Vì theo phương pháp đầu tiên của chúng ta khi bàn về các hình thức chính quyền khác nhau, chúng ta đã phân loại các chính thể chính thống thành ba dạng: vương quyền, quý tộc chế, và các quốc gia tự do; đồng thời cũng đã chỉ ra ba trạng thái thái quá mà các hình thức này có thể sa vào: vương quyền dễ biến thành độc tài; quý tộc chế dễ trở thành quả đầu chế; và quốc gia tự do dễ trở thành dân chủ chế. Vì chúng ta đã bàn về quý tộc chế và vương quyền — bởi lẽ việc tìm hiểu đâu là hình thức chính quyền tốt nhất cũng đồng nghĩa với việc bàn trực tiếp về hai thể chế này, khi cả hai đều mong muốn thiết lập nền tảng dựa trên các nguyên tắc đức hạnh — và hơn nữa, chúng ta đã xác định được sự khác biệt giữa quyền lực vương giả và tầng lớp quý tộc, cũng như khi nào một quốc gia có thể được coi là do quân vương cai trị, nên bây giờ, nhiệm vụ còn lại là xem xét về quốc gia tự do, cùng với các hình thức chính quyền khác như quả đầu chế, dân chủ chế, và bạo chúa chế. Rõ ràng trong ba trạng thái thái quá này, đâu là hình thức tồi tệ nhất và đâu là hình thức kế tiếp, vì hiển nhiên, sự thái quá của cái tốt đẹp và thánh thiện nhất phải là cái tồi tệ nhất. Chắc chắn rằng, hoặc là chỉ còn lại cái danh nghĩa quân vương, hoặc quân vương sẽ thâu tóm nhiều quyền lực hơn mức cho phép, từ đó sinh ra bạo chúa chế — sự thái quá tồi tệ nhất có thể hình dung được, một chính quyền đi ngược lại hoàn toàn với quốc gia tự do. Trạng thái thái quá gây hại tiếp theo là quả đầu chế, bởi lẽ quý tộc chế khác xa với loại hình chính quyền này. Hình thức ít gây hại nhất chính là dân chủ chế. Chủ đề này đã từng được một trong những học giả đi trước tôi bàn tới, mặc dù quan điểm của người đó không đồng nhất với tôi: vì ông ta cho rằng, trong tất cả các hiến pháp xuất sắc, như một quả đầu chế tốt hay tương tự, thì dân chủ chế là tồi tệ nhất, nhưng trong tất cả những hiến pháp tồi tệ, nó lại là cái tốt nhất.

Còn tôi khẳng định rằng, tất cả những quốc gia này, không ngoại trừ cái nào, đều đã rơi vào trạng thái thái quá; và người đó lẽ ra không nên nói rằng quả đầu chế này tốt hơn quả đầu chế kia, mà nên nói rằng nó ít tồi tệ hơn mà thôi. Nhưng hiện tại chúng ta sẽ không đi sâu vào vấn đề này. Trước tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu xem có bao nhiêu loại quốc gia tự do khác nhau, vì vốn có nhiều kiểu dân chủ chế và quả đầu chế. Chúng ta sẽ xem xét loại nào trong số đó bao quát nhất và đáng mong đợi nhất sau hình thức chính quyền tốt nhất, hoặc liệu có hình thức nào khác tương tự như quý tộc chế được thiết lập vững vàng hay không. Ngoài ra, hình thức nào phù hợp nhất với đa số các thành bang và hình thức nào được ưa chuộng hơn cho những cá nhân cụ thể, vì có lẽ, một số người sẽ hợp với quả đầu chế hơn là dân chủ chế, và những người khác lại hợp với dân chủ chế hơn là quả đầu chế. Sau đó, chúng ta sẽ xem xét phương thức mà một người cần thực hiện nếu muốn thiết lập bất kỳ hình thức nào trong các quốc gia này, ý tôi là từng kiểu dân chủ chế và cả quả đầu chế. Cuối cùng, khi đã điểm qua vắn tắt mọi điều cần thiết, chúng ta sẽ nỗ lực chỉ ra những nguồn cơn của sự suy đồi và sự ổn định trong chính quyền, cả những yếu tố chung cho tất cả cũng như những yếu tố đặc thù cho từng quốc gia, và những nguyên nhân chính yếu dẫn đến sự hình thành của chúng.