Đêm Dịu Dàng

Lượt đọc: 10 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Hoa tháng Năm

❊ ❊ ❊

Ngày 1 tháng 5

Từ quần đảo Canary ở Bắc Phi, bay đến Dakar - thủ đô của Senegal, rồi lại bay sang Nigeria ở Tây Phi, khi đến sân bay Lagos thì đã là hơn chín giờ đêm. Jose đón lấy xe đẩy hành lý từ tay tôi ở khu vực nhập cảnh, vừa mở lời đã nói: "Sao giờ này mới ra, người khác đi hết cả rồi."

"Mọi người cứ xô đẩy hỗn loạn, như thể đi đầu thai ấy, em không chen được, đương nhiên là tụt lại cuối cùng." Tôi lau mồ hôi đầm đìa trên mặt, hổn hển thở dốc.

"Cứ tưởng em không đến nữa chứ!"

"Vắc-xin sốt vàng da phải mười ngày mới có hiệu lực, em không để ý, ngày thứ bảy đã chạy đến đây, họ không cho nhập cảnh, đòi đuổi về, em cầu xin đến mức suýt thì quỳ xuống, còn bị đưa vào cái phòng nhỏ treo rèm vải hoa ở sân bay mắng cho một trận, mới chịu thả đấy." "Sao không tiêm sớm?" Anh ấy hỏi như thể trách móc.

"Lấy đâu ra thời gian? Vé máy bay nhận được chín ngày trước, bay ngay sang Madrid làm visa, bốn ngàn năm trăm dặm, đi về trong ngày, tiếp đó là sổ tiêm chủng, ngân hàng, sang tên nhà cửa, cứ thế mà đầu tắt mặt tối, hành lý là sáng nay trước khi lên máy bay mới ném vào, vắc-xin sốt vàng da bao nhiêu ngày có hiệu lực, ai mà còn tâm trí để ý." Đây không biết là lần thứ mấy kể từ khi kết hôn, tôi và Jose chia tay rồi lại gặp nhau ở sân bay, lần nào cũng bớt lãng mạn hơn trước, đúng là vợ chồng già, gặp mặt chỉ toàn nói những chuyện vặt vãnh trong đời sống, kỳ lạ là, cũng chẳng thấy tình cảm nhạt đi, chỉ là hình thức đã thay đổi rất nhiều.

Bên ngoài sân bay không có mấy người, chỉ có ba năm người bán hàng rong thắp đèn dầu đang buôn bán, mưa rơi lác đác, quất vào người nặng như rải đậu, trong màn đêm mờ ảo, một mảnh đất xa lạ lặng lẽ đối diện với người đang mệt mỏi rã rời là tôi, mồ hôi như nước chảy vào cổ. Vậy là, tôi đã ở Tây Phi rồi, ở trên đường xích đạo rồi, lại một thế giới mới.

"Có xe không?" Tôi hỏi Jose.

Anh đẩy hành lý đi về phía bãi đỗ xe, đằng xa một chiếc xe trung chuyển Toyota đang đỗ trơ trọi.

Chưa đến gần xe, đã có một người da đen cao gầy mặc áo sơ mi hoa sặc sỡ đi tới. "Tài xế, đây là vợ tôi." Jose nói với người đó.

Người đó đặt hành lý xuống, cúi người, nói với tôi bằng tiếng Anh: "Chào mừng phu nhân."

Tôi chìa tay ra bắt lấy, hỏi: "Tên gì?" "Tài xế - Cristóbal."

"Cảm ơn anh!" Nói rồi tôi tự kéo mở cửa xe, leo lên buồng lái cao vút. "Sân bay có xa ký túc xá không?" Tôi hỏi Jose.

"Không xa."

"Louis đâu, sao không thấy anh ấy tới?" Tôi lại hỏi.

"Đang rầu rĩ trong ký túc xá."

Xe chuyển bánh, mưa cũng dần nặng hạt, chỉ thấy ánh đèn bên đường ấm áp mà mờ nhạt lấp lánh trong màn mưa, mưa càng lúc càng to, cuối cùng thành một màn nước, chẳng nhìn thấy gì nữa.

"Tại sao bắt em đến, chẳng phải còn một tháng nữa là được nghỉ về sao?" Tôi ngửa đầu dựa vào ghế, thở dài một tiếng.

"Làm visa ở Madrid có vấn đề gì à?" Jose cố tình không trả lời câu hỏi của tôi, nói trống lảng.

"Không phiền phức gì, chỉ đợi bốn tiếng, chiều tối hôm đó đã lên máy bay về Canary rồi." "Họ đối xử đặc biệt với em đấy, bình thường phải đợi ba bốn ngày."

"Em bảo, là người nhà quê ở đảo Canary đến, rất sợ thành phố lớn, xin hãy làm nhanh giúp, thế là họ làm thôi." Tôi bật cười.

"Đợi bốn tiếng ở đại sứ quán à?"

"Không, chạy ra ngoài xem triển lãm tranh, rồi mới quay lại lấy visa." "Không gặp người nhà anh à?"

Tôi im lặng, nhìn ra ngoài cửa sổ.

"Không mang quà cáp, sao có mặt mũi mà về." Tôi khẽ nói.

"Gặp rồi à?" Anh lo lắng hỏi lại.

"Vận đen, ở sân bay đụng mặt anh rể anh, suýt chút nữa là lên máy bay rồi." Tôi cười khổ một cái.

"Anh ấy nói gì?" Jose rất căng thẳng.

"Em xin lỗi trước, giải thích đến chết, nào là đau cột sống này, phải vội về này, không có quà này, người quá mệt này, kết quả là... chậc..."

"Kết quả là vẫn làm căng lên." Anh vỗ vào đầu gối một cái.

"Ừ." Tôi thở dài một tiếng.

Hai người đều không nói gì, không khí vừa oi vừa nóng lại ấm, không bận tâm đến mưa nữa, mở cửa sổ xe ra.

"Em đi ba tháng, anh thì nằm liệt hai tháng, đau thần kinh tọa đến toàn bộ chân trái, đi lại phải khom lưng khập khiễng, lái xe thì phải lót quyển sách cứng ở sau lưng để đỡ, riêng bác sĩ đã đi khám không biết bao nhiêu lần, phim chụp sáu tấm, trong tình hình này, còn phải đi du lịch, sáng sớm bay đến Madrid, trưa mới tới, nhảy lên taxi chạy đến đại sứ quán đã gần một giờ, năm giờ mười lăm phút chiều cùng ngày lại phải vội vàng bay về quần đảo Canary, anh nói xem, lấy đâu ra thời gian mà về nhà? Lẽ nào chỉ ghé qua như khách khứa? Họ chẳng phải càng không vui sao, chi bằng không thông báo."

"Tùy em thôi!" Jose nói giọng trầm buồn, rõ ràng là không vui.

"Một mình sống ở hòn đảo đó, nhà anh cũng chẳng có lấy một lá thư hỏi thăm em sống chết ra sao, viết bốn lá thư cho chị cả, chị hai, chị ba, em gái của anh, bố mẹ chồng thì không cần phải nói, họ có trả lời lá nào chưa? Có gọi em về chưa?"

"Anh nói gì mà khơi ra một đống càu nhàu của em thế?" Anh cứ không cho người ta lý do, vấn đề gia đình này là một hộp diêm không an toàn, tốt nhất đừng tùy tiện quẹt nó! Xe lặng lẽ lướt qua đường cao tốc, tài xế lái càng lúc càng nhanh, càng lái càng điên, nhìn đồng hồ tốc độ, anh ta lái đến một trăm bốn mươi, rõ ràng là đường một chiều, thỉnh thoảng lại có đèn pha xe đối diện lao tới, hai xe loáng một cái, lại lướt qua nhau, người đi bộ trên đường băng qua đường hỗn loạn, gà bay chó sủa.

"Cristóbal, lái chậm thôi!" Tôi vỗ vỗ vai tài xế, anh ta quả nhiên chậm lại, nhìn kỹ lại, anh ta đang lái xe lên dải phân cách, rẽ ngang sang phía đường đối diện, phía trước rõ ràng có lối rẽ có thể chuyển làn, anh ta lại không làm thế.

Xe nhảy qua dải phân cách, rơi xuống một vũng nước lớn, rồi lại nhảy ra, tôi bị nảy lên nóc xe, rơi xuống ghế, lại nảy lên, vừa định rơi xuống, nhìn thấy một người đi đường ở bên đường lại còn tranh đường, "Cẩn thận!" Tôi thất thanh kêu lên, tài xế chửi bới, tăng tốc định cán chết người này, người đó dính đầy nước bẩn lên đầu lên người, hai người cách nhau cửa kính, vung nắm đấm, chửi bới kịch liệt, tài xế đẩy cửa định xuống đánh, tôi kéo anh ta lại, quát lớn: "Thôi đi! Anh cũng sai mà."

Lúc này mới lại lên đường đua xe điên cuồng.

Quay người nhìn kỹ Jose, ba tháng không gặp, gầy đi nhiều, mặc một chiếc áo sơ mi kẻ caro, một chiếc quần soóc trắng, chân đi đôi xăng đan mới mà tôi nhờ Louis mang đến cho anh, phía trên là đôi tất trắng cao ngang gối, một vẻ ngoài của người da trắng thời thuộc địa, ngón tay quấn băng gạc, đôi mắt mịt mờ nhìn về phía trước.

"Công việc nhiều không?" Tôi dịu dàng sờ vào ngón tay anh.

"Cũng tạm." Anh nói ngắn gọn.

"Tháng trước Louis nói, các anh làm việc trên mười bốn tiếng mỗi ngày, không có lương tăng ca, là thật à?"

"Hầy, có lúc còn mười tám tiếng nữa đấy!" Anh cười lạnh.

"Ngày mai mấy giờ?" Tôi lo lắng hỏi.

"Năm giờ rưỡi dậy."

"Hôm nay nghỉ rồi à?"

"Hôm nay mười hai tiếng, để đón em, nên kết thúc sớm hai tiếng." "Hôm nay là chủ nhật mà!" Tôi ngạc nhiên nói, Jose nhìn tôi trừng trừng, như thể tôi có thù với anh ấy vậy, một câu cũng không đáp.

Đường cao tốc đã hết, xe rẽ vào đường đất, những ngôi nhà bên đường đều là biệt thự kiểu cách, chỉ có con đường này, như bị rải hàng ngàn quả pháo, lỗ chỗ đầy vết tích.

Tôi không còn thời gian để nghĩ gì nữa, hai tay nắm chặt ghế trước, cột sống đau nhức suốt hai tháng, phải cắn chặt răng mới không kêu lên, mồ hôi lại bắt đầu tuôn đầy người, Jose ngồi thẫn thờ một bên, mặc cho xe văng người ta như một cái chai không, mặc kệ khoảnh khắc thảm hại này.

Qua mười bảy mười tám khúc cua, rừng rậm trong mưa, như những con sóng đen ngòm, từng đợt từng đợt tràn tới.

"Ký túc xá không ở trong thành phố à?" Tôi hỏi.

"Căn nhà này, tiền thuê là hai ngàn đô la, giá trong thành phố còn không tưởng nổi hơn." "Thường xuyên mưa không?" Tôi lau mồ hôi hỏi.

"Đang là mùa mưa, em may mắn đấy, nếu không còn nóng hơn."

"Mưa to thế này sao?" Tôi thò tay ra thử.

"To hơn thế này hàng ngàn lần, toàn là giông bão, kèm theo cả sấm sét."

Đến trước một ngôi nhà lớn, cổng sắt đóng chặt, tài xế bấm còi inh ỏi, một người da đen mặc áo choàng trắng chạy ra mở cửa, xe lái thẳng vào gara. "Vào đi, có người mang hành lý." Jose nói.

Tôi đội mưa, băng qua cái sân lầy lội, chạy về phía ngôi nhà đang sáng đèn, sau cửa kính lớn, Louis đang khoanh tay nhìn tôi, chẳng buồn kéo cửa giúp. "Louis." Tôi chào anh ta, anh ta cười cười, cũng không nói gì, người ở đây ai cũng thần kinh cả, Jose là một, quen biết ba năm là Louis, đồng nghiệp cũ ở sa mạc, lại là một người nữa.

"San Mao, đây là Idis trực đêm." Jose cũng vào rồi. "Chào anh, cảm ơn anh!" Tôi tiến lên bắt tay anh ấy, nhờ anh để hành lý lại ở phòng khách.

"Này, thư của vợ anh." Mở túi xách, đưa thư cho Louis, anh ta đón lấy, cúi đầu đi thẳng, cảm ơn cũng chẳng có.

Phòng khách rất lớn, có một chiếc bàn tròn lớn sơn màu đen, phối với một loạt ghế ăn nhung giả màu đỏ thẫm, ngoài ra là bốn chiếc ghế sofa đơn, màu cà phê, xám, đỏ thẫm, màu be, màu sắc kiểu dáng đều không giống nhau, như thể đồ gom nhặt từ chợ đồ cũ, bốn bức tường sơn màu vàng đậm, rèm cửa thắt nút màu hồng đào xen lẫn xanh biếc treo nặng trĩu ở những nơi có cửa sổ.

Thời tiết nóng nực thế này, màu sắc nặng nề như vậy, ánh đèn lại mờ mịt một mảnh vàng vọt.

"May mắn là hôm nay có điện, ban đêm sẽ không mất ngủ." Jose nói. "Máy lạnh sửa xong chưa?" Tôi nhớ tới chuyện anh nói trong thư.

"Ngày thường cũng chẳng dùng được, đây là khu mới, điện toàn là lúc không có thì nhiều."

"Phòng của chúng ta đâu?"

Jose mở một cánh cửa khác ở phòng khách, đi ra là một sân trong, trải sàn xi măng, bên trên làm một cái khung gỗ, thế mà lại treo không ít cây cảnh.

"Anh làm à?" Tôi cười hỏi anh.

"Ngoài anh ra thì còn ai làm cái này." Anh cười khổ một cái. "Phòng này là của chúng ta, phòng phía sau kia là Hans và Inger ở, đối diện bên kia khung gỗ là Louis ở, chỉ có ba phòng thôi."

"Phòng tắm thì sao?" Tôi lo lắng hỏi.

"Mỗi người tách riêng."

Tôi thở phào nhẹ nhõm.

Đẩy cửa vào phòng, rộng khoảng bảy tám tấm chiếu tatami, bên trong đặt một chiếc giường đơn cỡ trung, treo mùng, có một cái tủ tường, một cái ghế, mấy cái đèn làm bằng ống tre lớn, hoặc treo, hoặc đứng, điểm xuyết cho căn phòng thêm vài phần tao nhã. "Đèn anh làm à? Đẹp thật!" Tôi lặng lẽ cười nhìn anh.

Anh gật gật đầu, lúc này mới lại ôm chầm lấy tôi, không buông tay, đầu vùi vào sau cổ tôi, đẩy anh ra nhìn, khóe mắt lại ướt, tôi thở dài, nhìn anh dò xét, rồi xoa tóc anh, nói với anh: "Đi xuống bếp tìm chút gì uống đi, khát quá."

Ra lại phòng khách, Louis ôm đầu bằng cả hai tay, ngồi trên sofa, thư của vợ, ảnh của con trai vứt dưới đất.

"Này, ảnh con trai anh là em chụp đấy, đẹp đúng không!"

Anh ta ngẩng đầu lên, nhìn tôi, lại là một người đàn ông mắt đỏ hoe. "Chậc, chẳng phải tháng trước vừa xin nghỉ về rồi sao?" Tôi cũng không khuyên anh ta nữa, đi về phía nhà bếp.

Jose không rót đồ uống gì cho tôi, anh ấy đang thái một tảng thịt bò lớn cho vào nồi. "Anh làm gì đấy?"

"Nấu bữa tối."

"Các anh còn chưa ăn à, đã gần mười hai giờ rồi." Tôi kêu lên.

"Đợi em."

"Em ăn trên máy bay rồi, để em làm cho, anh ra ngoài đi."

Tôi tiếp quản công việc ngay lập tức, vào bếp bắt tay nấu ăn, bít tết mang ra cho họ ăn trước, lại đi trộn một đĩa rau sống.

"Ăn cũng khá đấy chứ!" Tôi ngồi xuống bên bàn ăn, nhìn họ ngấu nghiến ăn.

"Hì hì! Cố gắng bồi bổ đi, bốn ngày nữa lại phải ăn bánh mì bơ rắc đường trắng thôi." Louis dùng sức cắt một miếng thịt.

"Tại sao?"

"Hans và Inger từ Đức về là xong đời."

"Chẳng phải có đầu bếp sao?"

"Làm được bao lâu, trưa chúng ta không về ăn, tối Inger không nấu cơm, họ tự mở bếp ăn trước lúc bảy giờ, chúng ta hơn mười giờ về, không có thức ăn, tự cắt bít tết tự nấu, thì bảo là trừ lương, thịt không cho người ta ăn đâu." "Chẳng phải có bốn trăm đô la tiền ăn sao? Công ty đâu phải của một mình Hans?" Tôi hỏi.

"Ai bảo em ở chung với họ làm gì, hắn là một trong những ông chủ, Inger đương nhiên kiếm tiền ăn rồi!" Louis lại nói.

"Bà chủ?"

"Chưa kết hôn, sống thử thôi, dáng vẻ thì bày đặt như là—"

"Chậc——" Jose nghe phiền, lườm Louis một cái.

"Sao, anh quân tử, anh không nói, còn không cho người ta nói à." Louis vỗ bàn cái rầm, hỏa khí ai cũng lớn cả.

"Thôi đi! Thần kinh à!" Tôi quát Louis, cuối cùng cũng im miệng. "Các anh ăn đi, em đi tắm."

Để lại hai người âm dương quái khí, trong lòng cảm thấy bứt rứt khó hiểu.

Tắm xong đi ra, Jose đang giúp tôi mở hành lý, treo quần áo, trên người anh lại đang mặc chiếc quần jeans của tôi lùng thùng, tôi phì cười một cái, nghĩ lại, không đúng, nghiêm mặt hỏi anh: "Ba tháng, gầy đi bao nhiêu?" "Chưa cân, chắc tám chín cân gì đó!"

"Anh điên rồi! Ba tháng gầy đi nhiều thế."

"Muốn béo thế nào được, kiết lỵ mới hai ngày, bác sĩ Dulu ép một ngày uống mấy chục viên thuốc, tiêm loạn xạ, ngày thứ ba đã bị gọi xuống nước, ngón tay cắt đến xương còn nhìn thấy, băng bó lại, lại làm việc, ba tháng, vớt bảy con tàu đắm..." "Ông chủ của anh là kẻ điên, còn anh là kẻ ngốc cộng với đồ đần." Cơn giận của tôi bùng lên ngay lập tức.

"Louis không gầy bằng anh." Tôi nói tiếp.

"Cậu ta đến một tháng là xin nghỉ về, cậu ta biết lươn lẹo, anh thì không biết lươn lẹo." "Anh không biết làm chậm lại à." Tôi lại quát anh.

"Hợp đồng có thời hạn, làm chậm thì ông chủ chết." Anh cười khổ một cái. "Lương trả bao nhiêu? Trả đúng hạn không?"

Jose bị tôi hỏi thế, không nói gì nữa, đi buông mùng.

"Này!"

Vẫn không nói.

"Trả bao nhiêu nào!" Tôi không kiên nhẫn nổi.

"Nửa tháng, một ngàn đô la, còn trả bằng tiền ở đây 'Naira', mua vé máy bay cho em xong, chẳng còn lại bao nhiêu."

"Cái gì!" Tôi hét lên.

"Sao trong thư không nói?" Tôi lại hét.

"Em muốn cãi nhau à?" Jose vứt móc áo đi, bộ dạng chuẩn bị cãi nhau to, tôi lườm anh một cái, nén giận không nói tiếp.

Quay lại phòng tắm chải đầu, treo khăn tắm xong đi ra, Jose đã ngủ rồi. "Sao không phát lương nhỉ?" Tôi không nhịn được lại khẽ hỏi một tiếng, anh nhắm mắt không thèm đếm xỉa.

"Công ty không có tiền à?"

"Không phải."

"Bảy con tàu đắm có thể kiếm bao nhiêu?"

"Em nghĩ xem, sắt vụn, quặng mỏ bên trong, cộng thêm phí công trình, là mấy chục triệu đấy?" "Vậy tại sao không trả lương? Anh không đòi à?"

"Đòi rồi, đòi rồi, đòi đến sắp chết rồi, toàn bảo sẽ phát, kéo dài đến giờ cũng chưa phát, Hans thì đi nghỉ dưỡng rồi."

"Anh quá dễ dãi rồi, Jose." Tôi lại bắt đầu nổi cáu. "San Mao, cầu xin em được không, ngày mai năm giờ rưỡi phải dậy, em không nhìn xem mấy giờ rồi à?"

"Jose, giường mềm quá." Trong bóng tối nhịn một lát, tôi vẫn nói. "Tạm chịu đi!"

"Lưng em đau, không ngủ được giường mềm," tôi lại tủi thân nói một câu.

"San Mao, đừng ồn nữa!" Giọng mệt mỏi rã rời của Jose vọng tới, tôi thở dài, lấy hai tay lót dưới thắt lưng, lại nằm xuống.

Một lúc sau, tôi lại nói: "Jose, máy lạnh ồn quá, như tàu hỏa ấy." "Đồ cũ mà, đương nhiên là ồn." Anh gắt gỏng nói.

"Em không ngủ được."

Jose bật dậy cái vèo, vén mùng, bụp một cái tắt máy lạnh, lại tức giận ném mình lên giường, qua mấy phút, phòng nóng như cái lồng hấp, tôi lại bật dậy bật máy lạnh.

Trong bóng tối bị tiếng gầm rú nổ tung đến gần sáng, mới chợp mắt được một chút. Ngày 2 tháng 5

Sáng thức dậy đã hơn mười giờ, Jose không có ở đó, ngoài cửa sổ mưa to tầm tã, trong phòng tối om, muốn bật đèn, mới phát hiện mất điện.

Trong bếp có tiếng người nói chuyện râm ran, mặc quần áo đi ra, thấy hai người da đen một cao một thấp, đang ăn uống uống bia trong bếp, cửa tủ lạnh mở toang.

Tôi đứng khựng lại, họ đột nhiên ngừng nói, cùng cúi người xuống, nói với tôi: "Phu nhân, chào mừng bà!"

"Các người là ai?" Tôi mỉm cười hỏi.

"Đầu bếp", "Công nhân", hai người cùng trả lời.

"Tên gì?"

"John!"

"Peter!"

"Được, tiếp tục làm việc đi!" Tôi đi tới nhẹ nhàng đóng cửa tủ lạnh lại, rồi đi xa, sau lưng lạnh toát, cảm thấy bốn con mắt đang nhìn tôi đánh giá——người phụ nữ này quản lý có nổi người không.

Vốn không có thói quen nhờ người khác làm việc, tôi trải lại giường, treo lại mùng, rửa bồn tắm, ngâm đống quần áo bẩn của Jose vào nước xà phòng, rồi sắp xếp lại tủ quần áo lớn, một cuốn "Nhật ký công việc" bị tôi lật ra.

Từ ngày đầu tiên Jose đến Lagos, mỗi ngày đều ghi chép rõ ràng từng chút một——lúc nào đi làm, lúc nào tan làm, tính chất công việc, tiến độ, khó khăn, vật liệu tiêu hao, công cụ cần bổ sung, giấy nhắn của công ty thầu gửi tới, thái độ làm việc của trợ lý da đen, tình hình tàu đắm, bản thảo trục vớt, thời hạn dự kiến——một bản báo cáo công việc hoàn hảo hơn cả hoàn hảo. Đây chính là điểm đáng yêu của Jose. Lật đến hai trang trống, bên trên chỉ viết vài chữ: "Kiết lỵ giai đoạn đầu, nghỉ ốm hai ngày."

Bên dưới là một nét chữ lạ, viết bằng tiếng Tây Ban Nha: "Chi phí thuốc tự trả, trong thời gian nghỉ ốm, trừ lương."

Lật lại xem tiếp, chủ nhật chưa bao giờ được nghỉ ngơi.

Thở dài một tiếng, ném cuốn nhật ký dày cộp này vào tủ, đầu bếp đang gõ nhẹ vào cửa phòng.

"Chuyện gì?"

"Xin hỏi trưa ăn gì?"

"Trước đây ông làm gì?" Tôi trầm ngâm một lát.

"Nấu cơm trưa cho ông Hans và bà Inger."

"Được, cứ làm như vậy đi, tôi ăn không nhiều, cần rau xanh."

Đầu bếp đi rồi, tôi đẩy cửa bước vào phòng ngủ của Louis, công nhân đang hút thuốc của Louis, người nằm nghiêng trên giường lật tạp chí.

"Đất trong bếp bẩn quá, dọn sạch phòng này xong, đi cọ sàn, anh tên là Peter phải không?" Tôi hỏi anh ta.

Anh ta gật gật đầu.

"Ông Jose nói, chiếc áo sơ mi anh ấy phơi hôm trước thiếu một cái, anh có thấy không? Màu xanh nhạt ấy."

"Tôi không lấy." Anh ta đờ đẫn lắc đầu.

Lại đi vào bếp xem thử, đầu bếp đang ngâm một tảng thịt đông lạnh dở dang trong nước bẩn đã rửa bát.

"Nước phải thay." Tôi đi tới xách miếng thịt ra, đặt lên bàn.

Ăn xong bữa trưa trông màu sắc rất hài hòa, mang đĩa vào bếp, hai người này đang mở hộp cá ngừ kẹp bánh mì ăn.

Đợi một hồi lâu, hai gã Laurel và Hardy lại xuất hiện trước mặt tôi, nói: "Phu nhân, chúng tôi đi đây."

Tôi vào bếp xem qua, giẻ lau đống lại một chỗ, tỏa ra mùi chua, sàn nhà thì cọ rồi, nước lênh láng một mảnh, rác tất cả đều ở trong một chiếc giỏ tre, ruồi bay từng đàn, hai con chó đen trông giống như lợn con cũng đang bới rác, góc tường một con thằn lằn dài bằng khuỷu tay đang chống cái đầu nhỏ nhọn hoắt màu đỏ tươi nhìn đờ đẫn vào tôi.

"Này, mỗi người mười Naira." Tôi chia hai tờ tiền. (Số tiền này tương đương bảy trăm Đài tệ mỗi người, lần trước viết sai, nói là bảy mươi tệ Đài tệ.)

"Từ hôm nay, thuốc lá không được lấy, quần áo không được lấy, thức ăn muốn lấy, phải hỏi trước, biết chưa?" Tôi nói chuyện hòa nhã với họ. Họ cúi người cảm ơn hết lần này đến lần khác, rồi đi.

Mười Naira, ở cái đất nước cái gì cũng đắt đỏ này chẳng có tác dụng gì.

Điện vẫn chưa có, lo lắng cho thức ăn trong tủ lạnh, thỉnh thoảng chạy đi xem, trời nóng như lửa đốt.

Ngôi nhà này toàn là cửa sắt ô nhỏ khung sắt, an ninh nghe nói cực kỳ kém, con người lại tự nhốt mình trong lồng. Ngoài cửa sổ mưa phùn không dứt, vài cái cây gầy gò không tên, cao cao, lẻ loi mọc bên đường, trông như những con đà điểu lớn, rừng rậm bên phải, rậm rạp không lối thoát, bốc lên một luồng sương mù, thực vật nhỏ vụn dây dưa không rõ, chẳng có phong thái của rừng già, càng không nói đến phong hoa, đầu bù tóc rối nhét đầy một biển xanh.

Cuối cùng mưa cũng tạnh, ra sân đi dạo một chút, giẫm đầy bùn nước trong giày, trong sân cỏ dại một đống bên này một đống bên kia, còn vứt không ít gạch thừa dùng để xây nhà, một con rắn màu xám đen, bụng trắng bạc, chậm rãi bơi vào rãnh nước, nhà đối diện để trống, không có người ở, nhìn xa hơn nữa, vài người đàn bà da đen bán khỏa thân, ngồi trên một tấm chiếu ướt, đang tết bím tóc nhỏ, trên lỗ mũi bên phải đeo một chiếc vòng vàng, bầu vú như những cái túi nhỏ khô quắt dài thượt rủ xuống tận eo, đều là những người phụ nữ rất gầy. Đau cột sống, đến vùng nhiệt đới, thế mà lại đỡ nhiều, đi lại cũng không đau không khập khiễng nữa.

Đêm đến, tìm nến, thắp bốn ngọn, trong phòng tĩnh lặng oi bức, Idis xách một con dao cong lớn, cuộn một tấm chiếu cỏ, ngồi xổm xuống trước cửa phòng.

Như đợi cả một thế kỷ dài đằng đẵng, Jose và Louis mới về, người bẩn như ma vậy, hai người chạy ngay đi tắm gội, tôi bận rộn dọn cơm, lại không vui với Jose, nhìn anh về, trong lòng không hiểu sao lại vui mừng trở lại. "Trời ạ! Đây mới là ngày tháng con người sống."

Hai người đàn ông ăn món nóng, thỏa mãn thở dài, tôi cười cười đi tắm. Thật đáng thương! Ăn một bữa cơm ngon mà vui sướng đến mức đó, đời người chỉ đến thế thôi sao?

Vừa mới ngâm mình trong nước, đã nghe thấy tiếng xe tiếng người bên ngoài, Idis chạy vội đi mở cổng sắt, tiếp đó là một mảnh ồn ào, một người phụ nữ quát chó lớn tiếng, Jose cũng đồng thời lao vào phòng tắm.

"Ra nhanh đi, bà chủ người Nigeria tới rồi."

"Muộn thế này sao?" Tôi chậm rãi hỏi.

"Người ta đặc biệt tới thăm em, nhanh lên, chậc!" Anh căng thẳng đến chết, càng làm tôi không vui.

"Bảo cô ta, tôi ngủ rồi." Tôi còn chậm rãi tạt nước.

"San Mao, cầu xin em được không?" Nói xong lại chạy biến ra ngoài.

Cuối cùng cũng ra, chải tóc, mặc một chiếc áo choàng trắng lớn, tô chút son môi nhạt, bước một bước vào phòng khách, một người đàn bà da đen phóng đại chạy tới, ôm chặt lấy tôi, gọi: "Cưng ơi, để người ta đợi lâu quá!"

Ngay khoảnh khắc này, điện đột nhiên có, máy lạnh lập tức o o vang lên, phòng khách đèn sáng trưng, thế mà giống như kịch sân khấu vậy, có đèn chiếu, có nhạc đệm, phối hợp với nhân vật nữ chính ra sân.

"Chị vừa tới, ánh sáng cũng tới theo, bà Dulu." Tôi đẩy cô ta ra một chút, cười đánh giá cô ta, cô ta cũng đang nhìn lên nhìn xuống tôi.

Cô ta, hơn ba mươi tuổi, một chiếc lễ phục dài màu tím nhạt đính kim sa kéo đất, bông tai dài vàng chèn vai, chân đi đôi giày da trắng đục lỗ bốn tấc, tóc dựng đứng, tết thành mấy chục bím nhỏ, như mỹ nhân tóc rắn, một phong cách châu Phi, đôi mắt rực rỡ có thần, chứa uy không giận, trên mặt nở nụ cười, nhưng không làm người ta thấy thân thiết, tiếng Anh nói cực tốt, nhìn là biết một người phụ nữ tinh minh tháo vát, chỉ là chưa đến mức đạt đến độ hoàn hảo, cách tiếp đón người, tỏ ra tạo tác giả tạo.

Cô ta kéo tuột tôi ngồi bên bàn ăn, bắt đầu hỏi chuyện: "Ở bao lâu?" Cười hớn hở.

"Một tháng đi!"

"Có quen không?"

Tôi cười không đáp, mới đến hai ngày, quen kiểu gì?

Cô ta cười nhìn tôi, lại nghiêng đầu nhìn Jose, lúc này mới nói: "Đến được là tốt rồi, chồng cô ấy mà, nhớ cô đến phát điên, công việc cũng không làm nữa, lần này, vợ ở ký túc xá, anh ấy sẽ không phân tâm nữa."

Jose kỳ lạ nhìn bà Dulu, bà ta đang nói bậy gì thế, có lẽ chính mình cũng không biết, luyên tha luyên thuyên.

Cảnh tượng này lại làm tôi liên tưởng đến Hồng Lâu Mộng, đoạn Lâm Đại Ngọc mới vào Giả phủ, lúc Vương Hy Phượng ra sân, không khỏi thầm cười.

"Công nhân thế nào?" Cô ta đột nhiên đổi chủ đề hỏi tôi.

Công nhân thế nào cô ta phải biết rõ hơn tôi chứ.

"Phải thúc giục mới làm, không nhìn thì kém chút." Tôi nghĩ một chút, nói với cô ta. "Cái gì!" Cô ta hét lên, như thể cháy nhà vậy, đôi bông tai dài đinh đinh vang dội.

"Các người đấy, đúng là quá nhân đạo, đối xử với loại quỷ đen này, chính là phải hung, phải nghiêm, chúng nó không có lương tâm đâu, biết chưa." Cô ta vỗ bàn một cái, lại nhấn mạnh giọng điệu.

Cô ta quên rồi, cô ta cũng là người da đen, chẳng qua là màu đen khảm vàng bạc mà thôi. "Còn ăn trộm đồ không?" Cô ta quan tâm hỏi Jose và Louis.

Sớm biết họ ăn trộm rồi, hà tất phải hỏi lại, chúng tôi cười khổ, không thừa nhận cũng không phủ nhận.

"Loại trộm cắp này, để trong nhà cũng không ổn thỏa, tôi thấy——"

Nói được một nửa, sột soạt đếm tiền trong túi da, đếm một trăm hai mươi Naira, trải phẳng lên bàn, nhìn tôi.

"Này! Đây là một trăm hai mươi Naira, đầu bếp công nhân mỗi người sáu mươi Naira, là lương tháng trước, ngày mai cô bảo chúng nó đi, biết chưa? Nói là bà Dulu bảo, không cần làm nữa."

"Tôi không thể đuổi họ." Tôi lập tức phản đối.

"Cô không đuổi, thì ai đuổi? Cô bây giờ là nữ chủ nhân của ký túc xá này, chẳng lẽ còn bắt tôi ngày mai phải chạy từ xa đến?"

"Để thêm vài ngày nữa, mời được người mới hãy bảo họ đi."

Jose nói, vẻ mặt không nỡ.

"Bà Dulu——" Tôi khó khăn nói, không chịu nhận tiền.

"Đừng sợ, nói với chúng nó, có phiền phức, đến tìm tôi, cô cứ việc đuổi là được." "Nhưng mà——" Tôi còn muốn nói, cô ta giơ tay lên, nhìn đồng hồ, kêu lên một tiếng kinh ngạc: "Muộn quá rồi! Phải đi thôi!"

Tiếp đó đi đôi giày cao gót như gió lốc chạy ra ngoài, chưa đến cổng sân, đã hét lớn: "Tài xế, mở cửa, chúng ta về!"

Tiếng xe tung bùn nước gầm rú lao đi. Y như lúc đến thế lực ngất trời.

"Hù——" Tôi thở phào một hơi dài với Jose và Louis. "Hừ, sáu mươi Naira một tháng, đi xe buýt chuyển hai chuyến, lại đi bộ bốn mươi lăm phút đường bùn mới vào tới đây, tiền xe một tháng là hai mươi tư Naira, còn dư ba mươi sáu Naira, một cân gạo là một Naira sáu mươi cắc, các anh nói xem, bảo người ta sống kiểu gì? Đầu bếp còn có vợ và ba đứa con——." Tôi lắc đầu đếm mấy tờ giấy đó. "Họ thường ngày đều ăn một bữa thôi, bánh mì ngâm nước rắc chút muối."

"Họ sao có thể không ăn trộm——."

"Bà ta sớm biết hai người này ăn trộm rồi, bây giờ đột nhiên đến đuổi." Louis kỳ lạ không hiểu nói. Tôi cười khanh khách.

"Đây là kịch đấy, đồ ngốc, vợ Jose đến rồi, nhàn rỗi ăn không ở không, không cam tâm, đến phái việc để tiết kiệm tiền đấy!" Tôi nói.

"Nhưng bảo là công ty cấp ký túc xá gia đình mà, bây giờ mọi người chen chúc ở đây, bà ta còn bảo em đến làm tạp vụ?" Jose nói.

"Không sao, một tháng hết là bản thân tôi đi, hì hì!"

"Hans, Inger hai ngày nữa về rồi, việc sẽ rất nhiều." "Để sau đi!" Tôi còn biết nói gì nữa.

Nửa đêm ngủ được nửa chừng, mưa lại trút xuống như thác đổ, như thể muốn nhấn chìm thế giới này vậy. Ngày 3 tháng 5

Công nhân và đầu bếp nghe tin tôi đuổi họ, chết trân tại chỗ, cứng đờ người, như thể muốn chảy nước mắt, mặt mày đau khổ, cũng không nói một câu nào.

"Tìm việc khác, đừng nản lòng, rồi sẽ có thôi." Tôi nhẹ nhàng khuyên bảo.

Nhớ đến tâm trạng Jose thất nghiệp suốt cả năm ngoái, thế mà không nói thêm được lời an ủi nào nữa.

"Cái này——cho các người." Tôi chỉ vào một hộp cá mòi nhỏ nói với họ. Nhìn bóng lưng họ chậm rãi đi xa, thế mà không có tâm trạng tự nấu cơm ăn. Tôi đến, ngược lại làm hại hai người công nhân mất việc.

Buổi chiều đang lau sàn, bác sĩ Dulu không gõ cửa, cứ thế đi thẳng vào, vừa ngẩng đầu, giật mình một cái, người gì mà không lịch sự thế.

Vừa đến, vứt cặp tài liệu đi, ngồi nghiêng người trên sofa, một đôi chân gác lên tay vịn lắc lư.

Mặc chiếc áo sơ mi trắng tuyết, cà vạt đỏ, da đen nhạt, có thể coi là đẹp trai, vẻ tự phụ, ngược lại làm nổi bật sự tự ti bên trong, anh ta cực kỳ không thân thiện, vừa mở miệng, đã nói: "Lấy cho hộp bia lạnh được không?" Giọng điệu hoàn toàn là ra lệnh cho người ở.

Hỏi vài câu không đầu không cuối, đứng dậy định đi, lúc sắp đi như nhớ ra gì đó nói: "Tiền ăn ở đây của cô——tính thế nào? Tiền phòng là trừ vào phần của Jose rồi."

"Tôi ăn gì sẽ ghi chép lại." Tôi khô khốc nói.

"Thế thì tốt, thế thì tốt……"

"Ngày mai Hans về, bảo Jose đi làm sớm một chút, ra sân bay đón, nói thêm——con tàu đắm ở cảng đã định giá chưa?"

"Chuyện công trình tôi không biết."

"Chậc——" Anh ta dậm chân một cái, tạm biệt cũng không nói, quay đầu đi thẳng.

Hai ông chủ bên phía Nigeria, cuối cùng cũng được diện kiến.

Đi trải giường cho Louis, tìm quần áo bẩn ra giặt, ga trải giường thành màu xám, cũng bị ngâm trong bồn tắm, nghĩ đến ngày mai Hans họ về, lại xách nước đi lau sàn phòng họ, cột sống đau nhức âm ỉ, không dám làm gì nữa, liền đi bếp chuẩn bị bữa tối, lại là đợi đến tối mịt, người mới về.

Đã chuẩn bị ngủ rồi, Louis đột nhiên đến gõ cửa, qua cửa hỏi anh ta: "Chuyện gì?" "Tại sao cô ngâm ga giường của tôi?" Giọng điệu rất không vui, tôi nghe xong vội vàng khoác áo ra mở cửa.

"Ga giường của anh màu xám, biết không?" Tôi gắt gỏng nói. "Giờ bắt tôi ngủ kiểu gì? Nệm giường phai màu, chỉ cần đổ mồ hôi là phai màu đỏ đỏ ra." Anh ta hoàn toàn không có giọng điệu cảm kích, ngược lại còn trách móc, thật hận bản thân mình nhiều chuyện.

"Thật xin lỗi, tạm chịu một đêm đi!"

"Sau này giặt buổi sáng, buổi tối là khô rồi mà!" Anh ta vẫn còn phàn nàn.

"Trời mưa anh không thấy à!" Tôi chống hai tay lên hông cũng quát lại anh ta. "Được rồi, tôi nhường anh, được chưa, được rồi chứ?" Louis làm điệu bộ đầu hàng bằng cả hai tay, quay người bỏ đi.

"Thần kinh!" Tôi đóng sầm cửa lại, mắng một câu.

Jose nằm trên giường nghĩ ngợi, qua một lúc, đột nhiên khẽ hỏi tôi: "Lần trước——nhờ Louis mang xoài về, anh ta đưa em mấy quả?"

"Năm quả, đều thối cả rồi đấy, còn hỏi."

"Có năm quả thôi à?" Jose mở to mắt không tin hỏi lại.

"Mua năm mươi quả, đóng vào một cái sọt tre nhỏ, nhờ anh ta mang đi đấy! Biết anh thích ăn mà."

"Trong tủ lạnh họ thấy một đống lớn, không biết là em nhờ mang đi, bảo là quà họ tặng anh——năm quả."

"Con cáo này." Jose nghiến răng mắng một câu.

"Chậc, nhỏ tiếng thôi, anh."

"Haizz——con người mà——." Jose thở dài một tiếng.

Ngày 4 tháng 5

Hôm nay cứ căng thẳng thế nào ấy, Hans và Inger sắp về, sau này có ở chung hòa thuận được không còn chưa biết, nghe nói Hans thầu công trình, thì không đi làm, hai ba ngày mới ra cảng xem thử, cái nhà này, nếu ban ngày cũng phải chen chúc nhau, cuộc sống chắc chắn càng không dễ chịu hơn, cố gắng hòa thuận với nhau đi, tôi không phải người khó tính. Buổi chiều lại vào phòng Hans họ, chỉnh lại rèm cửa, vỗ gối cho mềm, đống sách dưới đất cạnh giường, quỳ xuống sắp xếp lại cho ngăn nắp, cầm một cuốn lên xem, thế mà lại là cuốn sách bìa mềm tiếng Đức của bộ phim khiêu dâm thịnh hành "Emmanuelle", lật ra xem, đúng là một câu đối thoại thú vị: "Vậy, ý anh là, muốn lên giường với em à?" Tôi lại bật cười, sách ngay bên giường mà!

Lại xem những cuốn khác, phần lớn là tiểu thuyết đen cộng thêm vài cuốn trinh thám bạo lực, Hans và Inger xem sách tôi không thấy lạ, lạ là, người bốn mươi sáu, bảy tuổi rồi, sao còn lăn lộn trong mấy cái thứ này.

"Đi nhanh đi, tắc đường trên phố, hai ba tiếng mới đến sân bay nổi, hôm nay không phải chủ nhật, đường đông."

Jose đi làm về sớm, bắt đầu giục tôi, vội vàng thay quần áo, chải tóc thành một búi.

"Chiếc váy này là đồ mới à?" Anh kéo kéo váy tôi.

"Ừ, hàng Anh đấy, còn mua mấy chiếc treo đấy, anh không thấy à?"

Đột nhiên có chút không vui, Jose để ý tôi mặc gì, hoàn toàn là vì Hans và Inger, ngày thường anh nào có quản cái này.

Ở ngoài sân bay chen chúc đợi chờ nóng bức, trông ngóng nửa ngày, mới thấy một gã béo và một người phụ nữ cao gầy đẩy xe hành lý chen ra khỏi đám đông.

"Hans." Jose lập tức đón lên, gần như là chạy.

"A!" Hans chào một tiếng, bắt tay với Jose, Inger cũng bắt tay với Jose, tôi đứng sau lưng anh không cử động.

"Vị này——chắc là vợ cậu rồi." Tôi cười cười, nhìn Inger, đợi cô ta chìa tay ra trước, mới bắt tay tại chỗ, không đón lên.

Bắt tay xong, chiếc va li nhỏ của Inger thế mà tự nhiên giao cho tôi, lấy tay vén tóc dài, chậc chậc kêu nóng.

"Xe đâu?" Hans hỏi.

"Ngay bên kia." Jose vội vã đẩy xe hành lý đi.

"Tài xế đâu?"

"Tự lái tới." Jose bắt đầu xếp hành lý.

Hai người này đã ngồi vào ghế sau, thật tự nhiên.

"Thế nào, công việc thuận lợi không?" Hans hỏi.

"Đã đo thêm hai con tàu đắm, giá đáy đã tính ra rồi, còn đợi anh đến đấu thầu." "Việc khác thì sao? Tàu Santa Maria làm đến đâu rồi?"

"Nổi lên một nửa rồi, hôm qua đứt bốn sợi cáp thép, thân tàu nứt ra, ngược lại lại dễ làm hơn." Jose báo cáo.

Chúng tôi im lặng lái xe, quay đầu nhìn Inger một cái, cô ta cũng đang nhìn tôi, hai người nhìn nhau cười, không có gì để nói.

Inger còn rất trẻ, chắc chưa đầy ba mươi tuổi, ăn mặc lại rất già dặn, mặt cực gầy, xương gò má rất cao, mũi nhọn, môi rất mỏng, đôi mắt màu nâu nhạt, lông mi vàng nhạt, nhìn thấy cô ta, khiến tôi liên tưởng đến những người phụ nữ mặt dài, cổ dài, không vẽ con ngươi trong tranh của Modigliani, lại rất giống tình nhân mặt tam giác thời trường phái lập thể của Picasso, luôn có cá tính, không tính là khó coi, toát lên chút ghê gớm, ngồi trước mặt cô ta, luôn cảm thấy như ngồi trước máy lạnh vậy.

Hans là người đàn ông trung niên để ria mép, béo mà không đần, ánh mắt rất linh hoạt, ăn mặc trái ngược hoàn toàn với Inger, mặc rất thời thượng trẻ trung, có lẽ là bay đường dài mệt mỏi, luôn cho người ta cảm giác hơi lôi thôi, nói chuyện rất có dáng vẻ, như một ông chủ, ăn ý với bác sĩ Dulu, ghép đôi với nhau thì còn gì bằng.

"Ừ, lúc cô đến, gặp Roman chưa?" Hắn đột nhiên hỏi tôi, bốn người chúng tôi nói bằng tiếng Tây Ban Nha.

"Tôi tên Echo." Tôi nói.

"A, Echo, gặp Roman chưa?" Hắn lại hỏi.

Roman là đối tác bên phía Tây Ban Nha, công ty này do ba quốc tịch người hợp thành, Dulu bốn mươi phần trăm cổ phần, Hans bốn mươi phần trăm, Roman hai mươi phần trăm.

"Trước khi đi, gọi hai cuộc điện thoại tới, toàn là máy ghi âm trả lời, nói với băng ghi âm, tôi sắp đến Nigeria rồi. Nếu có thiết bị thì mang tới, gặp ở sân bay, sân bay không thấy anh ấy, nên tới đây." Tôi chậm rãi nói.

"Tốt!" Hans trả lời, đột nhiên lại nói với Jose đang lái xe: "Lương nói trước đây, tháng trước đã chuyển từ Đức vào tài khoản của cậu ở đảo Canary rồi." "Cảm ơn!" Jose nói, tôi ngửa đầu nghĩ một chút, định nói gì đó, lại nhịn xuống.

Về đến nhà, Idis lập tức chạy lên lấy hành lý, nói lớn với Hans và Inger: "Chào mừng ông, bà về nhà."

Hai người này thế mà nhìn cũng không thèm nhìn người đang cúi rạp người xuống, bước lớn đi vào nhà, trong lòng tôi thật sự thấy buồn cho Idis, một mình chúc anh ngủ ngon, cười với anh một cái. "A!" Inger nhìn quanh một vòng, chào Louis.

"Đến mấy ngày rồi?" Quay người hỏi tôi.

"Bốn ngày."

"Jose nói cô từng viết một cuốn sách." Cô ta hỏi.

"Viết chơi thôi."

"Chúng tôi cũng rất thích đọc sách." Cô ta nói.

Điều này làm tôi liên tưởng ngay đến cuốn tiểu thuyết đen bên giường anh ta.

"Các người ăn chưa?" Inger hỏi.

"Chưa!" Louis nói.

"Tốt, dọn cơm đi, chúng tôi cũng đói chết rồi." Cô ta nói rồi đi về phía phòng, ai dọn cơm? Đương nhiên là tôi rồi, kỳ lạ là chẳng lẽ trên máy bay đói chết người sao? Từ Đức bay đến đây, ít nhất cũng được ăn hai bữa cơm.

"Chuyến này, tốn chín vạn Mark, thật đã đời."

Lúc ăn cơm Hans khoe khoang sự xa hoa của mình, Inger sướng không chịu nổi, thêm một câu: "Khoản thua lớn ở Monte Carlo còn chưa tính vào đâu đấy, haizz——kỳ nghỉ xa hoa." Người nghe thật chẳng biết tiếp lời thế nào mới phải.

"Hóa ra các người không phải về thẳng Đức à?" Cuối cùng cũng chen vào được một câu. "Pháp, Hà Lan, Bỉ chơi dọc đường, mười ngày trước mới ở Đức." Tôi nghe xong lại sững sờ một lát, thế mà không còn tâm trí ăn cơm nữa.

Loại người như Hans, tôi gặp nhiều rồi, nhà mạo hiểm, kẻ đầu cơ, đâu có tiền thì chui vào, kiếm nhanh, tiêu cũng dữ, ở ngoài ra tay cực hào phóng, sau lưng cuộc sống lại chẳng hề chú trọng, phẩm cách chắc chắn không cao, người lại có chút thông minh vặt, kinh nghiệm sống cực kỳ phong phú, ngoài sự xảo quyệt, luôn mang theo chút tự hủy hoại âm thầm, uống rượu nhất định dữ, phụ nữ không bao giờ thiếu, cuộc sống sẽ không có nguyên tắc gì, cũng không có lý tưởng quá lớn, bao gồm cả việc kinh doanh, chẳng qua là gồng được hai ba năm, kiếm được thì tiêu xài điên cuồng, lỗ thì đổi nước khác, làm lại từ đầu. Giống như trước đây hắn mở công ty lặn ở Tây Ban Nha vậy, vướng vào kiện tụng, nợ nần, thế chấp nhà cửa, lần này đi, đến Nigeria, lại là một vùng trời mới, tháo vát thì chắc chắn rồi, thành công lại chưa chắc.

Jose làm việc với loại người như thế này, chắc chắn không có tiền đồ, bữa tối đó, tôi đã nhìn thấu Hans rồi.

Ăn xong, Inger đẩy đĩa đứng dậy, vươn vai.

"Công nhân và đầu bếp đều đi rồi." Tôi nói.

"Thế à?" Inger đáp lời qua loa, không liên quan đến mình đi vào phòng mình, máy lạnh trong phòng họ lại mở lên, lại thêm một đầu tàu hỏa nữa gầm rú trong đầu người ta. Vào phòng, kéo Jose lại, nói khẽ với anh: "Hans nói dối, lúc đến trên xe, bảo tiền tháng trước chuyển từ Đức cho chúng ta rồi, lúc ăn cơm lại bảo, mười ngày trước mới về Đức, căn bản không đúng."

Jose sững sờ một lúc, hỏi tôi: "Em nói với ngân hàng thế nào." "Sau khi nhận thư anh, ngày nào cũng đi kiểm tra tài khoản đấy, không nhận được khoản chuyển tiền nào từ Đức cả, căn bản là không có."

"Lúc đến đã dặn dò ngân hàng thế nào?" Anh lại hỏi.

"Ra bưu điện lấy tờ đơn, gửi bức điện tín, bảo, nhận được tiền, ngân hàng gửi điện tín cho anh, Meller là bạn thân của em, cô ấy nói tài khoản ngân hàng ngày nào cô ấy cũng lật xem, có tiền thật đến, lập tức gửi điện tín cho chúng ta."

"Đợi thêm vài ngày nữa đi!" Jose trầm tư, cũng là đang lo lắng.

"Jose."

"Ừ?"

"Anh chưa nói với Hans họ là em biết tiếng Đức đúng không!"

"Có lần nói rồi, sao thế?"

"Chậc——"

"Có gì không đúng?"

"Thế thì họ nói chuyện trước mặt em sẽ rất cẩn thận đấy."

"Em quản người khác nói gì làm gì?" Jose thật sự là một người quân tử, đầu óc cứng nhắc. "Em không cố ý nghe, nhưng họ sẽ phòng bị em đấy!"

Jose nhịn một lát, cuối cùng quyết tâm nói: "San Mao, có chuyện không nói cho em biết."

"Chuyện gì?" Nhìn bộ dạng tâm sự nặng nề đó của anh.

"Hans thu mất giấy phép lặn chuyên nghiệp của Louis và anh, hộ chiếu đến, cũng giữ lại luôn."

Tôi nhảy dựng lên: "Sao có thể chứ? Hai người các anh lại ngốc thế à?" "Bảo là lấy xem thử, xem xong không trả nữa."

"Hợp đồng ký bốn tháng, còn chưa đủ, dựa vào cái gì giữ giấy tờ người ta?" Tôi hạ thấp giọng nói.

"Không có hợp đồng."

"Cái gì!" Lại không kìm được hét lên.

"Suỵt, nhỏ tiếng thôi." Jose lườm tôi một cái.

"Làm ba tháng rồi, chẳng lẽ chưa có hợp đồng?" Cực kỳ không tin vào tai mình, Jose cúi đầu không đáp.

"Khó trách không có lương cố định, không có thời gian làm việc, không có bảo hiểm, không có ký túc xá gia đình, anh với Louis là người chết à?!"

"Đến ngày đầu tiên là đòi hợp đồng rồi, hắn bảo đợi Louis đến rồi ký một thể, sau đó hai người ngày nào cũng giục hắn làm, hắn còn nổi giận một trận, bảo chúng ta không tin tưởng hắn." "Đây là nói bậy, bất kỳ công ty làm việc, đều phải có văn bản viết rõ ràng, chúng ta lại là ở nước ngoài, điểm thường thức này anh cũng không có? Ba tháng rồi thế mà không nói cho em biết." "Hắn vô lại lắm." Jose vẻ mặt khổ sở nói.

"Các người tại sao không đình công? Không ký hợp đồng, không làm việc nữa chứ!"

"Làm căng lên, mọi người thất nghiệp, chúng ta lại làm lại từ đầu, chịu nổi không?" "Đây chẳng phải còn tệ hơn thất nghiệp sao? Sao mà ngốc thế?"

Giận đến mức thật muốn đánh anh một cái, nhìn anh gầy đến mức độ đó, thở dài một tiếng, không ép anh nữa.

Người ngay thẳng như Jose, chỉ có thể làm việc trong những công ty lớn chính quy, chơi với Hans, anh không đấu lại đâu, mấy ngày nay, đợi Hans ổn định lại, tôi sẽ đối phó với hắn!

Lại chẳng muốn đóng vai nhân vật không vui thế này chút nào!

Lên giường toàn thở dài, Jose chìm vào giấc ngủ, dậy uống hai viên thuốc an thần, đến sáng, vẫn không thể chợp mắt.

Chợp mắt mơ màng được một lúc, Jose đã dậy đi từ lâu.

Ngày 5 tháng 5

Hôm nay là sinh nhật chị, tấm thiệp gửi từ Canary cho chị lúc này chắc đã nhận được rồi. Nhà, trong cảm giác lại xa hơn nhiều, không biết bao lâu mới có tin tức của họ, ban đêm vừa chợp mắt, toàn mơ thấy ở nhà, trong mơ nếp nhăn của bố nhiều quá.

Sáng thức dậy thật không muốn ra khỏi cửa phòng, Hans và Inger ngủ ngay phòng bên cạnh, làm người ta không tự nhiên cực kỳ, ngồi đờ đẫn bên giường hồi lâu, cuối cùng vẫn ra phòng khách.

Trên bàn ăn tối qua vừa lau sạch, lại là một đống cốc đĩa, còn để lại chút bánh mì đen, thịt nguội và phô mai, ba con mèo nhỏ không tên đang bò lổm ngổm trên bàn, bữa sáng này không phải Jose họ để lại, họ không thể ăn những thứ này, đều là đồ Đức Inger mang trong hành lý đến.

Trong bếp chất đống đĩa dính đầy dầu mỡ tối qua, cao như núi, rác bị hai con chó bới ra đầy đất thối rữa, tôi là người yêu sạch sẽ, không nhìn nổi bộ dạng này, một đôi tay, lập tức ngâm vào nước để dọn dẹp.

Lúc phơi giẻ lau ngoài sân, Inger qua cửa sổ, để lộ mái tóc rối bù, hét với tôi: "Ừ, San Mao, dọn luôn bàn ăn sáng đi, chúng tôi đi du lịch mệt quá, ăn xong lại ngủ tiếp, mèo cho thêm chút sữa, phải ấm ấm nhé."

Tôi quay lưng lại đáp qua loa, không nói thêm một câu nào. Đây là ngày đầu tiên, dù thế nào cũng không đối đầu với cô ta, đợi hiểu rõ tính tình hai bên, sẽ khác, bây giờ chưa phải lúc.

Bức bối đến hơn hai giờ chiều, họ vẫn chưa có ý định dậy, tôi mở một hộp cá ngừ nhỏ, cầm cái nĩa ngồi trên tủ nhỏ trong bếp ăn.

Vừa mới ăn, Inger khoác chiếc áo choàng tắm bằng khăn tắm chạy ra, thò đầu nhìn con cá trên tay tôi, tiện tay lấy cái đĩa nhỏ tới, múc ra hơn một nửa, nói: "Chia cho mèo ăn chút đi."

Tiếp theo, cô ta gọi lũ mèo con bằng giọng nũng nịu, đặt đĩa xuống đất, rồi quay đầu lại nói với tôi: "Ba con mèo này, mua hết tổng cộng một nghìn năm trăm Mác đấy, đều là giống quý cả, đẹp chứ nhỉ!"

Tôi ngẩng đầu nhìn người bà chủ này, chẳng thèm nhìn đống mèo tiền ấy. Cô ta cười với tôi, nói bằng tiếng Đức: "Chúc ngon miệng!" rồi đi thẳng vào phòng.

Ngon miệng cái con khỉ! Tôi đổ nốt chút cá còn sót lại lên đầu lũ mèo, vất cái lon rồi đi mở nước ngọt.

Buổi chiều, khi đang ngồi viết thư trên bàn ăn, Hans cởi trần, chỉ mặc một chiếc quần đùi, chân trần đi ra, cái bụng to trắng hếu phô ra trông thật phát ốm. Người này chẳng mặc áo quần gì cả, thực sự trông rất chướng mắt. Tôi cứ mặc kệ, tiếp tục viết thư, chỉ chào hỏi qua loa lấy lệ.

Một lát sau, hắn bê từ trong phòng ra hai cái loa lớn, một máy hát và một đống đĩa nhạc lộn xộn, bày ra sàn. Cắm điện, xoay nút, nhạc rock nổ ầm một cái tựa như núi lửa phun trào, chấn động đến mức người ta muốn ngã khỏi ghế. Tiếng trống đập loạn xạ rung chuyển trời đất, tiếng người dã nhân gào thét khản cổ, phòng khách yên tĩnh bỗng chốc trở thành một thế giới điên loạn.

"Có thích âm nhạc không?" Hắn vậy mà còn mặt dày hỏi tôi.

Đây gọi là âm nhạc sao? Đây gọi là âm nhạc sao?

Nếu anh gọi thứ này là âm nhạc, thì tôi không thích âm nhạc.

"Không thích." Tôi nói.

"Cái gì?" Hắn hét vào mặt tôi, không hét thì không nói được hay sao ấy! "To quá!" Tôi chỉ tay vào máy hát, cũng hét ngược lại.

"Nghe trong phòng ngủ là vừa đẹp." Hắn lại vui vẻ hét lên, rồi lếch thếch bước đi.

Tôi vứt bút bi, chạy vào trong phòng. Nhạc xuyên tường ập vào, từng nhịp đập thình thịch như búa bổ vào thái dương. Tôi dùng gối đè chặt lên đầu, bức bối đến mức sắp nghẹt thở. Sự hành hạ tinh thần này mới ngày đầu đã bắt đầu, định nhẫn nhịn đến ngày nào đây? Vé máy bay đắt thế, không thể vừa đến đã chạy về được. Tiền lương của José còn phải từ từ "mài" mới lấy ra được, không được cãi nhau, phải nhịn!

Bữa tối tôi làm món ớt xanh xào thịt bò, không đoán được Hans và bọn họ có ăn riêng hay không nên không dám làm nhiều.

Vừa làm xong, thức ăn vẫn còn trong chảo, Inger đã chạy ra, lấy hai cái đĩa, chẳng buồn hỏi han tiếng nào, múc đi hơn một nửa. Cơm trắng cũng lấy một đống như núi nhỏ, mở bia, rồi bưng đi trên khay, lúc đi còn cười với tôi.

Mắt tôi chắc còn xanh hơn cả ớt, thôi thì cứ nhẫn nhịn vậy.

Mẹ kiếp, hổ xuống đồng bằng, đừng có mà không biết điều. Tha cho ngươi bảy mươi bảy lần, lần thứ bảy mươi tám mà còn bắt nạt, thì phải cho nếm "hồi mã thương" rồi!

José và Louis về, ăn cơm trắng trộn với chút ít thức ăn còn sót lại.

Đang lúc thiu thiu ngủ, trong phòng khách bỗng "rầm" một tiếng, tiếng ai đó va phải ghế. Tôi giật mình bật dậy, lay mạnh José.

"Cướp vào nhà rồi! Dậy mau! José!"

Nghe kỹ lại, thì ra có người đang rượt đuổi nhau trong phòng khách, Inger vừa kêu ới ới vừa chạy trốn. "José, không xong rồi!" Tôi lại lay cái người đang ngủ như chết ấy.

"Không sao đâu, đừng để ý bọn họ." Anh chậm chạp đáp lại một câu.

"Chuyện gì vậy chứ?" Tôi vẫn sợ muốn chết.

"Hans say rượu rồi, đang đuổi theo Inger để cắn đấy."

Trái tim nhảy lên đến tận cổ họng lúc này mới dần bình tĩnh lại, tôi nằm trong bóng tối, không thể cử động.

Cách một bức tường, tiếng nam nữ hét lên những lời yêu đương cuồng dại tựa như bão táp cứ truyền sang từng đợt, còn đáng sợ hơn cả cướp vào nhà, ngay tại phòng khách.

"José, em không thích những người này." Tôi khẽ nói.

"Đừng để ý họ, ngủ đi!" José đấm mạnh vào gối, gầm gừ giận dữ. "Lấy được lương rồi đi thôi, đây không phải nơi của chúng ta." Tôi vùi mặt dưới ga trải giường, suýt chút nữa bật khóc.

Ngày 6 tháng 5

Buổi chiều tôi ủi một đống quần áo, khâu lại chỗ quần đùi bị rách của José, tẩy trắng khăn trải bàn, tưới nước cho cây cảnh, nền nhà phòng mình cũng lau lại bằng nước một lần. Vừa làm xong, mới ngồi xuống đọc sách, Inger đã ôm một đống quần áo ra, ném lên bàn, nói: "Tiện thể bàn ủi còn đang nóng, ủi luôn đống này đi."

"Tôi chỉ lo quần áo của José thôi." Tôi thẳng thừng đáp trả cô ta.

"Nhưng giờ đâu còn người làm nữa." Cô ta tỏ vẻ ngạc nhiên vô cùng, cứ như thể tôi không nói tiếng người vậy.

"Tôi không phải là người làm."

"Nhưng người làm là do cô đuổi đi mà! Chuyện này tôi còn chưa hỏi tội cô đấy! Hừ!"

"Inger, cô phải nói lý lẽ chứ." Tôi nói một cách dứt khoát để chặn cô ta lại. "Không ủi thì thôi, cô tưởng cô là ai?" Cô ta lật mặt.

"Tôi là vợ của José, rõ ràng lắm."

"Tôi chưa kết hôn, không liên quan đến cô." Câu này chạm vào chỗ đau của cô ta, cô ta bắt đầu nhe nanh múa vuốt.

"Vốn dĩ chẳng liên quan đến tôi mà!" Tôi nói đầy ẩn ý, nhấc đống quần áo của Hans lên, lắc lắc trước mặt cô ta, rồi nhẹ nhàng vất sang một bên, bỏ đi. Bỏ đi đâu thì cũng là về phòng ngủ nằm ườn ra thôi.

Chẳng lẽ thật sự ra đường cao tốc mà gọi taxi sao? Đường cao tốc thì lấy đâu ra taxi?

Xe buýt thì xa tít mù tắp, người ta treo lủng lẳng bên ngoài xe mà chạy, mình cũng chẳng có chuyện gì mà đi thắt cổ tự tử, đâu có ngốc đến thế.

Người có gan chạy xe trên sa mạc, đến đây lại bị nhốt lại, lòng bức bối đến mức như muốn nổ tung.

Mấy ngàn đô la này coi như bỏ, coi như cho chúng nó tiền mua thuốc uống, tôi chỉ cầu mong sớm ngày rời khỏi cái nơi khó chịu này.

Ngày tháng dài dằng dặc tựa như vĩnh viễn không trôi qua, mới đến có sáu ngày mà cảm giác như đã chịu khổ sáu ngàn năm vậy.

Ngày 7 tháng 5

Buổi sáng lại xảy ra một trận cãi vã vì miếng thịt xông khói của Hans. Tôi tin chắc José là người có lòng tự trọng, không thể nào vì chút ham muốn ăn uống mà hạ thấp mình đi trộm thịt xông khói. Thế nhưng Hans và Inger vẫn chửi bới một hồi lâu.

"Những người này ngày càng vô pháp vô thiên rồi, đối xử với họ tốt như vậy mà lại leo lên đầu lên cổ chúng ta." Inger đứng ngoài phòng lớn tiếng nói.

"Hừ, làm việc mười bốn tiếng một ngày, tối về ăn bữa cơm đạm bạc, lương thì không phát, vậy mà còn mặt mũi mở miệng, thật bái phục sát đất!" Tôi dựa vào cửa cười lạnh, dù bảo mình không được tức giận nhưng vẫn tức đến run người.

Hans thấy tôi tức giận, lập tức xuống nước, kéo Inger ra ngoài, tối mịt mới quay về.

"José, tiền không cần nữa, chúng ta đi thôi, cứ tiếp tục thế này càng chẳng có ý nghĩa gì." Bữa tối tôi khuyên José.

"Tam Mao, hơn tám nghìn đô la không phải là con số nhỏ, sao chúng ta có thể bỏ đi, cứ thế mà bỏ chạy, làm vậy hèn nhát quá." Anh cố chấp tranh cãi.

"Tám mươi triệu đô cũng bỏ, không đáng đâu."

"Nhưng... bốn tháng khổ cực của chúng ta thì sao?"

"Coi như là một trải nghiệm, không lỗ đâu." Cổ họng tôi nghẹn đắng, nuốt một miếng cơm. Louis lo lắng nhìn hai chúng tôi.

"Anh nói sao, Louis?" Tôi hỏi anh ta.

"Không biết nữa, cứ đợi thêm chút đi, xem có trả lương không."

"José, quyết tâm đi!" Tôi nói tiếp, anh cúi đầu im lặng.

"Vậy em đi trước." Giọng tôi lại nghẹn lại.

"Em đi đâu?" José nắm lấy tay tôi, trên mặt thoáng qua vẻ đau khổ. "Về đảo Canaria."

"Xa nhau ba tháng, mới đến được một tuần đã muốn đi, em thử nghĩ xem anh sẽ cảm thấy thế nào." José đặt nĩa xuống, cúi đầu.

"Anh cũng đi, không làm nữa."

Mặt José thoáng nét ngơ ngác, mắt nhòe lệ. Nỗi buồn thất nghiệp năm ngoái bỗng chốc lại như một hố đen khổng lồ hút chúng tôi xuống, kéo xuống, mãi mãi không có điểm dừng. Hai tay quờ quạng loạn xạ cũng không bắt được thứ gì, chỉ chầm chậm rơi, toàn thân chậm rãi xoay vòng trong cái hố sâu không đáy, lặng lẽ thổi lên tiếng vọng của chính mình — thất nghiệp — thất nghiệp — thất nghiệp — "Đừng sợ, chúng ta có nhà mà." Tôi khẽ nói với anh.

José vẫn ngơ ngẩn.

"Em cũng có thể kiếm tiền, có thể liều mạng viết bài, xuất bản sách." Tôi nói thêm. "Để vợ nuôi thì thà tự sát còn hơn."

"Thất nghiệp không phải lỗi của anh, các công ty lớn trên thế giới đều gửi thư từ chối, không có vị trí là không có, hơn nữa, cũng không đến mức chết đói ngay." Tôi vẫn khuyên nhủ. "Tam Mao, anh, có thể cúi đầu trước người cả thế giới, nhưng trước mặt em, trước mặt cha mẹ em, thì vẫn phải ngẩng cao đầu, làm một người chồng, một người con rể." José nói từng chữ thật khó khăn, như thể chỉ cần chạm vào anh thêm chút nữa là anh sẽ rơi lệ. "Anh đang nói bậy bạ gì thế, đang diễn kịch truyền thanh à? Anh thất nghiệp, em chưa bao giờ coi thường anh. Cha mẹ em cũng không phải người thực dụng. Anh cúi đầu trước người khác chỉ vì muốn cho em cơm ăn, đó mới là nỗi sỉ nhục. Anh đi soi gương đi, người gầy như con ma, anh gọi thế là có khí phách sao? Phải không, phải không?" Tôi mất kiểm soát hét lên, nước mắt trào ra. Louis đặt nĩa xuống, lặng lẽ mở cửa đi ra ngoài.

Ngày 8 tháng 5

Hôm nay là Chủ nhật, hơn tám giờ José vẫn chưa ra khỏi cửa, chờ đến khi trong phòng Hans có tiếng động, José mới đi gõ cửa phòng. "Chuyện gì? Bệnh à?" Hans trầm giọng hỏi.

"Không, hôm nay không làm việc, muốn đưa Tam Mao ra ngoài xem chút."

"Còn Louis?"

"Cũng đang ngủ."

Hans trầm ngâm một lát rồi rất hòa nhã nói: "Tôi biết công việc quá tải, nhưng hợp đồng có thời hạn, các cậu nghỉ một ngày thì hai mươi trợ thủ người da đen cũng nghỉ theo, công ty không chịu nổi tổn thất này. Thôi thế này đi, cậu cứ đi làm đi, khi quyết toán lương sẽ thưởng thêm mỗi người bốn trăm đô la. Còn Tam Mao, mai tôi đưa cô ấy cùng Inger ra ngoài ăn trưa, coi như cho cô ấy đi hóng gió, được không? Giúp một tay đi, cậu là người làm từ ngày khai thiên lập địa, sau này công ty mở rộng thêm, chắc chắn sẽ không bạc đãi cậu. Hôm nay giúp một tay đi, đi làm đi, được không? Coi như tôi, Hans, cầu xin cậu."

Hans dùng bài mềm dẻo, đánh trúng điểm yếu của José. Đã cầu xin khổ sở như vậy, lời hay ý đẹp nói hết cả, thì muốn trở mặt cũng rất khó.

"Anh đi đi, em không ra ngoài đâu, coi như chưa từng đến Nigeria là được." Tôi đi theo nói.

"Em không ra ngoài thì làm sao viết về phong cảnh Nigeria?" José cười khổ. "Không viết thì không sao, coi như em chưa từng đến, ừm!"

Thực ra, José nào có tâm trạng đi đâu. Thiếu ngủ, làm việc quá sức, tôi cũng không nỡ tăng thêm gánh nặng cho anh.

"Hôm nay cứ thong thả mà làm, trưa đến nhà hàng 'Sofa' ăn nhé, các cậu cứ tạm ứng trước, sau này báo lại với công ty, coi như công ty mời, ừm!" Hans lại nói đầy hòa nhã. Louis và José như hai con cừu, lên xe rời đi.

Dù sao lòng tôi cũng đã nguội lạnh, nên cũng chẳng giận gì nữa.

Ngày 9 tháng 5

Sáng vừa ngủ dậy không lâu, Inger đã ở ngoài kêu: "Tam Mao, mặc quần áo đẹp vào, Hans đưa chúng ta ra ngoài."

"Tôi sao cũng được, các người cứ đi đi." Tôi thật lòng không muốn đi. "Ừm, chính là vì cô nên mới đi mà, sao lại không đi!" Hans cũng lấy lòng lại gần khuyên bảo.

Tôi miễn cưỡng thay quần áo, tài xế đưa José đi làm rồi quay lại chờ. "Trước hết đến siêu thị, sau đó đi ăn, thế nào?" Hans vỗ vỗ vai tôi, tôi né tránh một chút.

Vào siêu thị, Hans nói: "Cô cứ xem rồi mua đi, đừng bận tâm giá cả, tối nay tôi mời chín người Đức về nhà ăn món Trung Quốc."

Nghe đến đây, tôi mới biết lại trúng kế. Nghiến răng, tự nhủ không được giận, tức giận chỉ thiệt cho mình. Làm nốt tháng này, lấy tiền, nhổ nước bọt vào mặt hắn rồi cuốn gói đi.

Mua thịt, cá, tôm, rau củ, bốn thùng rượu vang, bốn thùng bia, trong đầu tôi chạy như đèn kéo quân. Chín vị khách, cộng thêm năm người ở ký túc xá, tổng cộng mười bốn người ăn.

"Inger, dao dĩa đĩa có lẽ không đủ, mua thêm một ít được không?" Lại mua thêm một đống đĩa, ly.

Khi thanh toán, hết ba trăm bốn mươi Naira (hơn hai mươi ba nghìn Đài tệ), Inger lúc này mới nói: "Giờ mới biết đồ đắt thế nào rồi chứ, José và bọn họ mỗi tháng ăn hết của công ty bao nhiêu tiền, vậy mà còn kêu ăn không ngon."

"Đây không tính là thường lệ, chỉ riêng bốn thùng rượu vang Pháp này đã là bao nhiêu tiền rồi? Ngày thường ăn uống làm gì đến mức một phần mười chỗ này, huống chi mua ly toàn là ly thủy tinh pha lê, không cần xa hoa đến vậy." Tôi ghét cô ta chuyện gì cũng đổ lên đầu José.

"Được rồi, giờ đi ăn trưa." Hans nói, tôi gật đầu, mặc hắn sắp xếp.

Thành phố lộn xộn, đông đúc, rác chất cao như núi không ai dọn, hệ thống thoát nước kém, cả thành phố đầy nước thải, dọc đường cứ thấy người bản địa phóng uế bừa bãi, khắp nơi thi công xây dựng, bụi bay mù mịt. Quốc gia giàu dầu mỏ nhất, nhưng thành phố lại bẩn nhất. Giao thông loạn như viện tâm thần, tài xế chửi bới giành đường, bấm còi điên cuồng, phanh gấp, cộng thêm cái nóng hầm hập như lửa đốt, tôi thấy chóng mặt buồn nôn từng cơn.

Bữa trưa ăn trên tầng cao nhất của một tòa nhà, có điều hòa, có thảm, có bồi bàn mặc đồng phục trắng. Bên ngoài cửa sổ kính lớn, toàn bộ bến cảng cũ mới thu hết vào tầm mắt, ngoài cảng đầy tàu bè.

"Cô nhìn xem, chỗ dưới cái ống khói đỏ kia chính là chỗ chồng cô làm việc." Hans chỉ vào một chiếc tàu nát nửa chìm nửa nổi dưới mặt nước.

Tôi nhìn đám người đông như kiến, không biết đâu là José.

"Hê hê! Chúng ta ăn trong phòng máy lạnh, họ thì làm việc dưới nắng gắt, nhưng người kiếm được tiền lớn lại là tôi." Hans xoa cái bụng bự cười.

Bị cái vẻ đắc ý đó của hắn, đối diện với đĩa cá, tôi chẳng nuốt nổi miếng nào.

"Chủ nghĩa tư bản là thế đấy." Tôi trả lời hắn.

"Tôi sẽ giành lấy việc làm ăn." Hans lại cười.

"Đương nhiên, anh có bản lĩnh của anh, điều này không thể phủ nhận." Lần này, tôi nói thật lòng.

"José từ từ cũng sẽ khá lên." Hans lại lấy lòng nói thêm một câu. "Chúng ta không phải loại người làm kinh doanh." Tôi lập tức đáp.

Im lặng một hồi, Hans lại nói: "Nói lời lương tâm, José là nhân viên kỹ thuật giỏi nhất mà tôi từng thấy, làm việc tận tâm, đầu óc linh hoạt. Bản vẽ, phương pháp trục vớt hiện nay đều là cậu ấy giải quyết, tôi đỡ phiền hẳn, cậu ấy cũng hòa hợp với đám da đen." "Tháng trước Louis riêng lẻ nói với Inger muốn công ty đề bạt cậu ấy làm quản lý, Inger chạy đến nói với tôi. Tôi gọi cả José và Louis tới, nói rằng: José đại học học cơ khí, thi được bằng lặn nghề nghiệp cấp một, Louis chỉ học hết lớp bốn, chỉ có bằng cấp ba, hai người đừng tranh giành quản lý gì cả, mới có mấy người trợ thủ da đen thì quản cái gì nào!"

"José không tranh giành, anh ấy căn bản chưa bao giờ nói về việc này." Tôi ngạc nhiên nói. "Tôi là nói cho cô nghe thôi, José làm việc mạnh hơn Louis, tương lai công ty mở rộng, sẽ không bạc đãi cậu ấy đâu." Hắn lại đang lấy lòng rồi.

Chúng ta đang sống ở hiện tại, không phải tương lai. Lời ma quỷ của Hans, bớt nghe đi thì mới không nằm mơ.

Ăn xong bữa trưa, vẫn chưa được về nhà, lòng lo chuyện bữa tối, sốt ruột không chịu nổi, vậy mà xe lại chạy đến nhà một người bạn Đức của Hans.

Được, người Đức bắt đầu uống bia, uống vào là mọi chuyện đều chìm trong rượu hết. "Inger, bảo Hans đi đi, nấu cơm không kịp mất."

Inger cũng bị Hans uống rượu làm cho bực mình, mặt nặng mày nhẹ đáp lại một câu: "Ông ấy uống thế này thì còn dừng được à? Muốn nói thì tự mà nói."

Tôi dại gì mà đi tìm lấy sự bẽ mặt, mặc xác ông ta chết đi, tối nay khách khứa có chết thì cũng mặc xác!

Cố gắng cầm cự đến năm giờ rưỡi chiều, lão béo này mới chậm chạp đứng dậy, thế mà chẳng hề có dấu hiệu say, tửu lượng kinh người.

"Đi, cho José và bọn họ xuống ca sớm, cùng đi đón về nhà."

Xe chạy vào bến cảng mới xây dựng đầy bụi bặm, lại vòng qua cảng cũ, trèo qua đống đá, nhảy qua hố lớn mới đến mép nước. Xuống xe, không thấy José, chỉ thấy Louis chắp tay đứng đó. Thấy Hans đến, cậu ta tươi cười rạng rỡ, vội vã chạy lại.

Tôi nhìn quanh tìm José, đột nhiên thấy xa xa trên một chiếc ca nô nát, đứng đó cái bóng lẻ loi của anh, quay lưng về phía hoàng hôn, đang vẫy tay với tôi nhiệt tình. Thuyền càng lúc càng gần, đã nhìn rõ mặt José, anh vẫn đang mải mê vẫy tay, bất ngờ nhìn thấy tôi ở công trường làm anh mừng khôn xiết. Tôi không giơ tay đáp lại anh, mắt bỗng chốc nhòe lệ.

Trên xe José mới biết chuyện Hans mời khách ăn món Trung Quốc, lo sốt vó, cứ nhìn đồng hồ. Tôi khẽ an ủi anh: "Đừng vội, em tay chân nhanh nhẹn lắm, người nước ngoài mà, làm ít món hồ bột là đối phó được thôi."

Trên đường lại tắc nghẽn, về đến nhà đã là tám giờ. Ngồi xe quá lâu, xương sống lại đau lên.

Inger về đến nhà là đi tắm rửa chưng diện, tôi vứt túi xách, lao vào bếp châm lửa, tay này cắt rửa, tay kia bắc chảo, bốn bếp cùng nấu. Tạ ơn trời đất, Louis và José giúp đỡ dọn bàn, bếp ga cũng hợp tác, không nửa chừng hết ga. Cơm vừa chín, khách đã đông nghẹt phòng, ngồi vòng quanh bàn.

Tôi lao vào phòng tắm, thay bộ quần áo, lau bớt dầu trên mặt, tóc nhanh chóng cuốn lại làm một búi hoa, lúc này mới thong dong cười bước ra.

Cũng có tiến bộ, mấy ngày trước còn khóc, lúc này đã biết cười, không phải là Tam Mao cứ khóc mãi đâu!

Vừa bắt tay, ngồi xuống, đã nghe thấy Hans quát khẽ José: "Rượu không lạnh à, làm ăn kiểu gì thế."

Hắn nói bằng tiếng Tây Ban Nha, đồng bào của hắn không hiểu hắn đang mắng người. Tôi nắm chặt tay José, nhìn nhau cười. Thôi thì cứ nhẫn nhịn, không phải lúc cãi nhau. Ăn một lúc, Hans nói bằng tiếng Đức: "Tam Mao, tôm ở nhà hàng Trung Quốc đều bóc vỏ mà, tôm của cô không bóc vỏ à?"

"Tôm chiên sốt cà chua ở Trung Quốc là làm nguyên vỏ, chỉ có tôm nhỏ mới bóc vỏ thôi." "Bảo người ta ăn kiểu gì đây?" Hắn lại than phiền.

Ông cho người ta thời gian để bóc vỏ à? Đồ chết tiệt!

Đám người Đức này nói tiếng Đức, tôi vẫn nghe lọt tai. José và Louis cả bữa cơm không nói câu nào, người khác cũng không coi họ là người, đáng ghét tột cùng!

Đã hai giờ đêm, trên bàn chén đĩa lộn xộn, vỏ chai rượu chất thành đống. Đôi mắt đỏ ngầu của José đã sắp đóng lại.

"Đi ngủ đi, đứng lên nói chúc ngủ ngon rồi đi thôi, em chống đỡ cho." Tôi khẽ đẩy anh, Louis và José chậm rãi đứng dậy.

Miễn cưỡng nói chúc ngủ ngon, Hans và khách rõ ràng là mất hứng, cứ như đuổi khách đi vậy. Hans ngượng ngùng một lúc, trầm giọng nói: "Đợi thêm chút nữa, còn việc công cần bàn."

Đợi đến bốn giờ rưỡi sáng, khách mới tan, mặt tôi đã lạnh như băng. "Ngày mai có một chiếc tàu chìm chặn ở luồng lạch, phải đào nhanh đi, trong tàu có sáu ngàn bao xi măng, vừa bán cho một khách hàng rồi, giới hạn trong ba ngày phải đào ra." "Ông nói gì?" Louis ngơ ngác nói.

"Sáu ngàn bao xi măng, ba ngày đào ra, tàu phá ra, kéo đi." "Điều này là không thể, Hans, xi măng cứng rồi không đáng tiền, không đáng phải tốn sức đi đào đâu."

"Tiền nhỏ cũng phải kiếm chứ! Nên tôi mới nói phải nhanh, phải nhanh."

"Hans, một ngày hai ngàn bao, kết lại trong khoang tàu chìm, chỉ có Louis và tôi đào, còn phải buộc dây, bên trên trợ thủ kéo, rồi vận chuyển lên bờ, ông nghĩ xem, có thể không?"

"Cậu không thử sao biết không thể?" Hans từ từ phát hỏa. "Đó là chuyện của thợ lặn." José chậm chạp nói.

"Cậu tưởng cậu là ai?" Hans trừng José, vẻ mặt đầy sự ưu việt mỉa mai hiện lên.

"Tôi là 'Kỹ sư lặn', Tây Ban Nha có loại bằng này của tôi, không quá hai mươi tám người." José vẫn rất bình tĩnh.

"Nhưng cậu sẽ xuống nước đào chứ?" Hans giận dữ đứng bật dậy.

"Sẽ đào, hừ!" Giận đến mức độ nào đó, ngược lại lại cười. "Gọi Picasso đến làm thợ sơn, không biết hàng, ha!"

Nghĩ đến cảnh Picasso vác cái thang đi sơn nhà, cái dáng vẻ buồn cười đó khiến tôi không nhịn được cười phá lên, cười đến mức ho không ngừng, mặt đỏ bừng, lại chỉ tay vào Hans cười.

"Chuyện đàn ông, có chỗ cho cô lên tiếng sao?" Hắn đập bàn rung chuyển trời đất, thực sự hung dữ rồi, mặt xám ngoét, Inger lỉnh đi mất.

"Được, tôi không nói, món ăn ông vừa ăn vào, là đàn bà làm đấy, nhổ ra cho tôi." Tôi ngừng cười, cũng trở nên vô lại, ngẩng đầu trừng hắn, nghênh tiếp cái bộ mặt xấu xí đó.

"Mày là đồ khốn!" (Thực ra tiếng Tây Ban Nha hắn mắng không phải câu này, là từ khó nghe hơn nhiều, cả đời tôi chưa bao giờ viết ra.)

"Mày là đồ con đĩ, phi!" Tôi cũng điên tiết rồi, từ trước đến nay chưa có ai dám hung dữ với tôi thế này, thật sự sợ ông chắc?

"Tam Mao, thôi đi, về phòng đi." Louis xông lên kéo lấy tôi về phía phòng.

Vào phòng, José mặt xanh như tàu lá đi vào, quay sang mắng tôi: "Chó cắn em, em cũng đi cắn lại nó sao, có ngốc thế không."

Tôi lao xuống giường, nhắm mắt không nói, mắng Hans xong rồi, lòng ngược lại không thấy đau khổ nữa, lờ mờ cảm thấy sảng khoái.

"José, ngày mai bãi công, biết chưa."

Anh ngồi bên mép giường, cúi đầu, hồi lâu mới nói: "Mặc kệ ông ta, từ từ làm đi!"

Tôi giật mình bật dậy: "Yêu cầu vô lý, không thể chấp nhận, nghe thấy chưa, không thể cúi đầu."

"Lại thất nghiệp sao?" Anh nói khẽ.

"José, người Trung Quốc có câu — sĩ khả sát, bất khả nhục — thái độ kiểu đó của ông ta đối xử với các anh, lẽ ra phải đập vỡ đầu ông ta, cuốn gói đi mới phải. Em không sợ anh thất nghiệp, sợ nhất là anh mất đi chí khí, mất đi nguyên tắc làm người, vì miếng cơm manh áo mà cam tâm để người ta chà đạp dưới chân à?"

Anh vẫn không nói, lần đầu tiên tôi thấy thất vọng cùng cực về José.

Ngủ được một lúc, trời tờ mờ sáng, José xoay người đẩy tôi, nức nở nói: "Tam Mao, Tam Mao, em phải hiểu nỗi khổ của anh, anh nhẫn nhịn như vậy, cũng là vì cái gia đình hai người chúng ta mà liều mạng thôi!"

"Thằng khốn, cút đi làm đi!"

Trong bóng tối, José dường như đang rơi lệ.

Ngày 10 tháng 5

Vì chuyện sáng sớm đối xử quá thô lỗ với José, tôi tự trách mình ghê gớm, nằm lì trên giường đến hơn mười một giờ mới dậy.

Trong bếp, Inger đang kỳ diệu thay, tự mình rửa bát.

Một bước chân vào, cô ta gần như mang vẻ hoảng hốt liếc tôi một cái, giành nói trước: "Chào!"

Tôi cũng đáp lại cô ta một tiếng, mở tủ lạnh, lấy một chai sữa tựa vào cửa từ từ uống, vừa nhìn đống bát bẩn như núi trước mặt cô ta.

"Hôm qua cô làm nhiều món thế, hôm nay đến lượt tôi rửa bát, cô nhìn xem, sắp xong rồi này." Cô ta dũng cảm cười với tôi, tôi không cười, bỏ đi.

Hóa ra bàn tay này cũng biết rửa bát, mấy hôm trước lần nào chẳng là cơm bưng tận miệng, ăn xong đẩy bát đi là xong, nếu không phải sáng nay vạch mặt một lần, cô ta có mềm mỏng được không?

Cơm nước đều là José và Louis làm, người đàn bà này trước đây mù, tàn phế à? Đồ đê tiện!

"Trưa cô ăn gì?" Cô ta chạy theo hỏi.

"Trước đây tôi toàn ăn cái gì?" Tôi hỏi lại.

Cô ta đỏ mặt, không biết đáp thế nào cho phải.

"Có xúc xích Đức." Cô ta nói thêm.

"Cô không trừ lương à?" Tôi lườm cô ta một cái.

Inger hất tóc bỏ đi, mặt tím tái như màu mứt dâu.

Lật đống đĩa nhạc của Hans, vậy mà kẹp một đĩa của Bach, đĩa nhạc cũng có biến chủng, chậc chậc kinh ngạc.

Nhạc phát nhỏ nhẹ, tôi cứ ngồi ngây ra trên ghế, nghĩ đến hai ngàn bao xi măng của José, lòng không sao yên được.

Hans từ ngoài về, nhìn thấy tôi, mặt không biết biểu cảm gì, cuối cùng cười ha ha một cái.

"Tôi nói này, tính khí cô có phần quá lớn đấy, Tam Mao."

"Ông ép cả đấy." Tôi ngẩng đầu, không cười nổi.

"Hôm qua món ăn rất ngon, hôm nay mọi người ở công trường đều truyền tai nhau, như thế này, quan hệ công chúng của chúng ta lại tiến thêm một bước."

"Lần sau ông làm quan hệ, xin hãy cho José và Louis ngủ đi. Từ hôm trước đến giờ, họ chỉ ngủ được hơn một tiếng rồi lại đi làm, mệt thế này, dưới nước có chuyện gì thì sao?" "Ơ, khách chưa đi, họ làm sao mà ngủ được —"

"Trai bao tiếp rượu, cũng phải có giá chứ —"

"Tam Mao, cô nói chuyện khó nghe quá."

"Ai là người làm chuyện khó coi trước? Là ông hay tôi?" Tôi lại cao giọng.

"Được rồi, hòa bình đi! Chậc! Chưa thấy người đàn bà Trung Quốc nào như cô." "Ông tưởng tôi là 'phu phen bán mình' người Đường Sơn thời thế kỷ mười tám đi Mỹ xây đường sắt à?" Tôi trừng hắn.

"Được rồi!"

"Cái thứ người Đức biến chủng này." Tôi bồi thêm một câu, lòng sảng khoái cực kỳ.

"Nào! Cầm lấy mà chơi." Hans đột nhiên rút ra một hộp bóng bàn trọn bộ. "Không có bàn, làm sao đánh?"

"Đánh trên tường ấy, giống như bóng hồi lực (squash) vậy."

Tôi cầm vợt, vỗ lên tường mấy cái, vậy mà cũng đỡ được.

"Cô có đánh không?"

Hắn lập tức lấy lòng đứng dậy, tên này rất khôn, biết xuống nước, công ty thiếu José, hắn không chịu nổi tổn thất đâu.

"Chơi thế nào?" Lão béo này liều mạng chiều khách rồi!

"Đánh vào tường, xem ai đỡ được nhiều bóng hơn, người đó thắng."

"José nói, nhà cô ở Đài Bắc trước kia có bàn bóng bàn, đương nhiên cô thắng." "Giờ là đánh tường, không giống đâu." Tôi nói.

"Được, tới đi!" Hắn thở dài.

"Từ từ, chúng ta cá cược đi." Tôi chặn đường phát bóng của hắn.

"Cược gì? Nước ngọt?"

"Cược lương của José, một lần nửa tháng, một nghìn đô la."

"Tam Mao, cô..."

"Tôi chưa chắc thắng, hê hê..."

"Tôi già hơn cô à?" Hắn hét lên.

"Thế thì gọi Inger đến đi, cô ta nhỏ hơn tôi."

"Cô là cái đồ hải tặc này, không chơi nữa."

Hắn vứt vợt, rít qua kẽ răng câu này rồi bỏ đi.

Tôi một mình nghe nhạc Bach, từng quả từng quả đánh lên tường, ngược lại có cảm giác trả thù khoái trá, nếu như một quả là một bao xi măng thì tốt biết mấy.

Ăn bữa tối xong, Louis cứ không chịu ra ngoài, chạy vào gọi anh ta, anh ta vậy mà đang nằm trên giường rên rỉ.

"Sao thế?"

"Cảm, đau đầu quá."

"Có bị lúc lạnh lúc nóng không? Đừng có là bệnh lỵ đấy nhé!" Tôi giật mình. "Không phải." Anh ta trả lời vẻ đáng thương tội nghiệp.

"Mang cơm vào cho anh nhé?"

"Cảm ơn!"

Tôi chạy ra lo liệu việc đó, sắp xếp ổn thỏa cho Louis mới lên bàn ăn. "Louis bệnh rồi." Tôi lo lắng nói, không ai tiếp lời.

"Đào được mấy bao rồi?" Hans hỏi José.

"Hơn ba trăm tám mươi bao." Anh đáp khẽ.

"Ít thế!" Hắn hét lên.

"Kết thành một khối cứng ngắc, bao tải sớm đã ngâm nhũn ra rồi, phải dùng sức đẩy mạnh mới tách ra được, bên trên kéo lại chậm nữa."

"Tiến độ chênh lệch quá nhiều, làm ăn kiểu gì thế, ông muốn tôi chết à?"

"Louis không xuống nước." José khẽ nói.

"Cái gì?!"

"Cậu ta nói đau đầu."

Tôi đứng bên cạnh chăm chú nhìn José, tay cầm cốc cứ run bần bật, tiếng đá va lanh canh, đặt cốc xuống cắt thức ăn, tay vẫn run, móng tay đều rách cả, vừa đen vừa bẩn, những vết thương đỏ hỏn nứt nẻ như miệng nhỏ.

"Mẹ kiếp, lúc này lại sinh bệnh!" Hans vứt nĩa xuống, dùng khăn trải bàn lau miệng rồi bỏ đi.

"Lại đây, đi ngủ đi." Tôi giữ chặt bàn tay dùng sức quá độ của José, không cho anh run thêm nữa.

Vào phòng, José lao lên giường, vừa buông màn xuống, anh vậy mà đã ngủ thiếp đi.

Ngày 11 tháng 5

Sáng chuông báo thức reo, José không động đậy.

Đợi đến tám giờ rưỡi mới lay anh dậy, anh giật mình bật dậy.

"Muộn thế này rồi, sao không gọi anh." Anh buồn bã như muốn khóc, cúi đầu xỏ giày, mặt cũng không rửa đã muốn đi.

"Ăn sáng không?"

"Ăn cái gì mà ăn!"

"José —" Tôi ấn anh lại: "Công ty không phải của anh, đừng bán mạng như thế." "Làm người thì phải có trách nhiệm. Louis đâu, mau đi gọi cậu ta."

Tôi đi gõ cửa phòng Louis, bên trong vang lên tiếng "ừm" khẽ.

"Dậy đi, José đợi anh đấy!"

"Tôi bệnh rồi, không đi."

"Anh ta không đi." Tôi buông tay với José, José nghiến răng, đội mưa ra đi. Lúc đang đánh răng, thì nghe thấy Louis đang hét to với Hans: "Bệnh rồi, ông làm gì được nào?" Hans không lên tiếng, ngược lại Inger chậm chạp nói một câu: "Nghỉ một ngày đi, tối cho bác sĩ Duru xem qua."

Một lát sau Hans và Inger ra ngoài, nói là đi công ty thầu nhận tiền, hai người tươi cười rạng rỡ.

Lúc đi để lại một câu cho tôi: "Ngày mai có bốn vị khách quan trọng đến ăn cơm, báo trước cho cô biết."

"Hans!" Tôi đuổi theo ra ngoài.

"Lần sau mời khách, phiền ông hỏi tôi trước, loại thông báo đơn phương thế này, tôi — không — chấp — nhận."

"Tôi đã mời rồi!" Hắn ngẩn người.

"Lần này bỏ qua, lần sau phải hỏi, đừng quên nói cảm ơn!"

"Chẳng lẽ sống từng này tuổi đầu rồi, còn phải để cô dạy tôi cách nói chuyện à?"

"Chính — là — thế." Tôi gật đầu một cái thật mạnh.

Sống với loại người này, thật là vất vả, sao lúc nào cũng muốn cãi nhau với hắn thế nhỉ.

Hans đi rồi, Louis liền chạy ra, ăn sạch đồ ăn riêng của Hans trong tủ lạnh, nhạc cũng bật to hết cỡ, còn chạy ra cổng nhìn mấy người phụ nữ da đen nửa khỏa thân, cười hì hì.

"Đỡ hơn chút nào chưa?" Tôi hỏi anh ta.

"Hi hi! Giả vờ đấy, bạn cũ rồi, còn bị lừa à?"

Vừa nói vừa uống bia ừng ực, cắn miếng thịt xông khói ngấu nghiến.

Tôi ngẩn ngơ nhìn anh ta, mặt vô cảm.

"Ai mà thèm làm kẻ ngốc đi đào xi măng, hừ, lại không phải nô lệ."

"Nhưng... Louis, anh không nể mặt công ty, thì cũng nể mặt bạn cũ nhiều năm của José mà giúp anh ấy một tay, anh ấy một mình —." Tôi khó khăn muốn nói gì đó, lại không nói nên lời.

"Chậc, cậu ta cũng có thể sinh bệnh mà, đồ ngốc!" Lại ngửa cổ uống rượu.

Tôi quay người muốn đi, anh ta lại hét lên: "Này, chị dâu, phiền chị trải cái giường cho tôi nhé!"

"Tôi bệnh rồi, không làm được việc." Tôi cười như mếu đáp lại anh ta.

Buổi tối Hans hỏi José: "Hôm nay bao nhiêu bao?"

"Hai trăm tám mươi bao."

"Sao ít thế? Cậu đang đùa với tôi à." Giọng điệu bao giờ cũng tệ hết chỗ nói. "Khoang rất sâu, muốn đào lên, nâng ra khỏi khoang tàu, rồi buộc dây, bên trên mới kéo được, lại còn mưa to nữa —."

"Cậu ở dưới nước, mưa thì liên quan gì đến cậu?"

"Bên trên sấm sét đùng đùng, chớp giật, sóng lớn kinh người, người da đen sợ đến phát khóc, bỏ mặc tôi, đi thuyền nhỏ chạy mất rồi, xi măng để trên xà lan, suýt nữa lại lật xuống biển."

"Hans, tìm máy móc đến đào đi, tiền nhỏ này, kéo dài thêm nữa thì lỗ đấy!" Tôi nói.

Hans cúi đầu suy nghĩ rất lâu, rồi mới nói: "Ngày mai thêm năm thợ lặn da đen cùng làm, tiền công bảo bác sĩ Duru đi ra giá."

Cuối cùng cũng không tranh cãi. Louis trốn trong phòng ho kinh thiên động địa, cũng tội nghiệp.

Lúc đang dọn đĩa, bác sĩ Duru đi vào, ông ta xưa nay không bao giờ gõ cửa. "Sao vẫn chưa xong?" Vừa vào cửa đã hỏi Hans.

"Hỏi họ ấy, một đứa bệnh, một đứa chậm chạp." Hans chỉ José, tôi dừng bước, đĩa sẵn sàng ném xuống đất, lại đến nữa rồi! Lại trách người! Có xong không? Hả!

"Louis, ra cho bác sĩ Duru xem." Hans gọi.

Louis không tình nguyện kéo lê đôi dép lê bước ra.

Kéo José, nháy mắt với anh, lỉnh về phòng.

"Louis bị làm sao?" José hỏi.

"Giả vờ đấy."

"Sớm đoán được rồi, lúc ở sa mạc cũng bài đó thôi."

"Cậu ta thông minh." Tôi nói.

"Cậu ta vô liêm sỉ!" José khinh bỉ nhổ bọt.

"Em không bảo anh học cậu ta, cái em muốn là — một cách 'đường đường chính chính' không làm nữa."

"Thôi đi, em không đấu lại bọn họ đâu, tiền còn bị giữ ở đó."

Mưa lại rơi xuống, đập vào mái nhà như tiếng trống của rừng rậm. Cơn mưa tháng Năm này muốn truyền cho tôi tin tức khó hiểu gì đây?

Ngày 12 tháng 5

Bóc tôm cả buổi sáng, Inger lại giở chứng cũ, nằm trên giường đọc sách, không bước chân vào bếp một bước.

Tôi đẩy cửa phòng cô ta, cô ta giật mình, ngồi bật dậy, tươi cười rạng rỡ. "Inger, hỏi cô một chuyện."

"Chuyện gì?" Cô ta sợ rồi.

"Hans chuyển lương ở Đức là cùng đi với cô à?"

"Tôi không thấy." Giọng nhỏ như tiếng muỗi.

"Sau đó có nhắc qua với cô không?"

"Cũng không nhắc, sao thế, không tin người à?" Người có tật thì giật mình, mặt đỏ lên. "Được! Không có gì." Tôi nhẹ nhàng đóng cửa phòng cô ta lại.

Đến chiều, Hans bước những bước lớn đi vào, trước hết nhìn vào bếp xem xét, nói: "Rất tốt!" rồi định đi.

"Hans, mượn ông năm phút." Tôi gọi hắn lại.

"Chậc, tôi muốn đi tắm."

"Xin ông, lần này là cầu xin ông." Tôi chân thành nói, hắn tỏ vẻ phiền muốn chết, vất cặp tài liệu xuống, kéo mạnh chiếc ghế.

"José đã làm ở công ty được ba tháng rưỡi rồi." Tôi nói.

"Ừm, phải!"

"Lương lúc ở Tây Ban Nha, mặt đối mặt nói rõ là hai nghìn năm trăm đô la, được mang theo gia thuộc, ký túc xá công ty lo."

"Ừm, phải!" Hắn đáp lấy lệ, ngón tay gõ gõ mặt bàn.

"Giờ đến đây, bác sĩ Duru nói, lương là hai nghìn đô la, trừ thuế, trừ tiền ký túc xá, vé máy bay khứ hồi không trả."

"Đây là José sau đó đồng ý rồi!" Hắn vội nói.

"Được, anh ấy đồng ý, coi như là lời nói, hai nghìn đô một tháng."

"Được rồi, còn cằn nhằn gì nữa." Đứng dậy muốn đi.

"Từ từ đã, José đã nhận một nghìn đô la, quy đổi ra Naira thanh toán, là nửa tháng." "Tôi biết cậu ta nhận rồi mà!"

"Nhưng, công ty còn thiếu chúng tôi sáu nghìn đô la."

"Nửa tháng này còn chưa đến mà!"

"Được — ba tháng, thiếu năm nghìn đô la." Tôi bình tĩnh viết lên giấy.

"Đức đã chuyển hai nghìn sang Tây Ban Nha rồi." Hans nói.

"Giấy chuyển tiền đâu, mượn xem chút?" Tôi nghiêng đầu, vẫn khách khí nói. Hắn không phòng bị chiêu này, mặt đỏ lên, lẩm bẩm nói: "Ai còn giữ cái này." "Được, 'coi như' ông chuyển đi hai nghìn, còn thiếu ba nghìn đô la, xin ông thanh toán cho chúng tôi." Tôi khẽ vỗ bàn, nói xong.

"Vội cái gì, các cô lại không tiêu tiền?" Thật là nói bậy bạ.

"Tiêu hay không là chuyện của chúng tôi, trả lương là nghĩa vụ của công ty." Tôi từ từ nói.

"Cô không mang ra khỏi biên giới được đâu, không hợp pháp, bắt được phải ngồi tù mười lăm năm đấy, có sợ không." Đây căn bản là giở trò vô lại rồi.

"Tôi không làm việc không hợp pháp, mang vào năm nghìn năm trăm đô, tự nhiên có thể mang ra năm nghìn đô."

Về phòng lấy giấy nhập cảnh đưa hắn xem, bên trên đóng dấu rõ ràng, hoàn toàn hợp pháp.

"Tiền cô mang vào đâu?" Hắn gầm lên, rõ ràng là bó tay rồi. "Đây không phải chuyện của ông, xuất cảnh phải lục soát người, chụp X-quang, tôi cũng không mang quá một đồng nào ra ngoài."

"Sao lại biến được?"

"Không biến, không cần hỏi nữa."

"Được, cô muốn khi nào lấy?"

"Ngày hai mươi ba tôi đi, ba nghìn đô la đưa tôi mang theo người, khoản chuyển tiền ở Tây Ban Nha nếu không đến, tôi sẽ gửi điện báo cho ông, tháng lương thứ tư làm đủ, ông trả cho José — 'quyết toán chuyển đi'. Khoản chuyển tiền ở Đức nếu thật sự không nhận được, ông cũng bù cho anh ấy — đô la — không phải Naira, để anh ấy mang theo người rời đi."

"José mang đi thế nào?"

"Anh ấy nhập cảnh cũng mang năm nghìn đô đến, giấy tờ cũng có đây."

"Các cô làm thế nào vậy?" Hắn hoàn toàn mê hoặc.

"Chúng tôi không làm việc không hợp pháp, làm thế nào, đừng hỏi nữa." "Chốt nhé? Tính cách tôi, không thích nói lại lần thứ hai." Tôi dứt khoát nói, thực ra trong lòng đối với tên này chẳng nắm chắc chút nào.

"Được." Hắn đứng dậy bỏ đi.

"Người làm kinh doanh, chữ tín hàng đầu." Tôi ném lại một câu sau lưng hắn, hắn khựng lại, muốn nói gì đó, dậm chân rồi lại bỏ đi.

Giao đấu kiểu này, thực sự là quá khó chịu, lại không cướp của hắn, sao đòi tiền mà khổ thế chứ, đây là tiền đổi bằng máu và mồ hôi của chúng tôi mà!

Buổi tối khách đến ăn cơm, vừa ăn xong, chúng tôi đứng dậy, nói chúc ngủ ngon rồi đi luôn, chẳng buồn nhìn sắc mặt cả bàn người. Nếu nhìn, chắc thứ đã ăn cũng muốn nôn ra mất. Louis vẫn đang bệnh, trốn biệt.

Mưa dường như không bao giờ có ngày dừng lại.

Ngày 13 tháng 5

Buổi tối bác sĩ Duru mang đến hai lá thư, một là thư nhà, một là thư của ông Lạc viết. Lần đầu nhìn thấy phong bì từ Đài Loan gửi sang, mừng đến mức không biết thế nào cho phải, vội vã về phòng xé thư, sốt sắng đến nỗi xé nát cả phong bì.

"José, Bình nhi, con thân yêu: Khi mẹ lại viết tên hai đứa cùng nhau, trong lòng không biết vui mừng bao nhiêu. Các con xa cách ba tháng, nay đoàn tụ, chắc hẳn là vui vẻ... Nhận được thư con nói đau cột sống, chị con liền đến chỗ bác sĩ Chu lấy thuốc ngay, nghe nói thuốc này chữa khỏi được rất nhiều ca bệnh tương tự, nhận được thuốc nhất định phải làm theo mảnh giấy cha con viết, uống thuốc cho mau. Việc nặng nhất định không được làm, giường mềm không được nằm, uống thuốc phải có lòng tin, chắc chắn sẽ dần dần tốt lên... Đồng thời cũng gửi nấm đông cô José thích, đều là gửi chuyển phát nhanh hàng không sang Nigeria, không biết khi nào mới nhận được...

Bình nhi trong thư từ đảo Canaria gửi về nói, José một ngày làm việc trên mười bốn tiếng, đây là việc không thể nào. Cha mẹ nghe xong xót xa không đành lòng, mặc dù kiếm tiền quan trọng, nhưng không thể mất đi nguyên tắc. Hai đứa bản tính thuần hậu thật thà, nếu công ty quá vô lý, không được vì sợ thất nghiệp mà chuyện gì cũng cúi đầu. Có không thuận lợi thế nào, vẫn còn cha mẹ chống lưng cho các con —."

Nghe tiếng mẹ hiền từ đang nói chuyện với mình, nước mắt tôi tuôn rơi như đê vỡ. Bao nhiêu ngày qua, làm người hầu, làm đầu bếp, bị người ta quát tháo sai bảo, động một tí là mắng nhiếc, thế mà vẫn chống đỡ được. Một phong thư nhà, lại làm tôi sụp đổ hoàn toàn.

Nghĩ đến sự tùy hứng, ngang tàng, bất hiếu trước đây ở nhà, lòng hối hận như kim châm, mà cha mẹ chị em vẫn yêu thương con cừu đen lạc đàn cách ngàn núi vạn sông này. Nước mắt lại làm ướt đẫm gối.

Ngày 14 tháng 5

Louis vẫn không đi làm, Hans cũng chẳng làm gì được anh ta.

José lúc nào cũng ở dưới nước, sáng sớm đã không thấy bóng người, tối mịt về đến nhà là vùi đầu ngủ, sáu giờ đi, mười giờ tối mới về.

Hôm nay thứ Bảy, lại có một nhóm người Đức đến ăn tối. Đợi họ ăn xong, José mới về, cũng chẳng có ai chào hỏi anh. Tôi lặng lẽ xào một đĩa đồ ăn thừa bưng vào phòng gọi anh ăn. Anh nói tai bị viêm, rất đau, không ăn nổi cơm, nửa mặt sưng vù cả lên.

Mưa vẫn cứ rơi như thế.

Bị nhốt trong cái nhà tù này đã nửa tháng rồi.

Trại tập trung của Đức hóa ra không chỉ nhốt người Do Thái.

Ngày 15 tháng 5

Lại là Chủ nhật, tỉnh dậy hóa ra là một buổi sáng nắng rọi. José bị Hans gọi ra biển đo một chiếc tàu chìm, công việc này còn đỡ hơn đào xi măng. Sáng sớm hơn tám giờ mới đi, lúc đi tươi cười rạng rỡ, nói chiều là về được, muốn đưa tôi ra ngoài dạo chơi.

Không ngờ một lúc sau José lại vội vã chạy về, vừa vào là gõ cửa phòng Hans, hỏa khí lớn lắm, sắc mặt kỳ quái khó coi.

Hans mặc chiếc quần lót ló đầu ra, thấy José, vậy mà kêu lên: "Ơ!" một tiếng.

"Đo tàu chìm cái gì, ông làm trò gì thế, bày ra cả đống nam nữ bên công ty thầu, còn dắt cả trẻ con đi theo, bảo tôi lái tàu đi tiệc du ngoạn trên nước, ông, còn bảo tôi dạy lặn nữa —" José hét lên.

"Cái này chẳng tốt hơn đào xi măng à?" Hans cười hì hì.

"Việc gì phải lừa người? Nói thẳng chẳng phải được rồi sao."

"Nói thẳng là 'quan hệ công chúng', cậu chịu đi à?"

"Quan hệ công chúng là chuyện của ông, Hans, tôi quản ông nhiều thế làm gì?"

"Nhìn đi, lại làm ầm ĩ rồi!" Hans xòe tay.

"Về làm gì? Bỏ lũ người đó đi." Hắn trầm giọng quát.

"Đến đón Tam Mao đi, đã là du thuyền, cô ấy cũng có quyền lợi được đi." Hầu như cùng một lúc, Hans và tôi đều hét lên: "Cô ấy đi làm gì?"

"Tôi không đi!"

"Cô đừng đến tìm phiền phức? Đi đi." José kéo tôi bỏ đi.

"Nói cho anh biết, không đi, không đi, người này không có quyền bắt anh làm việc Chủ nhật. Hơn nữa, quan hệ công chúng không phải chuyện của anh."

"Tam Mao, giờ không phải lúc cãi nhau, bên kia hơn hai mươi người đợi anh, anh không đi, sau này ở bến tàu muốn mượn công cụ gì cũng không tiện, họ sẽ không ghi sổ Hans đâu, chỉ gây khó dễ với anh thôi —." José sốt sắng vô cùng, thật đúng là người thật thà.

"Hừ, làm trai bao không đủ, còn muốn vợ làm đĩ à —." Tôi dốc sức hất tay anh ra.

José bỗng nhiên giơ tay định tát tôi, tôi không thèm tránh, chủ tâm đánh một trận cho ra trò. Tay anh mềm nhũn, buông xuống, nhìn tôi một cái, xoay người lao ra ngoài.

Đại trượng phu, co được giãn được, José tốt, xem anh nhẫn nhịn đến ngày nào! Trên đời này còn có kẻ nào ngốc hơn thế không?

Mắng anh những lời khó nghe như thế, cả ngày không ăn uống được gì, luôn chờ anh về để xin lỗi anh mà!

Buổi tối José hơn bảy giờ đã về, không để ý đến tôi. Tôi rót một cốc Cola cho anh, anh đón lấy, đặt lên bàn, nhìn cũng không nhìn tôi, nằm xuống giường là ngủ. "Xin lỗi." Tôi thở dài, khẽ nói với anh.

"Tam Mao —"

"Ừm!"

"Quyết định không làm nữa." Anh khẽ nói.

Tôi ngẩn người, nhất thời bi hỷ đan xen, lao đến hỏi anh: "Về Đài Loan đi dạy học?" Anh xoa tóc tôi, dịu dàng nói: "Cũng là lúc đi thăm bố mẹ vợ rồi, tháng sau, chúng ta kết hôn là năm thứ tư rồi."

"Tiếc là không có cháu ngoại cho ông bà bế." Hai người cười vui sướng biết bao.

Ngày 16 tháng 5

Buổi tối có người mời Hans và Inger ra ngoài ăn cơm, ba chúng tôi vui vẻ ăn bữa tối, lập tức về phòng nghỉ ngơi.

"José, chuyện muốn đi trước hết đừng nói. Ngày hai mươi ba em đi trước, mang được bao nhiêu tiền thì mang, anh sau ngày ba mươi có hai mươi ngày nghỉ, lương quyết toán xong, đi rồi, viết thư về sau, nói không làm nữa — không bao giờ gặp lại."

"Chậc, làm thế này — không tốt, không phải tác phong quân tử, đùng một cái đi, công ty biết tìm ai làm?"

"Ơ, anh muốn thế nào, nếu giờ nói, bọn họ thấy anh đằng nào cũng đi rồi, lương sẽ phát à?"

"Bọn họ là bọn họ, chúng ta là chúng ta, làm người luôn phải có trách nhiệm." "Đồ đầu đất, không nói được là không nói được." Thật khiến người ta tức chết, nói không nghe, sao có người ngốc thế.

"Cả đời không bao giờ phụ người." Anh còn nói thế.

"Anh nói đi, công ty nhất định quỵt tiền anh, tin hay không tùy anh." José lương tâm bất an, đi tới đi lui trong phòng.

Cửa phòng khách bên ngoài đẩy mạnh một cái, cứ tưởng là Inger và bọn họ về rồi, ai ngờ nghe thấy bác sĩ Duru đang gọi người.

Tôi còn chưa thay đồ ngủ, đã bước ra ngoài trước.

"Gọi José ra đây, cô!" Ông ta vung tay, sắc mặt tái nhợt. Tôi chạy đi gọi José.

José vừa ra, một xấp tài liệu của bác sĩ Duru đã ném thẳng vào mặt. "Này!" Tôi hét lớn, lùi lại một bước.

"Việc tốt cô làm đấy, tôi lại bị Cục Cảng vụ kiện rồi." Mặt vẫn xanh như tàu lá.

"Ông ta nói gì thế!" José giật mình, tiếng Anh căn bản không nghe hiểu gì cả. "Bị kiện rồi, Cục Cảng vụ kiện anh ấy." Tôi khẽ nói.

"Chiếc tàu chìm kẹp ở luồng lạch kia, đánh dấu hơn ba tháng rồi, sao vẫn chưa làm sạch?" Tay run rẩy chỉ vào José.

"Chiếc tàu nào?" José vẫn không biết ông ta nói gì.

"Mang bản đồ cảng ra đây." José nói với tôi, tôi lập tức đi tìm. Bản đồ mở ra, bác sĩ Duru lại không nhìn hiểu.

"Việc đáng lẽ phải làm sớm, giờ hết hạn hợp đồng rồi, luồng lạch đó mở cửa rồi, nếu bất kỳ chiếc tàu nào vào cảng, đâm phải chiếc nằm dưới nước kia, lập tức là tai nạn hàng hải, công ty đóng cửa, còn tôi, tự sát cho xong. Hôm nay đã bị kiện rồi, cầm lấy mà xem." Ông ta tự nhặt tài liệu lên, lại ném vào mặt José.

"Bác sĩ Duru, tôi... tôi chỉ làm việc cho tàu do Hans phân công thôi. Tuần trước tôi đang vất vả với đống xi măng kia rồi. Con tàu của ông, tôi chỉ nhận thầu sau khi đến đây, đã được ba tháng rưỡi, tôi đã giúp Hans trục vớt bảy chiếc, nhưng chưa từng nghe nói đến chiếc này. Thế nên, tôi không biết, và cũng không có trách nhiệm."

Jose đẩy đống văn kiện bị cáo sang một bên, bằng thứ tiếng Anh lắp bắp, ông đã giải thích một cách vô cùng rõ ràng.

"Bây giờ cậu tính sao?" Duru vẫn giữ vẻ mặt cực kỳ hung dữ. "Ngày mai lập tức ra chỗ tàu đắm, buộc phao đỏ, giăng dây, cảnh báo tàu bè đi qua không được chạm vào."

"Tại sao không mang cưa ra cưa con tàu đó rồi kéo đi?"

Jose bật cười, ông vừa cười, bác sĩ Duru càng giận dữ hơn.

"Tàu nặng bao nhiêu tấn? Chở cái gì? Chìm thế nào? Tất cả đều phải xuống nước đo đạc trước, chứ không phải cứ cầm cái cưa là một thợ lặn có thể cưa đứt được."

"Tôi bảo cậu đi cưa, ngày mai phải đi cưa." Ông ta cố chấp nói.

"Bác sĩ Duru, trục vớt tàu cần có cần cẩu, cần máy bơm rút nước, cần dọn khoang, cần cắt hàn, cần tàu kéo, đôi khi còn phải dùng đến thuốc nổ, lại còn phải ứng biến với những khó khăn phát sinh bất cứ lúc nào, chứ không phải một chiếc cưa hơi nhỏ là giải quyết được. Yêu cầu của ông là lời của người ngoại đạo, tôi không thể nào ngày mai đi cưa được. Hơn nữa, ngày mai một con tàu khác đang chuẩn bị nổi lên, mọi thứ đã sẵn sàng, không thể bỏ bên đó để làm cái mới được. Như vậy, chi phí thuê máy móc lại tổn thất, ông xem đi!"

Tôi dịch lời của Jose sang tiếng Anh cho bác sĩ Duru nghe.

"Ý cậu ta là... cậu ta kháng lệnh sao?" Bác sĩ Duru trầm ngâm một lát rồi hỏi tôi, cứ ngỡ mình nghe nhầm.

"Không phải kháng lệnh, một con tàu lớn mà dùng một cái cưa nhỏ thì không thể nào cưa đứt được, đây là kiến thức phổ thông." Tôi lại kiên nhẫn giải thích.

"Được, được lắm, Cục Cảng vụ kiện tôi, tôi sẽ chuyển lời lại cho Jose, tốt lắm, xem ai khó coi hơn ai!" Ông ta cười lạnh.

"Ông ấy muốn kiện tôi à?" Jose ngơ ngác, trên mặt lộ ra một nụ cười mờ mịt, cứ như đang nằm mơ vậy.

"Bác sĩ Duru, ông là người theo đạo Thiên Chúa sao?" Tôi khẽ hỏi.

"Chuyện này thì liên quan gì đến tôn giáo?" Ông ta nhún vai.

"Tôi biết ông theo đạo Tin Lành, nhưng sao ông lại nhầm lẫn coi Jose là Jehovah toàn năng thế nhỉ?"

"Cô là người phụ nữ ăn nói hồ đồ!" Ông ta giận dữ quát lên.

"Chẳng phải ông đang bảo Jose thực hiện phép lạ hay sao? Có phải không? Có phải không?" Tôi thật vô dụng, lại nổi nóng, giọng cũng cao hẳn lên.

Đúng lúc đó, cửa kính đẩy ra một cái "xoạch", Hans Inger trở về, lại thấy tôi đang tỏ thái độ không lễ phép với bác sĩ Duru.

Ông ta nhíu mày, chẳng buồn hỏi han gì đã nói: "Hừ, vốn dĩ ký túc xá này yên tĩnh, từ khi có một người tên San Mao đến, gà bay chó chạy, chẳng ngày nào được yên ổn."

"Đúng vậy, vì tôi là người duy nhất không chịu sự chèn ép của các người." Tôi cười lạnh.

Bác sĩ Duru lập tức đưa văn kiện cho Hans, ông ta vừa nhìn qua, sắc mặt cũng thay đổi, lúng túng một hồi lâu. Tôi nhìn dáng vẻ đó là biết ngay, ông ta mải nhận công trình chỗ này chỗ kia, nên hoàn toàn quên mất thời hạn của hợp đồng này rồi.

"Cái này..." Ông ta nhất thời không biết nên dùng từ ngữ thế nào, đưa tay xoa xoa bộ ria mép, vẫn chẳng nói nên lời.

"Jose, trước đây hình như tôi đã dặn cậu về con tàu này rồi mà!" Ông ta muốn đổ vạ cho Jose, không thể rõ ràng hơn được nữa.

"Chưa từng." Jose khoanh hai tay vào túi, điềm nhiên nói.

"Tôi nhớ là ngay lúc cậu vừa đến, tôi đã nói rồi, cậu quên rồi à?"

"Hans, tôi chỉ có một đôi tay, một ngày hai mươi bốn tiếng, gần như mười sáu tiếng đã dành cho ông, tám tiếng còn lại mới được nghỉ ngơi. Ông có thể giao cho tôi một nghìn con tàu đắm, những gì làm được tôi đã cố hết sức rồi, những gì không làm được không phải là lỗi của tôi, hơn nữa, con tàu ở con lạch này thực sự chưa từng được giao phó."

Sắc mặt Hans tái mét, ngồi im không nói tiếng nào.

"Chỉ có một cách nhanh nhất, cho nổ tung con tàu rồi kéo đi, bỏ lại đống khoáng sản bên trong." Jose nói.

"Trong đó chở kẽm, công ty bảo hiểm sẽ không đồng ý đâu, giá trị quá lớn, hơn nữa cũng đã bán đi rồi." Hans thở dài nói.

"Ngày mai dọn khoang, cậu làm hai mươi bốn tiếng, Louie cũng xuống nước, thuê thêm năm mươi người nữa lên hỗ trợ, thợ lặn da đen, gọi được bao nhiêu thì gọi bấy nhiêu." Jose nghe xong thở dài một hơi thật dài, cúi đầu xuống.

"Gửi điện tín cho Roman, nhanh chóng đưa người đến giúp." Tôi nói.

"Không kịp nữa rồi." Hans nói.

"Hai ngày này, cho họ ăn uống tẩm bổ, bảo tài xế về lấy thực phẩm, nấu những món bổ dưỡng nhất." Ông ta liếc nhìn tôi rồi dặn dò.

"Chẳng ai nghĩ đến sức khỏe của Jose cả, phổi của anh ấy mà cứ tiếp tục thế này thì hỏng mất." Tôi khẽ nói.

Dịch Thuật: Gemini & DeepSeek AI
Nguồn: Việt Nam Thư Quán
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 12 tháng 8 năm 2026

« Lùi Tiến »

2 Trong Tổng Số 3 tác phẩm của Tam Mao

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.