Danh sách khiến cả vũ trụ hỗn tạp trở nên trật tự và ngăn nắp. Tôi thích lập danh sách. Bất cứ khi nào cần mường tượng cuộc sống của mình, tôi lại lên danh sách. Danh sách ấy sẽ tập hợp tất cả ý tưởng trong đầu và xóa nhòa những khoảng trống trong tâm trí để bạn có thể thực sự thực hiện ý tưởng của mình.
Mỗi khi cảm thấy quá tải, tôi sẽ quay lại với danh sách những việc cần làm lỗi mốt ấy. Tôi lập một danh sách dài, rồi chọn việc cấp bách nhất và thực hiện nó. Sau đó, tôi gạch nó khỏi danh sách và lựa chọn công việc tiếp theo. Cứ thế lặp lại.
Một số họa sĩ mà tôi yêu thích thì hay lập “danh sách những thứ cần vẽ”. David Shrigley thường lập một danh sách dài với 50 chủ đề để vẽ trước cả tuần. Danh sách giúp anh ấy không phải lãng phí thời gian suy nghĩ xem phải làm gì khi ở trong phòng làm việc. Anh ấy từng chia sẻ: “Điều đơn giản tôi học được sau bao năm theo nghiệp vẽ, đó là bạn cần một điểm bắt đầu và một khi đã có nó, công việc dường như cứ thế tự vận hành.”
LÀM GÌ ĐỂ THẤY VUI
ĐỌC SÁCH
ĐI DẠO
CHƠI DƯƠNG CẦM
VẼ TRANH CÙNG LŨ TRẺ
XEM PHIM HÀI
NGHE NHẠC SOUL
VIẾT NHẬT KÝ
CHỢP MẮT
NGẮM TRĂNG
LÊN MỘT DANH SÁCH NGỚ NGẨN
Leonardo da Vinci cũng lên danh sách “những điều cần học”. Ông thường thức dậy vào mỗi sáng và viết ra tất cả những gì mình muốn học ngày hôm đó.
Nếu có điều gì mà tôi muốn làm trong tương lai nhưng chưa sắp xếp được thời gian, tôi sẽ thêm nó vào danh sách mà chuyên gia về năng suất David Allen gọi là danh sách “có lẽmột ngày nào đó”. Nhà văn Steven Johnson đã thực hiện điều này trong một tài liệu mà ông gọi là “hồ sơ spark” (hồ sơ về những ý tưởng chợt nảy ra) – mỗi khi có ý tưởng mới, ông sẽ ghi vào hồ sơ, và sau đó vài tháng một lần, ông sẽ xem lại danh sách này.
Đôi khi, việc lập một danh sách những gì bạn không làm cũng rất quan trọng. Ban nhạc punk Wire có thể không bao giờ đồng thuận được về những gì tất cả đều thích, nhưng họ nghĩ có thể thống nhất về những điều mình không thích. Vì vậy, vào năm 1977, cả nhóm đã cùng ngồi lại và lập một danh sách quy tắc, bao gồm: “Không có hoạt động cá nhân; không cầu giải thưởng; khi không nghĩ ra lời, bài hát phải dừng lại; không lặp lại giai điệu chính sau phần điệp khúc; không gào thét ầm ĩ khi hát; tập trung vào một chủ đề và không đưa vấn đề chính trị vào bài hát.” Những nguyên tắc này đã giúp họ định hình các nhạc phẩm của mình.
Khi cần ra quyết định, tôi thường lên danh sách ưu và nhược điểm của chúng. Năm 1772, Benjamin Franklin giải thích với người bạn Joseph Priestly của mình: “Kẻ một đường thẳng, chia tờ giấy thành hai cột, một cột viết ưu điểm, cột còn lại thì ghi nhược điểm.” Thời điểm Charles Darwin cân nhắc việc kết hôn, ông cũng lên một danh sách ưu thế và bất lợi.
Khi bị bí ý tưởng vào buổi sáng và không biết phải viết gì vào nhật ký, tôi sẽ điều chỉnh danh sách ưu nhược điểm. Tôi kẻ một đường chính giữa trang giấy, rồi liệt kê những gì khiến mình thấy biết ơn vào một cột, và ở cột còn lại, tôi viết những điều mà mình cần giúp đỡ để thực hiện. Nó được gọi là tờ giấy cầu nguyện.
Nhà thiết kế Adam Savage đã viết: “Danh sách là một bộ sưu tập có chủ đích.” Tôi thích nhìn lại một năm đã qua để xem mình làm được những gì, vậy nên tôi thường lên danh sách 100 địa điểm, sự kiện trọng đại, sách, đĩa nhạc, phim ảnh... mà mình yêu thích nhất. Tôi học lỏm cách làm này từ họa sĩ truyện tranh John Porcellino, người đã đăng danh sách “Top 40 phong cách” trong cuốn truyện King-Cat (tạm dịch: Miêu vương) của mình. (Bản thân John cũng là một người thích lên danh sách; anh ấy thường lưu danh sách dài các câu chuyện và ý tưởng cho cuốn tạp chí trước khi thực sự bắt tay vào vẽ chúng.) Mỗi danh sách giống như một cuốn nhật ký năm được tổ chức chặt chẽ. Nó khiến tôi cảm thấy được an ủi khi nhìn lại những năm trước, để xem điều gì đã thay đổi và điều gì vẫn còn nguyên.
Khi cần giữ vững tinh thần, tôi sẽ tạo ra phiên bản Mười điều răn của riêng mình. Danh sách này gồm “Những điều được làm” và “Những điều không được làm”. Nếu nghĩ kỹ, cuốn sách này có vẻ cũng là một phiên bản Mười điều răn.
“Danh sách là quá khứ những cũng là tương lai của bạn. Hãy luôn mang nó bên mình.
Điều cần ưu tiên: ngày hôm nay, tuần này và điều tất yếu sẽ đến. Bạn sẽ ra đi một ngày nào đó, với những mục tiêu vẫn chưa hoàn thành. Nhưng ngay lúc này, khi bạn còn đang sống, nó sẽ giúp bạn biết điều gì cần được ưu tiên thực hiện trong quỹ thời gian hữu hạn của mình.”
— Tom Sachs
“Khi ngày trôi qua, hãy để nó kết thúc...
Bạn đã làm những gì có thể; một số sai lầm ngớ ngẩn hiển nhiên mà bạn đã vấp phải, hãy quên chúng càng sớm càng tốt.
Ngày mai là một ngày mới; hãy khởi đầu một cách tốt đẹp và bình thản, với tinh thần quyết chiến đến mức những phiền muộn vô nghĩa của ngày hôm qua chẳng thể nào cản trở.”
— Ralph Waldo Emerson