Cảnh sát Headley và tôi hiện đã làm việc cùng nhau trong hai vụ án nan giải nhiều năm, thu hút nhiều sự chú ý từ dư luận, kéo dài trong 2 năm và chúng tôi giải quyết được cả hai. Đó là một quan hệ cộng tác tốt đẹp. Chúng tôi chỉ gặp nhau một lần, nhưng tôi tin rằng chúng tôi có một mối quan hệ thoải mái và hữu ích dựa trên sự tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau. Cảnh sát Headley luôn ăn nói nhẹ nhàng và có xu hướng sử dụng giọng điệu đều đều, có chừng mực. Anh ấy không bao giờ vội vã hay dễ bị kích động, mà khá vững vàng và tự tin, luôn sẵn sàng giúp đỡ bằng cách gọi điện ngẫu nhiên cho mọi người và thuyết phục họ cung cấp mẫu DNA hoặc giúp xác định người thân họ hàng dựa vào các kết quả trùng khớp bằng cách sử dụng các cơ sở dữ liệu của cơ quan thực thi pháp luật.
Cảnh sát Headley đã bắt đầu sự nghiệp thực thi pháp luật của mình bằng việc giúp đỡ những người đi bộ đường dài bị mắc kẹt trên những ngọn núi nguy hiểm trước khi dành 10 năm trong lĩnh vực phòng chống tội phạm xâm hại trẻ em đầy xúc động. Theo tôi, dường như anh ấy đã phát triển lớp vỏ bọc cứng rắn cần thiết cho loại công việc đó mà không mất đi chút nào nhân tính và lòng tốt bẩm sinh của mình. Phong thái nghiêm nghị của anh ấy, cùng với mái tóc hoa râm và bộ ria mép cứng cáp khiến tôi liên tưởng đến một chàng cao bồi vạm vỡ, đeo phù hiệu.
Đối với tôi, hai vụ án mà chúng tôi làm việc cùng nhau là một sự khởi đầu đầy hứa hẹn về một phương pháp chống tội phạm mới được gọi là điều tra di truyền phả hệ (IGG). Theo nhiều cách, cảnh sát Headley và tôi vạch rõ phương thức mới này khi chúng tôi giải quyết các vụ án của mình. Không có quy tắc, không có tiền lệ, không có giao thức nào được thiết lập ngoài những điều cơ bản của Phương pháp luận về cách sử dụng DNA để xác định nghi phạm trong các tội phạm bạo lực như hiếp dâm và giết người. Cảnh sát Headley và tôi viết cuốn sách hướng dẫn khi chúng tôi làm việc.
Cảnh sát Headley vui mừng về những gì chúng tôi đạt được đến nỗi anh ấy đã chia sẻ câu chuyện về Dự án Lisa với tất cả các đồng nghiệp của mình.
“Tôi nói với mọi người về những gì chúng tôi làm”, anh nói. “Tôi rất vui vì chúng tôi có thể xác định được danh tính của Lisa sau một thời gian dài không thể tìm ra lời giải”.
Đầu năm 2017, cảnh sát Headley đang tham gia một cuộc gọi hội nghị về một vụ án khác khi anh đề cập đến thành công của chúng tôi trong vụ của Lisa với Steve Kramer, một luật sư bên phía FBI, lớn lên ở Wisconsin, Los Angeles. Kramer đã làm việc với các đặc vụ FBI trong nhiều vụ án đến nỗi hầu hết mọi người đều tin rằng chính anh ấy cũng là một đặc vụ. Kramer đã hỏi thăm cảnh sát Headley về vụ án của Lisa và được thuật lại ngắn gọn về công nghệ DNA mà chúng tôi sử dụng.
“Tôi nói với anh ấy cách mà nó hoạt động, tất cả các bước, thẻ máu, DNA, mọi thứ” Headley nói, “và tôi nói, ’Anh phải nói chuyện với Barbara Rae-Venter”“.
Không lâu sau đó, Steve Kramer đã chia sẻ câu chuyện thành công của Dự án Lisa với một nhân viên thực thi pháp luật khác tên là Paul Holes, một nhân viên điều tra các vụ án chưa có lời giải tại Sở Cảnh sát hạt Contra Costa.
Vào thời điểm đó, Steve Kramer đang dẫn dắt nhóm điều tra cố gắng truy bắt một kẻ giết người hàng loạt khó nắm bắt ở khu vực California – người khi đó được gọi là Kẻ hãm hiếp khu vực phía Đông. Paul Holes đã dành 22 năm để nghiên cứu vụ án đó. Khi Holes sắp nghỉ việc tại Sở Cảnh sát, đây là vụ án mà anh ấy muốn phá nhất trước khi nghỉ việc. Sau khi nói chuyện với Steve Kramer,
Holes tự hỏi liệu công nghệ mà chúng tôi sử dụng để xác định Lisa Jensen có thể sử dụng để xác định nghi phạm trong một vụ án thu hút nhiều sự quan tâm mà cơ quan thực thi pháp luật hoàn toàn không thể xác định được hay không. Và mặc dù số lượng nạn nhân liên quan rất nhiều nhưng vẫn không tìm ra được manh mối về việc nghi phạm là ai hoặc ở đâu, lần ra tay cuối cùng được biết đến của tên nghi phạm đã được thực hiện hơn 30 năm trước.
Vào tháng 3 năm 2017, Paul Holes đã gọi cho tôi và đặt ra câu hỏi rằng tôi có nghĩ điều tra di truyền phả hệ có thể giúp xác định một kẻ tấn công vô danh chỉ với DNA mà anh ấy có tại hiện trường vụ án đã qua hàng thập kỷ hay không?
Tôi nói với Paul Holes rằng tôi tin là có thể.
Trong cuộc gọi qua điện thoại đầu tiên đó, Holes từ chối cho tôi biết bất cứ điều gì về tên tội phạm mà chúng tôi sẽ cố gắng xác định, ngoài việc nói rằng vụ án này quá nghiêm trọng đến mức nếu tôi có thể bằng cách nào đó phá được nó thì đây sẽ là “một niềm tự hào”. Tôi đề nghị anh ấy gửi cho tôi bất cứ điều gì mà anh ấy có thể gửi về vụ án, vì tôi không chính thức tham gia vào cơ quan thực thi pháp luật nên thành ra chẳng có gì cả. Tuy nhiên, tôi cho rằng mình sẽ tìm hiểu được thêm về kẻ tình nghi trong cuộc gọi tiếp theo với Paul.
Nhưng cuộc gọi ấy đã không xảy ra trong vài tháng sau đó. Paul Holes đã liên hệ lại với tôi nhiều lần. Nhưng tôi không trả lời bất kỳ cuộc gọi hay email nào của anh ấy.
“Tôi không nhận được tin tức nào từ cổ”, Paul Holes nói với tôi khi chúng tôi liên lạc lại. “Tôi đoán là cô không muốn làm việc với các nhân viên điều tra thực thi pháp luật”.
Nhưng hoàn toàn là ngược lại.
Lý do tôi không gọi lại cho Paul là vì tôi không thể.
Tôi đang ở trong bệnh viện, chống chọi với căn bệnh mà suýt chút nữa đã cướp đi mạng sống của tôi.
⚝ ⚝ ⚝
Trong 18 tháng trước khi Paul Holes gọi điện cho tôi vào tháng 3 năm 2017, tôi đến phòng cấp cứu của bệnh viện 5 lần.
Mỗi lần là vì một lý do đáng báo động khác nhau. Lần đầu tiên được chẩn đoán là Rối loạn nhịp nhanh trên thất – nhịp tim nhanh bất thường có thể gây ra tình trạng đánh trống ngực – bệnh phát triển khi tôi đang chơi quần vợt. May mắn thay, khi nó xảy ra, một trong những người thuộc phe đối thủ của tôi trên sân bóng là một y tá phòng cấp cứu, người đã bắt mạch cho tôi và gọi 911, đồng thời nói với tôi rằng mọi thứ đều ổn.
Sau đó, tôi lại phải vào phòng cấp cứu vì khó thở. Một lần khác, chân tôi bị sưng nặng. Tôi cũng bị đau bên trái phía trên của lưng nhưng không sao giải thích được. Mỗi lần khám, các bác sĩ đều kê đơn thuốc để đối phó với các triệu chứng hiện tại. Dường như không có căn bệnh hay tình trạng nghiêm trọng nào liên quan đến tất cả các triệu chứng.
Vào cuối năm 2016, một vài tháng trước cuộc gọi của Paul Holes, tôi và một người bạn đã thực hiện một chuyến đi đến Inverness ở Scotland để nghiên cứu phả hệ.
Ý định của chúng tôi là nghiên cứu hồ sơ hộ khẩu khi ở đó, nhưng cũng để tận hưởng vùng nông thôn xinh đẹp ở Scotland. Tôi và bạn tôi đang vui vẻ lang thang trên một con phố trong thành phố vào một buổi sáng thứ Hai thì đột nhiên tôi cảm thấy mình vừa khó mở miệng nói vừa khó thở. Tôi cố để nói nhưng không thốt ra được một từ nào. Đó là một cảm giác mới và rất kỳ lạ, tôi sợ hãi và bối rối – có thể có vấn đề gì đó xảy ra với tôi khiến tôi không thể thở và nói được?
Bạn tôi đưa tôi đến bệnh viện gần nhất. Trong phòng cấp cứu, tôi lấy lại bình tĩnh và có thể nói lại, mặc dù ngực và phổi của tôi vẫn còn cảm giác kỳ lạ và khó chịu. Và mặc dù lúc đó tôi ở Scotland khoảng 10 ngày, nhưng cẳng chân và bàn chân tôi vẫn còn sưng tấy sau chuyến bay dài từ California. bác sĩ cấp cứu suy đoán rằng tôi có thể mắc một số vấn đề về tim. Đó gần như không phải là một chẩn đoán cụ thể rõ ràng, và tất cả những gì cô ấy có thể làm là kê đơn thuốc tạm thời giúp tôi dễ thở hơn một chút.
Cô ấy khuyên: “Hãy đến khám bác sĩ tim mạch khi cô về nhà”.
Trở lại California, tôi cố gắng làm theo lời khuyên của cô ấy, nhưng khi tôi gọi điện đến văn phòng bác sĩ của mình để đặt lịch hẹn thì tôi biết được rằng văn phòng bác sĩ của tôi bị chia thành hai, và bây giờ tôi được coi là một bệnh nhân mới của phòng khám tim mạch. Điều đó có nghĩa là tôi sẽ phải đợi vài tháng trước khi bất cứ ai có thể gặp tôi.
Vào ngày Giáng sinh năm 2016, tôi tổ chức một bữa tiệc tối tại nhà tiếp một vài người bạn và tôi dành phần lớn thời gian trong ngày để nấu nướng trong bếp. Vào cuối buổi chiều, tôi cảm thấy một cơn đau đột ngột, khủng khiếp và dữ dội ở phần trên bên trái của lưng. Nó đau đến nỗi tôi gục xuống sàn nhà bếp và khóc. Não tôi mách bảo tôi phải đến phòng cấp cứu, nhưng tôi còn một con gà tây và một con cừu trong lò nướng và rồi tôi vẫn tiếp tục bữa tiệc, cố gắng hết sức để che giấu sự khó chịu tột độ của mình.
Vẫn không được. Nỗi đau đó đơn giản là không thể chịu nổi.
“Xin lỗi”, cuối cùng tôi nói với những vị khách của mình trong bữa tối, “nhưng một người có thể vui lòng chở tôi đến bệnh viện được không?”
Trong phòng cấp cứu, một bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân của cơn đau là do co thắt cơ bắp, cho tôi uống Valium và để tôi về nhà với đơn thuốc giãn cơ. Lại một lần nữa, chỉ có một triệu chứng duy nhất được giải quyết.
Trong vài tuần tiếp theo, cơn đau trở lại rồi biến mất. Sau đó, ngay sau cuộc điện thoại đầu tiên của tôi với Paul, vào đầu năm 2017, tôi đến gặp bác sĩ để lấy thêm đơn thuốc giãn cơ. Lần này, tôi nói chuyện với bác sĩ về tình trạng của mình khi không thể thở và nói chuyện cùng một lúc.
“Bệnh hen suyễn?” Bác sĩ nói, và hỏi nhiều hơn.
Tôi nói với cô ấy rằng tôi không nghĩ vậy, nhưng cô ấy vẫn gọi kê một ống xịt thuốc trị hen suyễn.
Và rồi, ngay tại văn phòng của cô ấy, tôi bị phát bệnh.
Tôi không thể nói chuyện. Tôi cũng không thể thở được. Bác sĩ ngay lập tức nối máy điện tâm đồ cho tôi, quét kết quả để giải thích.
“Mọi thứ có vẻ không ổn lắm”, cuối cùng cô ấy nói. “Cô cần ngay lập tức thực hiện siêu âm tim gắng sức”.
Cô ấy giới thiệu tôi đến một bác sĩ tim mạch trong phòng khám của cô ấy và tôi làm bài kiểm tra. Chẩn đoán dựa trên siêu âm tim là sa van hai lá, một loại rò rỉ ở van giữa hai buồng tim bên trái. Máu đang trào ngược vào tâm nhĩ của tim tôi.
Bác sĩ nói tôi cần sửa van. Tôi gọi cho con dâu tôi, một bác sĩ về tâm thần ở San Francisco, người làm việc trong nhóm cấy ghép tim, và tôi hỏi cô có thể giới thiệu cho tôi một bác sĩ phẫu thuật tim lồng ngực giỏi hay không. Con dâu tôi đã giúp tôi liên lạc với một trong những bác sĩ phẫu thuật giỏi nhất trong tiểu bang. Tôi làm thủ tục vào Trung tâm Y tế California Pacific ở San Francisco trước một ngày so với lịch trình để có thể tiến hành các xét nghiệm bổ sung. Bác sĩ phẫu thuật yêu cầu chụp mạch vành, và một ống nhỏ được đưa vào mạch máu lớn ở cánh tay của tôi, tiếp theo là chất cản quang giúp bác sĩ dễ dàng nhìn thấy dòng máu chảy qua động mạch vào đến tim của tôi.
Chụp mạch cho thấy có tắc nghẽn.
Không phải là tắc nghẽn nhỏ, mà là tắc nghẽn 90% ở nơi động mạch phân đội. Cần phẫu thuật bắc cầu nối động mạch vành kép cũng như sửa chữa van hai lá.
Một cơn đau tim đang chờ đợi tôi.
Tôi vô cùng may mắn khi nhận được chẩn đoán cho mình khi tôi làm kiểm tra. Ca phẫu thuật của tôi kéo dài trong vài giờ và đã thành công. Khi tỉnh lại, tôi có thể thở lại bình thường. Tôi dành 8 ngày để hồi phục trong bệnh viện, và vài tháng sau đó để thực hiện một chương trình phục hồi chức năng tim mạch diện rộng, với việc cố gắng tập thể dục 3 lần một tuần trong khi kết nối với máy đo tim mạch và các thiết bị theo dõi khác. Đó là một việc khó khăn, nhưng thiết bị giám sát khiến tôi cảm thấy an toàn trong khi tập thể dục, và tôi hoàn thành chương trình, cảm thấy khỏe khoắn và mạnh mẽ, một điều may mắn mà tôi vô cùng biết ơn.
Mãi sau này tôi mới nhận ra rằng, sự nhầm lẫn ban đầu về chẩn đoán của tôi cũng giống như giai đoạn đầu của cuộc điều tra dựa trên DNA.
Không ai có thể liên kết tất cả các triệu chứng khác nhau của tôi lại với nhau cho đến khi gần như quá muộn. Hình ảnh chụp động mạch vào phút cuối đã tiết lộ mối liên hệ giữa tất cả chúng. Rối loạn nhịp nhanh trên thất là do tim bị phình to, trào ngược khiến tôi khó thở, trong khi đau lưng có thể do chứng đau thắt ngực,…
Tất cả đều ở đó, chờ đợi để được liên kết rồi phát hiện, nhưng không thành công trong nhiều năm.
Tại sao không? Một lý do khiến không một bác sĩ nào chẩn đoán chính xác cho tôi từ sớm có thể là do phụ nữ có xu hướng không biểu hiện các dấu hiệu truyền thống rõ ràng của một cơn đau tim đang đe dọa, giống như nam giới – đau ngực, đổ nhiều mồ hôi, cảm giác khó tiêu cực kỳ khó chịu. Nhưng sự thật là gia đình tôi có tiền sử không tốt về bệnh tim, và gen di truyền có thể không tốt. Bố tôi lên cơn đau tim lần đầu ở tuổi 57 – trẻ hơn tôi 10 tuổi vào năm 2017. Và ông nội của tôi (người chồng quá cố của nhà cái là bà nội tôi) qua đời vì một cơn đau tim ở tuổi 67. Tuy nhiên, ngay cả với lịch sử gia đình đó, không ai có thể xâu chuỗi sự việc, vì mỗi triệu chứng của tôi không có ý nghĩa rõ ràng nào hoặc gợi ý cho một chẩn đoán chính xác.
Tương tự như vậy, những kết quả trùng khớp ban đầu xuất hiện trong quá trình tìm kiếm DNA dường như thường không dẫn đến đâu và thậm chí những nghiên cứu sau đó có thể đem về một mớ manh mối của những cái tên dường như chẳng liên quan đến nhau. Có những lúc các kết nối mà bạn đang hy vọng tìm thấy chỉ đơn giản là không xuất hiện và dường như chẳng có ý nghĩa gì cả. Có thể người mà bạn nghĩ là họ hàng ruột thịt đã được nhận làm con nuôi, hoặc đổi tên, hoặc có một mối tình bí mật và điều đó ngăn cản bạn có được kết quả mà bạn biết rằng mình nên nhận được.
Bí ẩn vẫn không thể giải thích được một cách ngoan cố, một tập hợp các sự kiện gây phẫn nộ đơn giản là sẽ không liên kết với nhau.
Nhưng, tất nhiên, họ làm điều đó. Điều còn thiếu là một sự thấu hiểu sâu sắc – tầm nhìn đơn giản, rõ ràng một cách bất ngờ – biến những cái tên trên các cây phả hệ từ những mảnh ghép ngẫu nhiên thành một hình ảnh rõ ràng. Đây là những gì mà chúng tôi làm trong lĩnh vực điều tra di truyền phả hệ - chúng tôi dành hàng giờ đồng hồ để theo đuổi một sự thấu hiểu sâu sắc – điều sẽ giúp thu thập tất cả các manh mối lại với nhau và cuối cùng tìm ra danh tính khó nắm bắt của người bị tình nghi.
⚝ ⚝ ⚝
Khi cuộc sống của tôi cuối cùng cũng trở lại bình thường, đó là vào tháng 10 năm 2017 – 6 tháng sau lần đầu tiên Paul Holes liên hệ với tôi. Tôi thường rất giỏi trong việc trả lời điện thoại và thực hiện các nhiệm vụ, vì vậy, khi tôi trải qua nhiều tuần không đọc email, tôi ngạc nhiên nhận ra rằng ít nhất tôi không cho Paul biết lý do tại sao tôi mất tích. Trên thực tế, tôi hoàn toàn quên mất lời đề nghị của anh ấy.
Cuối cùng, vào tháng 10, tôi gọi lại cho anh ấy và giải thích những gì đã xảy ra với tôi.
“Anh vẫn cần giúp đỡ trong vụ án đó chứ?” Tôi hỏi.
“Chắc chắn rồi”, Paul trả lời.
Lần này, Paul cho tôi biết đối tượng chúng tôi tìm kiếm.
“Đó là Sát nhân Golden State”, anh nói.
⚝ ⚝ ⚝
Paul Holes có lẽ mong đợi một phản ứng mạnh khi anh ấy đề cập đến Sát nhân Golden State, nhưng biệt danh đó chẳng có ý nghĩa gì đối với tôi. Quay trở lại những năm 1970, tôi sống ở Buffalo, New York, và tôi quay trở lại miền bắc California sau khi Sát nhân Golden State trở nên mờ nhạt đã lâu trên các tiêu đề. Tôi chưa từng nghe nói về kẻ giết người hàng loạt này và không biết gì về hắn. Thế là tôi tìm đến Google để tìm hiểu về vụ án, không hề hay biết về sự đen tối độc ác mà mình sắp dấn thân vào.
Các bài báo về các tội trạng cá nhân của Sát nhân Golden State đã đủ gây phẫn nộ, nhưng trên thực tế có quá nhiều tội ác, quá nhiều hung bạo và chết chóc, đã khiến vụ án thêm phần nghiêm trọng đến choáng ngợp. Có ít nhất 13 vụ giết người tàn bạo. Hơn 50 vụ hãm hiếp. 100 vụ trộm và có thể nhiều hơn thế nữa. Bất kỳ hành động tàn ác nào chưa được biết hoặc chưa được báo cáo – tất cả chỉ diễn ra trong vòng 12 năm. Anh ta phạm tội nhiều hơn nhiều so với một trong những kẻ giết người hàng loạt khét tiếng, khủng bố khác của California: Kẻ săn đêm và Sát nhân Zodiac. Tôi thấy rằng đây là một thời đại khủng bố và hỗn loạn không giống với bất cứ điều gì tôi từng nghe nói đến – một cuộc triển lãm của những hành vi thực sự đồi trụy, tàn bạo; những cuộc sống bị kết thúc hoặc bị hủy hoại hoàn toàn mà không hề hối hận hay do dự; nền văn minh của những khu dân cư thân thiện bị nhạo báng bởi lòng sốt sắng muốn xâm phạm và phá hoại của một người.
Điều làm cho tội ác đó trở nên thậm chí còn khủng khiếp hơn là thành công của anh ta khi vẫn chưa ai biết đến và không thể biết được. Anh ta để lại manh mối, nhưng không có thứ gì thực sự tiết lộ anh ta là ai. Anh ta có nhiều chữ ký, nhiều kiểu mẫu thấy rõ – nhưng không có gì xác định được anh ta ngoài sự khó nắm bắt. Mỗi lần cuộc gây án tàn bạo đều trở nên trầm trọng hơn bởi thực tế phũ phàng rằng anh ta gần như chắc chắn sẽ thoát tội – và sự mong chờ bệnh hoạn rằng anh ta sẽ sớm gây án lần nữa.
Không ai biết anh ta trông như thế nào. Những người sống sót đã đưa ra mô tả, nhưng tất cả đều chỉ được phần nào – hầu hết thời gian, kẻ đột nhập đều đeo mặt nạ. Hình ảnh về kẻ tình nghi hình thành từ những mô tả này thông thường đến mức đáng lo ngại: một người đàn ông da trắng, cao khoảng 1m80, dáng người gầy, có thể là tóc vàng, có thể là tóc nâu nhạt. Các bản phác thảo rất đa dạng – một số mô tả anh ta với mái tóc ngắn, được chải gọn gàng sang một bên; những người khác thì mô tả là tóc tai bờm xờm, dài gần đến cổ áo, rẽ ngôi giữa. Các đặc điểm trên khuôn mặt của anh ta không có gì đặc biệt, mặc dù có một bản phác thảo mô tả anh ta với vẻ hơi chế nhạo, như thể khinh thường. Giọng nói của anh ta - để lại trên máy trả lời tự động trong hàng chục cuộc điện thoại đe dọa, gây ớn lạnh cho các nạn nhân – trầm, khàn và ma quái, nhưng có vẻ như đã được phóng đại để tạo hiệu ứng. Anh ta có vẻ quen thuộc với các loại súng và có suy đoán rằng anh ta có thể đã phục vụ trong quân đội hoặc có sự quan tâm đến quân đội, hoặc cơ quan thực thi pháp luật. Các bản phác thảo nghi phạm cho hình dung của một người đàn ông ở độ tuổi khoảng 25, 26. Khi tôi bắt đầu điều tra vụ án, người ta ước tính rằng độ tuổi bây giờ của anh ta khoảng từ 60 đến 75 tuổi.
Và đó là tất cả. Không có tật đi khập khiễng hoặc đặc điểm cơ thể đặc biệt nào có thể khiến anh ta nổi bật trong đám đông. Nói theo một cách nào đó thì không chỉ không biết tên mà còn không biết diện mạo của anh ta. Anh ta là một con số 0, một tấm bảng trắng mà mọi người có thể phóng chiếu những nỗi sợ hãi tồi tệ nhất của họ lên đó. Anh ta thậm chí không có dáng vẻ của con người. Không có các đặc điểm nổi bật, không có lòng trắc ẩn và sự kiềm chế, anh ta cũng có thể là một cỗ máy khủng bố.
Có vẻ như Sát nhân Golden State bí ẩn bắt đầu phạm tội ở mức độ nhẹ tại thị trấn Visalia, thuộc Thung lũng San Joaquin ở trung tâm California, ngay từ năm 1973: đột nhập, phá hoại, trộm cắp vặt những vật dụng khác thường như những tấm ảnh và heo đất. Một loạt tội trạng như vậy đã dẫn đến biệt danh đầu tiên của anh ta – Visalia Ransacker. Vào ngày 5 tháng 2 năm 1975, một giảng viên ngành báo chí tên là Claude Snelling nghe thấy tiếng động trong nhà mình ở Thung lũng San Joaquin vào khoảng 2 giờ sáng và chạm trán với một người đàn ông đeo mũ trùm trượt tuyết trong nhà để xe của anh. Kẻ đột nhập đang vật lộn với cô con gái 16 tuổi của Snelling, cô bé đã bị kéo ra khỏi phòng ngủ của mình.
Bất chợt kẻ đột nhập rút súng và bắn hai phát vào Snelling khiến anh ấy loạng choạng ngã ngược vào nhà của mình. Người đàn ông đeo mũ trùm trượt tuyết sau đó bỏ trốn. Snelling chết thảm trên xe cấp cứu trên đường đến bệnh viện.
Đây là vụ giết người đầu tiên của kẻ đột nhập - vụ giết người bố trước mặt người con gái trong đêm tối một cách hèn hạ, máu lạnh.
Các cuộc tấn công của anh ta vẫn tiếp tục, luôn giới hạn ở các thị trấn dân cư không mấy nhộn nhịp tại Trung tâm California, và chủ yếu là ở những ngôi nhà kiểu trang trại với lối đi được lát gạch gọn gàng và những bụi cây được cắt tỉa cùng những cây du, tuyết tùng và cây bách đứng lặng yên tạo ra sự cô lập vừa đủ để kẻ giết người nhầm lẫn ảo tưởng về sự an toàn.
Một năm sau khi bắn chết Claude Snelling, anh ta xuất hiện ở khu vực phía đông Sacramento, 211 dặm về phía bắc Visalia. Ở đó, vào tháng 6 năm 1976, anh ta đột nhập vào nhà một phụ nữ ở Rancho Cordova và cưỡng hiếp cô nhiều lần. Nhiều cuộc tấn công tiếp theo, tất cả đều nhằm vào những phụ nữ ở nhà một mình. Đến tháng 11, cảnh sát tin rằng là cùng một người đàn ông đã thực hiện 8 vụ cưỡng hiếp, trong đó có 4 vụ diễn ra chỉ trong một tháng.
“Nỗi sợ hãi bao trùm các khu dân cư thanh bình”, Sacramento Bee thẳng thắn nói khi mô tả các thị trấn nhỏ, “trong vòng vây của nỗi sợ hãi do một tên đàn ông vô danh đeo mũ trùm đầu gây ra”.
Khi đó, một biệt danh mới được tạo ra Ké hãm hiếp khu vực phía Đông.
Các cuộc tấn công càng thêm dữ dội. Carmichael, Citrus Heights, Orangevale – toàn bộ những thị trấn yên bình, tất cả đều thay đổi mãi mãi. Vào ngày 19 tháng 1 năm 1977, một người vợ nội trợ mang thai đang ở nhà một mình thì bị đánh thức lúc 4 giờ sáng bởi một người lạ trong phòng ngủ của cô. Cô bị trói và hãm hiếp nhiều lần. Năm ngày sau, một phụ nữ 25 tuổi ly thân với chồng và sống một mình, cô đang ngủ thì một người đàn ông xông vào, trói tay cô bằng dây thừng, đe dọa giết cô bằng dùi đục băng và cưỡng hiếp cô nhiều lần. Tháng 3 năm đó, một cô gái 16 tuổi có bố mẹ đi vắng vào cuối tuần, cô đi làm về lúc 10 giờ 45 phút tối và thấy một người đàn ông đang cầm rìu đứng trong phòng khách. Kẻ đột nhập đã tấn công và cưỡng hiếp cô hết lần này đến lần khác.
Tại một cuộc họp thảo luận về Kẻ hãm hiếp khu vực phía Đông, một nhân viên điều tra đã bày tỏ ý kiến rằng kẻ tấn công là một kẻ “nhát cáy” vì hắn chỉ tìm kiếm những phụ nữ ở một mình. Điều đó đã sớm thay đổi.
Vào tháng 10 năm 1977, một người đàn ông đeo mũ trùm trượt tuyết, trang bị dao và súng, đột nhập vào một ngôi nhà ở Sacramento qua ga ra. Cả hai vợ chồng đều ở nhà, và kẻ tấn công đã trói người chồng rồi hãm hiếp người vợ – trong khi hai đứa con của họ ngủ gần đó. Một tiêu đề trên tờ
Los Angeles TIMEs có nội dung là: “Kẻ hiếp dâm tuyên bố nạn nhân thứ 25”.
Kẻ phạm tội thường lén lút nhưng đôi khi lại trơ trẽn và ung dung. Các nạn nhân của anh ta thường nghe thấy tiếng anh ta lảng vảng quanh sân sau trước khi đột nhập vào nhà của họ. Anh ta suýt bị bắt hai lần, nhưng cả hai lần đều trốn thoát được cảnh sát bằng cách nhảy qua hàng rào và chạy vào rừng, điều này cho thấy anh ta rất tự tin vào thể lực của mình. Thi thoảng anh ta lẻn vào ngôi nhà trống một ngày trước khi tấn công để mở cửa sổ và cửa kính trượt, hoặc giấu dây thừng bên dưới ghế sofa để sau đó dùng trói nạn nhân. Có vài lần, anh ta gọi điện cho nạn nhân vào ngày hôm sau để chế nhạo cô ấy, hoặc đe dọa sẽ quay lại và giết cô ấy. Có một lần, anh ta gọi điện cho một nạn nhân chỉ để nói: “Chúc mừng Giáng sinh, lại là tôi đây!′ Anh ta thường dành hàng giờ trong nhà của mọi người và anh ta thích đột kích vào bếp của họ để lấy gà tây hoặc bánh táo giữa các cuộc tấn công. Một người sống sót kể lại rằng đã nghe thấy anh ta khóc trong một căn phòng khác trong khi cô ấy bị trói và bị bịt mắt; một người khác nghe thấy anh ấy khóc nức nở và nói đi nói lại “Mẹ ơi”. Một lần khác, anh ta nhắc đến cái tên “Bonnie”. Anh ta thường xuyên lục lọi trong các ngôi nhà để tìm những đồ vật riêng tư, kỳ quặc mà anh ta có thể mang theo bên mình, những chiến lợi phẩm nhỏ để chứng tỏ những hành động đáng ghê tởm của anh ta.
Anh ta thích thú về quyền lực của mình đối với những người bị bắt giữ – thích thú khiến họ khiếp sợ. Trò chơi của anh ta là khuất phục. Anh ta thường làm chói mắt những phụ nữ bằng đèn pin ngay khi có tiếng kẽo kẹt của ván sàn hoặc tiếng ngáp khi cánh cửa mở ra đánh thức họ. Thông thường, anh ta bắt những người phụ nữ trói chồng mình lại, sau đó anh ta đặt một chồng bát đĩa lên lưng họ. Nếu bát đĩa kêu lạch cạch thì anh ta sẽ cảnh báo những người chồng rằng anh ta sẽ giết vợ của họ rồi giết họ. Sau đó, anh ta bức ép người vợ sang một phòng khác, nơi anh ta cưỡng hiếp cô nhiều lần. Các nạn nhân khác nhau bị ám ảnh bởi những ký ức dai dẳng khác nhau về sự giam cầm không thể tưởng tượng được mà họ đã phải chịu đựng – tiếng leng keng nhẹ nhàng của những chiếc chuông lay động, mùi nước thơm sau khi cạo râu nồng nặc, giọng nói thì thào kỳ lạ của kẻ đột nhập.
Trong khoảng thời gian từ 1976 đến 1979, anh ta đã hãm hiếp ít nhất 50 phụ nữ, và có thể nhiều hơn thế nữa. Hai người trong số những nạn nhân của anh ta mới 13 tuổi.
Anh ta là một cơn ác mộng trong cuộc sống. Bất cứ ai cũng có thể là nạn nhân tiếp theo, và vì vậy mọi người đều sống trong sợ hãi. Anh ta đột nhập vào các ngôi nhà nhưng cũng xâm chiếm vào trong suy nghĩ của cư dân ở các thị trấn và thành phố trên khắp vùng Bắc California, khiến mọi người phải thay đổi cách sống. Họ bắt đầu để đèn sáng ngoài hiên suốt đêm. Họ thay ổ khóa mới liên tục. Ở một số gia đình, các thành viên ngủ theo ca. Một cậu bé có cửa trượt trong phòng ngủ đã chia sẻ với tôi rằng, cậu ấy đã mang khẩu súng BB của mình đi ngủ mỗi tối. Con quái vật đã phá hủy tất cả những gì tốt đẹp và bình thuờng.
Và, tất nhiên, anh ta đã kết liễu những mạng sống một cách tàn nhẫn và độc ác.
⚝ ⚝ ⚝
Keith và Patti Harrington là cặp vợ chồng mới cưới khi họ gặp anh ta tại ngôi nhà ở Laguna Niguel của họ vào cuối ngày 21 tháng 8 năm 1975. Anh ta đã dùng một vật tày để giết cả hai người họ – vụ giết hai người cùng lúc đầu tiên của anh ta.
Brian và Katie Maggiore đang đi dạo với chú chó của họ, cách nhà họ ở Rancho Cordova không xa vào lúc 9 giờ tối khi anh ta chạm mặt họ trên phố. Họ bỏ chạy và anh ta đã bắn cả hai từ phía sau, giết chết họ.
Anh ta đã theo dõi Robert Offerman và vợ Debra, cả hai đều là bác sĩ, vào ngày 30 tháng 12 năm 1979, anh ta đột nhập vào chung cư Avenida Pequena của họ ở Goleta. Anh ta hãm hiếp Debra và giết cả hai vợ chồng. Anh ta dùng một khúc củi để đánh hai vợ chồng người bác sĩ ở Ventura, và anh ta đã giết một cặp vợ chồng trẻ đang trông nhà cho một người bạn ở Goleta. Anh ta hãm hiếp và giết Janelle Lisa Cruz, 18 tuổi, tại nhà của cô ở Irvine trong khi bố mẹ cô đi nghỉ mát.
Hóa ra, Janelle là nạn nhân cuối cùng được biết đến của anh ta. Sau năm 1986, anh ta không dính dáng đến bất kỳ tội trạng nào khác. Tính hết tất cả, anh ta đã trực tiếp gây án với hơn 70 người, và hàng chục nghìn người khác đã may mắn không gặp phải anh ta, nhưng không may mắn phải sống trong khu vực anh ta hoành hành. Đi sâu vào các chi tiết tội ác của anh ta, như tôi làm, đó là để tận mắt chứng kiến những điều chỉ có thể dùng từ ác độc tràn lan, khủng khiếp để miêu tả.
Càng đọc về tội ác của anh ta, tôi càng quyết tâm phải xác định anh ta cho bằng được. Rất nhanh chóng, vụ việc trở thành vấn đề cá nhân đối với tôi. Tôi có thể hiểu tại sao rất nhiều người khác bị ám ảnh bởi việc bắt anh ta trong nhiều năm – cảnh sát cấp hạt, thám tử, cảnh sát cấp thành phố, nhà báo, những người đam mê tội phạm. Cứ nghĩ rằng con quái vật này vẫn tự do trên đường phố thì thật khó chịu và không thể dung thứ.
Vào năm 2001, những vụ hãm hiếp chưa tìm được hung thủ cuối cùng đã được kết nối với các vụ giết người thông qua kết quả trùng khớp DNA, tạo ra một vụ án lớn hơn, lộn xộn hơn - một vụ án không kém phần nan giản. Nhà văn Michelle McNamara, là một blogger tội phạm thực thụ và một trong những người bị ám ảnh, đã đặt ra biệt danh gây ấn tượng trong năm 2013: Sát nhân Golden State. Đã có nhiều kẻ giết người hàng loạt chưa bao giờ bị bắt Sát nhân Zodiac, Freeway Phantom, kẻ giết người hàng loạt ở Long Island – nhưng dường như không có kẻ nào để lại quá nhiều manh mối, chữ ký và thông tin cá nhân, gia đình đầy đủ, cũng như là thủ phạm vẫn còn xa tầm với.
Từ những ngày đầu trong vụ gây án của anh ta, khi 6 nhân viên cảnh sát điều tra và 3 đặc vụ FBI được giao nhiệm vụ toàn thời gian để tìm bắt hắn, cho đến ngày Paul Holes gọi cho tôi sau nhiều thập kỷ, Sát nhân Golden State đã là một trong những kẻ bị săn đuổi ráo riết nhất trong lịch sử. Nhiệm vụ đã kết thúc nhưng kẻ giết người vẫn chưa xác định được.
Rất ít người dốc công sức truy bắt kẻ giết người nhu Paul Holes.
⚝ ⚝ ⚝
Paul lớn lên ở nhiều nơi – thành phố Salt Lake, Washington DC, San Antonio – trước khi gia đình anh định cư ở trung tâm California trong thời gian tương đối dài, ngay giữa khu vực phạm tội rộng lớn của Sát nhân Golden State. Bố của anh ấy làm việc trong Lực lượng Không quân, còn Paul là một “cậu lính con”. Lấy cảm hứng từ chương trình truyền hình yêu thích của mình, Quincy M.E., kể về một bác sĩ pháp y của hạt, Paul đã lên kế hoạch theo học trường y và trở thành một nhà bệnh lý học pháp y. Nhưng điểm số của anh ấy không đủ tốt để theo ngành ấy, thay vào đó, anh ấy lấy bằng Cử nhân Khoa học Hóa sinh.
Sau khi nhìn thấy một gian tại hội chợ việc làm có mô hình của một hiện trường vụ án – “một anh chàng nằm trên sàn bếp với vũng máu quanh đầu” – Paul chuyển sự quan tâm sang lĩnh vực tội phạm học và vào năm 1994, anh nhận việc là một nhân viên điều tra cho văn phòng Sở Cảnh sát hạt Contra Costa ở Martinez, California. Động lực cuối cùng thúc đẩy anh là cuốn sách mà bố mẹ đã tặng anh ấy vào ngày sinh nhật thứ 21 của mình - Sexual Homicide (tạm dịch: Cưỡng hiếp giết người), của nhà săn lùng tội phạm lỗi lạc của FBI – John Douglas. Paul nói: “Tôi đam mê các phần việc điều tra và pháp y của công việc này, nhưng khi đọc cuốn sách đó, tôi cũng nắm được các khía cạnh về hành vi của cuộc chiến chống tội phạm”.
Vào một ngày vào năm 1994, anh thả bộ vào thư viện mới được xây dựng cho Sở Cảnh sát bởi một nhóm tại UC Berkeley. Anh ấy nói: “Tôi là một đứa trẻ mới bắt đầu hành trình của mình và tôi thường xuyên ở trong thư viện đó, xem xét các tập tin”. Trong một lần đến thư viện, anh ấy để ý thấy một tủ tài liệu bị kẹt trong một góc, nổi bật một bên. Tò mò, anh mở ngăn kéo dưới cùng ra trước. “Nó chứa đầy những tập đựng tài liệu cũ, và trên các trang tài liệu của chúng có ghi từ EAR được viết bằng bút đánh dấu màu đỏ”. Anh biết rằng từ này là viết tắt của East Area Rapist – Kẻ hãm hiếp khu vực phía Đông.
Paul khó có thể tin được. Một kẻ hiếp dâm hàng loạt ở khu vực vịnh, ngay nơi anh lớn lên? Và anh ta vẫn chưa bị bắt hoặc thậm chí không thể xác định được? Paul đã kiểm tra các hồ sơ vụ án và nghiền ngẫm chúng bất cứ khi nào anh ấy có thời gian. Thời hiệu đối với các tội về tình dục đã hết từ lâu, vì vậy, Paul nói, nghiên cứu về chúng “giống như một bài tập học thuật hơn, chứ không phải nghiên cứu về một vụ án thực tế cần giải quyết”.
Tuy nhiên, anh vẫn thấy được hàng núi các bằng chứng hấp dẫn, và thông qua một chương trình pháp y mới về DNA trong phòng nghiên cứu tội phạm của sở, anh đã có thể đạt được một bước tiến tuy nhỏ nhưng đáng kể trong vụ án: Paul đã chứng minh một cách thuyết phục rằng 3 trong số các vụ cưỡng hiếp, những vụ duy nhất mà anh có được bằng chứng DNA, đã được thực hiện bởi cùng một người đàn ông.
Điều mà Paul không thể thu thập được – điều mà dường như không ai có thể thu thập được – là danh sách những kẻ tình nghi. Paul gọi tới một Trung úy cấp cao và hỏi một câu cơ bản: Anh có hoặc đã từng có một hoặc hai nghi phạm chính nào chưa?
Câu trả lời của Trung úy rất rõ ràng.
“Chúng tôi không có ai cả”, anh ấy nói. “Những người chúng tôi nghĩ có thể là nghi phạm đã bị loại bỏ. Bây giờ, chúng tôi không có ai cả”.
Paul không có lựa chọn nào khác ngoài việc cố gắng tìm kiếm với hy vọng mong manh. Anh ấy tập hợp danh sách của tất cả các tù nhân nam trong Cục Cải huấn California, danh sách này có tới 40.000 cái tên. Một danh sách khác thậm chí còn hoành tráng hơn: tất cả những người có trong mã zip hiện trường vụ án vào thời điểm xảy ra vụ án. Danh sách đó chứa hàng chục nghìn cái tên.
Paul nói: “Không có cách nào để thực sự sắp xếp được tất cả những cái tên đó. Báo cáo của nhân viên điều tra, hồ sơ công, danh sách nhà tù – đó chỉ là một số lượng lớn người để cố gắng thu hẹp”.
Trong những năm qua, vụ án đã có thể được lật lại nhờ vào tiến bộ kỹ thuật này hay tiến bộ kỹ thuật khác, nhưng, một cách ngoan cố, nó vẫn là một vụ án chưa có lời giải. Paul thậm chí đã trả lại các tập tài liệu cũ vào ngăn kéo dưới cùng của tủ hồ sơ, ngôi nhà cô độc của các nạn nhân trong tương lai gần, và có lẽ là mãi mãi.
Tuy nhiên, Paul đã không từ bỏ vụ án.
Cuối cùng anh được thăng chức Sĩ quan chỉ huy tại Sở Cảnh sát, một vị trí mà anh thấy quá hành chính. Một lần nữa, anh đã một mình lục lại tủ tài liệu trong thư viện, sau hơn 10 năm rời xa vụ án, lục lại những tập tài liệu cũ quen thuộc.
Trong những tháng cuối cùng làm việc tại Sở Cảnh sát, Paul muốn nỗ lực một lần cuối cùng và quyết liệt để bắt được người đàn ông đã tiêu tốn rất nhiều giờ suy nghĩ của anh.
Bây giờ tôi là một phần của lần cuối cùng đó.
⚝ ⚝ ⚝
Sau khi ký nhận làm việc với Paul Holes vào cuối năm 2017, tôi nóng lòng bắt đầu thu thập hồ sơ về người đàn ông mà tôi đang tìm kiếm. Tôi biết có một hồ sơ tổng hợp Ảnh chụp nhanh Sát nhân Golden State được thực hiện bởi phòng thí nghiệm DNA đã từng điều tra vụ án, và tôi hỏi Paul liệu tôi có thể xem nó không. Anh ấy giải thích rằng, vì tôi là dân thường chứ không phải nhân viên thực thi pháp luật nên anh ấy không được phép cung cấp cho tôi bất kỳ tài liệu chính thức nào. Tất cả những gì anh ấy gửi cho tôi là một trang trong báo cáo của phòng thí nghiệm mô tả thông tin về tổ tiên của kẻ giết người, mà sau này tôi phát hiện ra, thậm chí nò còn không hoàn toàn chính xác. Paul đã không gửi cho tôi bất kỳ dữ liệu kiểu hình nào – màu tóc, màu mắt, làn da có tàn nhang hay không có tàn nhang và các thông tin khác có thể hữu ích.
Cho đến hiện tại, tôi báo cáo cho cả Paul và luật sư bên FBI, Steve Kramer, nhưng vì Paul đang trong quá trình hoàn tất các vụ án được giao trước khi nghỉ hưu nên Steve Kramer trở thành cấp trên duy nhất của tôi trong cuộc điều tra. Steve được chỉ định làm việc tại văn phòng làm việc tại hiện trường của FBI ở Los Angeles, và tôi nhờ anh ấy đến đó để yêu cầu một bản sao của Hồ sơ Ảnh chụp nhanh. Steve rất thân thiện nhưng anh ấy không muốn lãng phí thời gian. Anh ấy cũng nói rằng mình không thể gửi cho tôi bất cứ thứ gì. Tôi chỉ đơn giản là không được phép xem bất kỳ tài liệu chính thức nào liên quan đến vụ án.
“Anh đang yêu cầu tôi xác định danh tính của gã này và anh sẽ không cung cấp cho tôi bất kỳ thông tin nào?” Tôi hỏi với giọng điệu nghe có vẻ thiếu kiên nhẫn hơn tôi dự định.
“Điều đó không phụ thuộc vào tôi”, Steve nói. “Điều đó phụ thuộc vào hạt Orange. Họ sẽ không để bất kỳ thông tin nào rò rỉ”.
Hạt Orange chỉ là một trong những hạt của California mà Sát nhân Golden State đã tấn công. Như Paul Holes cũng đã giải thích cho tôi, có rất nhiều vấn đề chính trị nội bộ đang diễn ra giữa các hạt và một vài mối hận thù đã có từ lâu trước khi tôi tham gia vụ án. Dù lý do là gì, điều đó có nghĩa là tôi sẽ không có quyền sử dụng bất kỳ giấy tờ chính thức nào.
Điều này thật khó chịu, nhưng tôi từng trải qua những cuộc tranh cãi như vậy giữa các bộ phận trước đây. Khi còn là sinh viên cao học năm thứ nhất tại UC San Diego, tôi vướng vào một cuộc cạnh tranh giữa hai phòng nghiên cứu do hai giáo sư giám sát, và tôi thậm chí còn bị một nghiên cứu sinh sau tiến sĩ vô liêm sỉ buộc tội làm hư hỏng một trong các phòng nghiên cứu. Tôi hiểu sự cạnh tranh giữa các bộ phận có thể cản trở năng suất như thế nào.
Tôi cũng biết rằng, có thể bắt đầu bước vào một vụ án khi hầu như không có gì để làm việc mà vẫn giải quyết được vụ việc – như tôi làm với Dự án Lisa Jensen.
Và điểm mấu chốt, tôi chỉ cần một thứ để xác định Sát nhân Golden State – DNA của anh ta.
Nhưng đó cũng là một vấn đề.
Rõ ràng, chúng tôi không có DNA của anh ta.
Trong quá trình phạm tội kéo dài 12 năm của mình, Sát nhân Golden State đã để lại vô số bằng chứng DNA, chủ yếu là tóc, tế bào da và tinh dịch được tìm thấy tại nhiều hiện trường vụ án của hắn. Tuy nhiên, trong nhiều thập kỷ sau đó, mỗi tiến bộ mới trong công nghệ về DNA đều dẫn đến việc một số bằng chứng đó được sử dụng để tiến hành bất kỳ thử nghiệm mới nào, với hy vọng tìm ra những đầu mối mới.
Ví dụ, vào cuối những năm 1980, FBI đã phát triển một cơ sở dữ liệu DNA quốc gia được gọi là Hệ thống Chỉ số Kết hợp DNA (Combined DNA Index System), viết tắt là CODIS. Về cơ bản, CODIS là một kho lưu trữ khổng lồ các hồ sơ DNA lấy từ tội phạm mà cơ quan thực thi pháp luật có thể so sánh với các mẫu DNA từ hiện trường vụ án. Ngay khi CODIS hoạt động, các viên chức làm việc trong vụ án được gọi là vụ án Kẻ hiếp dâm khu vực phía Đông đã gửi các mẫu DNA mà họ lưu giữ từ các hiện trường vụ án trước đó.
Thật không may, những mẫu đó không khớp với bất kỳ hồ sơ DNA hiện có nào trong CODIS. Cơ sở dữ liệu mới tuy dồi dào nhưng có giới hạn – nếu thủ phạm bạn đang tìm không có tiền án tiền sự, DNA từ hiện trường vụ án mà bạn lấy được sẽ không có ích gì nhiều.
Các xét nghiệm DNA ban đầu cũng yêu cầu một lượng tương đối lớn nguyên liệu là DNA chất lượng cao. Điều này khiến nguồn cung cấp DNA của Sát nhân Golden State thậm chí bị giảm nhanh hơn. Các nhà điều tra đã phải cân bằng mong muốn bắt kịp công nghệ DNA mới với nguy cơ cạn kiệt nguyên liệu DNA để thử nghiệm. Chỉ trong vài năm gần đây, các phương pháp xét nghiệm mới đã phát triển đến mức lượng DNA cần để xét nghiệm chính xác ít hơn nhiều, điều đó có nghĩa là DNA từ hiện trường vụ án sẽ tồn tại lâu hơn - nhưng vẫn không phải là mãi mãi.
Đó là thực tế của vụ án Sát nhân Golden State. Theo cách nào đó, đây là một cuộc chạy đua tuyệt vọng giữa công nghệ cải tiến một cách chóng mặt và nguồn cung cấp DNA của kẻ giết người đang cạn kiệt nhanh chóng. Điều gì sẽ xảy ra trước bước đột phá quan trọng trong phân tích DNA giúp xác định kẻ giết người, hay mẫu DNA cuối cùng bị lãng phí vào một ngõ cụt khác? Ai sẽ chiến thắng cuộc đua – người tốt hay kẻ sát nhân?
Vào thời điểm Paul Holes gọi cho tôi vào tháng 3 năm 2017, Paul đã sử dụng hết DNA thu được từ hiện trường vụ án của Sát nhân Golden State mà anh ấy có quyền sử dụng. Anh ấy sẽ phải tìm đến một hạt khác vẫn còn DNA lưu giữ và sẵn sàng chia sẻ nó với anh.
Nơi bắt đầu rõ ràng là hạt Orange, hạt đông dân thứ ba trong tiểu bang, và là hiện trường của 4 vụ giết người của Sát nhân Golden State.
Vào mùa thu năm 2017, vào khoảng thời gian tôi có thể nghiêm túc giải quyết vụ án, Paul đã liên hệ với Sở Cảnh sát hạt Orange để được giúp đỡ.
Họ đã từ chối anh ấy.
Lại một lần nữa, tôi rất ngạc nhiên. Làm sao các quan chức từ các hạt lân cận có thể không tìm cách hợp tác để giải quyết một vụ án khét tiếng như vậy? Với giọng điệu cam chịu, Paul một lần nữa trích dẫn lại một mạng lưới các cuộc tranh cãi và ác cảm nội bộ dường như chi phối sự hợp tác giữa các hạt ở California.
“Đó là hạt Orange”, anh giải thích. “Đấy đơn giản là cách của họ”.
Nhưng hóa ra, cuộc đua vẫn chưa kết thúc – và việc không lấy được mẫu từ hạt Orange lại là một may mắn giấu mình.
⚝ ⚝ ⚝
Trong khi Paul Holes dò xuống danh sách các hạt ở California để tìm kiếm mẫu DNA, tôi bắt đầu xây dựng hồ sơ đầu về kẻ giết người hàng loạt với thông tin ít ỏi mà tôi có, và với bất cứ điều gì tôi có thể suy ra từ các bài báo và hồ sơ công.
Tôi biết gì về nghi phạm? Chà, tôi nghĩ, hãy bắt đầu với tuổi tác của anh ta. Tôi biết anh ta bắt đầu hành vi cưỡng hiếp vào giữa những năm 1970, và tôi phỏng đoán rằng khi anh ta chuyển hướng từ trộm cắp sang cưỡng hiếp vào năm 1976, anh ta ít nhất phải 20 tuổi. Tại sao tôi lại nghĩ như vậy? Bởi anh ta không thực hiện hành vi hiếp dâm chỉ một lần, anh ta đã thực hiện nó nhiều lần. Nếu chúng tôi đang tìm kiếm một kẻ chỉ thực hiện một vụ tấn công, tôi sẽ phải tính đến khả năng thủ phạm có thể ở độ tuổi nào, chẳng hạn như 15, và vụ tấn công đó là một hành vi phạm tội bốc đồng, độc nhất hay không. Nhưng xét đến việc anh ta đã tấn công thường xuyên như vậy – và rằng anh ta có thể trốn thoát cảnh sát bằng cách leo qua những hàng rào cao và vượt thoát khỏi họ trong rừng – tôi đoán anh ta phải ít nhất 20 tuổi khi bắt đầu gây án. Anh ta phải có năng lực thể chất ở một mức độ nhất định. Một cậu bé thì không thể thực hiện những hành động ghê tởm, thường là vất vả này.
Đây là những tội ác của một người đàn ông.
Vì vậy, nếu anh ta từ 20 tuổi trở lên vào năm 1976, thì anh ta phải sinh năm 1956 hoặc sớm hơn. Anh ta rất có thể sống ở California, có thể là Bắc California, và có lai lịch liên quan đến quân đội hoặc công việc thực thi pháp luật. 40 năm trước, anh ta được mô tả là lực lưỡng, cao khoảng 1m80 và có mái tóc vàng hoặc nâu nhạt. Ngoài ra, không có nhiều tài liệu mà tôi có thể sử dụng để xây dựng hồ sơ, mặc dù tôi có thể lấy thêm một số thông tin, chẳng hạn như màu mắt, từ DNA của anh ta.
Paul Holes không chỉ xây dựng hồ sơ về thể chất và tâm lý mở rộng của riêng mình mà còn mô tả chi tiết hồ sơ của mình như một phần của bộ phim truyền hình dài tập gồm 4 phần. Bộ phim được phát sóng ngay trong khoảng thời gian tôi bắt đầu tham gia vụ án, và tôi xem cả 4 phân đoạn và ghi chép lại.
Một trong những giả thuyết của Paul là, vì nhiều vụ cưỡng hiếp đã xảy ra trong các khu dân cư đang phát triển, Sát nhân Golden State có thể đã làm nghề có liên quan đến bất động sản, chẳng hạn như môi giới hoặc nhà phát triển, hoặc có thể là làm kinh doanh về công trình xây dựng.
Hồ sơ của Paul chủ yếu dựa trên giả định, trong khi hồ sơ của tôi chỉ bao gồm thông tin thực như ngày sinh và địa lý theo tính toán cùng các đặc điểm thể chất quan sát được mà tôi sẽ bổ sung thêm thông tin được tiết lộ từ DNA của kẻ giết người.
Trong hai tháng – tháng 10 và tháng 11 năm 2017 – Paul đã chẳng thu hoạch được gì trong cuộc tìm kiếm DNA cho công cuộc của chúng tôi. Nhiều nhân viên điều tra ở hạt khác cũng đã dùng hết nguyên liệu DNA hoặc không đủ để chia sẻ hoặc có các mẫu quá pha tạp với DNA của nạn nhân để sử dụng nhiều. Để đạt được kết quả như mong muốn, chúng tôi cần một mẫu DNA từ hiện trường vụ án của Sát nhân Golden State, tốt nhất là một nguồn duy nhất, không bị nhiễm bẩn. Điều này khiến hạt Orange trở thành biện pháp duy nhất.
Lúc ấy thì tôi không biết, mặc dù kể từ đó tôi chắc chắn đã hiểu ra, rằng việc giải quyết các vụ tìm DNA hoặc các vụ án khó nhằn dường như thường cần đến một bước ngoặt ngẫu nhiên của định mệnh – một khoảnh khắc khi thứ ta không ngờ tới lại xảy ra bất chấp tính khả thi và cuối cùng lại đúng là thứ ta cần để tiếp tục. Khi điều ấy xảy ra, cứ như thể cả vũ trụ đang cùng thúc đẩy vụ án. Một tài liệu được cho là đã bị phá hủy được tìm thấy; một người từ chối nói chuyện đã thay đổi ý định; thông tin từng là hoàn toàn không thể truy cập thì giờ không như vậy nữa. Tôi gọi những diễn biến may mắn này là thiên thần hộ mệnh của tôi.
Trong trường hợp này, đó chính là một trong những nạn nhân đáng thương của kẻ giết người hàng loạt – một trong hai người bị anh ta sát hại dã man nhất – người đã vươn tới từ quá khứ, qua hàng chục năm im lặng, và cho chúng tôi thứ mà mình cần nhất.
⚝ ⚝ ⚝
Mọi thứ dường như thay đổi.
Một cánh cửa phụ thường được mở để cho những người làm vườn vào đã bị khóa. Cửa trước vẫn mở, mặc dù thường thì không. Những tờ báo dùng trong 3 ngày được chất thành đống trước hiên nhà. Trong nhà, phòng khách trông bừa bộn, đệm sofa đặt không đúng chỗ, dù nhà cửa luôn được dọn dẹp ngăn nắp. Tiếng chuông báo thức vang lên sau cánh cửa phòng ngủ, mặc dù đã gần trưa.
Gary Smith, khi đó 12 tuổi, đạp xe đến nhà của bố mình ở hạt Ventura, California để cắt cỏ, công việc hàng tuần của cậu, và cậu không biết tại sao mọi thứ lại có vẻ kỳ lạ vào ngày hôm đó, ngày 16 tháng 3 năm 1980. Cậu bước vào phòng ngủ của bố và nhìn thấy tấm trải giường được đắp lên trên hai người, và không thể lý giải được, một khúc củi nặng được đặt giữa họ trên giường. Gary từ từ kéo tấm trải giường sang một bên và nhìn thấy bố cậu, Lyman Smith, đang nằm ở đó.
Phần gáy của bố cậu bị lõm vào.
Gary đã gọi cho cảnh sát và bàng hoàng đợi họ đến trước hiên nhà. Ngôi nhà tràn ngập những nhân viên điều tra. Cả bố của Gary và mẹ kế của cậu, Charlene Smith, đều đã chết, bị đánh bởi một vật tày, có lẽ là khúc gỗ đẫm máu, mà kẻ đột nhập đã lấy từ đống gỗ bên ngoài ngôi nhà. Lyman Smith được tìm thấy trong tình trạng khỏa thân và mặt úp xuống, hai tay và mắt cá chân ông bị trói bằng một sợi dây dài từ rèm cửa. Charlene mặc một chiếc áo phông và mặt ngửa lên, cổ tay bà cũng bị trói. Cả hai đều bị trói bằng một nút thắt đặc biệt gọi là nút thắt dây buộc dao của thủy thủ hay nút thắt kim cương. Trong những ngày sau vụ giết hai mạng người cùng lúc tàn bạo, các tờ báo gọi kẻ tấn công vô danh là Sát nhân nút thắt kim cương (the Diamond Knot Killer).
Ngay sau khi các thi thể được tìm thấy, Trợ lý điều tra hạt Ventura vào thời điểm đó, bác sĩ Peter Speth, khi đó 43 tuổi, đã đến ngôi nhà. Không phải tất cả các bác sĩ pháp y đều đến hiện trường vụ án để lấy mẫu; họ thường lấy mẫu khi các thi thể được đem đến phòng nghiên cứu tội phạm. Nhưng bác sĩ Speth hầu như luôn có mặt tại hiện trường của vụ cưỡng hiếp. Ông tin rằng việc di chuyển và vận chuyển các cơ thể khiến chất lỏng, tinh dịch trong khoang cơ thể dịch chuyển và trộn lẫn, ảnh hưởng đến độ tinh khiết của mẫu vật được lấy trong phòng nghiên cứu sau đó.
Trong phòng ngủ của gia đình Smith, bác sĩ Speth đã tới để làm việc.
Vì xét nghiệm DNA vẫn chưa thể thực hiện được vào năm 1980 nên bác sĩ Speth tập trung vào các xét nghiệm về nhóm máu và enzyme, có thể được sử dụng để xác định các nghi phạm khả quan, với điều kiện là các mẫu vật càng mới càng tốt. Sử dụng một kit tiêu chuẩn dùng cho tấn công tình dục đã được tạo ra chỉ vài năm trước đó, bác sĩ Speth sử dụng một miếng gạc để lấy mẫu từ âm đạo của Charlene, và đặt miếng gạc, đầu bông, vào một giá các lọ đựng. Ông làm khô chiếc lọ trong không khí, đậy kín nó bằng chất hút ẩm dạng viên nang và cho đá khô mà ông mang theo đến hiện trường vào. Khi ông ấy quay lại phòng nghiên cứu pháp y hạt Ventura, chiếc ống được đậy kín đã được đưa vào tủ đông.
Quá trình diễn ra suôn sẻ và không có sự cố nào, và bác sĩ Speth có được mẫu vật nguyên mới mà ông cần. Về lý thuyết, công việc của ông tại hiện trường vụ án lẽ ra đã hoàn thành. Nhưng không phải vậy.
Trong phòng ngủ của ngôi nhà bị xâm phạm nghiêm trọng của Smith, bác sĩ Speth đã làm một việc mà không thuộc bất kỳ quy tắc nào, không bắt buộc đối với bất kỳ nhân viên điều tra nào, và không phải là thông lệ của bất kỳ bác sĩ pháp y nào ở bất cứ đâu – không phải vào năm 1980, và không phải ngày nay.
Nếu như Peter Speth không phải là nhân viên điều tra duy nhất trên thế giới thường xuyên làm những gì mà ông đã làm tiếp đó, ông ấy tin như vậy, thì ông chắc chắn là một trong số rất ít những người hành nghề pháp y làm như vậy.
⚝ ⚝ ⚝
Trong nhiều năm, Paul Holes đã luôn cẩn thận sử dụng nguyên liệu DNA từ 3 vụ án xảy ra ở hạt Contra Costa của Sát nhân Golden State. Tuy nhiên, anh ấy không có lựa chọn nào khác ngoài việc lại sử dụng các mẫu mỗi khi có bước đột phá trong công nghệ DNA. Những tiến bộ trong phân tích DNA bằng cách sử dụng Y-STR là các đoạn lặp song song ngắn, trên nhiễm sắc thể Y của nam giới, có vẻ đủ triển vọng để Paul dành ra 6 năm và phần nguyên liệu DNA cuối cùng anh có nghiên cứu công nghệ mới để cố gắng tìm ra tên họ kẻ tình nghi. Thật không may, anh ấy lại ra về tay trắng. Không có kết quả trùng khớp hữu ích nào, cho thấy những người đàn ông thuộc nhánh bên nội của nghi phạm là những người nhập cư gần đây.
Khi tôi tham gia vụ án, Paul quyết tâm tìm thêm nguyên liệu DNA của kẻ giết người. Một cách kiên nhẫn, anh ấy tiếp cận các công tố viên ở các hạt khác – nơi kẻ giết người đã gây án và giải thích tình hình của anh ấy.
“Anh còn ít DNA nào từ vụ án không?” Anh sẽ hỏi từng người.
Hầu hết họ đều trả lời không – hoặc không sẵn lòng chia sẻ những gì họ có.
Cuối cùng, Paul và Steve Kramer đã báo lại ngắn gọn với Steve Rhodes, công tố viên hạt
Ventura và là thành viên của Lực lượng Đặc nhiệm cho các Vụ án nan giải của hạt, về công nghệ mới mà tôi sử dụng để nhận dạng Lisa Jensen. Hạt Ventura là hiện trường của hai vụ giết người của Sát nhân Golden State – Charlene và Lyman Smith. Paul và Steve đã hỏi Rhodes liệu anh ấy có bất kỳ DNA nào từ hiện trường vụ án của Sát nhân Golden State để chia sẻ không.
“Để tôi tìm xem”, Rhodes nói.
Ít nhất câu trả lời không phải là không.
Rhodes gọi cho phòng Pháp y hạt Ventura và yêu cầu một kỹ thuật viên ở đó xem qua các bộ kit dùng cho tấn công tình dục được cất giữ trong tủ đông của phòng thí nghiệm.
Hóa ra bác sĩ pháp y trưởng của hạt, bác sĩ Ann Bucholtz, gần đây đã bắt đầu quá trình thu dọn tủ đông lộn xộn của phòng nghiên cứu, nơi chứa đầy các mẫu vật và bằng chứng khác mà dường như không ai cần đến. Nhiều mẫu được chuyển đến từ tủ đông cũ hơn và nếu quá trình vận chuyển đó xử lý không đúng cách, có khả năng các mẫu bị tan băng và hỏng. Bác sĩ Bucholtz đã giao nhiệm vụ dọn dẹp tủ đông cho một kỹ thuật viên và nói với cô ấy: “Cô có thể vứt bỏ mọi thứ”.
Kỹ thuật viên, Janelle Payne, đã kiểm tra các mẫu một cách cẩn thận. Ở phía dưới cùng của tủ đông, cô tìm thấy một cái bình, và trong bình là một bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm cũ nhưng vẫn được đậy kín và các túi bằng chứng được niêm phong khác. Cô ngạc nhiên khi tìm thấy một bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm chưa được mở, vì hầu như các bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm đều đã được mở ra và các mẫu đã sớm được phân tích trong một cuộc điều tra. Tuy nhiên, đây là một bộ hoàn toàn nguyên vẹn. Điều đó đủ khác thường để Payne mang bộ kit đưa tới ME.
“Tại sao chúng ta lại có bộ kit cũ chưa mở này?” Cô hỏi Bucholtz.
“Tôi không biết. Để tôi gọi cho phòng công tố”.
Công tố viên mà Bucholtz nói cũng không biết bộ kit đó thuộc về ai. Tuy nhiên, cuối cùng, sự tồn tại của bộ kit đã được Steve Rhodes, nhân viên điều tra hạt Ventura biết đến – người mà Paul Holes và Steve Kramer đã nhờ để tìm DNA của Sát nhân Golden State.
Rhodes đã hỏi tên và ngày tháng trên bộ kit đó.
Tên trên đó là Charlene Smith, và thời gian là năm 1980.
⚝ ⚝ ⚝
Peter Speth từ lâu đã muốn trở thành một nhà bệnh lý học – chuyên gia y khoa tiến hành các xét nghiệm trong phòng nghiên cứu, nghiên cứu các mô cơ thể và giúp đưa ra chẩn đoán. Speth nói: “Nhà bệnh lý học là bác sĩ của bác sĩ. Bạn phải biết mọi bệnh tật ở mọi bộ phận của cơ thể, và bạn phải có khả năng nhận ra nó bằng cảm giác mà nó đem lại, và đơn giản bằng cách đánh giá qua mắt nhìn. Tại sao người này bị chảy máu từ ruột? Đây là loại u não gì? Bạn cần nhiều năm đào tạo để trở thành một nhà bệnh lý học”.
Bác sĩ Speth đã trải qua khóa đào tạo đó và trở thành một nghiên cứu sinh dưới sự hướng dẫn của bác sĩ Boyd Stephens, bác sĩ pháp y trưởng đầu tiên ở San Francisco, đồng thời là một chuyên gia nổi tiếng trong giới bệnh lý học pháp y. Bác sĩ Speth nói: “Ông ấy là một người độc đáo ở chỗ ông ấy đến mọi hiện trường vụ án và tự coi mình là ông chủ ở đó. Không nơi nào khác có bác sĩ pháp y chịu trách nhiệm điều tra và các nhà tội phạm học khác ngoài hiện trường vụ án”.
Tiến sĩ Speth, người đi khắp nơi với chiếc xe Renault nhỏ màu đỏ (số hiệu điện đàm của ông ấy là “Red Rascal”) đã đi cùng với Stephens đến mọi hiện trường vụ án và học cách trở nên năng nổ và kiên trì trong việc tìm kiếm và xử lý các mẫu vật tốt. Nhưng ông ấy đã tự mình phát triển phương pháp đặc biệt nhất của mình. Ông nói: “Tôi chợt nhận ra rằng, chúng ta, với tư cách là các bác sĩ, nên lưu giữ bằng chứng lại để nó có sẵn cho các nghiên cứu sử dụng công nghệ mới trong tương lai”. “Có lẽ chỉ có tôi thấy việc lưu lại bằng chứng từ mọi vụ án mà tôi làm là hợp lý”.
Tiến sĩ Speth đã lưu giữ bằng chứng bằng cách lấy không chỉ một mà là hai mẫu tại hiện trường vụ án – điều mà không một nhân viên điều tra nào khác làm được.
Một trong hai mẫu dành cho các cán bộ điều tra làm việc trong vụ án. Mẫu còn lại được lưu trữ một cách an toàn, niêm phong nguyên vẹn, phòng khi cần phải kiểm tra lại bằng chứng.
Tại nhà của Charlene và Lyman Smith, Speth đã lấy 4 miếng gạc thu bằng chứng từ âm đạo và đặt hai miếng vào một lọ có nắp màu đỏ và hai miếng trong một lọ khác. Cuối cùng, ông ấy đã đậy kín cả hai lọ và dán nhãn chính xác cho chúng để bắt đầu và duy trì một chuỗi giám sát hoàn hảo. Bất cứ ai đã bóc niêm phong sẽ được chụp ảnh lại khi làm điều đó và trở thành một phần của chuỗi giám sát.
Lọ đầu tiên được giao cho các nhân viên điều tra được giao phụ trách vụ giết hai mạng người nhà họ Smith. Lọ thứ hai được cất trong tủ đông.
Chiếc lọ thứ hai, thật kỳ diệu, vẫn tồn tại mà không bị mở ra và bị bỏ quên trong 37 năm sau đó – cho đến khi kỹ thuật viên Janelle Payne tìm thấy nó trong một chiếc bình ở phía dưới cùng của tủ đông trong phòng nghiên cứu tội phạm được cho là vô cùng lộn xộn, những thứ bên trong dường như không đáng để cất giữ.
Bác sĩ Speth vẫn không biết bộ kit thứ hai còn sót lại, cũng như không ai nói cho ông biết khi nào nó được tìm thấy. “Hiện trường vụ án của hai nạn nhân Charlene và Lyman đã ám ảnh tôi từ năm 1980”, anh nói. “Tôi sống hết năm này qua năm khác để chờ đợi và hy vọng rằng con quái vật thực sự – kẻ đã thực hiện những vụ giết người đó bị bắt trước khi hắn chết, và trước khi tôi chết”.
Vì vậy, công tố viên Steve Rhodes hạt Ventura gọi điện cho Paul Holes và Steve Kramer và báo họ tin tức đáng chú ý nhất – anh ấy đang có một bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm nguyên vẹn, chưa bị mở từ hiện trường vụ giết 2 mạng người nhà họ Smith. Tỷ lệ xảy ra chuyện như vậy thực sự rất nhỏ. Tuy nhiên, điều đó đã xảy ra do hành động thu thập hai bộ kit độc đáo của bác sĩ Speth. Bộ kit thứ hai có tồn tại. Paul Holes hiện đã có mẫu DNA quý giá mà anh ấy đã vô cùng hy vọng sẽ tìm thấy, và mẫu vật đó được anh gọi là “mỏ vàng DNA của Sát nhân Golden State”.
Điều trước mắt là điều chưa từng xảy ra – lần đầu tiên trong lịch sử thực thi pháp luật của Hoa Kỳ, điều tra di truyền phả hệ được sử dụng để truy tìm một kẻ giết người vô danh có thể vẫn còn sống.
⚝ ⚝ ⚝
Paul Holes gọi cho tôi để báo tin về việc phát hiện ra bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm thứ hai còn nguyên vẹn vào cuối tháng 11 năm 2017. Tôi rất ngac nhiên khi một bộ kit như vậy vẫn còn tồn tại và vui mừng trước khả năng tôi có thể sớm có được một hồ sơ DNA mà mình có thể sử dụng. Thiên thần hộ mệnh của tôi đã đến.
Bước đầu tiên trong quy trình là tách chiết DNA từ tinh dịch trong bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm và tạo ra một thứ gọi là hồ sơ SNP.
Có lẽ bạn đang tự hỏi, hồ sơ SNP là gì?
Bộ gen của con người – tổng hợp của tất cả các dữ liệu di truyền trong DNA của chúng ta chúa một lượng thông tin di truyền đáng kinh ngạc và bằng cách phân tích sự khác biệt trong DNA của chúng ta, chúng ta có thể xác định người nào có quan hệ họ hàng ruột thịt với người nào. Những khác biệt hoặc biến thể này được gọi chính thức là các đa hình nucleotide đơn (single nucleotide polymorphisms) hoặc SNPs (phát âm là “snips”), nếu chúng xuất hiện với số lượng ít nhất là 1%. Từ số lượng SNP giống nhau của hai cá thể người, chúng ta có thể xác định xem họ có quan hệ họ hàng ruột thịt với nhau như thế nào. Một hồ sơ SNP thường chứa thông tin khoảng từ 700.000 đến 800.000 SNP.
Sau khi hồ sơ SNP được tạo, tôi có thể tải hồ sơ đó lên các cơ sở dữ liệu như GEDmatch. Sau khi tập đã được xử lý, một thuật toán đối sánh sẽ so sánh hồ sơ SNP mà tôi vừa tải lên với tất cả các hồ sơ SNP khác đã được tải lên GEDmatch. Bất kỳ người nào được xác định là trùng khớp DNA với hồ sơ SNP của chúng tôi đều là anh chị em họ về mặt di truyền với Sát nhân Golden State. Tỷ lệ phần trăm SNP trùng khớp từ hai hồ sơ cho biết mối quan hệ họ hàng của hai người là mối quan hệ gì.
Anh chị em ruột có nhiều SNP giống nhau hơn anh chị em họ,…
Vào năm 2017, các phòng nghiên cứu mà có khả năng tạo hồ sơ dãy SNP duy nhất chỉ có tại một số ít các công ty xét nghiệm DNA mang tính thương mại, cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng. Chúng tôi có thể thuyết phục một trong số họ tạo hồ sơ SNP cho chúng tôi từ mẫu tinh dịch trong bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm của chúng tôi hay không?
Steve Kramer đã liên hệ với tất cả các công ty DTC (direct-to-consumer – cung cấp dịch vụ trực tiếp tới người tiêu dùng), nhưng chỉ có Bennett Greenspan, người sáng lập, chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của FamilyTreeDNA, đồng thời là người thực sự tiên phong trong lĩnh vực di truyền phả hệ, sẵn sàng chấp nhận hợp tác với cơ quan thực thi pháp luật. Tôi quen biết Bennett Greenspan qua nói chuyện với anh ấy tại các cuộc họp thường niên của FamilyTree dành cho các trưởng nhóm dự án của họ và trước đó anh ấy đã cho phép FamilyTreeDNA trợ giúp tôi tạo các hồ sơ SNP và tải chúng lên cơ sở dữ liệu của họ trong hai vụ án hình sự trước đây mà tôi tham gia, một trong số đó là xác định danh tính của Terry Rassmussen.
Lớn lên ở Omaha, Nebraska, ngay từ khi còn nhỏ Bennett Greenspan đã tỏ ra quan tâm đến phả hệ và gặp gỡ nói chuyện những người thân họ hàng trong các đám tang. Anh ấy đã xây dựng cây phả hệ đầu tiên của mình vào năm 11 tuổi. “Tôi là người duy nhất trong gia đình quan tâm đến nó”, anh nói với một phóng viên. “Bố mẹ tôi không hiểu, nhưng điều đó thật tuyệt vì nó cho tôi một cái cớ để nói chuyện với ông bà và bà cô của mình, và tất nhiên họ thích điều đó”. Khi trưởng thành, anh ấy đã gặp phải khó khăn khi cố gắng chứng minh ông nội của mình có quan hệ họ hàng với một người đàn ông ở Argentina. Điều duy nhất có thể giúp anh ấy là xét nghiệm DNA, nhưng không có công ty nào cung cấp các xét nghiệm như vậy cho mọi người vì mục đích liên quan đến phả hệ. Bennett đã hợp tác với một giáo sư di truyền học của trường Đại học và vào năm 1999 thì thành lập FamilyTreeDNA, công ty đầu tiên của Mỹ cung cấp xét nghiệm DNA cho công chúng.
Phương châm của công ty là: “Lịch sử được khai quật hằng ngày”.
Vào năm 2017, khi Steve Kramer liên hệ với anh ấy, Family TreeDNA đã có cơ sở dữ liệu gồm hơn 1,5 triệu người tham gia xét nghiệm.
Kramer thảo luận về hai vụ phạm tội riêng biệt với Greenspan, bao gồm một trong những vụ cưỡng hiếp của vụ án Sát nhân Golden State. Nếu Kramer nghĩ rằng Bennett sẽ trì hoãn một cách tế nhị việc đưa ra quyết định và dành thời gian để thu thập các ý kiến khác, thì điều đó đã không xảy ra.
Thay vào đó, Bennett đã cho phép Kramer ngay lúc đó.
“Tôi tự mình đưa ra các quyết định trong một thời gian dài”, Bennett Greenspan sau đó giải thích với tờ Wall Street Journal. “Trong trường hợp này, thật dễ dàng. Chúng tôi đang bàn về những vụ phạm tội khủng khiếp. Vì vậy, tôi đưa ra quyết định của mình”.
Một điều mà Bennett yêu cầu đó là sự tham gia trợ giúp của Family TreeDNA trong vụ án Sát nhân Golden State phải được giữ bí mật và không được công khai.
Quyết định nhanh chóng của Bennet Greenspan không làm tôi ngạc nhiên. Vào thời điểm Kramer liên lạc với anh ấy, cá nhân tôi không cảm thấy có bất kỳ vấn đề về đạo đức cấp bách nào bắt nguồn từ việc sử dụng các trang thương mại về DNA trong các vụ án hình sự, và tôi đồng ý với Bennett rằng việc giải quyết những vụ phạm tội khủng khiếp là lý do quá đủ để anh ấy chấp thuận với chúng tôi. Đơn giản là nó không khiến tôi lo lắng như một vấn đề về đạo đức phức tạp – và tôi không chỉ là một người quan tâm đến tình huống khó xử về đạo đức, và trên thực tế, tôi gần như đã biến việc nghiên cứu nó ấy thành sự nghiệp của mình.
⚝ ⚝ ⚝
Ở trường trung học ở New Zealand, tôi có xu hướng học tốt các môn học mà tôi quan tâm, chẳng hạn như khoa học, và học không tốt lắm với những môn mà tôi thấy nhàm chán. Tôi không biết tại sao lại như vậy cho đến nhiều năm sau, khi một nhà tâm lý học chẩn đoán con trai tôi, Christopher, mắc chứng Rối loạn giảm chú ý. Sau đó, cô ấy đã kiểm tra tôi và phát hiện ra rằng tôi cũng mắc chứng rối loạn tương tự, điều này không có gì đáng ngạc nhiên vì nó có xu hướng di truyền.
Năm 17 tuổi, tôi thôi học – sau cuộc tranh cãi với giáo viên khiến tôi mất cơ hội vào đại học ở New Zealand – và nhận công việc làm kỹ thuật viên phòng nghiên cứu của một công ty tên là Lever Brothers (nay là Unilever) ở Wellington. Công ty rất vừa lòng khi có thể thuê một học sinh trung học có năng khiếu về khoa học cho một công việc yêu cầu tốt nghiệp đại học (và trả lương cho cô ấy thấp hơn đáng kể). Phòng nghiên cứu làm xà phòng từ mỡ lợn, và một trong những công việc của tôi là theo dõi glycerin, một sản phẩm phụ đáng giá của quy trình, được tạo ra.
Cuối cùng, tôi quay trở lại trường học, lần này là ở Hoa Kỳ. Tôi tốt nghiệp Đại học California, San Diego, với bằng B.A. về Tâm lý học và Hóa sinh và bằng Tiến sĩ về Hóa sinh, và sau khi làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại viện Roswell Park Memorial, New York, tôi nhận công việc trợ lý giáo sư tại Chi nhánh Đại học Y khoa Texas (UTMB) ở Galveston, Texas.
Ở đó, với tư cách là thành viên của Ban Tuyển sinh Trường Y, tôi phỏng vấn nhiều sinh viên tương lai, gần như tất cả đều là những người đạt thành tích cao trong học tập với điểm trung bình GPA hoàn hảo. Tuy nhiên, điều tôi nhận thấy là chỉ một số ít trong số họ là học sinh giỏi toàn diện. Họ thường không có nhiều kinh nghiệm hoặc sở thích.
Tôi bắt đầu đặt câu hỏi cho các ứng viên về các vấn đề y tế gây tranh cãi – phá thai, mang thai hộ, phôi đông lạnh, chăm sóc đến cuối đời, chọn người nhận mô của người hiến tặng trong ca cấy ghép nhi khoa. Tôi muốn xem liệu họ có hiểu, hoặc thậm chí đã cân nhắc đến những tình huống khó xử về đạo đức do công việc họ sẽ làm hay chưa. Hầu hết trong số họ đã không nghĩ đến những vấn đề này và một số thậm chí còn không nhận thức được chúng.
Trong quá trình đó, tôi phát hiện ra rằng mình đặc biệt bị thu hút bởi đạo đức trong y khoa. Tôi thấy các vấn đề liên quan hấp dẫn đến mức tôi thay đổi kế hoạch của mình, từ chức ở UTMB và nộp đơn xin nhập học một chương trình cấp tốc tại một Đại học Texas – Trường Luật Austin. Kế hoạch mới của tôi là theo đuổi sự nghiệp về đạo đức trong y khoa.
2 năm sau, tôi lại thay đổi kế hoạch của mình. Khi tôi phỏng vấn tại các công ty luật và tham dự các hội chợ việc làm, một số người đã chú ý đến tính khoa học trong hồ sơ của tôi và đề nghị tôi cân nhắc trở thành luật sư về bằng sáng chế. Lĩnh vực này đang được mở rộng và các luật sư về bằng sáng chế có xu hướng được trả lương cao. Sau khi tốt nghiệp, tôi làm luật sư tại một công ty luật ở Dallas chuyên về luật bằng sáng chế, nhưng sau đó nhanh chóng chuyển công ty để có thể làm việc với luật sư về bằng sáng chế huyền thoại, Bertram Rowland. Tiến sĩ Rowland được biết đến là người nhận được bằng sáng chế đầu tiên về công nghệ sinh học. Bằng sáng chế thuộc sở hữu chung của Đại học Stanford và Đại học California. Nó được gọi là bằng sáng chế Cohen-Boyer, bằng sáng chế về kỹ thuật di truyền khởi đầu cho ngành công nghệ sinh học vào những năm 1970. Giáo sư Cohen và Boyer, những nhà phát minh, đã tạo ra DNA tái tổ hợp đầu tiên – một gen chứa DNA được ghép vào từ một nguồn ngoại lai.
Công trình của họ mang tính đột phá đến mức các nhà khoa học kêu gọi tạm dừng mọi công việc để có thể thảo luận các ý nghĩa về mặt đạo đức của công nghệ mới và xem xét việc sử dụng nó trong tương lai. DNA tái tổ hợp về mặt lý thuyết có thể được sử dụng để can thiệp vào dòng mầm của con người, chẳng hạn như để thay thế một gen khiếm khuyết, cải tiến gen cho phôi để tăng trí thông minh hoặc thay đổi màu mắt hoặc màu da, thậm chí để nhân bản con người – tất cả những công nghệ mới nghe có vẻ giống khoa học viễn tưởng này đều có rất nhiều ý nghĩa về mặt đạo đức và luân lý xứng đáng được tranh luận sôi nổi.
Nói cách khác, con người có nên chơi đùa với DNA không?
Khi cuộc tranh luận tiếp tục diễn ra, công nghệ đã phát triển vượt bậc. Sự xuất hiện của Internet và sự bùng nổ dot.com vào cuối những năm 1990 đã thúc đẩy ngành công nghệ sinh học phát triển hơn nữa, và các luật sư về bằng sáng chế đột nhiên trở thành một nghề được chào đón. Trong nhiều năm, tôi làm việc cho một số công ty khác nhau và phát triển được một lượng khách hàng trung thành ổn định, những người đã theo tôi từ công ty này sang công ty khác. Năm 1995 tôi thành lập công ty riêng của mình, Rae-Venter Law Group, cuối cùng là làm việc với các khách hàng của tôi trong công ty của riêng tôi.
Trong quá trình đó, tôi phát huy một cách làm việc độc đáo khi làm việc với các nhà phát minh công nghệ sinh học. Thông thường, quan niệm của họ về phát minh của mình và các ứng dụng của nó khá hạn hẹp. Họ đã nghiên cứu phát triển các phát minh của mình với sự tập trung cao độ trong thời gian dài đến mức họ thường không thể nhìn ra điều gì khác ngoài mục tiêu ban đầu của mình. Công việc của tôi là thuyết phục họ xem xét những cách ứng dụng khả thi khác cho phát minh của họ, ngoài cách họ đã dự định. Đây là nơi tâm trí châu chấu của tôi phát huy tác dụng.
Công việc của tôi là tìm hiểu kỹ về một phát minh, để những tuyên bố mà tôi viết sẽ bao quát phát minh đó một cách chính xác nhất có thể. Để làm được điều đó, tôi phải thuyết phục các nhà phát minh đặt câu hỏi rằng liệu có những ứng dụng thay thế nào khác của phát minh ngoài những gì họ đã hình dung hay không. Điều này cần thực hiện một cách cẩn thận vì với tư cách là luật sư về bằng sáng chế, nhìn chung bạn sẽ không muốn đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển sáng chế vì làm như vậy sẽ khiến bạn trở thành nhà phát minh. Do đó, tốt hơn hết là đặt ra các câu hỏi gợi ý về các ứng dụng thay thế của một phát minh – những câu hỏi như “X có thể được sử dụng cho Z không?” hoặc “Có cách nào khác để sản xuất Y không?”
Đôi lúc khi tôi đặt câu hỏi, nhà phát minh sẽ nhìn tôi với vẻ mặt khó hiểu, đắm chìm trong suy nghĩ và rồi nói điều gì đó như: “Bạn biết đấy, nếu tôi chỉnh sửa cái này và cái kia, thì, vâng, tôi đoán nó có thể sử dụng được cho Z”.
Tư duy đặt câu hỏi này – liệu có mối liên hệ nào ở đây mà chúng ta không nhìn ra không? – Hóa ra không chỉ thuộc về luật sáng chế, mà rốt cuộc, còn thuộc về di truyền phả hệ.
Một trong những khách hàng đầu tiên của tôi với tư cách là luật sư về bằng sáng chế là Calgene, một công ty công nghệ sinh học nhỏ ở Davis, California. Họ giới thiệu một sản phẩm mới có tên là Cà chua Flavr Savr, loại quả biến đổi gen đầu tiên được FDA cho phép con người được sử dụng. Flavr Savr là một loại cà chua biến đổi gen, được biến đổi để nó có thể luôn chín hoàn toàn khi được hái.
Tuy nhiên, sự tồn tại của nó đã châm ngòi cho một phong trào chống thực phẩm biến đổi gen (anti genetically modified organism - anti-GMO) mạnh mẽ, một tập hợp gồm những người theo chủ nghĩa hoài nghi và tuân theo chuẩn mực đạo đức, những người đã gọi những thực phẩm biến đổi gen đó là “Frankenfood” một cách chế nhạo.
Tôi không chuẩn bị cho phản ứng dữ dội này. Đã có những lập luận rằng các thực phẩm biến đổi gen có thể gây hại cho môi trường, hoặc khiến nông dân phụ thuộc vào hạt giống thương mại, hoặc gây hại cho con người. Một nhóm các giám mục Công giáo coi GMO là sự “vô trách nhiệm về mặt đạo đức”, trong khi tổ chức vận động hành lang vì môi trường, Greenpeace, cũng ra mặt chống lại GMO
Lập luận mạnh mẽ nhất của bên còn lại là khả năng GMO có thể giảm bớt nạn đói trên thế giới, hoặc thậm chí ngăn ngừa mù lòa do thiếu Vitamin A ở hàng triệu trẻ em có chế độ ăn chủ yếu là gạo bằng cách chèn một gen giúp bổ sung beta-caroten vào gạo (Cơ thể sẽ chuyển đổi beta carotene thành Vitamin A). Cũng có khả năng giúp tạo ra các loại cây trồng biến đổi gen mà có thể phát triển tốt trong một thế giới đang nóng lên.
Nhưng cho đến nay, những lợi ích tiềm năng và tích cực của thực phẩm biến đổi gen vẫn chưa đủ để khiến các nhà phê bình bớt gay gắt hơn trong việc phản đối của chúng.
Chắc chắn, bất kỳ công nghệ mới nào cũng đáng để tranh luận, nhưng tôi biết được rằng, từ nghiên cứu sâu rộng do Calgene thực hiện, GMO của họ là an toàn. Tôi cũng hiểu rằng, người tiêu dùng có xu hướng lo ngại trước sự thay đổi và bất cứ điều gì họ không hiểu rõ. Khi một cái gì đó đổi mới, đối với một số người, điều đó cũng có thể hơi đáng sợ. Một số nhóm người đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về những chất lạ khủng khiếp được đưa vào thức ăn của họ, và có những thuyết âm mưu về các tập đoàn xấu xa muốn kiểm soát loài người. Qua nhiều năm, nhóm Frankenfood đã thành công trong việc hình thành nhận thức tiêu cực về GMO trong công chúng.
Đối với Flavr Savr, công ty của chúng tôi giúp nó có được một bằng sáng chế mang tính đột phá, mở đường giúp cà chua này được buôn bán về mặt thương mại vào năm 1994.
Tôi không nhận ra rằng cuộc chiến của tôi cùng những người trong Frankenfood sẽ chuẩn bị cho tôi một trận hỗn chiến về mặt đạo đức thậm chí còn khốc liệt hơn do công việc của tôi trong vụ án Sát nhân Golden State.
⚝ ⚝ ⚝
Khi tôi đồng ý giúp đỡ cảnh sát Headley và cảnh sát bang New Hampshire trong dự án Lisa Jensen và vụ án giết người tại Bear Brook, và Paul Holes trong vụ án Sát nhân Golden State, tôi không hề e ngại khi làm như vậy. Việc xác định nạn nhân và tội phạm giống như một nỗ lực tốt đẹp và cao quý, và tôi không coi đó là vấn đề hai mặt: nếu công nghệ tồn tại, tại sao chúng ta không sử dụng nó để truy đuổi tội phạm bạo lực và xác định nạn nhân của bọn chúng? Không có một cuộc thảo luận về mặt đạo đức nào mà tôi biết về việc những người con nuôi sử dụng tất cả các cơ sở dữ liệu được cung cấp trực tiếp đến người tiêu dùng và GEDmatch để tìm gia đình ruột thịt của họ hoặc những người khác không rõ bố mẹ là ai, chẳng hạn như những người được thụ thai nhờ hiến tặng trứng hoặc tinh trùng mặc dù người hiến tặng trứng và tinh trùng được đảm bảo giấu tên. Do đó, tôi rất ngạc nhiên khi việc sử dụng các cơ sở dữ liệu được cung cấp trực tiếp đến người tiêu dùng và GEDmatch để điều tra di truyền phả hệ sẽ đột nhiên trở thành một vấn đề về đạo đức.
Nhưng nó đã xảy ra.
Khi người sáng lập FamilyTreeDNA, Bennett Greenspan, đồng ý tạo hồ sơ SNP cho Sát nhân Golden State và tải tệp đó lên cơ sở dữ liệu gồm 1,5 triệu người dùng của FTDNA, sự tranh luận về các trang web DNA cung cấp dịch vụ trực tiếp tới người dùng và cơ quan thực thi pháp luật vẫn chưa nổ ra chủ yếu là do không ai biết về nó.
Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau, quyết định không tiết lộ với khách hàng của mình về việc giúp đỡ cơ quan thực thi pháp luật của Bennett sẽ bị chỉ trích nặng nề. Mặc dù tôi không quá để tâm nó vào thời điểm đó, bằng cách đồng ý làm việc trong vụ án Sát nhân Golden State, nhưng tôi tự đẩy mình vào một cuộc tranh luận về đạo đức gay gắt xung quanh việc sử dụng điều tra di truyền phả hệ trong các vụ án hình sự. Ít nhất, đối với một số người, đó là một phạm vi không rõ ràng mà họ không muốn bước vào.
Richard Weiss, một người con nuôi, giống như tôi, là một trong những sinh viên trong lớp DNA Autosomal đầu tiên do DNAAdoption cung cấp, cho biết: “Tôi thấy mọi người trong cộng đồng trở nên cay độc như thế nào khi điều tra di truyền phả hệ bắt đầu”. Anh ấy hiện là cựu giám đốc của tổ chức và là một nhà phả hệ nổi tiếng, người từ chối làm việc trong các vụ án hình sự. “IGG đã hoàn toàn phá vỡ cộng đồng và tôi không muốn làm điều đó với DNAAdoption. Có những người tin rằng việc giúp đỡ cơ quan thực thi pháp luật là vi phạm quyền riêng tư và hoàn toàn sai lầm. Họ đưa ra lý lẽ rằng dữ liệu của mọi người đang được sử dụng theo những cách mà họ không bao giờ đồng ý”.
Nhưng Richard cũng lưu ý một điểm khác biệt quan trọng thường bị bỏ qua trong cuộc tranh luận - ý nghĩa của quyền riêng tư và tính ẩn danh.
Anh nói: “Không ai có quyền hợp pháp để giấu tên. Bạn là ai, bạn sống ở đâu, ngày sinh của bạn, đó là tất cả thông tin có thể truy cập công khai. Tuy nhiên, bạn có mọi quyền hợp pháp đối với quyền riêng tư, đặc biệt là từ chính phủ. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn có thể che giấu bạn là ai. Không ai có quyền để có mối quan hệ với bạn, nhưng mọi người đều có quyền hợp pháp để liên hệ với bạn”.
Một số người tin rằng xét nghiệm DNA trực tiếp với người tiêu dùng nói chung nên được quy định chặt chẽ hơn để người sử dụng dịch vụ được biết đầy đủ hơn về những rủi ro tiềm ẩn liên quan đến việc khám phá phả hệ.
Judy Russell, một cựu công tố viên liên bang, một luật sư bào chữa và là một giáo sư, người sở hữu một blog nổi tiếng tên là The Legal Genealogist (nhà phả hệ hợp pháp), cho biết: “Mối nguy hiểm lớn nhất là mọi người không thực sự nghĩ rằng ý thức của họ về vấn đề họ là ai có thể hoàn toàn bị ảnh hưởng bởi những xét nghiệm này”. Judy cũng là một nhà phê bình nổi bật về điều tra di truyền phả hệ không được kiểm soát. “Mọi người không tin [di truyền phả hệ] sẽ cho họ biết bất cứ điều gì mới và hoàn toàn bị sốc khi điều đó xảy ra. Điều mà bao gồm mọi thứ từ việc tìm hiểu về nguy cơ mắc một số bệnh đối với những người thân họ hàng mà bạn không lường trước được cho đến việc phát hiện ra rằng những người mà họ cho là có quan hệ huyết thống nhưng thực ra không phải vậy. Họ không hiểu một kết quả bất ngờ có thể ảnh hưởng đến toàn bộ gia đình như thế nào”.
Russell kiên quyết phản đối việc cơ quan thực thi pháp luật truy cập trang phả hệ mà không có sự đồng ý của người dùng. “Tôi ủng hộ lệnh cấm cho phép bất kỳ bên thứ ba nào cơ quan thực thi pháp luật, công ty dược phẩm, công ty bảo hiểm,… – sử dụng cơ sở dữ liệu phả hệ mà không có sự đồng ý của người dùng”, Russell nói. “Chỉ vì có mặt công nghệ mới không có nghĩa là chúng tôi bỏ qua những đảm bảo thiết yếu”.
Tuy nhiên, tôi tin rằng sự xuất hiện của công nghệ mới đôi khi có thể khiến mọi người tập trung vào các vấn đề không đặc biệt liên quan đến việc sử dụng và mục đích của công nghệ. Ví dụ, dấu vân tay được coi là xâm phạm quyền riêng tư khi chúng được sử dụng lần đầu tiên ở Hoa Kỳ, vào khoảng đầu thế kỷ 20, để xác định và giúp kết án các nghi phạm hình sự.
Những cuộc tranh luận tương tự sẽ sớm nhấn chìm ngành điều tra di truyền phả hệ học, nhưng ngay từ khi bắt đầu, suy nghĩ của tôi minh bạch hơn: càng hiểu nhiều về Sát nhân Golden State và những tội ác ghê tởm của anh ta, tôi càng tin vào một sự thật đơn giản rằng – cần phải tìm ra và bắt giữ người đàn ông này. Rất may, Bennett Greenspan cũng cảm thấy như vậy.
“Nếu chúng tôi có thể giúp ngăn chặn tội phạm bạo lực, cứu sống nạn nhân và giúp các gia đình sum vầy”, sau đó anh ấy giải thích về quá trình suy nghĩ của mình, “thì chúng tôi sẽ làm điều đó”.
FamilyTreeDNA đã phát triển hồ sơ SNP từ DNA tại hiện trường vụ án của chúng tôi và tải nó lên cơ sở dữ liệu của họ. Vào tháng 2 năm 2018, Steve Kramer và Paul Holes đã gửi email cho tôi một tệp văn bản kết quả hồ sơ DNA của Sát nhân Golden State. Tôi tải tệp lên GEDmatch vào ngày 18 tháng 2 năm 2018, dưới danh nghĩa một hồ sơ giả mạo. Sau đó, chúng tôi chờ đợi thuật toán đối sánh của trang web giúp xác định những người có DNA trùng khớp với Sát nhân Golden State.
Cuộc săn lùng Sát nhân Golden State đã bắt đầu.
⚝ ⚝ ⚝
Paul Holes đã tập hợp một nhóm nhỏ để làm việc với anh ấy theo IGG cho vụ án Sát nhân Golden State. Anh ấy đặt tên cho nhóm là Đội Công lý. Anh ấy mời tôi và hai nhân viên thực thi pháp luật từ Sacramento, nơi kẻ giết người đã tấn công năm lần: Trung úy Kirk Campbell của Văn phòng ủy viên công tố Quận hạt Sacramento và Trợ lý điều tra Monica Czajkowski. Steve Kramer bên FBI và nhà phân tích tình báo Melissa Paris t đã lập thành một nhóm. Một trong những việc tôi phải làm, ngoài việc xây dựng cây phả hệ tự biện để tìm những người có DNA trùng khớp với kẻ sát nhân, là huấn luyện một nhóm nhỏ gồm các chiến binh chống tội phạm theo IGG.
Xây dựng cây phả hệ tự biện cho các kết quả trùng khớp trong pháp y có thể là một thách thức. Và ngoại trừ trường hợp hiếm hoi khi bạn hoặc một người thân là người có kết quả trùng khớp thì bạn đang xây dựng một cây phả hệ cho một người lạ. Thử thách bắt đầu bằng việc xác định người đầu tiên trong cây, sự trùng khớp giữa họ.
Từ đó, nó không hoàn toàn đơn giản là việc tìm cây phả hệ của họ hàng và kết hợp cây của họ với cây phả hệ tự biện mà bạn đang xây dựng. Một điều là nếu bạn không biết làm thế nào để một cái tên cụ thể nào đó được thêm vào cây phả hệ của một người khác thì nguy cơ của bạn có thể sẽ bao gồm một kết nối sai dẫn đến toàn bộ nghiên cứu bị rối loạn. Chẳng hạn, nhiều cây phả hệ trên AncestryDNA không hề có nguồn gốc rõ ràng. Mọi cái tên chúng tôi thêm vào cây phả hệ tự biện của Sát nhân Golden State đều phải dựa trên những tài liệu gốc, tức là giấy khai sinh và giấy chứng tử, giấy đăng ký kết hôn, danh sách khu mộ và hồ sơ điều tra dân số. Ví dụ: nếu bạn tìm thấy thông tin liên quan nào đó trên Facebook hoặc trong cáo phó đã công bố, bạn phải xác minh điều đó một cách độc lập. Facebook là một nguồn vô cùng quý giá: một bức ảnh có vẻ vô thưởng vô phạt (ai đó mặc áo nỉ có tên trường đại học; ai đó đứng gần bảng hiệu đường phố; một chú thích ảnh liệt kê các thành viên trong gia đình) có thể cung cấp manh mối vụ án. Nhưng một phát hiện trên Facebook chỉ là một đầu mối và cần được xác minh bằng cách xem qua các nguồn khác để xác nhận thông tin.
IGG chuẩn bị có thêm một bước tiến để đảm bảo hoàn toàn chắc chắn rằng cây phả hệ của bạn là chính xác, Bởi một cái tên sai có thể khiến quá trình tìm kiếm bị trì hoãn vô số ngày hoặc thậm chí là hàng tháng – hoặc có thể dẫn đến việc xác định sai người. Nguyên tắc của IGG là không đi đường tắt và xây dựng cây phả hệ của bạn thật hoàn hảo.
Trong thực thi pháp luật, một số thám tử có xu hướng tin vào trực giác của mình và làm theo linh cảm, nhưng trong lĩnh vực IGG, linh cảm có thể gây rối rắm. Với phân tích DNA, bạn chỉ phải tập trung vào những vấn đề quan trọng và có thể chứng minh được – các kết quả trùng khớp đã được xác minh, các chỉ dẫn liên quan và dữ liệu DNA.
Bạn phải luôn hỏi rằng: DNA đang nói gì với tôi? Vậy - DNA của Sát nhân Golden State cho chúng ta biết gì về anh ta?
Bây giờ chúng tôi tải hồ sơ SNP của anh ta lên cả Family Tree DNA và GEDmatch. GEDmatch là một trang web hữu ích vì mọi người có thể tải lên các hồ sơ DNA ở đó từ các trang web cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng khác nhau. GEDmatch được thiết kế để giúp những người tim hiểu lịch sử gia đình tìm kiếm người thân mà đã xét nghiệm DNA tại các trang web ngoài các trang web mà họ đã sử dụng và trong Điều khoản dịch vụ của trang web, tại thời điểm tôi tải lên hồ sơ DNA của Sát nhân Golden State, đã nêu rằng mọi người có thể sử dụng trang web cho các mục đích ngoài nghiên cứu phả hệ. Nói cách khác, hồi đó GEDmatch hoạt động cho bất kỳ mục đích sử dụng nào. GEDmatch cũng có các tiện ích mà các trang web khác không có, bao gồm các tiện ích nâng cao như công cụ ước tính màu mắt.
Một vài ngày sau khi tải hồ sơ lên, một danh sách hàng trăm kết quả trùng khớp đã được đăng trên cả FamilyTreeDNA và GEDmatch, giống như hầu hết mọi lần tải lên hồ sơ SNP.
Trong trường hợp của chúng tôi, kết quả trùng khớp cao nhất trên FamilyTreeDNA có khoảng cách các gen là 52centimorgan (cM). Chúng ta có cùng khoảng cách các gen là 3700cM với mỗi người bố và mẹ nhưng chỉ có từ 20-85cM với người anh chị em đời thứ tư, vì vậy 52cM cho chúng tôi gợi ý về một người họ hàng khá xa. Kết quả trùng khớp cao nhất trên GEDmatch tốt hơn một chút ở mức 62cM. Bởi cả hai kết quả đều thuộc họ hàng xa như vậy, chúng tôi biết ngay rằng chúng tôi có thể sẽ cần xây dựng rất nhiều cây phả hệ để xác định nghi phạm của mình. Ví dụ, nếu tìm được một người họ hàng đời thứ hai thì chúng tôi có thể giải quyết vụ việc khá nhanh chóng, có thể trong vòng một hoặc hai ngày và cần phải dựng ít cây hơn.
Tuy nhiên, hai kết quả thể hiện là họ hàng xa này là một sự khởi đầu.
Bây giờ chúng tôi phải xác định các kết nối giữa những người có kết quả trùng khớp. Chúng tôi có thể làm điều đó bằng cách sử dụng kỹ thuật chủ chốt của Phương pháp luận của DNAAdoption Phép đạc tam giác phân đoạn DNA – mà tôi mô tả trước đó. Về cơ bản, phép đạc tam giác phân đoạn liên quan đến việc xác định 3 người (Người A, B và C) trùng khớp với nhau trên cùng một đoạn nhiễm sắc thể của DNA, sau đó tìm tổ tiên chung tồn tại gần đây nhất (MRCA) cho Người B và C. Vì Người A cũng phải là hậu duệ của tổ tiên chung này, việc tìm ra MRCA sẽ giúp chúng ta tiến gần việc xác định được Người A.
Trong trường hợp của Sát nhân Golden State, Người A là kẻ giết người.
⚝ ⚝ ⚝
Vào thời điểm ban đầu này của trường hợp Sát nhân Golden State, chúng tôi không những không biết danh tính tổ tiên chung tồn tại gần đây nhất – điểm quan trọng, mà chúng tôi thậm chí còn không biết liệu những người có kết quả trùng khớp cao nhất mà chúng tôi có – Người B và C – thuộc bên nội hay bên ngoại của Sát nhân Golden State.
Không có gì đáng ngạc nhiên, những bước đầu tiên của cuộc tìm kiếm có chút hỗn loạn.
Tất cả 6 thành viên của Đội công lý háo hức tham gia vào quá trình xây dựng cây. Nhưng ngoài tôi ra, những người khác đều không có kinh nghiệm cần thiết để có thể xác định những người phù hợp – những người là ứng cử viên sáng giá để xây dựng cây phả hệ, chẳng hạn như những người có độ khớp trùng lặp với những người khác. Thay vào đó, những gì họ đang làm chỉ là chọn ngẫu nhiên những người phù hợp để dựng cây.
Ngay từ đầu, chúng tôi phát hiện ra rằng một số người – những người có mối quan hệ với những người trùng khớp gen với Người A, có nguồn gốc từ Ý trong vòng một hoặc hai thế hệ. Điều đó làm Ý cho mọi thứ trở nên khó khăn hơn. Nhiều hồ sơ về tổ tiên của người Ý đã được quét và có sẵn trực tuyến, nhưng hầu hết chúng đều chưa được số hóa. Điều đó có nghĩa là chúng tôi sẽ phải nghiên cứu thủ công từng bản ghi. Xem lại hồ sơ theo cách thủ công đã đủ khó để thực hiện bằng tiếng Anh, nhưng thậm chí còn khó hơn khi các loại hồ sơ không hề quen thuộc với bạn và viết bằng tiếng nước ngoài. Thay vì bỏ quá nhiều nỗ lực vào đó, chúng tôi chọn cách tập trung vào những người thân họ hàng không phải người Ý. Và với họ là tiếng Ý của anh ta, chúng tôi nghi ngờ rằng đây là dòng họ nội trên cây phả hệ của Sát nhân Golden State.
Và vì vậy chúng tôi xây dựng cây phả hệ tự biện của mình. Chúng tôi sử dụng phần mềm của AncestryDNA, phần mềm này đề xuất các tài liệu phù hợp với những người mà bạn đang thêm vào cây của mình. Chúng tôi sử dụng những tài liệu đó – giấy khai sinh, báo cáo điều tra dân số, giấy đăng ký kết hôn – để xác minh bất kỳ người thân họ hàng mới nào và chỉ khi chúng tôi chắc chắn cái tên đúng 100% thì chúng tôi mới có thể chuyển sang thế hệ tiếp theo. Đôi khi, chúng tôi sử dụng các nguồn khác trong các cơ sở dữ liệu khác, chẳng hạn như Family Search hoặc MyHeritage, để tìm dữ liệu xác minh mà chúng tôi cần. Nhóm chúng tôi tìm đọc hàng trăm tài liệu theo đúng nghĩa đen, di chuyển một cách có phương pháp từ thế hệ này sang thế hệ khác – tất cả nhằm tìm kiếm tổ tiên chung tồn tại gần đây nhất mà rất khó xác định.
Quá trình tiến triển rất chậm. Nhiều tuần trôi qua. Một tháng sau khi tìm kiếm, chúng tôi nhận thấy rằng chúng tôi bị mắc kẹt.
Và sau đó, đột nhiên, chúng tôi được giải thoát khỏi tình trạng ấy.
⚝ ⚝ ⚝
Bước đột phá lớn xảy ra khi tôi tải hồ sơ SNP của Sát nhân Golden State lên một trang web có tên là MyHeritage, một công ty cung cấp dịch vụ trực tiếp tới người tiêu dùng tương đối mới mà đang phát triển cơ sở dữ liệu của mình khá nhanh chóng. Tôi có một tài khoản trên MyHeritage, tôi sử dụng nó để nghiên cứu gia phả của riêng mình và đôi khi là một vụ xác định bố mẹ cho con cái. Tôi biết rằng MyHeritage chấp nhận tải lên các hồ sơ SNP do các trang web khác tạo ra. Tôi đề xuất với Steve Kramer rằng chúng tôi cũng nên tải hồ sơ của kẻ sát nhân lên trang web mới này và anh ấy đã đồng ý cho tôi thực hiện.
Vài ngày sau, điều đó đã đến…
Một kết quả trùng khớp mới tuyệt đẹp.
Lần này, đó là một người mẹ và cô con gái có kết quả trùng khớp với DNA của Sát nhân Golden State. Ngoài ra, tôi có thể thấy được từ cây phả hệ mà họ đã đăng lên rằng cây của họ sẽ có sự kết nối với cây của chúng tôi qua một trong những người có kết quả trùng khớp tồn tại. Hóa ra, người mẹ trùng khớp với kẻ sát nhân ở mức quan hệ họ hàng đời thứ hai.
Điều này thật tuyệt. Trước đây, chúng tôi chỉ tìm ra được người có kết quả trùng khớp ở mức quan hệ họ hàng đời thứ tư với khoảng cách gen 62cM. Bây giờ, chúng tôi có được một người mà chắc chắn là họ hàng đời thứ hai ở mức 240cM, cũng như một người có mối quan hệ với cả Sát nhân Golden State và những người họ hàng đời thứ tư. Bây giờ chúng tôi có 3 người mà chúng tôi cần để sử dụng Phép đạc tam giác phân đoạn DNA – chìa khóa của Phương pháp luận. Họ hàng đời thứ tư có cùng ông bà cố ba đời, nhưng anh chị em họ hàng đời thứ hai có cùng ông bà cố. Một khi chúng ta đã xác định đúng ông bà cố (trong số 4 đời có khả năng), chúng ta sẽ có tổ tiên chung tồn tại gần đây nhất.
Và một khi chúng ta biết đời ông bà cố nào là tổ tiên chung tồn tại gần đây nhất, chúng ta có thể xây dựng một cây phả hệ ngược cho đến thế hệ mà Sát nhân Golden State được sinh ra – biết rằng anh ta phải là hậu duệ của cặp vợ chồng đó.
Như tôi nói, điều này không hoàn toàn đơn giản như vậy. Chúng tôi thu hẹp phạm vi tìm kiếm của mình xuống chỉ còn một đời ông bà cố, nhưng nếu họ có một gia đình đặc biệt đông con, thì điều đó có nghĩa là phải xây dựng rất nhiều nhánh con cháu.
Mặc dù vậy, khi nhìn thấy người anh chị em họ đời thứ hai trùng khớp trong danh sách các kết quả trùng khớp trên trang MyHeritage thì đó là khoảnh khắc đầu tiên tôi tự nghĩ: chúng ta đã bắt được anh ta.
⚝ ⚝ ⚝
Bất cứ ai đã từng dành thời gian xây dựng cây phả hệ đều biết quá trình này hấp dẫn như thế nào. Bạn ngồi vào bàn máy tính và đến khi bạn nhận ra thì 5 giờ đồng hồ đã trôi qua, có thể là 10 giờ hoặc hơn thế nữa. Mọi vấn đề về thời gian sẽ mờ đi khi bạn tìm hiểu sâu và sâu hơn các hồ sơ các cuộc hẹn bị bỏ lỡ, mèo chưa được cho ăn, cây cối chưa được tưới nước. Bạn rất dễ khiến bản thân đắm chìm trong công việc, mớ tên họ và ngày tháng lộn xộn trong đầu bạn và đẩy mọi thứ khác ra ngoài. Theo kinh nghiệm của tôi, ít có hoạt động nào hấp dẫn và thậm chí có thể gây nghiện.
Với vụ án Sát nhân Golden State, tôi cảm thấy một điều gì đó khác – một sự cấp bách dựa trên bản chất của các tội ác. Sự tàn ác của kẻ giết người thường trực trong tâm trí tôi, và nỗi kinh hoàng đáng sợ về hành động của hắn khiến tôi không thể phớt lờ. Lần đầu tiên khi tôi đắm mình trong các chi tiết của vụ án, tôi được mở rộng tầm mắt về một khía cạnh của bản chất con người mà trước đây tôi chưa bao giờ nghĩ đến. Không chỉ là xấu xa hay tồi tệ, mà còn quái dị, không thể tưởng tượng nổi, không hề có sự hối hận hay nhân tính. Hãy nghĩ mà xem, những nạn nhân còn sống đã phải đấu tranh như thế nào để biểu đạt những gì họ đã phải chịu đựng.
Patricia Murphy, người bị hãm hiếp tại nhà của bố mẹ cô ở Sacramento vào năm 1976, nạn nhân thứ tư của kẻ khi đó được gọi là Kẻ hiếp dâm khu vực phía Đông, nhớ lại: “Hắn ta đã đấm vào mặt tôi và làm gãy mũi của tôi. Tôi bị chấn động não do ngã về phía sau và đập đầu xuống đất. Tôi làm những gì tôi phải làm để tồn tại. Hắn thực sự là một con quái vật độc ác, không có linh hồn”.
“Hắn ta đột nhập vào nhà tôi, bịt mắt tôi, trói tôi lại, dùng dao đe dọa tính mạng tôi và cưỡng hiếp tôi”, Phyllis Henneman nói về vụ tấn công của mình vào năm 1976, khi cô mới 22 tuổi. “Cuộc sống mà tôi biết đã thay đổi một cách chẳng thể cứu vãn vào ngày hôm đó. Hắn là hiện thân của ác quỷ”. Kẻ hiếp dâm gọi điện cho Henneman 2 năm sau cuộc tấn công chỉ để chế nhạo cô ấy, và sau đó, chỉ cần một tiếng chuông điện thoại cũng khiến cô ấy kinh hãi.
Những chi tiết khủng khiếp này không thể nào quên, và tôi không muốn quên chúng. Tôi không muốn bỏ qua sự cấp bách mà tôi cảm nhận được để cuối cùng có thể gắn được một cái tên, một khuôn mặt cho quái vật vô danh, vô diện này. Sự cấp bách đó đã thúc đẩy tôi làm việc chăm chỉ như những gì tôi làm; đôi khi 12 hoặc 14 giờ đồng hồ một ngày, đôi khi nhiều hơn. Tôi thực sự cảm thấy mình đang thực hiện một sứ mệnh, và công việc tôi đang làm vô cùng ý nghĩa và đáng giá. Và nó sẽ không kết thúc cho đến khi chúng tôi tìm ra người đàn ông đó.
Tôi không nhận ra là việc điều tra vụ án Sát nhân Golden State đang thay đổi tôi, theo những cách tinh vi lẫn cơ bản.
Mỗi khi bạn thực hiện một nhiệm vụ mới đầy hấp dẫn, đắm chìm – chẳng hạn như đi học đại học hoặc bắt đầu một công việc mới – cuộc sống của bạn bắt đầu thay đổi xung quanh bạn. Và bạn cũng thay đổi. Bạn dành nhiều thời gian hơn với đồng nghiệp và ít thời gian hơn với những người bạn khác; bạn từ bỏ một số hoạt động ngốn nhiều thời gian; bạn bắt đầu nhìn thế giới theo cách khác đi, qua lăng kính của bất kỳ môi trường mới nào mà bạn đang ở trong đó. Đây là điều đang xảy ra với tôi, mặc dù tôi không nhận ra điều đó – cho đến khi một người bạn là thám tử mời tôi đi ăn tối.
Sau bữa tối, chồng của bạn tôi, một trợ lý Cảnh sát trưởng đã nghỉ hưu, hỏi tôi có muốn tham dự một hội thảo trong một vài tuần tới mà anh ấy là người đại diện cho 200 người giám sát ở California không (một điều mới mà tôi biết được nhờ tra trên Google “Người giám sát tại California” là California có hơn 400 người giám sát, tất cả đều là nhân viên chính phủ. Ai mà biết được). Tôi tham dự cùng người chồng của bạn mình tại hội thảo và chăm chú lắng nghe khi anh ấy giảng giải về tác động về mặt cảm xúc khi làm việc trong cơ quan thực thi pháp luật.
Anh ấy giải thích: “Khi bạn đang đối mặt với những cặn bã của xã hội và những nỗi kinh hoàng không thể kể xiết hằng ngày, những điều mà không đặc biệt quan trọng bắt đầu khiến bạn khó chịu. Bạn sẽ nghe một người nói về một điều gì đó bình thường, và bạn sẽ nghĩ trong đầu, Thật là nhảm nhí”.
Tôi nghĩ: Đúng vậy. Điều đó đang xảy ra với tôi.
Tôi nhớ mình đã ăn tối với một nhóm bạn vào hai hay ba tuần trước và việc nghe một người phụ nữ phàn nàn không ngừng về một vấn đề có vẻ không mấy quan trọng đã khiến tôi phát cáu như thế nào. Nó khiến tôi cảm thấy đây như một lời than vãn nhỏ nhặt và ban phát đặc ân. “Thật là vớ vẩn, tự phụ”, tôi nghĩ thầm. Thông thường, tôi sẽ gọi một ly rượu khác và cứ để cô ấy tiếp tục, nhưng đêm ấy, cô ấy càng phàn nàn, sự kiên nhẫn của tôi càng bị bào mòn. Sau vài phút nữa, tôi không thể chịu đựng được nữa, và rồi tôi cáo lỗi và rời đi.
Tôi không muốn lãng phí thời gian bên người phụ nữ này, tôi nghĩ. Tôi thà ở nhà, làm việc với các vụ án của tôi.
Trong vụ án Sát nhân Golden State, tôi đánh giá cao thời gian của mình đến mức không thể lãng phí nó. Xử lý một vụ án, tìm kiếm câu trả lời cho mọi người – điều đó thật tốt, thật đáng giá, đó là điều tôi muốn làm. Vì vậy, tôi chọn không ở gần một số kiểu người nhất định và thay vào đó tôi tập trung vào công việc của mình.
Việc tiếp xúc với những điều xấu xa của con người, những cực đoan của hành vi đồi trụy, có thể thay đổi bạn. Và vụ án Sát nhân Golden State đã thực sự thay đổi tôi.
⚝ ⚝ ⚝
Việc tìm ra người anh chị em họ đời thứ hai của Sát nhân Golden State là một khoảnh khắc đột phá, và kể từ đó, tôi cảm thấy như chúng tôi đi đến một đoạn đường khác. Chúng tôi không còn ở giai đoạn đầu của chặng đường dài nữa; chúng tôi hoàn thành tốt phần giữa của nó, hướng đến đoạn cuối. Vẫn còn một lượng lớn công việc phải làm, nhưng dường như nó không chỉ là những việc khả thi mà còn là việc mà chúng tôi có thể hoàn thành nhanh chóng.
Tìm ra một đời ông bà cố là tổ tiên chung tồn tại gần đây nhất có nghĩa là chúng tôi có thể kết hợp hai trong số 25 cây phả hệ riêng biệt mà chúng tôi đang nghiên cứu và bắt đầu xây dựng xuống phía dưới. Mục tiêu của việc xây dựng xuống dưới là xác định tất cả các hậu duệ của tổ tiên chung gần đây nhất. Sau đó, chúng tôi có thể xác định những hậu duệ có mối quan hệ phù hợp với từng người có kết quả trùng khớp mà chúng tôi có và những người phù hợp với hồ sơ nhỏ mà tôi soạn từ Sát nhân Golden State, về độ tuổi, nơi anh ta đã sống và có khả năng là đặc điểm kiểu hình dựa trên DNA của anh ta.
Mục tiêu bây giờ là tập hợp một danh sách các nghi phạm có tiềm năng.
Để làm điều này, công cụ duy nhất mà tôi có vào thời điểm đó là thứ gọi là Báo cáo quan hệ họ hàng.
Tôi có thể tạo báo cáo Quan hệ họ hàng bằng phần mềm có tên là FamilyTreeMaker. Ngày nay có nhiều công cụ tốt hơn, chẳng hạn như What Are The Odds của DNA Painter (WATO), để xác định những người có khả năng cao là nghi phạm đang tìm, nhưng tất cả các báo cáo mối quan hệ họ hàng là tất cả những gì tồn tại vào thời điểm đó. Và tôi sử dụng chúng thành công trong vụ Lisa Jensen để xác định gia đình của bố Adam Keim.
Từ lượng DNA trùng khớp và độ tuổi tương đối của họ, tôi biết rằng người trùng khớp mới rất có thể là họ hàng đời thứ hai của Sát nhân Golden State. Vì vậy, tôi tạo hai báo cáo Quan hệ họ hàng: một cho tất cả những người trong cây phả hệ tự biện là họ hàng đời thứ hai và một báo cáo khác cho những người là họ hàng đời thứ ba với người có kết quả trùng khớp đầu tiên từ FTDNA.
Việc tìm ra những người đàn ông có các điểm chung trong Báo cáo quan hệ họ hàng của cả Người B và C sẽ đưa chúng ta đến gần việc xác định kẻ sát nhân hơn bao giờ hết.
Chỉ mất vài phút để tạo báo cáo quan hệ họ hàng. Có khá nhiều cái tên có những đặc điểm chung trong cả hai danh sách, và những người đó đã trở thành nhóm nghi phạm của chúng tôi.
Bây giờ, tôi có thể thu hẹp danh sách lại hơn nữa. Tôi đưa ra hai trong số những suy luận sớm nhất của tôi về kẻ giết người – rằng hắn có thể sinh năm 1956 hoặc sớm hơn, và rằng hắn đã từng sống ở California, nơi xảy ra tất cả các tội ác và tôi áp dụng hai tiêu chí cơ bản này cho tất cả những người đàn ông xuất hiện trong báo cáo quan hệ họ hàng của cả Người B và Người C.
Việc áp dụng các tiêu chí về độ tuổi và vị trí địa lý đã tạo ra một danh sách mới thậm chí còn ngắn hơn danh sách tên trong nhóm đã xác định.
Danh sách mới chỉ chứa 9 cái tên.
Đây là một khoảnh khắc ngoạn mục khác. Bây giờ chúng tôi có một thứ mà chưa từng tồn tại trước đó trong cuộc tìm kiếm Sát nhân Golden State kéo dài suốt 40 năm:
Một danh sách nghi phạm xác thực.
Tôi chắc chắn 1 trong số 9 người đàn ông này là con quái vật ở trong bóng tối. Bây giờ tất cả những gì chúng tôi phải làm là xác định anh ta và lôi anh ta ra ánh sáng.
⚝ ⚝ ⚝
Trước khi chính quyền California chuyển sang IGG, khi họ chỉ dựa vào các phương pháp điều tra truyền thống, danh sách nghi phạm của Sát nhân Golden State chưa bao giờ dưới vài trăm tên. Đơn giản là vì không có cách nào để liên kết DNA tại hiện trường vụ án với bất kỳ ai trong số hàng chục nghìn người đàn ông đã sống trong hoặc gần khu vực rộng lớn xảy ra hàng loạt vụ án, trải dài 9 hạt của California. Các nhà điều tra sẽ cần một cơ hội cực kỳ may mắn, hoặc một sai lầm nghiêm trọng của kẻ giết người, để thu hẹp danh sách nghi phạm.
Và kể từ khi Sát nhân Golden State ngừng các cuộc tấn công của hắn một cách rõ ràng vào năm 1986, thì không xảy ra thêm vụ án nào trong khoảng 17 năm, kể từ khi vụ án Kẻ hiếp dâm khu vực phía Đông và Kẻ săn đêm ban đầu được liên thông với nhau vào năm 2001.
Nhưng bây giờ, chỉ trong vài tuần, chúng tôi có một danh sách tình nghi gồm 9 cái tên.
Đó là một thời gian đầy hứng khởi đối với Paul Holes, nhưng cũng là một thời gian khó khăn. Có một điều gì đó xảy ra khi điều tra theo IGG ngày càng tiến gần hơn đến đối tượng tìm kiếm – điều mà tôi gọi là sự cám dỗ để đuổi theo những con thỏ xấu xa.
Khi bạn bắt đầu thêm những người còn sống vào cây phả hệ tự biện mà bạn đang xây dựng, bạn tìm đến các nguồn như BeenVerified hoặc Truthfinders để tìm thông tin đáng tin cậy về người đó và đôi khi thông tin đó bao gồm hồ sơ tội phạm.
Và nếu bạn đang xác định nghi phạm trong một vụ hiếp dâm và bạn thấy rằng người trong cây của bạn đã bị bắt vì tội tấn công tình dục, thì sự cám dỗ để tập trung vào cá nhân đó có thể cực kỳ mạnh mẽ. Hiện tượng này đôi khi được gọi là thiên kiến xác nhận – cố gắng làm cho các sự kiện trở nên hợp lý với một kết luận định sẵn. Sự cám dỗ là tập trung vào một người mà không đảm bảo rằng họ phù hợp với tất cả các tiêu chí trong hồ sơ mà bạn đã phát triển cho nghi phạm của mình – các tiêu chí như lai lịch dân tộc thiểu số được ước tính từ DNA của họ, mối quan hệ của họ với những người trùng khớp, tuổi ước tính của họ và bất kỳ đặc điểm thể chất nào được nhận biết từ nhân chứng hoặc từ DNA. Khi bạn không chống cự lại thiên kiến xác nhận, bạn cũng có khả năng bỏ qua những chỉ dẫn đáng tin cậy khác trong danh sách.
Hoặc có lẽ một người nào đó mà bạn thấy phù hợp với tất cả tiêu chí trong hồ sơ bạn đã tạo cho nghi phạm của mình nhưng không phải là phù hợp với tất cả chúng. Điều đó cũng có thể khiến bạn chọn lựa theo linh cảm.
Nhưng đó không phải là điều bạn phải làm trong một vụ án điều tra theo IGG. Trong một cuộc tìm kiếm như vậy, không có chỗ cho linh cảm, chỉ có sự thật dựa trên DNA.
Khi chúng tôi xác định được tổ tiên chung tồn tại gần đây nhất trong cây phả hệ tự biện của Sát nhân Golden State, mục tiêu của chúng tôi là tiếp tục xây dựng các nhánh hậu duệ từ MRCA cho đến khi chúng tôi chắc chắn rằng chúng tôi có được tất cả con cháu của MRCA được sinh ra trong khoảng thời gian thích hợp trên cây.
Paul Holes đã làm theo linh cảm khi chộp lấy một trong những cái tên trong danh sách 9 người mà chúng tôi có. Việc nghiên cứu thông tin cho thấy rằng người đàn ông mà Holes tập trung vào có sở hữu nhà cửa ở Citrus Heights – hiện trường của nhiều vụ cưỡng hiếp. Người đàn ông này cũng từng làm việc trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản. Anh ta có mối liên hệ với Los Angeles, hiện trường của một trong những tội ác của Sát nhân Golden State, và anh ta phù hợp với độ tuổi mà chúng tôi thiết lập cho kẻ giết người mà mình tìm kiếm. Tất cả những điều đó phù hợp với giả thuyết mà Paul đã phát triển vì rất nhiều tội ác của Sát nhân Golden State được gây ra gần các khu dân cư đang phát triển, nên kẻ giết người có thể có liên quan đến ngành công nghiệp nhà ở hoặc bất động sản.
Paul tập trung vào người đàn ông này và tin chắc rằng nghi phạm tiềm năng này chính là kẻ giết người.
Nhưng có một vấn đề. Mặc dù anh ta phù hợp với hồ sơ của Paul nhưng anh ta không phù hợp với hồ sơ của tôi. DNA tại hiện trường vụ án mà chúng tôi có tiết lộ tổ tiên của Sát nhân Golden State có 44,4% nguồn gốc từ người Nam Âu, điều này giải thích tại sao chúng tôi thấy rất nhiều người trùng khớp có nguồn gốc từ Ý.
Tuy nhiên, khi tôi nghiên cứu về người đàn ông mà Paul tập trung, tôi biết được tổ tiên của anh ta đều có nguồn gốc từ Vương quốc Anh. Tổ tiên của anh ta hoàn toàn là người Anh. Trên thực tế, anh ta dường như không có một người thân họ hàng nào từng đặt chân đến lục địa châu Âu.
Nếu bạn chú ý đến DNA, kẻ tình nghi mà Paul lựa chọn không thể là kẻ giết người.
Tôi nói với Paul về phát hiện này, nhưng anh ấy vẫn giữ vững lập trường. Anh ấy nói rằng tỷ lệ phần trăm pha trộn (lai lịch dân tộc) có thể sai, và anh ấy từ chối bác bỏ là nghi phạm khi chỉ dựa trên báo cáo về pha trộn vì anh ấy ta phù hợp với tất cả tiêu chí trong hồ sơ của Paul.
Paul đã theo vụ án Sát nhân Golden State trong một thời gian dài, rất dài, và ở thời điểm khi gần tìm ra hắn, gần đến lúc về hưu, anh cảm thấy như thể kẻ mình muốn tìm ở ngay đó, trong tầm tay của anh, và tất cả những gì anh phải làm là tiếp cận và tóm lấy anh ta. Dù tôi có nói gì với anh ấy, tôi cũng không thể lay chuyển Paul khỏi ý niệm này.
Ngay cả trước khi Paul tập trung vào nghi phạm anh chọn, một thông tin hóa ra lại có khả năng quan trọng đã xuất hiện.
Thông tin này nằm trong một bài báo cũ được phát hiện bởi Trợ lý Điều tra hạt Sacramento, Monica Czajkowski, thành viên của Đội Tư pháp, người đang tìm kiếm các tài liệu liên quan đến 9 người đàn ông trong danh sách của chúng tôi. Bài báo ngắn mà cô ấy tìm thấy đã xuất hiện trên Tạp chí thành phố Auburn của California, vào thứ Tư, ngày 31 tháng 10 năm 1979 – lễ Halloween.
TỘI ĂN CẮP TẠI CỬA HÀNG
Joseph DeAngelo, cựu cảnh sát tại thành phố Auburn, đã bị bồi thẩm đoàn hạt Sacramento kết tội vì hành vi ăn cắp trong cửa hàng vào thứ Sáu.
Anh ta đã bị Thẩm phán Thomas Daugherty của Tòa án Thành phố Sacramento phạt 100 đô la và 6 tháng quản chế.
DeAngelo bị sa thải khỏi lực lượng cảnh sát ngay sau khi bị bắt vào ngày 2 tháng 7 năm ngoái, tại cửa hàng Play ’N′ Save gần Greenback Lane.
Luật sư trẻ tuổi của anh ta, Maureen Whelan, hôm thứ Ba không có bình luận gì về tình trạng kháng cáo, nhưng nó sẽ được công bố vào ngày 9 tháng 11 trước Hội đồng Cán bộ thành phố Auburn.
Trong phiên tòa kéo dài 3 ngày, một nhân viên cửa hàng đã làm chứng rằng mình đã nhìn thấy DeAngelo lấy một hộp thuốc đuổi chó từ cạp quần của anh ta. Một nhân viên khác nói với bồi thẩm đoàn rằng anh ta rút được một chiếc búa từ quần của DeAngelo.
DeAngelo đã có mặt vào chiều ngày thứ Năm và phủ nhận việc anh ta đang cố ăn cắp các món đồ.
Joseph DeAngelo là một trong 9 người đàn ông mà tôi xác định là nghi phạm. Anh trai của DeAngelo cũng có tên trong danh sách.
Ngay sau khi đọc bài báo, tôi gửi email cho Paul và Steve và hỏi họ liệu Joseph DeAngelo có bị loại trừ khỏi danh sách nghi phạm vì bất kỳ lý do gì không. Khi còn trẻ, tôi thường trượt tuyết ở Palisades Tahoe, và khi trượt tuyết, tôi luôn đi bằng xa lộ liên tiểu bang 80 về phía bắc từ Sacramento và dừng lại ở thành phố Auburn để uống cà phê. Tôi biết chính xác Auburn ở đâu, và tôi biết đó là con đường cao tốc I-80 chạy thẳng từ Auburn đến Sacramento, có thể cách hiện trường xảy ra rất nhiều vụ gây án của Sát nhân Golden State khoảng 30 hoặc 40 phút lái xe.
Paul và Steve nói với tôi rằng DeAngelo không bị loại trừ.
⚝ ⚝ ⚝
Bây giờ tôi đang rất phấn khích. Anh ta là một cựu cảnh sát, thông thạo về hiện trường vụ án và bằng chứng, và họ của anh ta cho thấy anh ta có thể có nguồn gốc từ người Ý, giống người đàn ông chúng tôi đang tìm kiếm. Anh ta cũng đã bị kết án một tội, điều này khiến anh ta trở thành một con thỏ xấu xa đặc biệt trêu ngươi. Và anh ta đã sống ở một thành phố – nơi xảy ra ba vụ cưỡng hiếp liên quan đến Kẻ hiếp dâm khu vực phía Đông.
Đối với tôi, không thể phủ nhận rằng những mũi tên đang chĩa vào DeAngelo.
Mặc dù vậy, chúng tôi cần phải để DNA làm điều đó – thu hẹp danh sách thành một người.
Paul Holes vẫn tin rằng chủ sở hữu nhà cửa ở Citrus Heights của anh là nghi phạm đáng ngờ nhất và anh ấy đã tìm được một người phụ nữ có quan hệ họ hàng gần với anh ta (tôi không tiết lộ mối quan hệ họ hàng chính xác để bảo vệ danh tính của cô ấy). Ý tưởng của Paul là liên lạc với người họ hàng gần này và yêu cầu cô ấy làm xét nghiệm DNA. Khi biết được điều này, tôi nhanh chóng gửi một email cho Paul và Steve đề nghị rằng nếu chúng ta định bí mật xét nghiệm DNA cho bất kỳ ai, chúng ta nên xét nghiệm một trong hai anh em nhà DeAngelo.
“John và Joseph [DeAngelo] là họ hàng đời thứ hai của [người họ hàng gần của nghi phạm của Paul] và là anh em họ cách nhau hai đời với những người có kết quả trùng khớp từ DNA FamilyTree mà chúng tôi có”, tôi viết như vậy trong email ngày 22 tháng 3 năm 2018. “Họ sống ở California và Joseph là cựu cảnh sát bị bắt vì tội ăn cắp vặt. Có khả năng nào [Kẻ hiếp dâm khu vực phía Đông đã sử dụng thuốc đuổi chó và búa [những món đồ mà DeAngelo lấy trộm] không? Những điều kỳ lạ đối với một sĩ quan cảnh sát là hành vi anh ta ăn cắp tại cửa hàng”.
Paul trả lời rằng anh ấy vẫn sẽ tập trung vào nghi phạm của mình. Steve chia sẻ với tôi rằng điều này không chắc đúng khi ai đó là cảnh sát lại phạm những tội ác ghê tởm của Sát nhân Golden State. Paul tiếp tục với kế hoạch của mình và thật may mắn, người họ hàng gần với nghi phạm của anh ấy đã nhanh chóng đồng ý làm xét nghiệm DNA. Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy cô ấy trùng khớp với DNA tại hiện trường vụ án ở mức quan hệ đó của cô với nghi phạm của Paul (và nếu nghi phạm của anh ấy không có người anh em ruột nào), thì sẽ chỉ có một kết luận – đối tượng tình nghi của Paul là Sát nhân Golden State.
Phải mất vài ngày để FTDNA xử lý DNA của người phụ nữ. Trong thời gian đó, tôi tiếp tục nghiên cứu cả 9 nghi phạm trong danh sách của mình. Tôi không tin kẻ tình nghi của Paul là Sát nhân Golden State nhưng tôi vẫn nóng lòng muốn xem kết quả xét nghiệm DNA của người họ hàng đó. Tất cả chúng tôi đều có quyền truy cập vào tài khoản trên FamilyTreeDNA, nơi kết quả sẽ xuất hiện, và tôi chắc chắn rằng mình không phải là người duy nhất trong số chúng tôi liên tục kiểm tra và tải lại trang web trong khi chờ đợi, hàng giờ, để xem kết quả mới được đăng lên. Ngày hôm đó, có cảm giác như tôi truy cập trang web hàng triệu lần.
Cuối cùng, vào tối thứ Sáu, khoảng 10 giờ tối, kết quả xét nghiệm của người họ hàng đã được đăng lên.
Tôi hít một hơi thật sâu trước khi kiểm tra chúng, rồi vào trang web.
DNA của người phụ nữ không khớp với DNA tại hiện trường vụ án của Sát nhân Golden State ở mức quan hệ gần giữa cô với nghi phạm của Paul.
Linh cảm của Paul đã sai.
Nhưng mà…
… Việc người phụ nữ trùng khớp với DNA tại hiện trường vụ án ở mức quan hệ người chị em họ đời thứ hai là rất quan trọng. Điều này có nghĩa là, không còn nghi ngờ gì nữa, chúng tôi đang nghiên cứu đúng dòng họ – và danh sách chín nghi phạm của chúng tôi là có cơ sở.
Sát nhân Golden State là một trong 8 người đàn ông còn lại trong danh sách.
Nhưng còn nhiều hơn nữa.
Lượng DNA trùng khớp giữa người họ hàng và Sát nhân Golden State cho thấy rằng cô ấy có khả năng là chị em họ đời thứ hai của Sát nhân Golden State.
Người họ hàng này cũng có nhiễm sắc thể X trùng khớp với Sát nhân Golden State.
Sự trùng hợp nhiễm sắc thể X chỉ ra rằng Sát nhân Golden State có quan hệ họ hàng với cô ấy qua một trong những dòng bên ngoại của hắn (đàn ông có một nhiễm sắc thể X duy nhất mà họ thừa hưởng từ mẹ của mình).
Với thông tin đó, tôi có thể thu hẹp danh sách nghi phạm lại hơn nữa bằng cách loại bỏ những người đàn ông không cùng thừa hưởng nhiễm sắc thể X.
Tôi vừa mới tiếp nhận thông tin mới thì điện thoại của tôi reo lên. Lúc đó đã là ban đêm, hơn 10 giờ tối. Tôi biết đó là ai.
Steven Kramer có quyền truy cập vào cùng một tài khoản trên FamilyTreeDNA mà tôi truy cập, và tôi đoán rằng, mặc dù đã muộn nhưng anh ấy cũng đã thấy kết quả tương tự và hiểu rằng chúng tôi có được một kết quả trùng khớp cao điều đó có nghĩa là chúng tôi có khả năng sắp xác định được Người A. Tôi biết rằng Kramer có lẽ sẽ không muốn đợi dù chỉ một ngày để bắt đầu quá trình thu hẹp danh sách nghi phạm của chúng tôi (hiện có 8 cái tên, nghi phạm của Paul đã bị loại bỏ bằng xét nghiệm DNA của người họ hàng). Và tôi đoán rằng Kramer sẽ đề nghị tôi tiếp tục làm việc đến tận đêm, thay vì chợp mắt vài tiếng và bắt đầu làm việc vào buổi sáng. Dù sao thì tôi cũng sẽ không làm như vậy.
“Barbara”, anh ấy vui vẻ nói khi tôi trả lời cuộc gọi, “Chị thấy sao nếu tôi mời chị một ly cà phê espresso từ Starbucks ngay bây giờ?”
⚝ ⚝ ⚝
Tôi làm việc với chiếc máy tính của mình trong vài giờ tiếp theo, cho đến khoảng 3 giờ sáng. Đó là lúc danh sách tình nghi của chúng tôi thay đổi. Sự trùng khớp của nhiễm sắc thể X với người họ hàng cho phép tôi loại bỏ một số cái tên khỏi danh sách. Nó không còn có đến 8 cái tên nữa.
Bây giờ, nó chỉ còn 6.
6 nghi phạm tiềm năng.
6 người đàn ông, tất cả đều là người da trắng, tất cả đều trên 60 tuổi, và tất cả đều từng là cư dân California. Giờ đây, tất cả bọn họ được nhóm lại với nhau bằng các dấu hiệu nhận dạng siêu nhỏ được truyền qua nhiều thế kỷ và nhiều thế hệ, vô hình nhưng quen thuộc. 5 người trong số họ có mối quan hệ với một kẻ giết người hàng loạt khét tiếng.
Người thứ 6 – chính là kẻ giết người.
Trong số 6 người đàn ông đó – có hai anh em nhà DeAngelo.
Hơn nữa, tôi biết mình có các công cụ trong tay để thu hẹp danh sách lại hơn nữa – tất cả giảm xuống chỉ còn một người – trong một khoảng thời gian khá ngắn. Những người anh em họ đời thứ hai có chung đời ông bà cố, có nghĩa là Sát nhân Golden State và người họ hàng đã xét nghiệm cho Paul có quan hệ họ hàng thông qua một đời ông bà cố của Sát nhân Golden State – đời này là ông bà cố bên ngoại của anh ta.
Tôi thực sự đã gần tìm ra anh ta như tôi từng. Nhưng điều đó không phụ thuộc vào việc tôi, Paul Holes, hay Steve Kramer thu gọn danh sách chỉ còn một tên họ.
Nó phụ thuộc vào DNA.
⚝ ⚝ ⚝
Có nhiều công cụ phân tích hơn mà tôi có thể sử dụng dựa trên DNA tại hiện trường vụ án giúp tập trung tốt hơn vào kẻ giết người. Công nghệ đằng sau phân tích DNA đang phát triển theo cấp số nhân và các công cụ mới ra mắt mỗi ngày.
Chẳng hạn, một trang web có tên là Ohmygenes có thể xác định một gen duy nhất có thể dẫn đến bệnh Crohn. Một trang web khác, Athletigen, được điều chỉnh cho phù hợp với các vận động viên và phân tích DNA nhằm hướng tới sức khỏe, dinh dưỡng và thành tích. Infinome hứa hẹn phân tích có thể giúp mọi người giảm cân và “phù hợp hơn với gen của chúng ta!”
Tôi chọn một công cụ do GEDmatch cung cấp vào thời điểm đó – một công cụ ước tính màu mắt.
Công cụ này sử dụng thông tin từ nhiều SNP liên quan đến màu mắt để dự đoán màu mắt си thể của một người. Một dòng dữ liệu điển hình do công cụ này tạo ra có thể là GG at rs7174027 - chặn một số hắc tố; thường cho màu mắt sáng màu, hoặc TT at rs1129038 – điều chỉnh độ thấm; mắt xanh da trời. Nó hoàn toàn không phải là một cách kiểm tra dễ dàng và hoàn hảo và nó có xu hướng hoạt động tốt hơn đối với những người có nguồn gốc châu Âu. Tuy nhiên, những gì nó có thể làm là cung cấp cho tôi một phần dữ liệu khác có khả năng thu hẹp danh sách các nghi phạm tiềm năng của chúng tôi.
Tôi sử dụng DNA tại hiện trường vụ án cho công cụ ước tính màu mắt trên GEDmatch, và kết quả rất rõ ràng – mắt của kẻ giết người, công cụ dự đoán, có màu xanh da trời.
Tiếp theo, tôi chuyển sang một địa điểm tên là Promethease, được đặt theo tên của vị thần Hy Lạp, người điêu khắc con người từ đất sét và ban lửa cho loài người.
Trang web quét dữ liệu DNA thô của bạn để xác định các biến thể gen và khớp chúng với các báo cáo khoa học hiện có về các biến thể và các bệnh mà chúng có thể gây ra. Đó là một công cụ dự đoán khác có những hạn chế, nhưng lại lần nữa, nó có thể mang lại một chút dữ liệu quan trọng.
Phân tích đã xác nhận ước tính của GEDmatch rằng đôi mắt của kẻ giết người có màu xanh da trời.
Nó cũng chỉ ra rằng kẻ giết người mà chúng tôi tìm kiếm có thể sẽ bị hói sớm.
Tôi không phải là người đầu tiên sử dụng công cụ dự đoán màu mắt của anh ta bằng cách sử dụng DNA của Sát nhân Golden State. Tôi không biết về nó vào thời điểm danh sách nghi phạm của chúng tôi giảm xuống còn 6 cái tên, nhưng một báo cáo ảnh chụp nhanh đã được thu thập nhiều năm trước khi tôi bắt đầu điều tra vụ án (ảnh chụp nhanh là một công cụ phân tích DNA thuộc pháp y cố gắng tạo ra chân dung của những người không xác định bằng cách xác định các đặc điểm kiểu hình như tóc và màu mắt). Báo cáo đó dự đoán rằng màu mắt của Sát nhân Golden State là xanh lá cây hoặc màu lục nhạt.
Phòng thí nghiệm đó cũng tuyên bố rằng kết quả xét nghiệm đã loại trừ cụ thể khả năng mắt của Sát nhân Golden State có màu xanh da trời.
DNA không nói dối. Nhưng con người lại có thể mắc sai lầm.
⚝ ⚝ ⚝
Tôi gửi ước tính màu mắt cho Paul Holes và Steve Kramer và hỏi họ liệu chúng tôi có thể liên hệ với Bộ Phương tiện Cơ giới tại California và lấy dữ liệu màu mắt từ giấy phép lái xe cho tất cả 6 nghi phạm tiềm năng của chúng tôi hay không. FBI đã truy xuất những hồ sơ đó nhưng không gửi cho tôi ảnh chụp giấy phép thực tế. Tuy nhiên, những gì tôi nhận được cũng tốt không kém – một bộ sưu tập tiểu sử chi tiết của từng người được liệt kê trên giấy phép của họ.
Dữ liệu bao gồm năm sinh, chiều cao và cân nặng của 6 người đàn ông mà chúng tôi có. Một phần nhỏ viết về màu mắt của họ, và những nội dung này đều có màu tương ứng – xanh lá cây, màu lục nhạt, xanh da trời,… Điều đó cho phép tôi nhanh chóng xác định xem có ai trong số 6 nghi phạm tiềm năng của chúng tôi có mắt xanh da trời hay không.
Chỉ một trong 6 dữ kiện là màu xanh da trời.
Chính là anh ta, tôi nghĩ khi quét đi quét lại tài liệu. Tôi tìm ra anh ta. Anh ta là Sát nhân Golden State.
Người đàn ông duy nhất có đôi mắt xanh da trời là Joseph James DeAngelo.
Đó là một khoảnh khắc đáng kinh ngạc. Tôi ngồi trên ghế của mình và nhìn chằm chằm vào dữ kiện màu xanh da trời trong một lúc lâu. Vào thời điểm đó, tôi có thể là người duy nhất trên thế giới biết danh tính chính xác của Sát nhân Golden State (ngoài bản thân kẻ giết người, và bất kỳ đồng phạm hoặc người thân nào khác có thể biết).
Bạn có thể tưởng tượng điều đó không?
Tôi quay sang bàn phím và gửi email cho Paul
Holes và Steve Kramer.
“Đó là Joseph DeAngelo”, tôi viết. Kramer là người đầu tiên gọi cho tôi. “Chị chắc chắn đến mức nào?” Anh ấy hỏi.
“Miễn là chúng ta xác định chính xác tất cả hậu duệ của MRCA”, tôi nói, “thì tôi chắc chắn”.
Mọi bằng chứng DNA mà chúng tôi có, bao gồm cả hai dự đoán về thể chất cuối cùng, đều chỉ ra đó là Joseph DeAngelo. Có lẽ tin tức thú vị nhất là, mặc dù có giả thuyết cho rằng việc kẻ giết người đột ngột kết thúc các cuộc tấn công tội ác của hắn có nghĩa là hắn đã chết nhưng Joseph DeAngelo vẫn còn sống và hiện đang sống ở Citrus Heights, nơi xảy ra ba vụ cưỡng hiếp của sát nhân Golden State. Anh ta 72 tuổi, tức là anh ta 29 tuổi khi hàng loạt vụ án bắt đầu vào năm 1976 lớn tuổi hơn tôi đoán một chút, nhưng chắc chắn là ở chính xác độ tuổi.
Bước duy nhất liên quan đến DNA còn lại là lấy mẫu DNA từ DeAngelo và khớp nó với mẫu tại hiện trường vụ án trong CODIS. Một kết quả trùng khớp trực tiếp sẽ là bằng chứng thuyết phục. Chúng tôi làm tất cả những gì có thể với DNA mà chúng tôi có, và nếu bạn tin tưởng những gì DNA đã nói với chúng tôi cho đến nay, bạn phải tin Joseph DeAngelo là Sát nhân Golden State.
Và vì vậy tôi nói với Steve Kramer, “Tôi chắc chắn”.
Sau đó, tôi không nhận được phản hồi từ bất cứ người nào trong 10 ngày.
Vào lúc đó, Paul Holes đã kết thúc thời gian làm việc.
Anh đã truy đuổi Sát nhân Golden State trong 22 năm, nhưng giờ đây, khi cuộc tìm kiếm gần kết thúc, ngày Paul nghỉ hưu đã cận kề. Anh ấy đã bắt đầu quá trình sắp xếp lại các vụ án, chuyển hồ sơ, thu dọn đồ đạc của mình. Đó là khoảng thời gian buồn vui lẫn lộn, và đối với nhiều sĩ quan về hưu, đó sẽ là khoảng thời gian yên tĩnh, đáng suy ngẫm, nhưng Paul quá bận rộn để có thể xúc động. Anh vẫn còn vài ngày nữa, và kẻ thù của anh vẫn chưa bị bắt.
Vài ngày trước khoảnh khắc phát hiện ra “mắt xanh da trời” của tôi, Paul Holes, như một phần trong quy trình điều tra thông thường của mình, đã xem xét 9 người đàn ông trong danh sách tình nghi ban đầu của chúng tôi. Anh ấy đọc bài báo về vụ bát giữ Joseph DeAngelo và thực hiện một số cuộc gọi. Anh ấy liên hệ với Nick Willick, Cảnh sát trưởng thành phố Auburn, người mà nhiều thập kỷ trước đó, vào năm 1979, đã sa thải Joseph DeAngelo sau vụ trộm cắp. Holes lái xe ra ngồi với Willick và hỏi anh về DeAngelo.
Theo Holes, Willick nhớ DeAngelo là một cảnh sát tồi tệ có rất nhiều tài sản mà anh ta đánh cắp trong nhà. Holes cũng nói rằng Willick đã chia sẻ một câu chuyện kỳ lạ về tương tác có khả năng đã xảy ra của con gái mình với DeAngelo. “Một đêm nọ, con gái tôi đến gặp tôi và nói: ’Bố ơi, có một người đàn ông cầm đèn pin đứng bên ngoài cửa sổ phòng ngủ của con”. Holes nhớ lại Willick đã nói với anh ấy như thế nào. “Tôi biết đó là DeAngelo”. Nếu đó là sự thật, thì đó lại là một bằng chứng gián tiếp đáng sợ khác. Một khuôn mặt sau cửa sổ, một kẻ ẩn nấp trong bóng tối – đây là những đặc điểm nổi bật của Sát nhân Golden State.
Sau đó, một manh mối khác xuất hiện. Bộ hồ sơ đồ sộ của vụ án có lời khai của nạn nhân trong vụ tấn công năm 1978 ở Davis, California. Nạn nhân cho rằng kẻ tấn công cô đã liên tục thốt ra một câu vào đêm xảy ra vụ tấn công, gần giống như một lời than thở: Tôi ghét cô, Bonnie. Nhân viên điều tra thẩm vấn cô ấy hỏi liệu cô ấy có chắc chắn kẻ tấn công nói Bonnie chứ không phải Mommy – Mẹ, điều mà các nạn nhân khác đã nghe anh ta nói (chẳng hạn như, Mẹ ơi, xin hãy giúp con và con không muốn làm điều này, Mẹ ơi).
“Không, tôi đảm bảo đó là Bonnie”, nạn nhân khăng khăng.
Sau khi tôi đưa ra danh sách 9 nghi phạm, việc nghiên cứu cho thấy rằng Joseph DeAngelo từng đính hôn.
Người phụ nữ anh ta đã đính hôn nhưng không kết hôn tên là Bonnie.
Cảnh sát vội vã phỏng vấn người tên Bonnie này, và cô ấy nói với họ rằng cô ấy đã trả lại chiếc nhẫn của DeAngelo và hủy bỏ lễ đính hôn vào năm 1971, sau khi họ ở bên nhau 1 năm. Cô ấy cũng nói rằng 2 tuần sau khi họ chia tay, DeAngelo bắt đầu theo dõi cô ấy, và từng chĩa súng vào mặt cô qua cửa sổ phòng ngủ của mình.
5 năm sau, các vụ hãm hiếp Khu vực phía Đông bắt đầu.
Đó là một bằng chứng gián tiếp gây sửng sốt khác, và thậm chí còn nói lên một động cơ — sự trả thù.
Paul Holes kết thúc công việc cuối cùng ở văn phòng và leo lên một chiếc xe cảnh sát không biển số.
Không lâu trước khi chính thức nghỉ hưu, Paul Holes leo lên một chiếc xe cảnh sát không biển số và lái đến một địa chỉ ở Citrus Heights, thành phố xinh đẹp ở trung tâm California. Anh đỗ xe dọc theo con phố có tên là Canyon Oak Court, đối diện với ngôi nhà 1 tầng, 3 phòng ngủ, màu nâu vàng nằm trên một khu đất có sân trước và sân sau nhỏ. Ngôi nhà rất khiêm tốn và sau đó được bán với giá 320.000 đô la, thuộc loại thấp nhất trong khu vực. Đó là một ngôi nhà không hấp dẫn về mọi mặt, ngoại trừ một điều.
Ngôi nhà thuộc sở hữu của Joseph DeAngelo.
Paul nói: “Tôi đỗ xe phía đối diện nơi không thể nhìn thấy tôi và tôi chỉ ngồi trong xe, nhìn vào nhà, nhìn ra sân. Tôi không nói với bất cứ ai tôi sẽ làm điều đó. Tôi thậm chí còn chưa đăng kết nối điện đàm. Tôi chỉ là cần phải ở đó”.
Paul vẫn chưa hoàn toàn tin rằng chúng tôi tìm đúng người. Nhưng nếu DeAngelo thực sự là Sát nhân Golden State – và tại thời điểm này, khả năng rất cao chính là anh ta – thì kẻ thù của Paul giờ đây thực sự sắp nằm trong tay của anh.
“Tôi nghĩ, chị biết đấy, chúng ta cần phải tiêu diệt gã này, và tôi nên ra ngoài, gõ cửa nhà hắn và nói với hắn rằng chúng ta muốn loại bỏ hắn khỏi danh sách nghi phạm, rồi rời khỏi đó”, Paul nhớ lại. “Chỉ có đủ thông tin về anh ta, vụ bắt giữ, Bonnie mà anh ta đã đính hôn, tất cả những thứ này. Nhưng tôi biết mình không thể hành động sớm. Thế là tôi ngồi đó 10 phút, vào số và lái đi. Vợ tôi nổi giận với tôi khi cô ấy phát hiện ra tôi làm điều đó”.
Chỉ vài ngày sau đó, vào ngày 28 tháng 3, Paul đã nộp huy hiệu của mình.
Bây giờ anh ấy đã chính thức nghỉ hưu.
⚝ ⚝ ⚝
Gần như ngay lập tức sau khi tôi gửi email cho Steve Kramer và Paul Holes và nói với họ rằng tôi tin rằng chúng tôi bắt được người mà mình muốn, họ đã báo cho Cảnh sát hạt Sacramento, Scott Jones, người đã nhanh chóng tập hợp một đội đặc nhiệm gồm các nhân viên điều tra và bắt đầu theo dõi riêng Joseph DeAngelo trong khu phố Citrus Heights của anh ta.
Trong vài ngày tiếp theo, các nhà điều tra đã quan sát thấy một người đàn ông bình thường sống một cuộc sống bình thường ở ngoại ô. DeAngelo rất chăm chút bãi cỏ phía trước của mình và cắt tỉa cẩn thận cho nó, thậm chí còn cố gắng cắt tỉa cỏ xung quanh và dưới hai tảng đá lớn trước nhà. Anh ta sở hữu một chiếc xe đạp địa hình và một chiếc thuyền đánh cá nhỏ bằng nhôm, mà anh ta để ở đường lái xe vào nhà của mình. Nhà để xe rộng lớn của anh ta được lấp đầy với 4 phương tiện một chiếc Toyota Camry năm 2014, một chiếc mô tô Suzuki năm 2016, một chiếc xe bán tải Tacoma màu trắng và một chiếc xe kéo đã sử dụng 1 năm.
Kể từ khi rời lực lượng cảnh sát, trong 27 năm qua, DeAngelo đã làm công việc sửa chữa bãi xe tải tại nhà kho Save Mart ở Roseville, cách nhà anh ta 4 dặm về phía bắc. Nhưng chỉ 1 năm trước, anh ta đã nghỉ hưu, và bây giờ anh ta ở nhà thường xuyên hơn nhiều. Anh ta đã kết hôn nhưng dường như đã ly thân với vợ. Những người hàng xóm biết anh ta là người cục cằn và thường nghe thấy anh ta la hét hoặc chửi bới trong sự bực bội. Một số người gọi anh ta là “Kẻ lập dị” vì những lời càu nhàu giận dữ của anh ta. Điều duy nhất thực sự nổi bật về DeAngelo, ngoài việc ăn nói thô lỗ và tính khí khó chịu, đó là, ở tuổi 72, anh ta lại là một người nhanh nhẹn, hoạt bát khác thường. Anh ta đổ bê tông trước nhà. Anh ta kéo những vật nặng vào và ra khỏi xe tải của mình. Anh ta di chuyển với một sự sôi nổi. Trong quá trình theo dõi, các nhà điều tra đã theo dõi DeAngelo trên xa lộ và quan sát anh ta lái chiếc mô tô Suzuki của mình với tốc độ lên tới 100 dặm/giờ, luồn lách trong dòng xe cộ như thể đang cố trốn tránh ai đó.
Các nhân viên điều tra đã chờ đợi thời điểm thích hợp để lấy thứ họ cần từ DeAngelo – DNA của anh ta.
Họ đi theo ô tô của DeAngelo đến bãi đậu xe của Hobby Lobby ở Roseville. Khi anh ta đã vào trong cửa hàng một cách an toàn, cảnh sát đã nhanh chóng lau tay nắm cửa xe phía bên tài xế của anh ta để lấy mẫu DNA. Miếng gạc đã được chuyển đến phòng nghiên cứu tội phạm để trích xuất và xét nghiệm DNA. Vào khoảng thời gian ăn tối ngày thứ Sáu hôm đó, một nhân viên điều tra đã gọi điện cho Luật sư hạt Sacramento, Anne Marie Schubert, người đang tham gia buổi gây quỹ ở trường trung học, để chia sẻ kết quả xét nghiệm.
DNA lấy từ tay nắm cửa ô tô của Joseph DeAngelo khớp với DNA từ bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm do Tiến sĩ Speth xử lý, lấy từ hiện trường vụ án giết Lyman và Charlene Smith vào năm 1980.
Nó trùng khớp đến mức luật sư Schubert sau này đã mô tả là “choáng ngợp”.
Tuy nhiên, đó chỉ là một mẫu.
Các nhà điều tra nhấn mạnh cần xét nghiệm DNA lần thứ hai. Phần thưởng quá cao đến nỗi không thể không bị thuyết phục ngoài sự nghi ngờ nhỏ nhất có thể. Lần này, cảnh sát đã tìm cách lấy được một chiếc khăn giấy mà họ đã chứng kiến DeAngelo vứt bỏ trong thùng rác phía trước nhà mình. Họ đã trích xuất DNA từ mô và gửi nó đến phòng nghiên cứu để phân tích nhanh chóng.
Kết quả đã được xác định.
DNA từ mô cũng khớp với DNA tại hiện trường vụ án. Vượt ra ngoài mọi sự nghi ngờ, Joseph James DeAngelo là Satd nhân Golden State.
Một trong những vụ án hình sự lâu đời nhất và khó giải nhất trong lịch sử Hoa Kỳ cuối cùng đã được giải quyết.
⚝ ⚝ ⚝
Xét nghiệm DNA thứ hai đã châm ngòi cho cuộc điều tra.
Ngay lập tức có mối lo ngại cho sự an toàn của những người hàng xóm của DeAngelo, và bất kỳ ai khác mà anh ta có thể gặp, nếu anh ta phát hiện ra cảnh sát đang theo dõi anh ta. Mặc dù anh ta dường như không gây án trong nhiều thập kỷ, nhưng anh ta vẫn cần phải được coi là một kẻ rất nguy hiểm. Các công tố viên đã cố gắng đưa ra lệnh bắt giữ dài 100 trang và ngay ngày hôm sau, Thứ Ba, ngày 24 tháng 4 năm 2018, các nhân viên cảnh sát đã tiếp cận DeAngelo bên ngoài ngôi nhà của anh ta trên Tòa án Canyon Oak và đưa anh ta lệnh bắt giữ. DeAngelo đã bị sốc khi nhìn thấy chúng.
Anh ta nói với các cảnh sát rằng anh ta có một món nướng trong lò.
Các sĩ quan nói với anh ta rằng họ sẽ để ý nó.
Joseph DeAngelo đã bị dẫn đi. Cảnh sát quấn băng hiện trường vụ án màu vàng xung quanh chu vi của ngôi nhà. Các nhân viên điều tra đã giữ kín thông tin chi tiết về vụ bắt giữ, cho đến khi đưa ra thông báo chính thức vào ngày hôm sau, 25 tháng 4 năm 2018.
“Các nhà chức trách đã thông báo vào hôm thứ Tư về việc bắt giữ một nghi phạm trong vụ án Sát nhân Golden State, còn được gọi là Kẻ hiếp dâm khu vực phía Đông, có liên quan đến ít nhất 12 vụ giết người và 45 vụ hãm hiếp trong những năm 1970 và 1980, hơn một nửa trong số đó xảy ra ở khu vực Sacramento”, một đài phát thanh California đưa tin vào ngày hôm đó. DeAngelo ban đầu bị buộc tội với vụ giết 2 mạng người –
Brian và Katie Maggiore, một cặp vợ chồng trẻ mà anh ta tấn công khi họ đang dắt chó đi dạo và bắn chết trong sân nhà riêng của họ ở Rancho Cordova vào năm 1978.
Tin tức về vụ bắt giữ DeAngelo nhanh chóng lan truyền khắp thế giới, tạo ra một làn sóng truyền thông rầm rộ mà ít vụ bắt giữ nào từng có.
Paul Holes không ở California khi xét nghiệm DNA đầu tiên trùng khớp giữa DeAngelo và DNA tại hiện trường vụ án. Anh và vợ đang ở Colorado Springs để tìm kiếm một ngôi nhà mới. Họ đang ăn tối cùng nhau ở một nơi là P. F. Chang’s, ăn mừng vì mua được một ngôi nhà mà họ thực sự thích, thì điện thoại di động của Paul đổ chuông. Một thành viên của Đội công lý, nhân viên điều tra tội phạm Sacramento, Lt. Kirk Campbell, đã gọi. Paul xin lỗi và nhận cuộc gọi ở bên ngoài nhà hàng, trên vỉa hè phía trước phủ đầy tuyết.
“Anh không thể nói chuyện này với bất kỳ ai”, Paul nghe Campbell nói.
Paul nhớ lại, “Đó là lúc tôi biết. Kirk nói với tôi rằng phòng thí nghiệm vô cùng hào hứng; có 21 vị trí gen trùng khớp. Tôi hiểu điều đó có nghĩa là gì, và tôi nói, ’Kirk, đó là anh ta. Sau đó, tôi quay trở lại nhà hàng, và tôi không biết có nên nói với vợ mình không, rồi cô ấy nói, ’Có phải có kết quả DNA rồi không? và tôi gật đầu. Và cô ấy đã biết”.
Paul không ăn mừng tin tức theo bất kỳ cách nào. “Vào lúc đó, tôi chỉ cảm thấy tê liệt”, anh nói. “Tôi không phải là kiểu người nhảy cẫng lên và la hét, và tôi hiểu rằng chúng tôi vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Bây giờ chúng tôi cần phải kết thúc vụ án. Tôi bắt máy ngay với Steve Kramer và chúng tôi bắt đầu lên chiến lược cho bước tiếp theo”.
Mãi về sau, khi Paul ngồi trước máy vi tính vào một đêm muộn, với một ly rượu bourbon nằm gọn trên tay, anh mới bắt gặp một bức ảnh của Joseph DeAngelo trong bộ áo liền quần màu cam, ngồi bơ vơ trong đồn cảnh sát, và trả giá cho những gì đã xảy ra.
“Tôi xem bức ảnh”, Paul nhớ lại, “và tôi tự nhủ, trong bóng tối, Chúng tôi tìm ra anh. Chính là khoảnh khắc đó”.
Khắp đất nước, ở Wenohah, New Jersey, một hạt yên bình, nhiều cây cối với khoảng 2.300 người dọc theo vùng biên Pennsylvania, bác sĩ Peter Speth đã nghe thông báo về việc bắt giữ Joseph DeAngelo trong vụ án Sát nhân Golden State đã im làm từ lâu.
Speth nói: “Suy nghĩ đầu tiên của tôi là, ’Đó là bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm của tôi. Điều đó không được công bố ngay lập tức, nhưng tôi biết ngay họ phải sử dụng bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm thứ hai từ vụ giết người ở Lyman”. Không lâu sau, Speth nhận được điện thoại từ Jennifer Carole con gái của Lyman Smith, người mà Speth vẫn giữ liên lạc thường xuyên trong nhiều năm.
“Cô ấy là người đã nói với tôi rằng họ thực sự đã sử dụng bộ kit dùng cho hành vi hiếp dâm từ hiện trường vụ giết bố mẹ của cô ấy để bắt được Sát nhân Golden State”, ông nói.
Trong cuộc gọi, Speth đã rơi nước mắt.
“Ồ, tôi khóc”, ông nhớ lại. “Tôi khóc vì trong số hàng nghìn vụ án mà tôi xử lý, đây là vụ luôn ám ảnh tôi. Nó ám ảnh tôi vì nó chưa bao giờ được giải quyết. Và bây giờ, cuối cùng, đã phá được nó”.
⚝ ⚝ ⚝
10 ngày sau khi tôi gửi email cho Paul Holes với nội dung Đó là DeAngelo, anh ấy và Steve Kramer đã thực hiện một cuộc gọi từ xa với tôi. Họ đi thẳng vào vấn đề.
“Chúng tôi bắt được hắn”, Paul nói.
Đây là trước khi có thông báo chính thức; trên thực tế, Paul đang trên đường đến buổi họp báo nơi luật sư hạt Sacrament, Anne Marie Schubert, sẽ thông báo về vụ bắt giữ. Đây cũng là lần đầu tiên tôi nghe về các mẫu DNA từ tay nắm cửa ô tô và khăn giấy, liên kết Joseph DeAngelo với vụ giết người Lyman. Trong 10 ngày chờ đợi đó, tôi tin rằng các nhà điều tra đang làm bất cứ điều gì họ cần phải làm để bắt DeAngelo. Nhưng tôi không biết liệu họ có tìm thấy anh ta hay không, hay bằng cách nào đó anh ta đã trốn thoát họ. Tôi không nghi ngờ gì về việc DeAngelo chính là Sát nhân Golden State, nhưng tôi rất nóng lòng muốn thấy anh ta bị bắt và đưa ra trước công lý. Tôi muốn thấy hàng trăm giờ đồng hồ làm việc tập thể của chúng tôi được đền đáp.
Cuối cùng khi tôi biết DeAngelo đã bị bắt, tôi cũng không kêu thét hay la hét. Tôi không phải là kiểu người hay nhảy lung tung, nhưng tôi cảm thấy nhẹ nhõm và hài lòng ngay lập tức và vô cùng mãnh liệt, mặc dù vào thời điểm đó, tôi không hiểu được ý nghĩa to lớn của những gì chúng tôi đạt được. Tôi cũng cảm thấy vô cùng tự hào, không chỉ về bản thân mà còn về khoa học. Tôi cống hiến cuộc đời mình cho khoa học, cho những chân lý khẳng định cuộc sống và những thấu hiểu sâu sắc có được từ nghiên cứu khoa học chân chính. Tôi gặp một số nhân viên thực thi pháp luật phản đối ý tưởng rằng DNA có thể đóng vai trò quan trọng trong việc phá án và tôi vượt qua được sự phản đối đó. Tôi kiên định với ý kiến của mình và tôi lần theo dấu vết DNA, và giờ đây là những gì chúng tôi làm được chúng tôi phá được một trong những vụ án hình sự khét tiếng nhất của Hoa Kỳ, và chúng tôi lôi được một con quái vật thực sự tàn ác ra khỏi nơi ẩn náu của nó và đưa nó ra ngoài ánh sáng.
Chúng tôi làm nên lịch sử.
4 tháng dài trôi qua kể từ khi tôi bắt đầu tham gia vào vụ án Sát nhân. Golden State, và trong 4 tháng đó, tôi xử lý hàng nghìn bit dữ liệu theo đúng nghĩa đen. Tôi làm việc 12 hay 14 tiếng một ngày, và có nhiều lúc tôi quên ăn, thậm chí quên đứng dậy vươn vai. Tôi cho phép mình hoàn toàn bị đắm chìm vào vụ án, bỏ hầu hết mọi thứ khác trong cuộc sống của mình, và có những ngày những sinh vật sống duy nhất mà tôi tiếp xúc là hai con mèo Bijou và Emrys của tôi. Tôi làm tất cả những điều này một cách tự nguyện và vui vẻ, bởi tôi tin rằng những gì tôi đang làm là quan trọng.
Và cuối cùng, chính DNA đã giúp xác định được Joseph DeAngelo – một cái tên trước đây chưa từng xuất hiện trong bất kỳ hồ sơ điều tra, nhật ký điện thoại, báo cáo tội phạm hay bất kỳ thứ gì khác liên quan đến vụ án Sát nhân Golden State.
DeAngelo chưa bao giờ được bất cứ ai tình cờ làm việc trong vụ án hoặc bị ám ảnh bởi vụ án, biết đến anh ta, từ những nhân viên điều tra dày dạn kinh nghiệm như Paul Holes và Steve Kramer đến những nhân viên điều tra nghiệp dư trên các trang web và diễn đàn chuyên tìm kiếm kẻ giết người, cho đến những nhà báo tận tụy như Michelle McNamara, người đã dành nhiều năm viết một cuốn sách về vụ án. Joseph DeAngelo chỉ đơn giản là không phải là nghi phạm cho đến khi DNA của anh ta cho chúng tôi biết anh ta là kẻ giết người – mặc dù thực tế là anh ta đã bị bắt vì tội ăn cắp tại cửa hàng chỉ cách nơi ở 30 phút lái xe ngắn ngủi vào năm 1976.
Paul nói: “Cách thức điều tra truyền thống sẽ không bắt được gã này. Không ai trong chúng tôi đi theo con đường dẫn tới anh ta”.
Vì vậy, tôi cảm thấy một sự trộn lẫn của tất cả những cảm xúc – tự hào, nhẹ nhõm, hài lòng hạnh phúc – mặc dù, nếu bạn ngồi cạnh tôi vào thời điểm đó, bạn có thể không biết được.
Nhưng có một điều khác mà tôi có thể nói chắc chắn là việc Joseph DeAngelo bị bắt đã khiến tôi cảm thấy như vậy.
Lo lắng cho sự an toàn của tôi.
Paul Holes đã dành cả cuộc đời của mình làm việc trong cơ quan thực thi pháp luật. Hầu hết những người điều tra Sát nhân Golden State cũng vậy. Có lẽ họ đã xây dựng một nhân cách thứ hai, một lớp bảo vệ chống lại bóng tối mà họ thường xuyên phải đối mặt. Nhưng tôi chưa quen với mức độ bạo lực và đồi trụy này, và tôi cũng không quen với khía cạnh khủng khiếp này của bản chất con người. Tôi có thể đã tự huấn luyện mình để ngăn nghĩ về những điều khủng khiếp về tội ác của kẻ sát nhân trong khi lần theo dấu vết DNA của hắn, và coi hắn như một loại mục tiêu vô tri vô giác, nhưng giờ đây khi đã bị bắt, hắn rất giống một con người thực sự và một kẻ săn mồi chuyên nghiệp, không biết hối hận. Tất nhiên, tôi biết anh ta đã được giam lại an toàn, ít nhất là vào lúc này. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu anh ta được phóng thích vì một số vấn đề chuyên môn không lường trước được? Anh ta có tuân theo lệnh bắt giữ không? Hay những người đã đóng vai trò đưa anh ta vào tù? Hay những người khác đã để lại DNA của họ tại hiện trường vụ án sẽ nhận ra rằng tôi cũng có thể xác định được họ và chủ động thực hiện đảm bảo rằng tôi không nhận ra?
Tôi hỏi Paul về điều này, và anh ấy thành thật với tôi: anh ấy nói rằng anh ấy biết những tình huống mà bọn tội phạm được thả hoặc trốn thoát và trên thực tế đã truy lùng người mà chúng đổ lỗi cho việc bắt giữ chúng. Đó là một viễn cảnh đáng sợ. Tôi cảm thấy lo lắng cho sự an toàn của mình cũng như sự an toàn của con trai tôi, Christopher. Tôi cũng hơi choáng ngợp trước mức độ chú ý toàn cầu mà vụ bắt giữ DeAngelo nhận được ngay từ khi bắt đầu. Việc giải quyết vụ án Sát nhân Golden State rõ ràng sẽ là một trong những câu chuyện hấp dẫn nhất trong năm và tất cả những người tham gia vào đó chắc chắn sẽ nhận được rất nhiều sự chú ý. Và tôi không chắc mình đã chuẩn bị cho điều đó chưa.
Tôi tham gia 2 vụ án hình sự khác trước khi nhận vụ Sát nhân Golden State – xác định thủ phạm và xác định danh tính thực sự của kẻ giết 4 mạng người ở Allenstown và xác định nghi phạm trong vụ hãm hiếp/giết một cô gái trẻ ở bang Washington. Trong cả hai vụ, tôi đều yêu cầu giấu tên sau khi vụ án được giải quyết.
Khi tôi bắt đầu điều tra vụ án Sát nhân Golden State, tôi nói với Paul và Steve rằng tôi muốn ẩn danh và không công khai vai trò của mình trong việc giải quyết vụ án.
Trước buổi họp báo, Paul và Steve hỏi tôi có còn muốn ẩn danh không. Tôi nói với họ rằng tôi muốn.
Vì vậy, khi câu chuyện tội phạm có thật, lớn nhất trong nhiều thập kỷ nổ ra trên toàn thế giới, theo lựa chọn của riêng tôi, tên của tôi không được nhắc đến ở bất cứ đâu và vai trò của tôi trong việc tìm kiếm Joseph DeAngelo vẫn không ai biết được.