riêng mình...

Thế nhưng, Mao Trạch Đông lại nói: "Tôi cũng không nỡ để cậu đi chứ. Thế nhưng, tôi cũng phải lo cho tương lai của cậu chứ... Sau khi xuống dưới đó rồi phải kẹp đuôi làm người, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân."

Hai mươi lăm năm đã trôi qua. Nụ cười dáng hình của Mao Trạch Đông chưa từng giây phút nào phai nhạt trong lòng tôi. Tôi vẫn luôn cảm thấy mình là người ở bên cạnh Mao Trạch Đông.