Tiếng chuông cửa đổ hồi dồn dập đã đánh thức người gác cổng số nhà số 9, đại lộ Hoche. Mụ kéo dây chuông, lẩm bẩm cằn nhằn:
– Ta cứ ngỡ mọi người đã về đủ hết rồi chứ. Chắc là phải ba giờ sáng mất rồi ấy chứ!
– Biết đâu lại có khách đến tìm bác sĩ, – chồng mụ lẩm bẩm.
Đúng lúc đó, một giọng nói cất lên hỏi:
– Bác sĩ Harel... ở tầng mấy vậy?
– Tầng ba, bên trái. Nhưng giờ này bác sĩ không đi khám đêm đâu.
– Đêm nay thì thể nào ông ấy cũng phải đi.
Vị khách bước vào tiền sảnh, lần lượt leo lên tầng một, tầng hai, tầng ba, và chẳng thèm dừng lại trước cửa phòng bác sĩ, hắn tiếp tục đi thẳng lên tầng năm. Ở đó, hắn thử hai chiếc chìa khóa. Một trong số đó đã khớp với ổ khóa.
– À! Tốt quá! – hắn lẩm bẩm, – Mọi việc trở nên suôn sẻ đến lạ thường. Nhưng trước khi hành sự, tốt hơn hết là ta nên lo trước đường lui cái đã. Để xem nào... ta đã lưu lại đủ lâu để đánh thức bác sĩ rồi bị ông ta đuổi đi chưa nhỉ? Vẫn chưa... thêm vài phút nữa đi.
Đúng mười phút sau, hắn bước xuống cầu thang, vừa đi vừa lớn tiếng cằn nhãnh bác sĩ. Người gác cổng liền mở cửa cho hắn và nghe thấy tiếng khóa sập lại phía sau lưng. Thế nhưng cửa lại chẳng hề khóa, bởi tên đàn ông đã nhanh tay nhét một mẩu sắt nhỏ vào ổ khóa sao cho chốt không thể sập xuống được. Kế đó, hắn lặng lẽ quay trở lại tòa nhà mà người gác cổng hoàn toàn không hay biết. Phòng hờ khi có động, đường lui của hắn đã được đảm bảo chắc chắn. Chẳng một tiếng động, hắn lại một lần nữa leo lên tầng năm. Tại phòng chờ, dưới ánh đèn pin điện, hắn đặt mũ và áo choàng lên một chiếc ghế, ngồi xuống một chiếc ghế khác, rồi trùm dép nỉ lên đôi giày nặng trịch của mình.
– Phù! Ta đã ở đây rồi — mà sao mọi chuyện lại đơn giản thế cơ chứ! Ta tự hỏi tại sao không có nhiều kẻ theo đuổi cái nghề trộm cắp vừa sinh lợi lại vừa thú vị này nhỉ. Chỉ cần chút cẩn trọng và suy tính, đây quả thực là một nghề nghiệp vô cùng tuyệt vời. Tất nhiên là không quá tĩnh mịch hay nhàm chán, bởi nếu vậy thì sẽ phát chán lên được.
Hắn giở một sơ đồ chi tiết về căn hộ ra.
– Hãy bắt đầu bằng việc xác định vị trí của ta. Ở đây, ta thấy tiền sảnh nơi ta đang ngồi. Phía mặt tiền hướng ra đường là phòng khách, phòng trang điểm và phòng ăn. Phí thời gian ở đó làm gì, khi mà có vẻ như nữ bá tước có một khiếu thẩm mỹ thật đáng buồn... chẳng có lấy một món đồ trang trí nào có giá trị!... Giờ thì vào việc chính nào!... À! Đây là một hành lang; chắc hẳn nó dẫn đến các phòng ngủ. Cách đây ba mét, ta sẽ đến cửa phòng thay quần áo thông liền với phòng ngủ của nữ bá tước.
Hắn gấp bản đồ lại, tắt đèn pin, rồi rảo bước dọc theo hành lang, vừa đi vừa đếm nhẩm khoảng cách:
– Một mét... hai mét... ba mét... Đây là cửa rồi... Ôi lạy Chúa, sao mà dễ dàng thế chứ! Giờ chỉ còn một cái chốt nhỏ xíu nữa thôi là ngăn cách ta với phòng ngủ, và ta thừa biết cái chốt đó nằm cách mặt sàn chính xác một mét bốn mươi ba centimet. Thế nên, nhờ vào một đường rạch nhỏ mà ta chuẩn bị thực hiện, ta sẽ sớm tống khứ được cái chốt ấy thôi.
Hắn rút từ trong túi ra những dụng cụ cần thiết. Rồi bỗng một ý nghĩ thoáng qua trong đầu:
– Giả sử, tình cờ mà cánh cửa ấy không cài chốt thì sao. Ta cứ thử trước đã.
Hắn vặn tay nắm, và cánh cửa bật mở.
– Lupin dũng cảm của ta ơi, quả nhiên vận may đang mỉm cười với ngươi... Giờ thì phải làm gì tiếp đây? Ngươi nắm rõ sơ đồ các phòng; ngươi biết rõ nơi nữ bá tước cất giấu viên ngọc đen. Thế nên, để có được viên ngọc đen ấy, ngươi chỉ cần im lặng hơn cả sự tĩnh lặng, và vô hình hơn cả bóng đêm mà thôi.
Arsène Lupin đã mất trọn nửa giờ đồng hồ để mở cánh cửa thứ hai — một cánh cửa kính dẫn vào phòng ngủ của nữ bá tước. Nhưng hắn đã hoàn thành công việc ấy với sự khéo léo và cẩn trọng đến mức, dẫu cho nữ bá tước có đang thức đi chăng nữa, bà cũng chẳng thể nghe thấy dù chỉ là một tiếng động nhỏ nhất. Căn cứ theo bản đồ các phòng đang cầm trong tay, hắn chỉ cần đi vòng qua một chiếc ghế dài, và ngay phía bên kia là một chiếc bàn nhỏ kê sát giường. Trên bàn có một hộp đựng giấy viết thư, và viên ngọc đen được giấu kín trong chiếc hộp ấy. Hắn cúi người, rón rén bò trên tấm thảm, lần theo đường viền của chiếc ghế dài. Khi đến tận cùng mép ghế, hắn khựng lại để nén nhịp đập thình thịch trong lồng ngực. Dù chẳng hề cảm thấy sợ hãi, hắn vẫn không sao kìm nén được nỗi hồi hộp bồn chồn mà người ta thường trải giữa chốn thâm nghiêm tĩnh mịch. Hoàn cảnh ấy khiến hắn ngạc nhiên, bởi hắn từng trải qua bao khoảnh khắc trọng đại hơn thế nhiều mà chẳng hề gợn một chút cảm xúc. Nào có hiểm nguy nào đe dọa hắn. Thế thì tại sao tim hắn lại đập thình thịch như tiếng chuông báo động? Phải chăng chính người phụ nữ đang ngủ kia đã tác động đến hắn? Hay là sự hiện diện gần kề của một trái tim khác đang đập?
Hắn lắng tai nghe, và tưởng chừng như có thể nhận ra tiếng thở đều đặn của một người đang ngủ say. Điều đó mang lại cho hắn sự tự tin, tựa như sự hiện diện của một người bạn. Hắn dò dẫm tìm kiếm chiếc ghế bành; rồi với những chuyển động chậm rãi, cẩn trọng, hắn tiến về phía chiếc bàn, vừa đi vừa khua cánh tay đang duỗi thẳng về phía trước để dò đường. Bàn tay phải của hắn đã chạm vào một trong những chân bàn. À! Giờ thì mọi việc thật đơn giản: chỉ cần đứng dậy, chộp lấy viên ngọc, rồi cao chạy xa bay. Thật may mắn làm sao, bởi trái tim hắn đang đập nhảy thót trong lồng ngực như một con dã thú, gây ra thứ tiếng động lớn đến mức hắn sợ nó sẽ đánh thức nữ bá tước. Bằng một nỗ lực ý chí mạnh mẽ, hắn kìm nén nhịp đập hoang dại của trái tim, và chuẩn bị đứng dậy khỏi sàn nhà thì bàn tay trái của hắn lại chạm phải một vật đang nằm dưới sàn — một vật mà hắn nhận ra là một chiếc chân nến — một chiếc chân nến bị lật ngửa. Khoảnh khắc tiếp theo, tay hắn lại chạm vào một vật khác: một chiếc đồng hồ — một trong những chiếc đồng hồ du lịch nhỏ gọn được bọc da.———
Chà! Chuyện quái gì đã xảy ra thế này? Hắn không thể tài nào hiểu nổi. Cái chân nến ấy, chiếc đồng hồ kia; tại sao những vật dụng đó lại không nằm ở những vị trí quen thuộc của chúng? Cha chà, chuyện gì đã xảy ra trong cái màn đêm tĩnh mịch đến rợn người này chứ?
Đột nhiên một tiếng thét bật ra từ cổ họng hắn. Hắn vừa chạm phải... ôi! một thứ gì đó thật kỳ lạ, không thể thốt nên lời! “Không! Không!” hắn tự nhủ, “chắc chắn không thể nào có chuyện đó. Chỉ là ảo giác trong cái đầu đang kích động của ta mà thôi.” Suốt hai mươi giây, ba mươi giây, hắn cứ bất động như thế, chết khiếp, trán đầm đìa mồ hôi, và các đầu ngón tay vẫn còn vương lại cảm giác ghê rợn từ cú chạm định mệnh ấy.
Dồn hết can đảm, hắn liều lĩnh đưa tay ra thêm lần nữa. Lại một lần nữa, bàn tay hắn chạm vào thứ kỳ lạ, không thể thốt nên lời ấy. Hắn sờ soạng nó. Hắn buộc phải sờ để xem rốt cuộc nó là cái gì. Và hắn nhận ra đó là tóc, tóc của con người, cùng với một khuôn mặt người; và khuôn mặt ấy lạnh ngắt, gần như băng giá.
Dù hoàn cảnh có khủng khiếp đến đâu đi nữa, một kẻ như Arsène Lupin vẫn biết cách làm chủ bản thân và kiểm soát tình hình ngay khi hắn nhận ra bản chất của sự việc. Thế là, Arsène Lupin nhanh chóng lôi chiếc đèn pin ra sử dụng. Một người phụ nữ đang nằm gục trước mặt hắn, đầm đìa máu. Cổ và vai bà chi chít những vết thương toác hoác. Hắn cúi người sát xuống để kiểm tra kỹ hơn. Bà đã chết.
– Chết rồi! Chết rồi! – hắn lặp đi lặp lại với vẻ mặt ngẩn ngơ.
Hắn đờ đẫn nhìn chằm chằm vào đôi mắt trợn ngược, khóe miệng nhăn nhúm, làn da tái mét và vũng máu ấy — tất cả thứ máu đã tuôn tràn lênh láng trên tấm thảm rồi đông đặc lại thành những vệt dày đặc, đen ngòm. Hắn đứng phắt dậy và bật đèn điện lên. Lúc bấy giờ, hắn mới nhìn thấy toàn bộ dấu vết của một cuộc vật lộn dữ dội. Chiếc giường xộc xệch đến thảm hại. Dưới sàn nhà là chiếc chân nến, chiếc đồng hồ với kim chỉ hai mươi phút qua mười một giờ; xa hơn chút nữa là một chiếc ghế bị lật nhúm; và ở bất cứ đâu cũng tràn ngập máu, những giọt máu và cả những vũng máu.
– Thế còn viên ngọc đen? – hắn lẩm bẩm.
Chiếc hộp đựng giấy viết thư vẫn nằm nguyên vị trí cũ. Hắn hào hức mở tung nó ra. Chiếc tráp đựng đồ trang sức vẫn ở đó, nhưng trống rỗng.
– Quỷ thật! – hắn làu bàu. – Ngươi huênh hoang về vận may của mình quá sớm đấy, anh bạn Lupin ạ. Với việc nữ bá tước đã lạnh ngắt và chết khô, còn viên ngọc đen thì bốc hơi, tình cảnh lúc này thật chẳng mấy dễ chịu chút nào. Phải chuồn khỏi đây ngay khi còn có thể, kẻo lại vướng vào rắc rối to đấy.
Thế nhưng, hắn vẫn đứng im chân.
– Chuồn khỏi đây á? Đúng thế. Bất cứ ai cũng sẽ làm vậy, ngoại trừ Arsène Lupin. Hắn còn có việc tốt hơn để làm. Nào, tiến hành mọi việc một cách có trật tự xem nào. Dẫu sao thì lương tâm ngươi cũng trong sạch cơ mà. Giờ hãy tưởng tượng ngươi là một viên ủy viên cảnh sát và đang tiến hành một cuộc điều tra về vụ án này xem nào——Ừ thì đúng thế, nhưng để làm được việc đó, ta cần một bộ óc tỉnh táo hơn. Bộ óc của ta lúc này rối mù như một nồi xúp thập cẩm vậy.
Hắn ngã phịch xuống chiếc ghế bành, hai bàn tay siết chặt tì lên vầng trán đang nóng bừng.
Vụ án mạng tại đại lộ Hoche là một trong những vụ án từng khiến công chúng Paris phải kinh ngạc và hoang mang tột độ trong thời gian gần đây, và chắc chắn rằng, tôi sẽ chẳng bao giờ nhắc đến câu chuyện này nếu như bức màn bí ẩn không được chính Arsène Lupin hé lộ. Chẳng một ai tường tận sự thật đích thực của vụ án.
Hỏi mấy ai ở cái đất Paris này lại chưa từng biết — qua những lần chạm mặt ở rừng Boulogne — nàng Léotine Zalti xinh đẹp, nữ danh ca từng làm mưa làm gió một thời, vợ và cũng là góa phụ của Bá tước d’Andillot; nàng Zalti, người từng khiến cả Paris lóa mắt bởi sự xa hoa phung phí cách đây chừng hai mươi năm; nàng Zalti người đã tạo dựng được danh tiếng vang dội khắp châu Âu nhờ sự hào nhoáng của những bộ sưu tập kim cương và ngọc trai thượng hạng? Người ta đồn rằng trên vai nàng mang theo cả gia tài của vài ngân hàng lớn cùng những mỏ vàng của vô số công ty khai mỏ ở Australia. Những thợ kim hoàn tài hoa nhất từng làm việc cho Zalti cũng giống như họ từng phục vụ các vị vua chúa hoàng hậu ngày trước. Và nào ai có thể quên được thảm kịch đã nuốt chửng toàn bộ khối tài sản kếch xù ấy? Trong cả một bộ sưu tập lừng lẫy ấy, chẳng còn lại gì ngoài viên ngọc đen nổi tiếng. Viên ngọc đen! Nói cách khác, đó chính là một gia tài khổng lồ, nếu như bà chịu đem bán nó.
Nhưng bà lại tha thiết giữ nó lại, chấp nhận sống trong một căn hộ bình thường cùng người bạn tâm giao, đầu bếp và một người đầy tớ nam, còn hơn là bán đi viên bảo vật vô giá ấy. Vụ việc này ẩn chứa một nguyên nhân; một lý do mà bà chẳng hề ngần ngại tiết lộ: viên ngọc đen chính là món quà của một vị hoàng đế! Gần như khánh kiệt, phải chăng sống trong cảnh túng thiếu tầm thường nhất, bà vẫn giữ lòng trung thành với người bạn đồng hành của tuổi trẻ huy hoàng rực rỡ. Viên ngọc đen chưa từng rời khỏi người bà. Bà đeo nó suốt ban ngày, và đến đêm lại cất giấu vào một nơi chỉ riêng mình bà biết.
Tất cả những tình tiết ấy, khi được đăng tải lại trên các mặt báo quốc gia, càng làm sục sôi thêm sự tò mò của dư luận; và kỳ lạ thay, dẫu cho điều đó quá rõ mười mươi đối với những ai nắm giữ chìa khóa của bí ẩn, việc bắt giữ kẻ tình nghi sát nhân lại càng làm vấn đề thêm rối rắm và kéo dài sự hoang mang. Hai ngày sau, các tờ báo cho đăng tải bản tin sau đây:
– Chúng tôi nhận được tin về việc bắt giữ Victor Danègre, người hầu của Nữ bá tước d’Andillot. Những bằng chứng chống lại y vô cùng rõ ràng và thuyết phục. Trên tay áo bằng lụa của chiếc áo ghi-lê đồng phục — thứ mà thám tử trưởng Dudouis tìm thấy trên gác xép của y giữa hai lớp nệm giường — người ta phát hiện thấy vài vết máu. Thêm vào đó, chiếc áo ấy bị mất một chiếc khuyết bọc vải, và chiếc khuyết này lại được tìm thấy nằm ngay dưới gầm giường của nạn nhân.
– Người ta phỏng đoán rằng, sau bữa tối, thay vì lui về phòng riêng, Danègre đã lẻn vào phòng thay đồ, và qua cánh cửa kính, y đã chứng kiến nữ bá tước cất giấu viên ngọc đen quý giá. Đây mới chỉ là một giả thuyết, chưa được bất kỳ bằng chứng nào kiểm chứng. Ngoài ra, vẫn còn một điểm mờ ám khác. Vào lúc bảy giờ sáng, Danègre đã đến tiệm bán thuốc lá trên Đại lộ Courcelles; cả người gác cổng lẫn chủ tiệm đều xác nhận điều này. Mặt khác, người bạn tâm giao và đầu bếp của nữ bá tước, những người ngủ ở cuối hành lang, đều khẳng định rằng khi họ thức dậy vào lúc tám giờ, cửa phòng chờ và cửa nhà bếp đều đang khóa trái. Hai người này đã phục vụ nữ bá tước suốt hai mươi năm và hoàn toàn không có điểm gì đáng nghi vấn. Vấn đề đặt ra là: Danègre đã rời khỏi căn hộ bằng cách nào? Y có một chìa khóa khác chăng? Đây là những vấn đề mà cảnh sát đang tiến hành điều tra.
Thực tế cho thấy, cuộc điều tra của cảnh sát chẳng hề làm sáng tỏ thêm chút nào về bí ẩn này. Người ta chỉ biết rằng Victor Danègre là một tên tội phạm nguy hiểm, một kẻ nát rượu và đồi trụy. Thế nhưng, khi cuộc điều tra tiếp tục tiến triển, bức màn bí ẩn lại càng trở nên sâu thẳm hơn và những tình tiết phức tạp mới liên tiếp nảy sinh. Đầu tiên, một phụ nữ trẻ, tiểu thư De Sinclèves, họ hàng và cũng là người thừa kế duy nhất của nữ bá tước, tuyên bố rằng một tháng trước khi qua đời, nữ bá tước từng viết cho cô một bức thư mô tả chi tiết cách thức cất giấu viên ngọc đen. Bức thư đó đã biến mất ngay ngày hôm sau khi cô nhận được nó. Ai đã đánh cắp nó chứ?
Mặt khác, người gác cổng lại kể chuyện mả mụ đã mở cửa cho một kẻ đến hỏi tìm bác sĩ Harel. Khi bị thẩm vấn, vị bác sĩ làm chứng rằng chẳng có ai bấm chuông nhà ông cả. Thế thì kẻ đó là ai? Là đồng phạm chăng?
Giả thuyết về một kẻ đồng phạm lập tức được báo chí, công chúng lẫn Ganimard — vị thám tử lừng danh — đồng tình ủng hộ.
– Lupin đứng đằng sau vụ này chứ không ai khác, – ông ta nói với vị thẩm phán.
– Nào! – vị thẩm phán quát lên, – Anh bị ám ảnh bởi cái lão Lupin này rồi đấy. Anh nhìn thấy hắn ở khắp mọi nơi.
– Tôi thấy hắn ở khắp mọi nơi, bởi vì hắn hiện diện ở khắp mọi nơi.
– Nói cho đúng thì anh thấy hắn mỗi lần đối mặt với thứ gì mà anh không thể giải thích nổi thì có. Hơn nữa, anh lại bỏ qua một chi tiết rằng vụ án mạng được thực hiện vào lúc mười một giờ hai mươi phút đêm, như chiếc đồng hồ đã chỉ rõ, trong khi chuyến viếng thăm lúc nửa đêm mà người gác cổng nhắc đến lại diễn ra vào lúc ba giờ sáng.
Giới chức trách thường có thói quen vội vã định tội một kẻ tình nghi, rồi sau đó bóp méo mọi phát hiện tiếp theo để nhào nặn cho khớp với giả thuyết đã được dựng sẵn của họ. Quá khứ đen tối của Victor Danègre — một tên tội phạm mãn án, bợm nhậu và kẻ đồi bại — đã gây ảnh hưởng lớn lên vị thẩm phán, và dẫu cho chẳng có tình tiết mới nào được tìm thấy để củng cố cho những manh mối ban đầu, quan điểm chính thức của ông ta vẫn kiên định và không hề lung lay. Ông ta khép lại cuộc điều tra, và vài tuần sau, phiên tòa chính thức khởi tranh. Mọi thứ diễn ra thật chậm chạp và tẻ nhạt. Vị thẩm phán thì uể oải, còn công tố viên thì qua loa đại khái khi trình bày vụ án. Trong hoàn cảnh đó, luật sư bào chữa cho Danègre có một phen làm việc vô cùng nhàn hạ. Ông ta chỉ ra những lỗ hổng và sự bất nhất trong cáo trạng của bên truy tố, đồng thời lập luận rằng những bằng chứng đưa ra hoàn toàn không đủ sức thuyết phục để kết tội bị cáo. Ai là kẻ đã làm ra chiếc chìa khóa — chiếc chìa khóa không thể thiếu mà nếu không có nó, Danègre khi rời căn hộ không tài nào khóa được cửa từ bên ngoài? Đã có ai từng tận mắt thấy chiếc chìa khóa ấy chưa, và giờ nó đã dạt đi đâu rồi? Ai là kẻ đã thấy con dao của hung thủ, và hiện tại nó đang ở xó xỉnh nào?
– Dù thế nào đi nữa, – luật sư của bị cáo lập luận, – bên nguyên phải chứng minh được, vượt ra ngoài mọi hoài nghi hợp lý, rằng chính bị cáo là kẻ đã nhúng tay vào vụ án mạng. Phía công tố phải chỉ ra rằng kẻ bí ẩn đột nhập vào nhà lúc ba giờ sáng không phải là thủ phạm thực sự. Phải thừa nhận là chiếc đồng hồ đã chỉ mười một giờ. Nhưng thì sao chứ? Tôi khẳng định rằng điều đó chẳng chứng minh được điều gì cả. Hung thủ hoàn toàn có thể vặn kim đồng hồ sang bất kỳ khung giờ nào hắn muốn, và qua đó đánh lừa chúng ta về thời điểm chính xác xảy ra án mạng.
Victor Danègre đã được tuyên trắng án.
Y rời khỏi nhà tù vào một buổi chiều thứ Sáu khi trời vừa sập tối, cơ thể rã rời và tâm trí suy sụp sau sáu tháng trời giam cầm. Những buổi tra khảo, sự cô độc, phiên tòa, những buổi nghị án của bồi thẩm đoàn đã hòa quyện lại để gieo rắc vào tâm trí y một nỗi sợ hãi tột độ. Ban đêm, y liên tục bị hành hạ bởi những cơn ác mộng kinh hoàng và bị ám ảnh bởi những ảo ảnh kỳ quái về giá treo cổ. Y đã trở thành một xác sống cả về thể xác lẫn tinh thần.
Dưới cái tên giả Anatole Dufour, y thuê một căn phòng nhỏ trên những ngọn đồi ở Montmartre, sống qua ngày bằng những công việc lặt vặt bất cứ nơi đâu kiếm được. Cuộc đời y thật đáng thương hại. Đã ba lần y tìm được việc làm ổn định, để rồi chỉ ít lâu sau lại bị nhận diện và đuổi việc. Đôi lúc, y cứ đinh ninh rằng có kẻ đang bám theo mình — chắc chắn là bọn thám tử đang tìm cách giăng bẫy và tố cáo y. Y có cảm giác như bàn tay siết chặt của công lý đang chộp lấy cổ áo mình vậy.
Một buổi tối nọ, khi đang ngồi ăn tối tại một quán ăn nhỏ gần nhà, một người đàn ông bước vào và ngồi xuống cùng bàn với y. Đó là một gã độ chừng bốn mươi tuổi, mặc chiếc áo khoác dáng dài trông có vẻ kém sạch sẽ. Gã gọi một phần súp, rau củ và một chai rượu vang. Sau khi húp xong bát súp, gã quay sang nhìn Danègre và chăm chú quan sát y không chớp mắt. Danègre giật mình thon thót. Y chắc mẩm đây chính là một trong những kẻ đã bám đuôi y suốt mấy tuần qua rồi. Gã muốn gì đây? Danègre toan đứng dậy nhưng không nổi. Đôi chân rã rời chẳng còn chút sức lực nào để nâng đỡ cơ thể y. Gã đàn ông tự rót cho mình một ly rượu vang, rồi tiện tay rót đầy luôn ly của Danègre. Gã nâng ly lên và cất lời:
– Cạn ly vì sức khỏe của anh nhé, Victor Danègre.
Victor hốt hoảng giật mình, lắp bắp:
– Tôi!... Tôi... không, không... tôi thề với anh là... —
– Anh định thề cái gì? Thề rằng anh không phải là chính mình ư? Thề rằng anh không phải là tên đầy tớ của nữ bá tước ấy phỏng?
– Đầy tớ nào chứ? Tên tôi là Dufour. Cứ hỏi chủ quán thì rõ.
– Vâng, với chủ quán ăn này thì anh là Anatole Dufour, nhưng với cơ quan pháp luật thì anh chính là Victor Danègre.
– Không đúng thế! Có kẻ nào đó đã bịa đặt gạt anh rồi.
Kẻ mới tới liền rút một tấm danh thiếp từ trong túi ra đưa cho Victor, và y đọc thấy dòng chữ: “Grimaudan, cựu thanh tra cảnh sát hình sự. Chuyên nhận điều tra tư vụ.” Victor rùng mình thốt lên:
– Anh có dính líu đến cảnh sát à?
– Không, giờ thì không còn nữa, nhưng tôi vốn có chút máu nghề nghiệp nên vẫn tiếp tục làm công việc đó theo một cách thức... sinh lợi hơn. Thỉnh thoảng tôi lại chộp được một cơ hội ngàn vàng — giống như vụ án của anh chẳng hạn.
– Vụ án của tôi?
– Đúng vậy, vụ của anh đấy. Tôi cam đoan với anh rằng đây là một phi vụ vô cùng triển vọng, với điều kiện là anh chịu hợp tác một cách khôn ngoan.
– Còn nếu tôi không khôn ngoan thì sao?
– Ồ! Anh bạn hiền ơi, vị thế của anh lúc này đâu cho phép anh có quyền từ chối bất cứ yêu cầu nào của tôi.
– Rốt cuộc... anh muốn gì? – Victor lắp bắp trong nỗi sợ hãi tột cùng.
– Chà, tôi sẽ nói cho anh biết ngay trong vài lời thôi. Tôi được phái đến đây bởi tiểu thư de Sinclèves, người thừa kế của Nữ bá tước d’Andillot.
– Để làm gì chứ?
– Để thu hồi lại viên ngọc đen.
– Ngọc đen gì cơ?
– Thứ mà anh đã cuỗm đi ấy.
– Nhưng tôi có cầm nó đâu.
– Anh có.
– Nếu tôi thực sự có nó, thì tôi đã hóa thành kẻ sát nhân mất rồi.
– Thì anh chính là kẻ sát nhân chứ còn gì nữa.
Danègre nặn ra một nụ cười gượng gạo.
– May mắn cho tôi làm sao, thưa ngài, tòa đại hình lại không cùng quan điểm với ngài. Bồi thẩm đoàn đã đưa ra phán quyết trắng án đồng thanh. Và khi một kẻ có một tấm lương tâm trong sạch cùng sự ủng hộ của mười hai vị bồi thẩm viên ngay thẳng—
Cựu thanh tra chộp lấy cánh tay y và lạnh lùng cắt ngang:
– Dẹp ngay mấy cái văn phong hoa mỹ ấy đi, anh bạn trẻ. Giờ thì nghe tôi nói đây và cân nhắc từng từ cho thật kỹ vào. Anh sẽ thấy chúng hoàn toàn xứng đáng để anh phải bận tâm đấy. Này Danègre, ba tuần trước vụ án mạng, anh đã lén lấy chìa khóa cửa hậu dành cho người hầu của mụ đầu bếp, rồi mang đi đánh một bản sao tại chỗ một thợ khóa tên là Outard, ở số 244 phố Oberkampf.
– Dối trá — toàn là bị đặt! – Victor gầm lên. — Chẳng có ai nhìn thấy chiếc chìa khóa đó cả. Làm gì có cái chìa khóa nào như thế.
– Nó đây này.
Sau một khoảng lặng ngắn, Grimaudan tiếp tục điềm nhiên nói:
– Anh đã sát hại nữ bá tước bằng một con dao do chính tay anh mua tại cửa hàng bách hóa Bazar de la Republique vào đúng ngày anh đặt làm chìa khóa phụ. Nó có một lưỡi dao hình tam giác với một rãnh chạy dọc từ đầu này đến đầu kia.
– Toàn là chuyện nhảm nhí. Anh chỉ đang đoán mò những thứ mà anh chẳng hề biết. Chẳng ai từng nhìn thấy con dao đó cả.
– Nó đây này.
Victor Danègre lùi phắt lại phía sau. Cựu thanh tra vẫn tiếp tục:
– Trên đó còn vương lại một vài vết gỉ sét. Anh có muốn tôi kể cho nghe vì sao chúng lại có ở đó không nào?
– Chà!... anh có cả chìa khóa lẫn con dao. Thế thì ai chứng minh được chúng thuộc về tôi chứ?
– Lão thợ khóa, và cả nhân viên cửa hàng nơi anh đã mua con dao nữa. Tôi đã kịp "làm tươi" lại trí nhớ của họ rồi, và khi anh đối chất với họ, họ chắc chắn sẽ nhận ra anh ngay lập tức thôi.
Giọng điệu của gã khô khan và đanh thép, toát lên vẻ kiên quyết và chuẩn xác đến lạnh người. Danègre đang run lẩy bẩy vì sợ hãi, nhưng vẫn cố vùng vẫy một cách tuyệt vọng để duy trì vẻ dửng dưng ngoài mặt.
– Hết chừng đó bằng chứng thôi sao?
– Ồ! Không đâu, làm gì có chuyện đó. Tôi vẫn còn đầy rẫy những thứ khác. Chẳng hạn như, sau khi gây án, anh chuồn ra ngoài bằng đúng con đường mà anh đã đột nhập vào. Nhưng đến giữa phòng thay đồ, vì bất chợt bị một nỗi sợ vô hình nào đó bóp nghẹt, anh đã phải tì người vào bức tường để lấy điểm tựa.
– Sao anh lại biết điều đó? Chẳng ai có thể biết được chuyện ấy cả, – kẻ đường cùng cãi cố.
– Cảnh sát thì tất nhiên là mù tịt rồi. Họ đời nào nghĩ đến chuyện châm một ngọn nến lên rồi săm soi từng bức tường. Nhưng nếu họ làm thế, họ hẳn đã tìm thấy trên lớp thạch cao trắng một vết đỏ mờ nhạt — dẫu vậy vẫn đủ rõ ràng để nhận ra dấu vân tay của chính cái ngón cái mà anh đã ấn mạnh lên tường khi nó còn đang đẫm máu. Mà này, như anh thừa biết đấy, theo hệ thống nhận dạng Bertillon, dấu vân tay chính là một trong những phương thức nhận diện hàng đầu.
Mặt Victor Danègre cắt không còn giọt máu; những giọt mồ hôi to bằng hạt ngô lăn dài trên khuôn mặt y rồi rơi lộp bộp xuống mặt bàn. Y đờ đẫn nhìn chằm chằm vào gã đàn ông kỳ lạ — kẻ đã thuật lại tường tận câu chuyện tội ác của y cứ như thể gã từng là một nhân chứng vô hình hiện diện tại đó vậy. Hoàn toàn suy sụp và bất lực, Victor cúi gằm mặt xuống. Y thừa biết rằng mọi sự kháng cự lại con người phi thường này đều trở nên vô nghĩa. Thế là y cất tiếng hỏi, giọng thều thào:
– Anh muốn bao nhiêu, nếu tôi giao nộp viên ngọc đó cho anh?
– Không một xu.
– Ồ! Anh đang đùa chắc! Hay ý anh là tôi phải dâng hiến một món đồ có giá trị hàng trăm ngàn, hàng triệu francs mà chẳng nhận lại được thứ gì ư?
– Anh sẽ giữ lại được cái mạng của mình. Thế chưa đủ sao?
Kẻ bất hạnh rùng mình. Rồi Grimaudan bồi thêm bằng một giọng ôn hòa hơn:
– Nào Danègre, viên ngọc đó đối với anh chẳng có chút giá trị nào sất. Anh hoàn toàn không có khả năng đem bán nó; vậy thì giữ lại để làm cái quái gì cơ chứ?
– Vẫn còn mấy tiệm cầm đồ... và biết đâu có ngày tôi cũng kiếm chác được chút đỉnh từ nó.
– Nhưng ngày đó có khi lại đến quá muộn đấy.
– Sao lại thế?
– Bởi vì đến lúc đó rất có thể anh đã lọt vào tay cảnh sát rồi, và với những tang vật mà tôi có thể cung cấp — con dao, chiếc chìa khóa, dấu vân tay — anh nghĩ số phận mình sẽ trôi về đâu?
Victor ôm trùm đầu vào hai bàn tay và trầm ngâm suy tính. Y cảm thấy mình đã tiêu đời, hoàn toàn tiêu đời rồi, và cùng lúc ấy, một làn sóng mệt mỏi cùng sự chán chường bủa vây lấy tâm trí y. Y cất tiếng thầm thì yếu ớt:
– Khi nào thì tôi phải đưa nó cho anh?
– Đêm nay — trong vòng một tiếng nữa.
– Còn nếu tôi từ chối?
– Nếu anh từ chối, tôi sẽ tống bức thư này đến tận tay Viện trưởng Viện Công tố nước Cộng hòa; trong đó tiểu thư de Sinclèves chính thức tố cáo anh là kẻ thủ ác.
Danègre vội vã rót liền hai ly rượu vang nuốt ực vào cổ họng, rồi đứng phắt dậy nói:
– Thanh toán tiền đi, rồi chúng ta đi thôi. Tôi ngán ngẩm cái xó xỉnh chết tiệt này lắm rồi.
Đêm đã buông xuống. Hai người rảo bước dọc theo con phố Lepic rồi tiếp tục đi theo các đại lộ vành đai hướng về phía Quảng trường l’Etoile. Họ cứ thế lầm lũi bước đi trong im lặng; lưng Victor còng xuống với gương mặt ủ rũ bơ phờ. Khi đến sát Công viên Monceau, y cất tiếng:
– Đến gần nhà lắm rồi đấy.
– Đương nhiên! Trước khi bị bắt, anh chỉ rời khỏi căn nhà đó có đúng một lần để đi ra tiệm bán thuốc lá mà thôi.
– Tới nơi rồi đây, – Danègre nói bằng một giọng vô hồn.
Họ bước qua bức tường vườn của ngôi nhà nữ bá tước, và băng qua một con đường mà ngay góc phố có đặt tiệm bán thuốc lá. Đi thêm vài bước nữa, Danègre khựng lại; đôi chân y run rẩy không vững khiến y ngã quỵ xuống một chiếc ghế đá.
– Chà! Giờ thì tính sao đây? – người đồng hành thúc giục.
– Nó ở ngay đây thôi.
– Đâu cơ chứ? Thôi đi ông tướng, đừng có giở trò tào lao nữa!
– Ngay đây này... ngay trước mặt chúng ta đây.
– Đâu cơ?
– Giữa hai viên đá lát đường ấy.
– Viên nào?
– Tự mà tìm lấy đi.
– Viên đá nào mới được chứ?
Victor chẳng buồn đáp lời.
– À, tôi hiểu rồi! – Grimaudan thốt lên, – Thì ra anh muốn tôi phải trả tiền cho cái thông tin này chứ gì.
– Không... nhưng... tôi sợ mình sẽ bị chết đói mất thôi.
– Hóa ra là vì thế nên anh mới tần ngần chần chừ. Thôi được, tôi sẽ không ép anh đến đường cùng đâu. Anh muốn bao nhiêu?
– Đủ để mua một vé tàu đi Mỹ dạng khoang phổ thông.
– Được thôi.
– Kèm theo một trăm francs để dắt lưng cho đến khi tôi kiếm được việc làm bên đó.
– Anh sẽ có hai trăm. Giờ thì nói đi.
– Đếm từ miệng cống sang bên phải mấy viên đá lát đường. Viên ngọc nằm giữa viên thứ mười hai và viên thứ mười ba.
– Nằm dưới rãnh thoát nước á?
– Đúng vậy, nằm sát mép vỉa hè.
Grimaudan liếc mắt quan sát xung quanh xem có ai đang dòm ngó hay không. Vài chiếc xe điện cùng vài người đi bộ đang rảo bước qua lại. Nhưng mà chà, họ sẽ chẳng mảy may nghi ngờ điều gì đâu. Gã mở chiếc dao bỏ túi ra rồi thọc mạnh lưỡi dao vào giữa khe của viên đá thứ mười hai và mười ba.
– Lỡ mà nó không có ở đây thì sao? – gã hằn học hỏi Victor.
– Chắc chắn nó phải ở đó, trừ phi có kẻ nào đã bắt gặp lúc tôi cúi xuống giấu nó.
Liệu có đời nào mà viên ngọc đen lại bị vứt xuống vũng bùn dơ dáy của rãnh nước để rồi bị bất kỳ kẻ qua đường nào nhặt mất hay chăng? Viên ngọc đen — cả một gia tài cơ mà!
– Sâu xuống dưới bao nhiêu? – gã gặng hỏi.
– Khoảng mười centimet.
Gã bắt đầu bới tung lớp đất ẩm ướt lên. Mũi dao của gã vừa khựng lại khi chạm phải một vật gì đó. Gã dùng ngón tay khoét rộng cái hố ra thêm. Rồi gã moi được viên ngọc đen ra khỏi cái nơi cất giấu nhơ nhớp ấy.
– Tốt lắm! Hai trăm francs của anh đây. Tôi sẽ gửi vé tàu sang Mỹ cho anh sau.
Vào ngày hôm sau, bài báo này đã được đăng tải trên tờ Echo de France, và được các tờ nhật báo hàng đầu trên khắp thế giới đồng loạt sao chép lại:
– Hôm qua, viên ngọc đen nổi tiếng đã chính thức thuộc về tay Arsène Lupin, khi anh ta thu hồi nó từ chính kẻ sát hại Nữ bá tước d’Andillot. Chỉ trong thời gian ngắn tới đây, những bản sao y bản chính của viên bảo vật quý giá ấy sẽ được trưng bày tại London, St. Petersburg, Calcutta, Buenos Ayres và New York.
– Arsène Lupin rất hân hạnh được lắng nghe mọi đề xuất gửi đến thông qua hệ thống đại lý của anh ta.
– Và đó chính là cách mà tội ác luôn bị trừng trị còn lương thiện thì được đền đáp xứng đáng, – Arsène Lupin cất lời sau khi đã kể xong cho tôi nghe toàn bộ câu chuyện về viên ngọc đen vừa rồi.
– Và đó cũng là cách mà anh, dưới cái lớp vỏ bọc mang tên Grimaudan — cựu thanh tra cảnh sát hình sự — đã được định mệnh lựa chọn để tước đoạt đi thành quả tội ác của một tên tội phạm.
– Hoàn toàn chính xác. Và tôi phải thú nhận rằng phi vụ này mang lại cho tôi sự thỏa mãn và niềm kiêu hãnh vô bờ bến. Bốn mươi phút đồng hồ mà tôi lưu lại trong căn hộ của Nữ bá tước d’Andillot, ngay sau khi hay tin bà đã qua đời, chính là những khoảnh khắc ly kỳ và cuốn hút nhất trong suốt cuộc đời tôi. Trong khoảng thời gian bốn mươi phút ngắn ngủi ấy, khi bản thân đang lâm vào một hoàn cảnh vô cùng hiểm nghèo, tôi vẫn bình tĩnh nghiên cứu hiện trường vụ án mạng và đi đến kết luận rằng hung thủ chắc chắn là một kẻ hầu trong nhà. Tôi cũng quyết định rằng, để có thể chộp lấy viên ngọc, kẻ hầu đó bắt buộc phải bị bắt giữ, thế nên tôi đã cố tình để lại chiếc khuyết trên vách gỗ; đồng thời, tôi cũng cần phải nắm giữ một bằng chứng xác thực về tội ác của y, vậy nên tôi đã mang theo con dao tìm thấy trên sàn nhà và chiếc chìa khóa cắm trong ổ khóa. Tôi khép cửa lại, khóa trái cẩn thận và xóa sạch những dấu vân tay trên lớp thạch cao ở phòng thay đồ. Theo quan điểm của tôi, đó chính là một trong những tia chớp lóe lên từ—
– Từ sự thiên tài, – tôi vừa nói vừa xen ngang lời anh ta.
– Từ thiên tài, nếu anh thích gọi như thế. Nhưng tôi phải tự mãn mà rằng, một kẻ phàm phu tục tử bình thường sẽ chẳng bao giờ nghĩ ra nổi đâu. Để có thể ngay lập tức phác thảo ra hai yếu tố của bài toán — một cuộc bắt giữ và một bản án trắng án; để tận dụng thứ cỗ máy pháp luật hạng nặng nhằm nghiền nát, hạ nhục nạn nhân của tôi và đẩy y vào cái hoàn cảnh mà khi được tự do, y chắc chắn sẽ tự động sa chân vào cái bẫy mà tôi đã giăng sẵn cho y!
– Đồ khốn khổ ấy—
– Đồ khốn khổ, anh gọi thế phỏng? Victor Danègre, tên sát nhân! Y hoàn toàn có thể lún sâu vào những vũng bùn tội lỗi và đồi bại nhất nếu như y vẫn còn giữ khư khư viên ngọc đen trong tay. Còn giờ thì sao? Y vẫn đang sống! Hãy nghĩ đến điều đó xem: Victor Danègre vẫn đang sống đấy thôi!
– Và anh thì đang nắm giữ viên ngọc đen.
Anh ta lấy nó ra từ một chiếc ngăn bí mật trong chiếc ví da của mình, ngắm nghía nó, nhìn chăm chú với ánh mắt trìu mến, dịu dàng vuốt ve bằng những ngón tay đầy vẻ nâng niu, rồi khẽ thở dài cất lời:
– Không biết rồi đây vị vương tôn công tử người Nga lạnh lùng nào, hay gã rajah kiêu ngạo lố bịch nào sẽ có ngày sở hữu được báu vật vô giá này đây! Hoặc biết đâu đấy, một tên trọc phú người Mỹ nào đó lại được định mệnh sắp đặt để trở thành chủ nhân của mảnh ghép tuyệt mỹ từng có vinh dự ôm ấp bầu ngọc ngà của nàng Léotine Zalti — Nữ bá tước d’Andillot.
