• NIỀM VUI LẦN ĐẦU LÊN RỪNG CÙNG CHÚ VỆN ỐC

Anh Thành hô khẽ:

- Bật đèn!

Ánh sáng từ chiếc đèn pin trong tay Hạnh vụt sáng loé, dõi thành một vệt dài trong đêm. Hạnh chỉ nghe có tiếng soạt mạnh, rồi bóng một con vật vút đi trong làn sáng như ánh chớp. Những lá cỏ tranh giạt đi rồi lại đứng dựng lên, rung rinh trong ánh đèn, vươn lên nhọn sắc, tua tủa như lưỡi dao.

Anh Thành rê rê nòng súng theo hướng đèn rọi, mắt chăm chú nhìn vào màn đêm. Cạnh anh, cậu bé Đru cũng nắm chắc cây lao nhọn hoắt trong tư thế chuẩn bị phóng. Nhưng chỉ một thoáng, Đru lại chống cây lao xuống:

- Anh Thành à, phải đợi thôi. Con hươu xạ này tinh lắm đó!

- Sao em biết?

- Biết chớ! Nó không dừng lại ngó ánh đèn, kịp cho anh em mình làm gì cả. Hạnh ơi! Tắt đèn đi, bây giờ con hươu đã chạy tới chân núi rồi..

Hạnh cho chiếc đèn vào túi, kéo tay áo Đru:

- Hoài công chúng mìnnh phục nó, Đru nhỉ?

Đru vuốt vuốt bộ tóc đẫm sương đêm, cười thành tiếng:

- Đừng tiếc, nó sẽ quay lại. Đru biết rõ mà! Con hươu này nhiều xạ, thơm không, anh Thành?

Anh Thành ngồi xuống đám cỏ mượt lạnh sương đêm:

- Đúng đó. Con hươu này chắc có túi xạ lớn. Bõ công anh em mình ngồi chờ suốt đêm nay..

Anh Thành ngó nhìn bầu trời đầy sao chi chít. Những ngôi sao xanh càng khuya càng ngời ngợi tỏa sáng. Từ mảng rừng tối om sát trảng tranh, có tiếng “túc, túc, túc” của loài chim ăn đêm.

Vắng lặng quá. Hạnh nằm ngửa trên thảm cỏ, phân vân:

- Giá có chú Vện Ốc đi cùng, đỡ buồn. Sao lúc chiều anh Thành lại nhốt nó lại?

Anh Thành chậm rãi:

- Chú em ngốc ạ! Săn đêm, thả Vện Ốc ra, nó mà bén hương xạ của hươu, sẽ đuổi khắp ba đồi bảy núi, thì anh em mình có mà về không!

Nghe anh nói, nhưng Hạnh vẫn tiêng tiếc không có Vện Ốc đi cùng. Suốt từ đầu năm nay, đi đâu Vện Ốc chẳng quấn quýt với Hạnh. Lúc này, hẳn là nó đang bực bội lắm đây. Vện Ốc chắc đang cọ cái lưng óng mượt vào thành cửa mà sủa tuyệt vọng gọi Hạnh. Ôi, chú Vện Ốc, đúng là loài chó săn có nòi. Kể ra, Hạnh đặt tên cho con chó là Vện Ốc cũng chẳng “oai” lắm, nhưng lâu ngày thành quen mất rồi. Hồi còn nhỏ, Vện mê cái món ốc nhồi ngon lành. Dạo mùa đông hiếm ốc, bọn trẻ phải đi lùng ở chợ, mua kì được “chất đạm” này cho Vện.

Cái tên Vện Ốc có từ đó.

Kỳ lên rừng này, lẽ ra anh Thành không cho Hạnh mang Vện Ốc theo, nhưng khi thấy rõ “tài ba” của chú chó mà Hạnh bỏ bao công sức tập luyện, cuối cùng anh đồng ý.

Anh Thành yêu Hạnh lắm, có lẽ yêu nhất nhà. Là dược sĩ chuyên nghiên cứu các loại cây thuốc, anh Thành còn là “thợ săn chính cống”, như Hạnh vẫn khoe về anh trai với bạn mình. Một năm, anh chỉ làm việc ở phòng thí nghiệm dược liệu độ bốn tháng, còn lại là thời gian anh lang thang hết vùng rừng rậm đến miền biển xa. Những câu chuyện mỗi bận qua nhà anh kể, nghe suốt đêm không buồn ngủ. Hạnh mới học lớp tám, mà khi bạn bè hỏi nếu hết lớp mười hai sẽ làm gì, lập tức Hạnh trả lời ngay:

- Nghiên cứu về dược, như anh Thành tớ!

Các bạn cùng lớp mới đầu không tin, nhưng mỗi lần có đứa nào đứt tay, nhức đầu, đau bụng qua nhà Hạnh, chỉ cần uống hay rịt một vài thứ thuốc lá, là khỏi liền. Có đứa tán:

- Từ nay gọi nó là ông lang Hạnh!

Hạnh lắc đầu. Sao lại ông lang? Nhà dược học và thợ săn, chứ đâu lại là ông lang - như cái ông lang Hàn đầu phố Hạnh ở - quanh năm ngồi tán tán, sao sao nghiền thuốc, bán mỗi gói thuốc bé tẹo mà bằng cái giá cắt cổ!

Mùa hè năm nay, Hạnh lớn phổng lên, càng mong mỏi mình sẽ như anh Thành. Hôm về Hà Nội báo cáo một loại cây thuốc quý mới phát hiện ở Trường Sơn, anh Thành đã phải kêu lên:

- Ôi chao! Mới có một mùa xuân chưa gặp em, mà đã lớn tồ lên thế!

Lớn thì thích, chứ “tồ” lại chẳng oai chút nào. Chú ngỗng tồ, gã gà tồ.. cái tồ thường đi với cái đần. Hạnh dỗi ông anh ra mặt. Nhưng anh Thành nào có để ý, anh ôm choàng lấy đôi vai đang cữ nở nang của Hạnh ướm hỏi:

- Nghỉ hè rồi hả? Thôi đừng lêu têu năm nay nữa, đi cùng anh lên rừng ba tháng hè cho biết đây biết đó!

Hạnh trợn mắt, rồi mừng quá, giọng nghẹn lại:

- Mẹ có cho đi không anh?

- Đã có anh nói. Học thực tế, biết được đất nước mình nhiều điều hay, nhiều cảnh đẹp, nhiều chuyện lạ, thì mẹ đâu có cấm em!

Đêm nay, Hạnh và người bạn mới Đru cùng anh Thành nằm trên trảng cỏ tranh này, thì đã cách ngôi nhà thân thuộc gần sáu trăm cây số.

* *

Nhưng đêm nay, con hươu xạ không trở lại trảng cỏ tranh nữa. Mãi đến lúc con chim rừng hót lên “cu rốc, cu rốc”, anh Thành và đôi bạn nhỏ mới rời khỏi nơi phục kích.

Anh Thành vươn vai:

- Coi như buổi đầu.. bất lợi! Đêm mai, ba anh em mình lại tiếp tục. Bây giờ, về ngủ cho lại sức.

Hạnh lo lắng:

- Vậy còn anh Lâm?

Anh Thành đăm chiêu nghĩ ngợi. Đru nhấc ngọn giáo lên vai, vẫn hồn nhiên:

- Để em bảo bố sang làng bên tìm lá thuốc. Già làng bên đó thỉnh thoảng có cất giữ ít thuốc quý..

Nghĩ đến anh Lâm, Hạnh đâm lo. Vừa hôm qua, anh em Thành đến làng Đăm, thì nghe dân làng xôn xao về chuyện bắt gặp cán bộ địa chất Lâm chết ngất bên suối Pò. Ông già Kơ Bua, bố cậu bé Đru, cõng Lâm về nhà mình. Ông xua xua đám trẻ ra ngoài, giọng trầm trầm:

- Đứa nào xem cho tao cái giấy, coi thử nó là ai lại đến làng mình.

Đru ngửng mặt lên, bảo bố:

- Con đọc rồi. Cán bộ địa chất đó. Tên là anh Lâm.

- Vậy thì thằng Lâm lạc rừng thôi. Nó đói, nó bò đến suối Pò, ăn phải cá, phải ốc chết, bị đau cái bụng rồi. Trong làng, còn nhà nào có xạ hươu?

Anh em Thành đến làng Đăm vào lúc anh Lâm đang nôn thốc nôn tháo. Da mặt anh tái mét, chân tay giá lạnh. Đúng ngộ độc rồi. Anh Thành ngồi với anh Lâm một lát, đoạn quay sang ông già Kơ Bua:

- Làng ta hết xạ hương, để con đi săn đêm nay….

Anh Thành mấy lần lên Trường Sơn, đã ở nhà ông già Kơ Bua, thân thuộc như người nhà. Ông già Kơ Bua ho lên một tiếng nhỏ:

- Ờ, mày đi một buổi, kiếm thuốc cho thằng Lâm nghe Thành!

Vậy mà đêm nay, ba anh em Thành săn trượt con hươu xạ rồi. Nhưng Đru chẳng buồn lâu. Nó đã quen những buổi rủi ro này lắm. Đi hết trảng tranh, leo một con dốc đến bìa rừng thì ánh nắng đã lấp loáng trên những ngọn cây cao nhất. Hạnh bỗng vỗ vào tay Đru:

- Này, Đru, đẹp quá!

Đru nhìn về hướng tay Hạnh chỉ. Một chú trĩ trống đang nhảy quanh một con mái. Vừa nhảy, đầu nó vừa nghiêng bên này, ngả bên kia. Nhảy được hai vòng, trĩ trống dừng lại, xòe rộng đôi cánh. Chao ôi, đôi cánh sặc sỡ làm sao! Những chấm tròn óng tím như những bông hoa trên nền tía, rập rờn như sóng. Mấy chiếc lông đuôi xòe ra, vươn cao như tàu chuối và ve vẩy thật nhịp nhàng. Một chân trĩ trống lùi lại và nhún xuống như điệu chào cô trĩ mái.

Đru cười. Cái điệu múa của trĩ, của công có gì là lạ với Đru. Nó kéo Hạnh đang đứng ngây ra nhìn:

- Ở với mình lâu lâu, mình dẫn đi rừng, nhiều cái hay hơn, Hạnh à!

Anh Thành đi trước cũng ngoái lại:

- Đúng đó, Đru biết nhiều truyện trong rừng, cả chuyện hổ nuôi con, chuyện gấu ăn trộm mật, chuyện săn lợn rừng. Đru kể cho Hạnh nghe cả buổi không hết.

Nghe anh Thành, Đru chỉ cười. Từ nhỏ, Đru lớn lên với rừng, chuyện đó có gì là đặc biệt đâu. Đru theo bố đi săn từ lúc giương nổi cái ná. Mẹ Đru chết từ hồi Đru bốn tuổi. Mẹ đi rừng rồi chẳng về nữa. Đên tận giờ, bố Đru cũng chẳng hề kể cho con nghe về cái chết của mẹ. Nhưng mỗi chiều tối, nghe tiếng hổ gầm vọng về, ông già Kơ Bua lại bồn chồn, chẳng hiểu cơn cớ làm sao.

Buổi sáng trong rừng, vẫn ríu ran tiếng chim trong những lùm cây cao cổ thụ. Đru hồn nhiên bắt chước tiếng chim hót một hồi. Con họa mi tiếng trong như nước chảy giữa ngách suối, con bách thanh lảnh lót và khoáng đãng, chim khướu hót dồn dập từng hồi. Đru nhảy qua một mô đá, lại cất tiếng hát thật vui:

Giọng hát của Đru cũng trong trẻo như tiếng chim hót.

Qua bìa rừng, ba anh em đến một sườn núi thoai thoải. Những mảng mây trắng như những chóp núi đá kề nhau, trôi từ phía biển lên giữa nền trời ngăn ngắt xanh. Chưa bao giờ Hạnh thấy một cảnh tượng đẹp như vậy. Màu mây trắng lóa, chói ngời giữa một không gian rừng núi trập trùng. Ở chót vót trên đỉnh cao, một cây gạo cuối mùa hoa, còn lưa thưa vài bông đỏ thắm. Bầy vượn chí chóe đuổi nhau, thoăn thoắt níu cành nọ bám cành kia.

Chân núi, mở ra một thung lũng nhỏ, xanh mướt cỏ dày.

Anh Thành vẫy tay về phía sau:

- Nhẹ chân thôi, hai chú mày!

Đru và Hạnh bước lên chỗ anh Thành, nép sau một lùm cây rậm rạp, nhìn xuống. Một mùi xạ thơm nức bay tới. Hạnh muốn reo lên. Trên thảm cỏ, hai chú hươu xạ đang quấn quanh nhau thật dữ dội. Một con màu hung hung vàng, một con ngả sang nâu nhạt. Cả hai đều đẫm nước, lấp loáng trong ánh ánh nắng sớm. Đôi mắt chú hươu vàng đã đỏ ngầu, đầu cúi gầm xuống và húc thẳng vào cái cổ căng phồng của hươu nâu. Nhưng chú hươu nâu nhanh nhẹn chẳng kém, nó tránh giạt sang bên. Con hươu vàng đang đà lao, chui hút vào hai cây lúp xúp. Thoắt một cái, hươu vàng vòng trở lại, thì hươu nâu đã lao đến bên ghim đầu nó xuống. Thấp dần, thấp dần, đầu hươu vàng vừa chạm xuống những ngọn cỏ bỗng bằng một sức mạnh bất ngờ, nó hất mạnh đối thủ lên. Сhú hươu nâu văng ra đến hơn một mét, chân chống lên trời. Con hươu nâu bắt đầu nổi cơn điên, nó choài mình, bật dậy. Hai kẻ thù lại xáp vào nhau. Cả hai cặp răng nanh đều chĩa ra, sẵn sàng cắm phập vào nhau. Đầu hai chú hươu kề vào nhau. Chân trước, chân sau choãi về mỗi phía, lấy đà. Hai cặp mắt hươu càng đỏ dần, nhìn nhau trừng trừng. Có đến một phút, rồi hươu vàng lùi dần, lùi dần. Chú nâu càng lấn tới. Hai cái đầu vẫn ghì lấy nhau. Con hươu vàng bỗng rống lên một tiếng lớn, toài đầu đẩy trở lại. Đến lượt hươu nâu giật lùi.

Hạnh chăm chú nhìn hươu đanh nhau. Chưa bao giờ nó thấy cảnh lạ đến thế. Hạnh nắm chặt tay anh Thành thì thào:

- Đừng bắn vội anh!

Anh Thành chúc nòng súng xuống. Hạnh quay sang Đru:

- Tại sao không bẫy chúng, hả Đru?

Đru vẫn không rời mắt nhìn hai con hươu đang kịch chiến, trả lời khe khẽ:

- Có bẫy đó. Nhưng đặt bẫy vào mùa thu cơ. Mùa này, chưa nhiều. Hai con hươu này, nhất định có một con từ xa đến, tranh nhau chỗ ở hay tranh con cái, nên mới đánh nhau... Ôi chao!

Đru thốt lên. Hai con hươu đã rời nhau. Con nâu quay đầu, bỏ chạy, con vàng đuổi theo. Chỉ nhìn thấy một vệt nâu và một vệt vàng loang loáng vút đi. Anh Thành vội nhảy ra khỏi lùm cây, phóng về phía trước. Cả Hạnh, cả Đru vội vã đuổi theo. Hai con hươu phóng khỏi thung lũng cỏ, đến bên bờ vực khe núi. Con hươu nâu chững lại một thoáng, rồi lao vút xuống khoảng không hun hút. Nhưng chú hươu vàng không nhảy theo, nó quanh một vòng sát mép vực, rồi phóng vào rừng như một vệt nắng vàng lướt qua.

Cả ba anh em chạy đến miệng vực, đứng ngẩn người.

Mùi xạ hươu còn thơm nức, nhưng đâu còn bóng con nào.

Đru quay lại nhìn Hạnh, hàm răng trắng lóa, cười:

- Cậu thích xem hươu xạ húc nhau, lại hụt một lần nữa rồi!

Hạnh bẽn lẽn:

- Nó nhanh quá, cứ như chim bay...

Anh Thành xoa hai bàn tay vào nhau:

- Chưa thất vọng đâu. Nhưng phải đêm nay nữa...

Hạnh đâm buồn. Cũng chỉ tại mình nên anh Thành chậm nổ súng. Biết làm sao có thuốc cho anh Lâm đây? Hạnh kéo áo Đru, ghé vào tai bạn:

- Cậu có xin nổi lá thuốc cho anh Lân không?

- Được mà. Nhưng không tốt bằng xạ hươu. Bố mình bảo dù trúng độc đã bị mệt lả, xạ hươu cũng chữa khỏi. Cả anh Thành cũng nói thế...

Anh Thành an ủi:

- Đêm nay, anh em ta sẽ kiếm được con hươu xạ này.

- Lỡ ra nó bỏ đi nơi khác thì sao, anh Thành?

Anh Thành cười to, đeo khẩu súng săn qua vai, vuốt bộ tóc dày mượt của mình. Những nốt tàn hương trên thái dương anh càng nổi lên đo đỏ. Những nốt tàn hương đó bị mất đi về phía gần gò má, nơi có một vết sẹo nhỏ chạy qua. Anh Thành mỗi lần soi gương, lại xoa xoa vết sẹo, nói đùa:

- Đây là kỷ niệm của anh, bà...

Câu chuyện đi theo già làng Cà Tu săn bò rừng ba năm trước, suýt chết, để lại vết sẹo, anh đã kể bao lần cho Hạnh nghe, như một chuyện phiêu lưu lý thú. Bây giờ, anh lại xoa xoa tay lên vết sẹo, rồi khoác cánh tay rộng lên vai Hạnh, vai Đru:

- Giống hươu xạ có một thói quen ghê gớm. Này nhé, nó mà sống ở đâu, dù bị săn đuổi, chạy chán lại trở về chỗ cũ. Đêm nay, anh em ta trở lại trảng tranh, sẽ thấy... Mùa này, chỗ trảng tranh ấy có mấy vệt cháy, Hạnh có để ý không?

- Anh đốt đó, anh?

- Đru đó! Đru bày cách thông minh đó... Hạnh biết không, cỏ tranh đốt đi, trong than và tro có chất muối còn lại. Giống hươu xạ thèm muối, tìm đến.

Có tiếng chó sủa phía xa xa, từ mạn rừng. Hạnh bỗng dừng lại:

- Nghe như con Vện Ốc?

- Đúng con Vện Ốc. Nó xổng nhà, đi kiếm anh em ta đó.

Con Vện Ốc đang đến thật. Nhưng nó không từ phía dốc làng lên, mà lại từ phía rừng xuống. Nhìn thấy ba anh em, Vện Ốc nhảy những bước dài mừng rỡ. Hạnh quỳ một chân, vuốt vuốt lưng con chó thân thiết.

- Mày ở đâu ra thế, hả Vện?

Vện Ốc đưa đôi mắt láu lỉnh nhìn anh Thành, nhìn Đru rồi sủa lên một tiếng. Cả lưng, cả đuôi Vện ướt, rồi chạy một đoạn lên phía rừng, ngoảnh lại. Hạnh ngạc nhiên, sao Vện Ốc không trở về cùng ba anh em? Vện chạy trở lại, trở đi đến bốn năm bận. Nó ngoảnh nhìn Hạnh, rồi lại nhìn về khu rừng, tru lên một hồi dài. Anh Thành ngồi xổm bên Vện Ốc, đoạn đứng dậy:

- Cu cậu giỏi thật! Nó tìm ra con hươu xạ vàng rồi đây mà!

Cả Đru, cả Hạnh tròn mắt nhìn anh Thành. Anh vỗ vỗ nhẹ lên lưng Vện Ốc:

- Chắc cu cậu xổng nhà đi tìm anh em mình. Trên đường gặp con hươu xạ vàng ở trong rừng, nó đuổi theo hươu. Các em coi, mùi xạ hươu còn thoang thoảng trên mình Vện Ốc đó.

- Hươu xạ lại thua Vện Ốc, hả anh?

- Kể ra, nó cũng chẳng chịu kém Vện Ốc đâu. Em đã được nhìn lúc hươu xạ đánh nhau rồi đấy. Nó chỉ gờm và bỏ chạy vì tưởng Vện Ốc dẫn đường cho anh em mình đuổi theo thôi.

Hạnh hăng lên:

- Hay anh em mình trở lại rừng luôn, hả anh?

Anh Thành lắc đầu:

- Không thể nào gặp được con hươu vàng đâu. Chú Vện này làm cho nó hoảng hồn, phải chạy đến dăm cây số là ít. Cái nghề săn không sốt ruột được. Đêm nay...

* *

Sương lại bắt đầu xuống.

Trong màn đêm âm âm u u có tiếng cô côốc, cô... côốc từ xa vọng lại, dưới lũng sâu. Con tắc kè kêu thưa thớt ở hốc đá bên mạn rừng nghe thật buồn bã.

Anh Thành lau mấy giọt sương trên báng súng, thì thầm bên tai Hạnh:

- Chú ý, có tiếng chân hươu đạp lá. Em nhớ bấm đèn cho kịp thời.

Hạnh cũng nói khe khẽ:

- Vâng, em đã biết cách rồi.

Đru giật áo Hạnh:

- Nó đấy!

Con hươu xạ buổi sáng lại xuất hiện, đứng gọn trong luồng ánh sáng. Màu vàng trên lưng nó rực rỡ hẳn lên. Lần này, nó không chạy ngay. Đôi mắt hươu lóe lên màu sáng xanh, ngời ngời như hai chấm sao sáng trong đêm.

Hạnh chỉ kịp nhìn một giây anh mắt con huơu vàng đã nghe hai tiếng súng nổ đanh. Tiếng súng vọng xuống thung lũng, đập vào vách núi, và dội trở lại trong đêm trường.

Đru không cần phóng bồi tiếp ngọn giáo nữa. Con hươu xạ đã đổ quỵ xuống, chân đạp một hồi, rồi chết hẳn. Anh Thành đưa cây súng cho Đru, lại gần con hươu xạ. Bằng một động tác nhanh nhẹn, anh rút trong bọc ra một con dao nhỏ, rồi lật ngửa xác hươu, ấn mạnh lên mép bọc xạ. Đấy là một cái túi nhỏ, chứa đầy một thứ keo quánh như mật ong, đỏ tươi trong ánh đèn. Anh Thành xẻo lấy túi xạ, bọc hai lớp trong một chiếc khăn rộng, rồi vui vẻ:

- Đru trói hai cặp chân hươu, rồi ta thay nhau khênh về. Con hươu này dễ đến gần hai chục cân đó. Chắc bố em sẽ mừng lắm đây!

Hạnh vẫn vuốt vuốt lưng con hươu. Mình nó còn nóng ấm. Trên cổ con vật, lốm đốm những vết sẹo, có vết sước còn mới nguyên. Đúng là chú hươu buổi sáng đã đánh nhau với chú hươu nâu rồi. Quái, sao lúc mình rọi đèn cho anh Thành bắn, đôi mắt nó lại xanh đến thế, mà buổi sáng thì đỏ đòng đọc. Chiếc răng nanh lòi ra, quặp xuống dưới mép, trở nên bất động. Cái đầu hươu tròn vo, cứng ngất ngả về một bên.

Hạnh bóp bóp vào lườn hươu:

- Nó như một con bê, béo quá, anh Thành ơi! Ăn không hết khéo phải mang thịt xuống chợ bán nhỉ?

Anh Thành xốc một đòn tre lên vai, đầu kia là Đru. Anh đưa chiếc túi dết có bọc xạ quý cho Hạnh:

- Em đeo lên vai. Lúc nào Đru mỏi, sẽ khiêng thay. Lo gì không hết thịt. Ăn không xuể, sẽ muối để dành. Mà cũng chẳng cần muối cất lại làm gì. Ở làng này, có tục lệ rất hay: bắn được con thú, già làng mời các nhà đến vui chung, sẽ hết thôi. Người đi săn được ưu tiên bộ da và lông. Tùy loại thú quý, có khi được mật, được sừng... Phải không, Đru?

Đru bước thoăn thoắt, nhưng giọng nói vẫn trong trẻo:

- Anh Thành ở đây quen, biết mọi tục lệ làng, trở thành trai làng rồi đó.

- Nếu không vì công việc, anh về xin già làng làm một cái nhà hẳn hoi, rồi theo đám thợ săn, thì thích biết bao! Đru hát thêm bài nữa nào. Hát thật to, chẳng còn lo con mồi chạy nữa đâu!

Đru chẳng để anh Thành phải giục lần nữa. Nó leo qua một đoạn dốc, rồi hát liền:

Giọng Đru vang khắp một vùng thung lũng, đến tận dải rừng xa. Tiếng hát lượn lờ, quấn quít, làm vui bước chân mọi người. Hạnh bỗng thấy Đru trở nên thân thiết lạ lùng, y như hai đứa đã quen nhau, hiểu nhau từ lâu lắm rồi. Chao ôi, nếu mùa hè này, Hạnh không theo anh Thành lên đây, thì có bao giờ Hạnh được gặp Đru, biết được đứa bạn núi rừng thông thạo hơn hẳn Hạnh bao nhiêu chuyện.

Đru bỗng ngoái lại hỏi anh Thành:

- Anh Thành à, kỳ này anh có ở lâu với lũ làng em không?

Anh Thành vỗ tay bồm bộp lên lườn chú hươu xạ:

- Ăn hết thịt con hươu này, anh mới đi, Đru à!

- Vậy, Hạnh cũng đi, hả anh?

- Phải đi thôi. Bữa nào trở lại Hà Nội, anh cho Hạnh ở với em cả tuần, ưng không? Hạnh nó cũng mê làng em rồi đó.

Hạnh chỉ tủm tỉm cười. Hạnh muốn ở lại với Đru lắm, nhưng còn biết bao đoạn đường, bao kế hoạch anh Thành đã đề ra trước lúc đi. Nhớ Đru, nhưng biết làm sao được...

* *

Ông già Kơ Bua gõ gõ cần điếu:

- Thành à, mày giỏi hơn cả lũ làng tao rồi đó. Cái món xạ hươu thật tốt, cán bộ Lâm nó đứt cơn đau cái bụng, lại không nôn nữa.

Thành xẻ một nửa gói bột xạ hươu hung hung nâu sang một gói khác, đưa cho già làng Kơ Bua:

- Già làng cất đi một gói, phòng lúc dùng đến. Tôi đã tán nhỏ, tán kỹ rồi.

Ông già Kơ Bua cười:

- Mày lại cho tao đó hả. Mày tốt cái bụng với làng này quá. Sao mày không mang về xuôi?

Anh Thành vuốt tay trên lưng Đru, thân mật:

- Tôi mang đủ dùng rồi. Lũ làng cần hơn.

- Nghe nói ở dưới xuôi, họ dùng xạ hươu làm nhiều thứ, phải không Thành?

- Già làng nói đúng đó. Ngoài việc chữa bệnh, xạ hương còn dùng làm nước hoa. Lũ con gái bôi nước hoa lên tóc, thơm cả ngày không bay hết mùi đâu, già làng ạ..

- Ờ, ờ! Vậy mà lũ làng tao không biết thứ quý đó. Thằng Đru nó lớn lên, tao cho đi theo mày học nhiều cái khôn, biết nhiều cái hay về dạy lại buôn làng... Thôi, bây giờ cho mày và thằng Hạnh đi chơi. Đừng vào sâu trong rừng, mùa này đã có hổ về đó!

Đuôi mắt ông giật giật nhẹ vài cái. Ông già Kơ Bua bỗng buồn hẳn đi. Anh Thành biết tính ông già, những lúc này có hỏi gì ông cũng như không nghe, không đáp. Anh nhìn qua chiếc cửa sổ rộng, Đru và Hạnh đang líu ríu leo lên con dốc cao sau nhà. Đằng sau, con Vện Ốc ngoe nguẩy đuôi, tung tăng đuổi theo. Rồi nó chạy đến một mỏm đá, trèo lên, nghểnh đầu sủa một hồi dài. Sau một hồi sủa bâng quơ, Vện Ốc bỗng nhìn thấy một con thằn lằn núi đang bò từ từ ven sườn đá. Con thằn lằn vảy óng bạc lấp la lấp lánh, đôi mắt đảo lên đảo xuống tìm mồi. Vện Ốc nhẹ nhàng, rón rén đến bên cạnh chú thằn lằn. Nó rồ lên một liếng. Cọn thằn lằn nhảy vụt vào đám cỏ tranh, cái đuôi vắt vẻo và mất hút.

Anh Thành mỉm cườỉ nhìn cái cảnh nghịch ngợm của Vện Ốc. Nhưng khi quay lại, thấy ông già Kơ Bua vẫn hút thuốc liên tục, nét mặt mờ đi trong khói, anh nhẹ chàng hỏi:

- Kơ Bua có gì buồn thế?

- Tao buồn. Tao nhìn thằng Đru, thằng Hạnh, tao đâm buồn. Đêm qua, nằm nghe tiếng hổ ngoài rừng, tao càng buồn hơn. Nhưng thôi, mai mày đi rồi, mày đừng mang theo trong bụng cái buồn của tao, mà leo núi, lội suối, cái chân không cứng, cái bụng không vui.

- Không, già làng ơi! Già làng cứ nói đi. Già làng kể về cái nỗi buồn của mình, cái bụng già làng sẽ vơi đi nhiều.

- Mày nói thật như thế sao?

- Tôi nói đúng đó. Già làng cứ giữ mãi chuyện buồn, thì càng buồn hơn thôi.

- Tao tin mày, tao sẽ nói. Nhưng, để đêm nay. Ta uống rượu với thịt hươu, tao sẽ kể cho mày, cho cả thằng Hạnh, thằng Đru. Thằng Đru không có mẹ đã mười một năm rồi đó. Ờ, mười một năm. Tao có quên đâu...