Vì bà Bridget mở cửa ngay khi viên hạ sĩ còn chưa kịp gõ cửa xong, khoảng thời gian từ đó đến lúc chú Toby của tôi được dẫn vào phòng khách ngắn đến mức bà Wadman chỉ vừa kịp bước ra từ sau bức rèm, đặt một cuốn Kinh Thánh lên bàn, rồi tiến lên một hai bước về phía cửa để đón ông.

Chú Toby của tôi chào bà Wadman theo đúng cung cách mà đàn ông vẫn chào phụ nữ vào năm Chúa chúng ta một ngàn bảy trăm mười ba—rồi chú quay người, sánh bước cùng bà đi về phía chiếc ghế trường kỷ, và bằng ba từ mộc mạc—không phải trước khi ngồi xuống, cũng chẳng phải sau khi đã ngồi, mà ngay khi đang đặt mình xuống ghế—chú thổ lộ với bà rằng "chú đang yêu"—khiến chú Toby phải gắng gượng hơn mức cần thiết trong lời tuyên bố ấy.

Bà Wadman tự nhiên cúi nhìn xuống chỗ rách trên chiếc tạp dề mà bà đang khâu vá dở, lòng mong đợi từng giây chú Toby sẽ nói tiếp; song vì chú chẳng có tài hoa trong việc tô vẽ dài dòng, vả lại Tình yêu là chủ đề chú mù tịt nhất trong tất thảy mọi chuyện—nên khi đã nói với bà Wadman một lần rằng chú yêu bà, chú liền dừng lại, để mặc cho sự tình tự tiến triển theo cách riêng của nó.

Cha tôi luôn mê mẩn cái "hệ thống" này của chú Toby—cách gọi sai lệch của cha—và thường nói rằng, giá như người anh em Toby của mình có thể thêm vào quy trình ấy một tẩu thuốc lá—thì nếu tin vào một câu tục ngữ Tây Ban Nha, chú đã có đủ phương cách để tìm đường tiến vào trái tim của một nửa số phụ nữ trên toàn cầu.

Chú Toby không bao giờ hiểu cha tôi muốn nói gì; và tôi cũng chẳng dám suy diễn gì thêm ngoài việc coi đó là sự lên án một sai lầm mà đại đa số thế giới đang mắc phải—thế nhưng người Pháp, từng người một, lại tin vào điều ấy gần như tin vào SỰ HIỆN DIỆN CỦA CHÚA TRỜI, rằng: "Bàn luận về tình yêu, chính là đang thực hành tình yêu".

——Tôi thà bắt tay vào làm món dồi đen theo cái công thức ấy còn hơn.

Hãy tiếp tục nào: Bà Wadman ngồi đợi chú Toby làm điều đó, gần như cho đến từng nhịp đập của khoảnh khắc mà sự im lặng từ bên này hay bên kia thường trở nên khiếm nhã: thế nên, bà xích lại gần chú hơn một chút, ngước mắt lên, thoáng đỏ mặt khi làm hành động ấy—bà nhặt lấy chiếc găng thách đấu—hay nói cách khác là câu chuyện (nếu bạn thích vậy hơn)—và bắt đầu tâm tình với chú Toby thế này:

"Những nỗi lo toan và bất an của đời sống hôn nhân," bà Wadman lên tiếng, "thật rất lớn lao." "Tôi cho là vậy," chú Toby đáp: "và vì thế," bà Wadman tiếp lời, "khi một người được nhàn nhã như ông—thật hạnh phúc thay, đại úy Shandy ạ, trong cuộc sống cá nhân, với bạn bè và những thú vui của mình—tôi tự hỏi, lý do nào có thể khiến ông muốn dấn thân vào tình trạng đó——"

——"Những lý do đó đều được ghi chép trong Sách Cầu Nguyện Chung cả," chú Toby đáp.

Đến đây, chú Toby của tôi vẫn tiến hành một cách thận trọng, giữ mình trong phạm vi an toàn, để mặc bà Wadman muốn chèo lái ra khơi xa thế nào tùy ý.

——"Còn về con cái," bà Wadman nói, "dẫu đó có lẽ là mục đích chính của thiết chế hôn nhân, và là mong mỏi tự nhiên của mọi bậc cha mẹ—nhưng chẳng phải tất cả chúng ta đều nhận thấy, chúng là những nỗi buồn hiển nhiên, còn niềm an ủi lại vô cùng mong manh sao? Thưa ông, có điều gì có thể bù đắp cho những đau đớn trong tim—có sự đền đáp nào cho biết bao nỗi lo âu dịu dàng và đầy bất an của một người mẹ, kẻ luôn phải chịu đựng và chẳng có gì che chở khi mang chúng đến với cuộc đời này?" "Thú thật," chú Toby đáp, lòng đầy thương cảm, "tôi không biết có điều gì cả; trừ phi đó là niềm hạnh phúc mà Chúa đã ban cho——"

"Vớ vẩn!" bà nói.