——Rằng cần phải có sự chuẩn bị để duy trì nòi giống của một thực thể vĩ đại, cao quý và tựa như thần thánh là con người — tôi chẳng hề phủ nhận điều đó — nhưng triết học bàn luận tự do về mọi thứ; và do vậy tôi vẫn nghĩ và khẳng định rằng, thật đáng tiếc thay, điều đó lại phải thực hiện thông qua một niềm đam mê làm thui chột các năng lực, và khiến cho mọi trí tuệ, sự chiêm nghiệm, cùng các hoạt động của tâm hồn phải đi lùi — một niềm đam mê, mình yêu ạ, cha tôi tiếp lời, hướng về phía mẹ tôi, một niềm đam mê biến những người khôn ngoan thành kẻ khờ khạo, và khiến chúng ta bước ra khỏi những hang hốc và nơi ẩn náu của mình, trông giống loài yêu tinh và cầm thú bốn chân hơn là con người.

Tôi biết người ta sẽ nói, cha tôi tiếp tục (tận dụng phép lập luận đón đầu), rằng tự thân hành động đó, nếu xét một cách đơn giản — cũng như đói, khát, hay giấc ngủ vậy — thì chẳng phải chuyện tốt hay xấu — cũng chẳng phải đáng xấu hổ hay gì khác. — Vậy tại sao sự tế nhị của Diogenes và Plato lại kịch liệt phản đối nó đến thế? Và tại sao, khi chúng ta bắt tay vào việc tạo ra và gieo mầm một con người, chúng ta lại tắt đèn? Và vì lý do gì mà mọi thành phần cấu thành nên nó — những nguyên liệu — những sự chuẩn bị — những công cụ, và bất cứ thứ gì phục vụ cho nó, lại được coi là những thứ không thể diễn tả cho một tâm trí thuần khiết bằng bất kỳ ngôn ngữ, bản dịch, hay cách nói tránh nào?

——Hành động giết chóc và hủy diệt một con người, cha tôi tiếp tục, giọng ông cao lên — và quay sang chú Toby — con thấy đấy, lại là vinh quang — và thứ vũ khí chúng ta dùng để làm việc đó lại là những thứ đáng kính — Chúng ta hành quân với chúng trên vai — Chúng ta diễu võ dương oai với chúng bên hông — Chúng ta mạ vàng chúng — Chúng ta chạm trổ chúng — Chúng ta khảm xà cừ cho chúng — Chúng ta điểm xuyết chúng — Thậm chí, dù chỉ là một khẩu đại bác khốn kiếp, chúng ta cũng đúc cả đồ trang trí lên phần đuôi của nó.

——Chú Toby đặt tẩu thuốc xuống để xin một từ ngữ nào đó hay hơn — và Yorick đang đứng dậy định đập tan toàn bộ giả thuyết này —

——Thì Obadiah xông vào giữa phòng với một lời than phiền, yêu cầu được giải quyết ngay lập tức.

Sự tình là thế này:

Cha tôi, dù là do phong tục cổ xưa của thái ấp, hay với tư cách là người được hưởng thuế thập phân lớn, có nghĩa vụ phải nuôi một con Bò đực để phục vụ Giáo xứ, và Obadiah đã dắt con bò cái của anh ta tới thăm nó vào một ngày nào đó mùa hè năm trước — Tôi nói là, một ngày nào đó — vì tình cờ thay, đó chính là ngày anh ta cưới cô hầu gái của nhà tôi — nên việc này ứng với việc kia. Vì thế khi vợ Obadiah lâm bồn — Obadiah tạ ơn Chúa —

——Giờ thì, Obadiah nói, tôi sắp có một con bê: thế là Obadiah ngày nào cũng đi thăm con bò cái của mình.

Nó sẽ đẻ vào thứ Hai — thứ Ba — muộn nhất là thứ Tư —

Con bò vẫn không đẻ — không — nó sẽ không đẻ cho đến tận tuần sau — con bò cứ trì hoãn mãi — cho đến cuối tuần thứ sáu thì những nghi ngờ của Obadiah (như một người đàn ông tốt bụng) đổ dồn lên con Bò đực.

Bây giờ vì giáo xứ quá rộng lớn, cha tôi, nói thật về con Bò đực của ông, là nó hoàn toàn không gánh vác nổi nhiệm vụ; tuy nhiên, nó đã, bằng cách này hay cách khác, tự chen chân vào công việc — và vì nó thực hiện nghĩa vụ với một vẻ mặt nghiêm trọng, cha tôi có một đánh giá rất cao về nó.

——Hầu hết dân thị trấn, xin thưa ngài, Obadiah nói, đều tin rằng đó hoàn toàn là lỗi của con Bò đực —

——Nhưng một con bò cái không thể bị hiếm muộn sao? Cha tôi đáp, quay sang Bác sĩ Slop.

Không bao giờ có chuyện đó: Bác sĩ Slop nói, nhưng vợ của người đàn ông đó có thể đã sinh con trước thời hạn một cách tự nhiên — Này, đứa trẻ có tóc trên đầu không? — Bác sĩ Slop thêm vào —

——Nó nhiều tóc y như tôi vậy; Obadiah nói. — Obadiah đã không cạo râu suốt ba tuần — Wheu - - u - - - - u - - - - - - - - cha tôi kêu lên; bắt đầu câu nói bằng một tiếng huýt sáo đầy cảm thán — và thế đấy, em Toby à, con Bò đực đáng thương của anh, một con Bò đực tốt như chưa từng có, và đáng lẽ đã có thể phục vụ cả Europa trong những thời đại thanh khiết hơn — nếu nó bớt đi hai cái chân, hẳn đã bị dẫn đến tòa Doctors Commons và mất đi thanh danh của nó — mà đối với một con Bò đực của thị trấn, em Toby ạ, thì cũng đồng nghĩa với việc mất mạng —

L—ạy Chúa! mẹ tôi nói, câu chuyện này là sao vậy? —

Một câu chuyện BA HOA, Yorick nói — Và là một trong những câu chuyện hay nhất loại này mà tôi từng được nghe.

HẾT TẬP BỐN.