• CUỘC BẮT CÓC Ở KHÚC SUỐI RÙA NÚI

Chủ tịch Pôộng chưa kịp tìm ra người bắn mũi tên, thì chiều hôm ấy, cả anh Thành và Hạnh đi vào rừng đều không trở về nữa. Nồi cao yếm rùa đang làm dở đành để cô Y Nai nấu nốt, chủ tịch Pôộng vác súng vào rừng tìm hai anh em Hạnh, đã hết một buổi mà chẳng thấy đâu.

Cô y tá thấy anh Pôộng buồn bã trở về, đâm lo:

- Hay anh Thanh gặp thú dữ về rẫy?

- Không thể được. Chả lẽ lại có phỉ thật?

Cả Y Nai, cả Pôộng đều không trả lời được câu hỏi của mình nữa. Con Vện Ốc mất tích, rồi người lạ mặt bắn mũi tên hăm doạ cậu bé Hạnh, đến chuyện hai anh em Hạnh đi vào rừng không về, làm chủ tịch Pôộng lo đầy trong bụng. Pôộng đăm chiêu nghĩ ngợi mãi không ra vì sao xảy ra chuyện lạ. Có lúc Pôộng chợt nghĩ: hay anh em Thành mất con Vện Ốc, giận Pôộng bỏ đi rồi. Nó đi tìm con Vện Ốc không được, nó chẳng thèm quay trở lại cái làng của Pôộng? Không - Pôộng tự trách mình - Anh Thành là người tốt ụng, chẳng bao giờ như vậy. Tại Pôộng nóng ruột, nên nghĩ sai về anh Thành thôi. Đến mai, Pôộng lại lên rừng, đi xa hơn nữa, phải tìm cho được hai anh em Thành.

Trong lúc chủ tịch Pôộng đang bứt rứt buồn bã như vậy, thì anh Thành và Hạnh cũng đang qua những giờ phút lạ lùng và lo lắng. Buổi sáng, anh Thành chiều Hạnh, theo em đi đến khúc suối rùa, hy vọng tìm lại con Vện Ốc. Trời đất còn mờ mờ hơi sương. Rừng cây mịt mùng và bóng tối vảng vất trong những tùm lá um tùm. Con suối chảy ào ạt dưới chân. Bầy vượn núi hú từng hồi lanh lảnh. Mấy tiếng gà gáy muộn gọi theo tiếng kêu của chim đa đa ở xa.

Một con dẽ giun từ mỏm đá bên suối bun bút lên không trung rồi đâm nhào xuống, lông đuôi xoè rộng, kêu lên những tiếng trầm trầm. Từ một ngách, hẻm đá khác, dẽ giun mái cũng cất cánh. Vừa ngang tầm con đực, cả đôi chim rẽ ngang bay song song về phía cánh rừng xanh thẳm, để lại những tiếng kêu lanh lảnh.

Hạnh kéo tay anh Thành:

- Anh xem, lạ không kìa!

- Cái gì?

- Ai đã rút mũi tên ở thân cây giâu gia chiều qua rồi.

Anh Thành ngẩng lên. Chỗ Hạnh chỉ tay chỉ còn một vết sâu hoẳm, nhựa cây ứa ra đã khô lại. Bất giác Hạnh dí sát vào bên anh, quay về phía chỗ người lạ đứng hôm qua. Anh Thành vẫn bình tĩnh:

- Chắc ai trêu em thôi. Đây này, chỗ mũi tên cắm vào thân cây, cao hơn cả đầu anh nữa ... Thôi, ta đi thêm một đoạn ngược dòng suối tìm Vện Ốc.

Con đường càng lên cao, càng khúc khuỷu. Đám cỏ dại lâu ngày mọc um tùm che cả lối mòn. Qua một ngách tường đá, đến một bờ vực. Hạnh reo lên:

- Có con hươu đẹp quá!

Anh Thành cười:

- Không phải hươu. Con cà tong đấy.

- Em chưa nghe tên nó lần nào. Làm thế nào bắt được nó về cho anh Pôộng, hở anh?

Anh Thành nói nhỏ:

- Khe khẽ chứ, nó chạy bây giờ. Chú em ngốc nghếch ạ, con cà tong đang có chửa, ai lại bắt nó?

Con cà tong cao như con bê, bộ lông màu vàng nhạt. Tai nó xoè rộng, đầu vươn về phía trước. Đôi mắt cà tong mở rộng, chăm chú nhìn hai anh em Thành. Đuôi cà tong ve vẩy nghịch ngợm. Anh Thành khoác vai Hạnh:

- Giống cà tong rừng ở đây dạn người. Hổ báo đuổi nó cũng chật vật. Cà tong chạy nhanh như hươu, nai. Con đực còn đẹp hơn nữa. Đầu nó mang cặp gạc mở xoè ra bốn năm nhánh, chổng ngược lên trời. Có lẽ “cô” cà tong này bị lạc, đi tìm đàn đấy. . .

Anh Thành chưa dứt câu, bỗng có tiếng người trầm trầm phía sau:

- Ông thầy thuốc!

Cả hai anh em giật mình, quay lại. Hạnh bỗng líu ríu:

- Ồ, người hôm qua đó, anh ta bắn nỏ đó, anh Thành ơi!

Anh Thành vẫn không đổi nét mặt:

- Anh ở đâu? Người của chủ tịch Pôộng à?

Một thanh niên cao, da ngăm ngăm đen, chỉ có đôi mắt sáng rực. Anh ta cầm một cái giáo nhọn hoắt, chĩa về phía hai anh em. Cánh tay để trần cuộn lên bắp thịt chắc khoẻ. Anh nhìn trừng trừng vào anh em Thành, lắc đầu, không trả lời.

Anh Thành lại tiếp:

- Vậy anh cần gì tôi?

Anh ta hất hất cái mũi giáo, ra hiệu về phía trước, vẫn không nói một câu. Nhìn con người khó hiểu đó, anh Thành chỉ cười. Anh tiến lên một bước. Người da ngăm ngăm hơi lùi lại, nhưng mũi giáo vẫn chĩa về phía hai anh em.

- Có người ốm, cần tôi chăng? Nếu vậy, phải để tôi báo với chủ tịch Pôộng rồi lấy thuốc đã.

Người da ngăm ngăm lầm bầm:

- Không biết chủ tịch Pôộng! Không được trở về làng nữa. Đi thôi!

Mũi giáo lại hất hất về phía trước. Đôi mắt gã thanh niên như muốn dịu đi, nhưng cánh tay vẫn giương mũi giáo chắc nịch, nhọn hoắt. Anh Thành ép chặt vai Hạnh vào cánh tay mình, vẫn bình tĩnh:

- Thì đi cũng được. Chỉ đường cho tôi, anh bạn!

Hai anh em theo hướng con người lại lùng đó, từ tốn bước đi. Gã thanh niên đã chùng mũi giáo xuống, xốc chiếc nỏ đeo qua vai, đi sau hai anh em Thành. Anh Thành vẫn không quay lại:

- Anh không hiểu nhiều tiếng Kinh à?

Vẫn không thấy trả lời. Đường lên cao, càng khó đi hơn. Những bờ khe sâu hun hút. Sườn khe, những lùm cây hoa tú cầu nở rực rỡ. Bộ mặt gã thanh niên không còn lạnh lùng như trước. Anh ta đưa một đầu cán giáo cho Hạnh:

- Cậu bé nắm chặt vào. Đừng để ngã xuống vực.

Hạnh quay lại. Cán giáo đã ở sát tay. Gã thanh niên lần đầu tiên mỉm cười với Hạnh. Hạnh hết cả lo sợ, hỏi:

- Tên anh là gì?

- Bố mẹ gọi là Kơ Lơng đấy.

- Sao anh Kơ Lơng lại bắn em?

- Không bắn vào người đâu. Bắn thử để gọi thầy thuốc ra thôi.

Anh Thành cũng cười:

- Kơ Lơng sợ vào làng chủ tịch Pôộng à?

- Sợ. Vì già làng dặn không cho vào. Vào làng, thầy thuốc không chịu đi, nên phải bắt đó.

- Ai bày cho Kơ Lơng như thế?

- Già làng bảo mình mà.

Hạnh đâm lo:

- Thế già làng có ác không? Già làng có tha không?

- Không ác. Còn tha hay không, mình không biết đâu.

Anh Thành vỗ vào vai Hạnh:

- Em đừng sợ!

Ba người đi qua bao đường đất. Lúc phải bíu dây rừng tụt xuống, lúc phải bò lên cao. Nắng bắt đầu tràn ngập bờ khe, rừng già. Kơ Lơng lúc này đã đi bên cạnh Hạnh, chăm chú nhìn em:

- Cái bụng đói bụng rồi phải không?

- Em đói rồi.

- Sắp đến nơi, có thịt nai ăn đó!

Tận xế trưa, hai anh em Thành và Kơ Lơng mới tới một làng nhỏ heo hút lẫn trong rừng cây rậm rạp. Kơ Lơng chỉ tay:

- Nhà mình đây. Nhưng không vào đâu.

- Còn đến đâu nữa hở Kơ Lơng?

- Già làng ra lệnh khi bắt được thầy thuốc về, phải dẫn đến ngay. Đó, nhà rông của già làng đó. Đẹp không?

Cơn mệt và đói làm cả hai anh em chẳng muốn trả lời, chẳng ngắm ngôi nhà rông nữa. Kơ Lơng dắt tay Hạnh, leo trước lên thang. Kơ Lơng nói to:

- Chào già làng! Tôi đã mang thầy thuốc về rồi.

Ông già làng đang ngồi xếp chân vòng tròn giữa nhà. Ông ta ngửng lên. Anh Thành sà xuống ngồi cạnh:

- Tôi cũng chào già làng. Chúc già mạnh khoẻ như cây lim, cây sến trong rừng.

- Cảm ơn thầy thuốc. Thầy thuốc đến, ta vui cái bụng thật nhiều rồi.

Đấy là một ông già khó đoán tuổi. Mái tóc già làng bạc trắng như bông, nhưng da mặt còn đỏ tía. Già làng cười, chỉ còn để lộ hai chiếc răng cửa trắng bong. Nụ cười của già làng làm cho Hạnh sợ hãi lùi lại sau anh Thành. Đôi mắt già làng nhắm lại. Bóng tối phủ mờ mờ trên hai hõm mắt sâu thẳm, dưới vầng trán nhô cao ra phía trước.

Già làng lật lật đám đồ đạc bên người lấy ra một con dao sáng loáng, tung về phía Kơ Lơng, Kơ Lơng bắt gọn chuôi dao, chờ đợi. Già làng chậm rãi:

- Cắt một đùi nai to để ta tiếp ông thầy thuốc. Rượu đủ rồi, Kơ Lơng à . . .

Kơ Lơng khuất sau cầu thang xuống đất. Anh Thành hỏi:

- Năm nay già làng bao nhiêu tuổi rồi?

- Ta đã ngoài một trăm mười mùa làm rẫy. Ta chẳng nhớ hết đâu. Kơ Lơng nó nhớ đấy.

- Già làng cần tôi chữa bệnh gì?

- Không phải chữa cho ta đâu. Đã năm chục mùa rẫy trở lại đây, ta chưa bị ốm đau gì cả. Để thầy thuốc uống rượu, ăn thịt rồi ta sẽ nói, ta cần thầy thuốc lắm.

- Hay con cháu già làng ốm?

- Ta sống một mình từ hồi còn nhỏ, hồi cái chân cái tay không biết mỏi không bao giờ chịu rời con nai, con hổ trên rừng. Ta không có con cháu đâu chỉ có lũ làng thôi... Lũ làng ta cũng không ốm đau đâu. Nhưng ta biết ta sắp chẳng còn ở với cái rừng cái rẫy nữa. Ta muốn thầy thuốc lên đây, giúp ta dạy cho Kơ Lơng biết các thứ thuốc thay ta.

Anh Thành thở phào trong bụng:

- Vậy ra già làng cũng biết chữa bệnh? Già làng cũng hiểu cây thuốc quý?

Ông già ngáp thật to:

- Ta quên nhiều rồi.

Giữa lúc ấy, từ dưới chân cầu thang có tiếng chó sủa ăng ẳng. Hạnh bỗng gọi:

- Anh Thành ơi hình như con Vện Ốc.

- Sao nó lại ở đây?

Nhưng đúng là con Vện Ốc rồi. Hạnh nhảy xuống cầu thang. Trời ơi! Con Vện Ốc đó ư, sao mày lại ở đây được, sao mày còn sống?

Con Vện Ốc mừng rỡ dụi dụi đầu vào lòng Hạnh.

Anh Thành nhìn cái cảnh ấy vừa vui vừa cảm động. Anh cũng tưởng như đã hàng tháng trời chưa gặp được con Vện Ốc yêu quý.

Già làng ngó xuống cười:

- Cháu mừng lắm phải không? Ta trả lại con chó cho cháu đó!

Hạnh quệt nước mắt, ngạc nhiên:

- Mấy hôm nay, con Vện Ốc ở chỗ già làng à?

- Ồ. Kơ Lương bắt nó về đó.

Cả Hạnh, cả anh Thành đều chưa kịp hỏi già làng về chuyện đó thì Vện Ốc, sau cơn xúc động gặp lại người thân, bỗng như nhớ ra việc gì, nó lùi lại một đoạn, ngẩng cổ sủa lên mấy tiếng. Đoạn, nó chờ. Già làng chăm chú nhìn con Vện Ốc, hỏi Hạnh:

- Nó làm cái gì đó?

- Cháu cũng chưa hiểu. Này, Vện Ốc...

Vện Ốc thấy mọi người vẫn nhìn mình, nó quay ngoắt, chạy bổ vào khu rừng gần đó. Tiếng con Vện Ốc sủa từ sau đám cây vọng lại. Già làng nhìn đăm đăm về hướng chó sủa. Tiếng con Vện Ốc mỗi lúc một gần. Hạnh bỗng reo lên:

- Chủ tịch Pôộng! Anh Pôộng!

Đúng là anh Pôộng. Anh đi sau con Vện Ốc, tay cầm mác nhọn, vai đeo nỏ và ống tên. Hạnh chạy như bay đến, nắm chặt lấy tay anh Pôộng. Anh Pôộng theo Hạnh bước lên nhà rông. Anh cúi gập lưng cười lớn:

- Chào già làng! Chào anh Thành! Thế là ta lại gặp nhau mà!

Già làng chưa hết ngạc nhiên:

- Chào người trai trẻ! Người từ đâu đến đó?

Anh Thành đỡ lời:

- Đây là chủ tịch Pôộng ở làng dưới ta đó. Hôm Kơ Lơng đón tôi lên với già làng không báo tin được cho anh Pôộng, Anh Pôộng chắc đi tìm, phải không?

Chủ tịch Pôộng lại cười:

- Mình đi tìm hai anh em hai ngày rồi. Nhẽ ra mình không lên cao thế này đâu. Trưa này, mình gặp con Vện Ốc chạy tới, mừng hết chỗ nói, mừng đầy cái bụng. Mình nghĩ thế nào cũng gặp lại anh Thành đó. Vện Ốc đưa mình đến đây. Con chó thật khôn, nó không quên mình đâu!

Già làng vỗ vai anh Pôộng:

- Vậy là chủ tịnch Pôộng lên đón thầy thuốc phải không?

- Dạ, mình chỉ đi tìm anh em anh Thành thôi!

Già làng vui vẻ:

- Ồ, ồi, anh Pôộng ra mắt với làng ta rồi đó. Anh Pôộng ở với làng ta thôi. Làng ta nuôi nổi mà ...

Chủ tịch Pôộng khoác vai Hạnh, quay sang già làng:

- Cảm ơn già làng đã yêu quý. Tôi còn nhiều việc ở dưới kia mà, nhưng mùa săn tôi sẽ lên đây với già làng. Trên này chắc nhiều thú quý hơn đó.

- Cũng được, bây giờ chủ tịch Pôộng không ở lâu thì ở một ngày, hai ngày, ta uống rượu được không?

Chủ tịch Pôộng lại cười. Hạnh bóp bóp bàn tay cứng như sắt của anh Pôộng, hỏi:

- Thật đúng con Vện Ốc nhận được anh ngay hả?

- Ờ, anh cũng nhận ra nó. Nó dẫn đường cho anh đi theo đó. Anh đứng chờ dưới gốc cây kia, để nó ra trước mà.

Già làng xen vào:

- Con chó này theo đàn săn được rồi. Kơ Lơng dạy cho nó mà.

Hạnh thích thú:

- Kơ Lơng dạy cho nó hả già làng? Ôi bây giờ thì cháu có con Vện Ốc tuyệt vời rồi. Mà sao lúc nãy già làng bảo Kơ Lơng bắt nó, phải không?

- Phải!

- Sao lại thế, cháu chẳng hiểu gì, già làng ạ!

Già làng châm một tẩu thuốc, thở khói xanh ngắt, rồi chậm rãi:

- Cháu đừng giận Kơ Lơng, Kơ Lơng bắt được, cứu được con chó này đó. Hôm ta bảo Kơ Lơng đi đón hai anh em cháu, gặp nó trong rừng mà…

Buổi ấy, Vện Ốc tha thẩn mãi vào rừng sâu. Kiếm được một con rùa, nó càng hăng hái chạy hết hốc đá này, bờ cây khác ven suối. Vện Ốc cứ ngược dòng chảy, đi mãi. Nó nhảy qua một con hẻm, sang tận bên kia rừng. Một chú thỏ rừng vụt chạy qua mặt, Vện Ốc hừng chí đuổi liền. Vện Ốc có biết đâu mối nguy hiểm đang rình mò nó. Con thỏ lách vào bụi sim dại. Vện Ốc vẫn đuổi theo. Con thỏ vừa thấp thoáng chạy trước mặt nó, bỗng lẩn nhanh vào đám cỏ rậm rì. Vện Ốc đang đứng ngơ ngẩn, bỗng thấy quanh mình những lá cây, bụi cỏ rung lên rào rào. Vện Ốc chưa kịp nhìn lên, một con trăn mốc đã quăng mình cuộn tròn lấy nó. Vện Ốc hoảng hốt, muốn nhảy ra khỏi con trăn, nhưng lại cuốn quít mắc kẹt giữa những khúc thân trăn đang chuyển động. Những đốm vàng vàng nâu nâu trên mình con trăn dập dềnh trước mắt nó.

Con trăn mốc thở phì một tiếng, lại trườn vòng quanh. Nó vừa chén một con mồi trước khi gặp Vện Ốc, đâm chậm chạp hơn. Anh Kơ Lơng đến giữa lúc ấy. Vện Ốc bỗng thấy lá cây lại rào rào một hồi như trời nổi cơn giông. Nó hoảng sợ, sủa lên ầm ĩ. Một chập sau, khi xung quanh yên ắng trở lại. Vện Ốc đã thấy ở đai cổ mình bị buộc thêm một sợi dây rừng. Cạnh nó, con trăn mốc cũng đã bị trói chặt, cuộn thành một đống to lù lù. Vện Ốc bất giác đi giật lùi cách xa khỏi con trăn. Một bàn tay vuốt nhẹ lên lưng Vện Ốc, nó ngửng lên. Không phải Hạnh, không phải anh Thành. Vện Ốc muốn chạy đi, nhưng sợi dây kéo nó lại.

Vện Ốc không sủa nữa, nhưng mắt nó đã ươn ướt.

Anh Kơ Lơng kéo con trăn và dắt Vện Ốc đi. Vện Ốc cào cào chân níu lại. Nhưng anh Kơ Lơng kéo nó đi còn nhanh hơn. Về đến làng, Kơ Lơng giữ nó ở ngay bên mình, đợi sẽ có dịp trả lại cho Hạnh.

Già làng vuốt mái tóc Hạnh:

- Bây giờ, ta trả lại con chó cho cháu.

- Cảm ơn già làng. Cháu nhớ con Vện Ốc quá.

Anh Thành cũng vui vẻ:

- Thế con trăn Kơ Lơng bắt được hôm trước, già làng giết thịt chưa?

- Rồi. Thầy thuốc sẽ được ăn thịt trăn. Thầy thuốc ở vùng xuôi chắc chưa được uồng rượu với thịt trăn đâu! Ta lấy được một bát mật trăn ta chế thuốc, để làm quà cho thầy thuốc đấy…

Anh Thành ngạc nhiên và vui mừng:

- Già làng biết làm cả thuốc mật trăn à?

- Biết làm chớ. Khi có những vết thâm tím do tụ máu trên người, cái mật trăn thoa bóp thì quý lắm đấy.

* *

Đã hơn một tuần trôi qua, anh em Thành sống với già làng và Kơ Lơng. Anh Thành bận bịu giúp cho Kơ Lơng những thứ thuốc chữa bệnh từ lá rừng và một số con thú hiếm. Già làng mừng lắm. Già làng không mấy khi ra khỏi cửa nhà rông. Đêm đến, ánh lửa bập bùng đến tận khuya bên cạnh già làng. Đôi mắt già làng lim dim như người ngủ. Khi ánh lửa lụi đi, già làng mới thò tay khều cho ngọn lửa cháy to lên và hút một ngụm rượu cần thật dài.

Anh Pôộng sau hôm gặp lại, chỉ có ở một ngày rồi cũng về làng mình. Hạnh đâm buồn. Nhưng già làng biết hết. Già làng bảo Kơ Lơng:

- Cháu gọi cho ta thằng Xớt về đây.

Kơ Lơng đi rồi, một lúc lâu, ở cầu thang lên nhà có tiếng sột soạt. Một cái đầu nhô lên, rồi cả mình. Một cậu bé độ mười lắm, mười sáu tuổi bước vào. Già làng không mở mắt, chỉ hỏi:

- Sao mấy hôm nay cháu không đến, hở Xớt?

- Già làng có khách mà!

- Ta muốn cháu kiếm cho ta đôi kỳ đà. Được không?

- Già làng ơi, vậy thì phải lên tận đỉnh nguồn Triệu mới có.

Già làng cưới móm mém:

- Ta nhớ ra rồi. Nguồn Triệu, nguồn Triệu. Hồi ta còn trai tráng, ta đã ngủ ở đó mấy đêm. Ông thầy thuốc ở với ta cần con kỳ đà. Cháu đi đi, cho ta gửi cậu bé này luôn. Nhớ mang theo cả dây và bẫy, Xớt à!

Xớt vui hẳn lên, Xớt đã lớn, nhưng vẫn còn ham chơi, vào rừng bắn con thú, hái quả rừng, có hôm còn đuổi theo đàn khỉ đến tận xế chiều. Mái tóc Xớt cắt cũng cỡn, đôi mắt to luôn luôn mở rộng. Xớt hay nói, thích cười với mọi người. Xớt sà ngay đến bên Hạnh:

- Đi luôn chớ?

Hạnh muốn đi ngay, nhưng… còn con Vện Ốc? Hạnh nhìn con Vện Ốc, Hạnh mới quen Xớt, ngại Xớt không cho con chó của mình đi theo. Xớt thấy Hạnh ngó con chó, liền vuốt nhẹ lên tai Vện Ốc:

- Cho cả nó đi theo. Mình kiếm quả rừng cho nó ăn. Ngon lắm.

Hạnh cười:

- Tên cậu là Xớt à?

- Ừ, là Xớt đấy! Còn cậu, mình biết rồi. Thế đi ngay nhé!

Đường lên nguồn Triệu không khó đi như đường từ làng chủ tịch Pôộng đến làng của Xớt. Xớt xách theo một sợi dây cao su lớn và chiếc bẫy kỳ đà, đưa cho Hạnh chiếc giáo nhọn. Hạnh cầm ngọn giáo, vui như người đi săn thực thụ. Xớt nhảy lên một cành giâu gia rừng chín đỏ, ngắt ném cho Hạnh:

- Ngọt lắm, Hạnh à…

Rồi Xớt lại rủ rỉ:

- Ờ nguồn Triệu, nhiều thứ lắm đấy. Kiếm được kỳ đà rồi, bọn mình đi bắt cả tê tê nữa. Tê tê ngủ suốt ngày, ban đêm nó mới mò khỏi hang kiếm ăn. Bao nhiêu kiến, bao nhiêu mối nó cũng ăn sạch cả.

- Ồ, lạ nhỉ. Kiến có cắn được nó không?

- Tê tê ấy à? Tổ kiến rừng lớn lắm, mà tê tê cũng bò vào. Vui lắm nhớ! Chui vào tổ kiến, nó giương các vảy sừng ra, lũ kiến cứ đậu đỏ, đậu đen vào. Mỗi lần đông kín kiến, vảy nó mới cụp lại để ép chết. Lúc đó, tê tê mới ăn xác kiến đó.

- Mình chưa được nhìn thấy con tê tê đâu. Nhưng anh Thành bảo nó quý lắm, để làm thuốc đấy. Một lần, mình đến chơi chỗ anh Thành làm việc, thấy người ta đang rửa một khay vảy tê tê rồi đem phơi khô. Họ bảo vảy tê tê chữa bệnh mụn nhọt rất tốt.

Xớt đang bứt chùm giâu gia, ngừng lại:

- Vảy nó cứng thế, ăn sao nổi?

- Không phải ăn, người ta lấy vảy tê tê cho thêm bạch chỉ, gai bồ kết, hoàng kỳ và đương quy để sắc, để uống mà.

Xớt lại cười:

- Ờ, vậy hả! Cái vảy của nò cứng như đá, giáo đâm vào cũng khôn gthủng được đâu. Có lần mình đang thấy con tê tê mẹ đang cõng con trên lưng, mình chọc nó, nó giấu con vào bụng, cuộn tròn lại, vảy phủ kín mít. Thịt tê tê ăn cũng ngon lắm, Hạnh à!

Nguồn Triệu chẳng mấy chốc đã hiện ra trước mắt Xớt và Hạnh. Có lẽ ở đây ít khi có người đến, trông hoang vắng lạ thường. Những hòn đá nhấp nhô và rải rác suốt bên con suối nuốc xanh sẫm. Những cây dẻ gai, cây sấu mọc lên lộn xộn không theo hàng lối nào. Mấy cây si già, rễ um tùm trùm xuống mặt nước.

Xớt đặt chiếc bẫy xuống đất, đi dọc theo ven bờ. Con Vện Ốc nghển cổ ngắm trời ngắm nước. Nó nhìn thấy một con ốc cụ đang bám vào rễ si ở mép nước. Vện Ốc thò cổ xuống, đớp lấy mồi tha lên bờ. Đằng kia, Xớt gọi Hạnh:

- Tức quá, Hạnh à.

Hạnh chạy đến:

- Gì đầy, Xớt ơi.

- Xổng mất một con rồi!

- Con cá hở Xớt?

Xớt phì cười, đôi mắt mở càng to:

- Con kỳ đà chớ. Nó chạy xuống nước rồi.

- Mình có bắt được không, hở Xớt?

Xớt lắc đầu. Xớt tiếc con kỳ đà mập quá. Nó lặn xuống ngay mép nước trước mặt Xớt. Nhưng Xớt bỗng “à” lên một tiếng. Ờ một cái khen đá trước mặt, một cái đuôi thò ra ngoài. Một cái đuôi dài, thõng thượt như đuôi con thằn lằn. Xớt giục:

- Hạnh chạy đi lấy chiếc cần cho mình, lẹ lên!

Hạnh líu ríu chạy đi rồi lại chạy về chỗ Xớt. Xớt đang buộc một đầu sợi dây cao su vào gốc cây sấu, rồi đến bên khe. Nhanh nhẹn, Xớt quấn những vòng thật chắc đầu còn lại của dây cao su vào đuôi con kỳ đà.

Hạnh hồi hộp nhìn bạn. Nó thầm thì:

- Đặt bẫy ở đâu, hở Xớt?

- Đợi mình. Cứ từ từ. Giống kỳ đà này bám vào đá rất chặt, chẳng thế mà những người lái bè, trên dòng sông dùng kỳ đà thay mỏ neo đó! Họ lấy dây rừng buộc vào đầu kỳ đà. Nước lũ tháng chín cũng không làm trôi bè đi được đâu. Mình đặt bẫy thêm thôi, còn chốc nữa phải kéo dây lôi nó ra.

- Kéo có nặng không?

Xớt vừa quấn nhựng vòng cao su cuối cùng, vửa kể cho bạn:

- Nặng. Phải coi chừng đó. Đuôi nó quật mạnh làm gãy chân liền. Có bận, mấy đứa buộc đầu dây vào chân trâu để trâu kèo. Con kỳ đà bung ra, bám chặt lấy chân trâu để cắn làm trâu sợ, lồng lên chạy hết một cánh rừng. Già làng mắng bọn nó suốt cả ngày đó! Xong rồi, chúng mình kéo nào.

Con kỳ đà cố thủ thật dai dẳng trong khe đá. Xớt và Hạnh kéo căng sợi dây cao su, nó vẫn chẳng nhúc nhích.

Mười phút, mười lăm phút trôi qua, Hạnh toát cả mồ hôi. Con kỳ đà vẫn im lìm, chỉ cái đuôi lọt ra cửa khe. Xớt cầm cây giáo, gõ ầm ầm trên tảng đá nóc khe kỳ đà đang ẩn, rồi lại co người kéo dây cao su căng chắc chắn, đẩy lên đẩy xuống.

- Dô hầy! Dô hầy… Huờ hầy!

Sợi dây cao su căng hết cỡ. Cần bẩy cũng vươn cao hết cỡ rồi. Xớt hò Hạnh:

- Giữ nguyên cho mình. Cố chút nữa, Hạnh à… Huờ… huầy! Cố lên Hạnh!

Xớt nhìn chăm chú vào chiếc chân sau của kỳ đà lộ một nửa ra cửa hang. Chân nó run run. Rõ ràng nó mỏi rồi. Và khi sợi dây cao su đang ở độ căng nhất, bỗng pựt một cái. Con kỳ đà sểnh chân, bị kéo vút ra khỏi khe ẩn của nó.

Cái đuôi kỳ đà vẫn bị buộc chặt trong sợi dây cao su.

Hạnh trố mắt nhìn con vật nằm phơi mình trên bờ nguồn Triệu. Con kỳ đà đẹp quá. Vảy nó lấp lánh như khảm trai, biêng biếc màu xanh da trời…

Già làng đón Xớt và Hạnh thật vui vẻ. Già làng cười với Hạnh:

- Cháu đi gọi anh Thành ở nhà Kơ Lơng về. Con kỳ đà này, lần đầu ta nhìn thấy đó. Những con hồi trẻ ta bắt được chẳng có bộ vảy xanh đẹp được như vậy. Đừng buồn cái bụng, Xớt à. Một con kỳ đà của cháu bắt được, nhưng còn tốt hơn hai con, ba con khác đó…

Anh Thành đang nóng ruột chờ Xớt và Hạnh. Khi nhìn thấy con kỳ đà có màu sắc lạ nằm góc nhà, anh vui vẻ nói với già làng:

- Già làng ạ. Tôi đọc sách thấy có mấy loại kỳ đà đặc biệt. Con kỳ đà kô - mô - đô ở In - đô - nê - xi - a, một nước phía ngoài biển xa lắm, thật khổng lồ, nó dài tới ba mét. Loại khác thì lại quá nhỏ. Đó là kỳ đà đuôi ngắn ở Ô - xtrây - li - a, mình dài chỉ hai chục phân. Còn con kỳ đà cậu bé Xớt này bắt được, tuy chỉ hơn một mét, nhưng vảy nó đẹp quá.

Già làng mở to đôi mắt:

- Thầy thuốc ăn thịt kỳ đà lần nào chưa? Thịt kỳ đà ngon hơn thịt con trăn, con rắn.

Anh Thành gật gù:

- Tôi cũng đã ăn rồi. Ờ vùng xuôi, thịt kỳ đà người ta đem luộc lên, cho ít lá chanh vào, để ráo nước mới ăn. Khi ăn, người ta xé nhỏ từng thớ, trộn rau thơm, thì ngon hơn cả thịt gà, già làng ạ. Nhưng kỳ đà quý nhất là cái mật để chữa hen suyễn.

Già làng cười:

- Ông thầy thuốc nói, làm ta lại muốn ăn thịt con kỳ đà. Nhưng ta muốn biếu ông thầy thuốc con kỳ đà này về xuôi làm thuốc đó.

Phía rừng ngoài kia, bỗng rền vang một tiếng hổ gầm.

Già làng cời cho ngọn lửa sáng thêm, trầm ngâm trở lại:

- Sao ta thấy lạnh quá? Con hổ gầm làm ta muốn đứng lên cầm cái nỏ, cái giáo. Mùa săn đến rồi, ông thấy thuốc à. Xưa kia, mỗi lần nghe thú kêu ngoài rừng hồi ta còn trai trẻ, ta vui mừng làm sao. Bây giờ, chân ta đã lạnh, tay ta đã run rồi. Nhưng ta còn muốn được đi săn con hổ, con voi nữa…

Già làng nói nhỏ dần. Cơn buồn ngủ sập đến. Ông già hơn một trăm tuổi ngồi ngủ ngon lành.

Anh Thành tưởng như vậy. Cả Hạnh cũng nghĩ vậy.

Nhưng thật ra già làng đã ngủ một giấc dài. Già làng từ biệt cái làng đã sinh ra và nuôi nấng mình. Cái chết của già làng êm ả như giấc ngủ ngon.