40 phút 1997, một phụ nữ tóc sẫm màu ở phút trước nửa đêm ngày 18 tháng 11 độ tuổi ngoài 20 – với chiếc khăn tắm quấn quanh eo – bước vào trạm xăng Chevron trên đường Lake City Way ở Seattle, Washington.

Người phụ nữ đi thẳng vào nhà vệ sinh ở phía sau trạm và khóa cửa lại. Khi cô ấy ở đó, một khách hàng đang xếp hàng bên nhân viên thu ngân đã nghe thấy tiếng trẻ con khóc phát ra từ nhà vệ sinh. 14 phút sau, người phụ nữ bước ra khỏi vệ sinh và rời khỏi trạm.

Sáng sớm hôm sau, một nhân viên trạm bước vào phòng vệ sinh và thấy những vệt máu trên sàn nhà, bồn cầu và bồn rửa. Người bán hàng không hoảng sợ vì có máu; đây là nhà vệ sinh công cộng, và ai đó bước vào với vết cắt hoặc máu mũi không phải là điều bất thường. Một nhân viên khác đã lau vết máu lúc 7 giờ sáng, và một ngày vẫn diễn ra như thường lệ.

Mãi cho đến ngày hôm sau, 20 tháng 11, khoảng 12 giờ 30 phút chiều, nhân viên thứ ba của trạm, Lakota Murray, mới đổ rác trong nhà vệ sinh và phát hiện ra một điều kinh hoàng.

Ở dưới đáy của một thùng rác bằng nhựa trong suốt, đầy các mảnh vụn, Murray tìm thấy một đứa trẻ sơ sinh.

Cô gọi cảnh sát lúc 12 giờ 40 phút chiều. Các thám tử tại Seattle đã đến, kiểm tra đứa trẻ sơ sinh và thấy rằng đứa trẻ đã chết. Khám nghiệm tử thi sau đó cho thấy đứa trẻ nặng khoảng hơn 3kg và đã còn sống khi được sinh ra. Nhau thai và dây rốn của em bé vẫn còn dính liền.

Lúc đầu, cái chết được báo cáo là do nguyên nhân tự nhiên. Nhưng nhanh chóng, một bác sĩ pháp y đã thay đổi kết luận thành giết người. Thuật ngữ chính xác được sử dụng trên giấy chứng tử là “Sinh đủ tháng, tử vong chu sinh, thuyết nguyên nhân không xác định”. Chu sinh có nghĩa là cái chết xảy ra quanh thời điểm ra đời. Thuyết nguyên nhân để chỉ đến nguyên nhân tử vong.

Ai đã bỏ đứa trẻ sơ sinh ở đó cho đến chết, và tại sao?

Các thám tử được chỉ định phụ trách vụ án đã sàng lọc bằng chứng: một đoạn băng giám sát cho thấy người phụ nữ ra vào cửa hàng; lời khai của khách hàng về việc nghe thấy tiếng trẻ khóc; và quan trọng nhất là vết máu vón cục của nhau thai được tìm thấy cùng với trẻ sơ sinh.

Một giám định viên y tế đã bảo quản vết máu và một phòng nghiên cứu đã tạo ra hồ sơ DNA của mẹ đứa trẻ sơ sinh. Nhưng trở lại năm 1998, phân tích DNA vẫn là một ngành học đang phát triển và hồ sơ DNA không dẫn đến bất kỳ nghi phạm nào. Các thám tử vẫn tiếp tục, nhưng vụ án không có lời giải.

Nó vẫn không có lời giải trong 20 năm tiếp theo.

Vào thời điểm đó, hài cốt của nạn nhân được chôn cất tại Nghĩa trang Công giáo Calvary của Seattle, trong một khu đất được đánh dấu bằng một tấm bảng khắc hình Winnie the Pooh và dòng chữ “Chúng tôi quan tâm”. Tấm bảng cũng có tên duy nhất mà nạn nhân có – Baby Boy Doe – Bé sơ sinh Doe.

⚝ ⚝ ⚝

Một trong những người đã liên lạc với tôi trong nhiều tháng sau khi Joseph DeAngelo bị bắt là thám tử tại Seattle, Rolf Norton, người đã nghe về tôi từ Paul Holes. Rolf cho tôi biết về một vụ án giết người mà anh ấy đang xử lý – Vụ án số 1997-504314.

Trường hợp của Bé sơ sinh Doe.

Sau hai thập kỷ không có manh mối hoặc đầu mối mới, các thám tử đã mở lại cuộc điều tra vào năm 2018 và Phòng nghiên cứu tội phạm tuần tra bang Washington đã chiết xuất lại DNA từ vết máu đông của nhau thai bằng công nghệ tiên tiến hơn so với công nghệ có sẵn vào năm 1998 đã được sử dụng để tạo một hồ sơ DNA mới, hoàn chỉnh hơn để chạy trên CODIS, cơ sở dữ liệu tội phạm của FBI, nhưng không có kết quả trùng khớp.

Tiếp theo, Sở Cảnh sát Seattle đã gửi một số trích xuất DNA đến phòng nghiên cứu của Thành phố Oklahoma có tên là Giải pháp DNA để phát triển hồ sơ SNP. Cuối cùng, phòng nghiên cứu đã gửi hồ sơ SNP cho thám tử Norton để tải lên GEDmatch. Sau một vài ngày, danh sách những người có cùng DNA với mẹ của Baby Boy Doe đã được đăng trên trang dành cho bộ kit của Bé sơ sinh Doe. Chính tại thời điểm này, thám tử Norton đã liên lạc với tôi và nhờ tôi giúp đỡ. Liệu những kết quả trùng khớp này có thể dẫn chúng ta tìm đến mẹ của Bé sơ sinh Doe không?

Một lần nữa, tôi nói rằng tôi tin họ có thể làm được.

Đứa trẻ trong trường hợp này sẽ là nạn nhân nhỏ tuổi nhất của vụ giết người không rõ danh tính mà tôi từng gặp: một đứa trẻ sơ sinh bị giết khi có thể chỉ mới sinh ra vài phút. Một đứa trẻ sơ sinh về cơ bản không tồn tại trong bất kỳ hồ sơ hay thậm chí ký ức nào – một đứa trẻ không bao giờ có cơ hội sống. Nếu bằng cách nào đó tôi có thể thành công trong việc xác định mẹ của em bé ấy, thì cuối cùng chúng tôi có thể thêm đứa trẻ này vào gia phả hợp pháp của mẹ bé.

Tôi bắt đầu làm việc vào tháng 7 năm 2018. Tôi tập hợp một nhóm nhỏ các nhà phả hệ để giúp tôi giải quyết vụ việc. DNA đã được chiết tách từ cục máu đông nhau thai, điều đó có nghĩa là chúng tôi có DNA của người mẹ chứ không phải của người cha.

Giữa mớ bòng bong ban đầu mà chúng tôi có về họ hàng xa với người mẹ, có độ trùng khớp ở mức 513cM, là Marydon. Điều này là một phát hiện lớn. Cô ấy rất có thể là chị em họ cách nhau một đời của mẹ Bé sơ sinh Doe.

Tôi bắt đầu dựng một cây phả hệ tự biện cho người mẹ bằng cách xây dựng một cây cho Marydon. Tôi xác định được một người họ hàng gần trong cây, Tina, người mà chúng tôi có thể xét nghiệm như một mẫu tham khảo để cung cấp cho chúng tôi một điểm dữ liệu khác. Vì Tina là họ hàng gần nên tôi nhờ thám tử Norton bí mất lấy một món đồ mà cô ấy đã vứt bỏ có thể chứa DNA của cô và không báo cho cô ấy biết về cuộc điều tra của chúng tôi vì có thể cô ấy là người mẹ (không có luật liên bang nào cấm thu thập loại DNA này, mặc dù bạn không thể lấy DNA từ cơ thể của ai đó nếu không có lệnh khám xét hoặc lệnh tư pháp).

Các nhân viên của thám tử Norton đã giám sát người phụ nữ và nhặt một ít kẹo cao su mà cô ấy đã vứt đi. DNA đã được phục hồi từ kẹo cao su và phần trích xuất thu được được sử dụng để tạo hồ sơ SNP tải lên GEDmatch. Bản thân Tina không phải là người mẹ nhưng cô ấy trùng khớp với người mẹ ở mức 706cM, cho thấy rằng cô ấy có thể cũng là chị em họ ruột của người mẹ – một kết quả trùng khớp đặc biệt khác. Từ hai kết quả này, tôi có được một MRCA mà từ đó tôi xây dựng được tất cả các nhánh hậu duệ.

Tôi nhập cây phả hệ tự biện của người mẹ vào WATO cùng với thông tin trùng khớp của Marydon và Tina. Tôi sử dụng công cụ WATO và biết được tỷ lệ vị trí chính xác của người mẹ nằm ở vị trí nào trên cây phả hệ tự biện. Tôi có tỷ lệ 10/1 rằng người mẹ thuộc một trong 6 vị trí có trên cây – các vị trí có 6 người chị em họ là nữ, một trong số đó phải là người mẹ.

3 trong số những người phụ nữ là chị em ruột. 3 chị em họ khác đều đến từ các gia đình khác nhau.

Bây giờ đã đến lúc tôi sử dụng một kỹ thuật mà tôi gọi là phương pháp Jonny Perl để xác định ai trong số 6 người chị em họ là người mẹ.

Tôi có tên của 4 cặp bố mẹ cho 6 chị em họ. Một người bố hoặc mẹ trong mỗi cặp là hậu duệ của MRCA. Bây giờ chúng tôi cần xây dựng lại chồng hoặc vợ của bố hoặc mẹ là hậu duệ của MRCA. Có thể cần phải xây dựng lại nhiều thế hệ. Những gì tôi đang tìm kiếm là mối quan hệ giữa một trong các nhánh con cháu với DNA của người có kết quả trùng khớp với người mẹ – đó là cách tôi biết mình có đúng nhánh hay không.

Hóa ra bà nội của một trong những người chị em họ có họ là Warren.

May mắn thay, một trong những thành viên trong nhóm của tôi, Lorrie Burns, nhớ đã bắt gặp cái tên Warren trong mớ bòng bong các kết quả trùng khớp ban đầu của chúng tôi với người mẹ trên GEDmatch. Bây giờ tôi cần quay ngược thời gian để xem liệu hai nhà Warren có họ hàng với nhau hay không.

Chắc chắn rồi, 4 thế hệ trở lại đây trên mỗi cây phả hệ của họ, tôi tìm thấy tổ tiên chung tồn tại gần đây nhất của người trùng khớp Warren và vợ/chồng Warren. Chính là nó! Nó nói với tôi rằng con gái của vợ chồng Warren phải là mẹ của Bé sơ sinh Doe.

Tên cô ấy là Christine M. Warren.

Một số bit dữ liệu đã chỉ ra cô ấy. Về mặt thể chất, cô ấy khớp với những mô tả mà các nhân chứng cung cấp. Cô ấy giống người phụ nữ trong video giám sát. Cô ấy cũng đã 27 tuổi khi Bé sơ sinh Doe được sinh ra, phù hợp với ước tính tuổi của người mẹ vào năm 1997. Cô ấy đã sống ở Seattle trong phần lớn cuộc đời và giờ vẫn sống ở đó. Tôi trình bày những phát hiện này với thám tử Rolf Norton, người đã sẵn sàng thực hiện bước tiếp theo – bí mật lấy DNA của cô ấy và so sánh nó với DNA tại hiện trường vụ án của họ.

Thám tử Norton đã phải cẩn thận. Anh không muốn mạo hiểm đối mặt với Christine Warren trước khi biết chắc chắn rằng cô ấy là người mẹ. Thay vào đó, anh nghĩ ra cách đưa ra một loại đồ uống.

Vào tháng 11 năm 2020, các thám tử đã gửi cho Christine Warren lời mời tham gia cuộc khảo sát về một loại nước uống có hương vị hư cấu có tên là Sparkling Icy. Lời mời bao gồm một thẻ quà tặng miễn phí. Christine Warren đã cắn câu, điền vào một bản khảo sát và gửi nó đến hòm thư bưu điện do Sở cảnh sát Seattle tạo ra. Đầu tiên, các thám tử so sánh chữ ký trong bản khảo sát với chữ ký trong hồ sơ bằng lái xe của Christine Warren, để đảm bảo rằng họ mời đúng Christine Warren.

Các chữ ký đều trùng khớp.

Tiếp theo, vào tháng 12 năm 2020, họ gửi phong thư chứa bản khảo sát đã được gửi đến Phòng nghiên cứu Tội phạm Tuần tra Tiểu bang Washington. Phòng nghiên cứu đã trích xuất DNA từ mép dán phong thư và con tem, cả hai thứ mà Warren đã liếm. Một hồ sơ DNA đã được tạo ra từ chiết xuất. Hồ sơ DNA mới này được so sánh với hồ sơ DNA được tạo ra từ vết máu đông của nhau thai được thu thập vào năm 1997. Kết quả được đưa ra vào ngày 31 tháng 12 năm 2020 – Đêm Giao thừa. Hai hồ sơ DNA trùng khớp.

Christine Warren là mẹ của Bé sơ sinh Doe.

Thám tử Rolf đã kết nối tất cả các chi tiết buộc tội trước đó, vào tháng 3 năm 2021, khi phỏng vấn nghi phạm. Trong cuộc phỏng vấn, Christine Warren thừa nhận mọi chuyện. Theo lời kể của cô, bố của đứa bé đã rất bối rối trước tin cô mang thai ngoài ý muốn, và vì lý do đó, cô không thể chịu đựng được ý nghĩ sẽ có con. Thay vào đó, cô ấy chỉ đơn giản nghĩ là “ngăn chặn việc mang thai ngoài ý muốn”, các nhân viên điều tra cho biết trong một tài liệu buộc năm 2021. “Cô ấy bỏ qua sự thật rằng mình đang mang thai”.

Trong vài tháng tiếp theo, cô không được chăm sóc y tế, cô cũng không đề cập đến việc mang thai với bất kỳ người nào khác.

Cuối cùng, vào cuối ngày 18 tháng 11 năm 1997, Warren đang đi ô tô với một người bạn thì cô cảm thấy một cơn co thắt. Cô nhờ người bạn tấp vào trạm xăng Chevron, đắp chăn lên bụng và bước vào nhà vệ sinh. Một cách bình tĩnh, 14 phút sau cô lại bước ra ngoài và tiếp tục buổi tối của mình. Cô ấy nói với các thám tử “đứa bé rơi trong nhà vệ sinh, nơi cô ấy đã để nó lại trong vài phút”. Sau đó, cô ấy hoảng sợ và đặt đứa bé vào thùng rác, phủ lên người nó bằng giấy và các mảnh vụn khác. “Trong tâm trí của cô ấy”, cô ấy nói trong cuộc phỏng vấn của mình, “cô ấy không tin rằng đứa bé còn sống”. Nhưng khi bị thẩm vấn, cô ấy thừa nhận rằng cô ấy chưa bao giờ kiểm tra và không biết chắc liệu con mình có còn sống hay không.

Cảnh sát đã bắt giữ Warren, khi đó 50 tuổi, đặt mức tiền bảo lãnh cho cô là 10.000 đô la và sau đó buộc tội cô giết người ở cấp độ hai – một tội danh có thể khiến cô phải ngồi tù tới 18 năm (theo như tôi có thể nói, cô ấy vẫn chưa bị kết án).

Xác định được mẹ của đứa bé có nghĩa là tôi và nhóm của mình đã thành công trong việc giải đáp bí ẩn về Bé sơ sinh Doe. Tuy nhiên, đây không phải điều mà bất cứ ai cũng muốn ăn mừng. Các chi tiết của vụ án quá là đau buồn. Thám tử Norton chuyển sự chú ý sang tất cả các nhân viên điều tra tận tụy đã làm việc trong vụ án trong hơn 20 năm qua, những người đàn ông và phụ nữ đã “tạo ra cơ sở bằng chứng để chúng tôi có thể đưa ra kết luận”, như anh đã giải thích với Seattle’s KIRO News. “Đây là một vụ án cực kỳ đáng buồn vào năm 1997, và cũng là một vụ cực kỳ đau buồn vào năm 2021”.

Anh ấy đã đúng. Cái chết của Bé sơ sinh Doe thật điên rồ và bi thảm. Mặc dù vậy, việc xác định mẹ của bé trai và điền các chi tiết của tội ác thì rất có ý nghĩa. 23 năm sau ngày mất, em bé không còn là một bóng ma vô danh, không còn bị xóa sổ khỏi gia phả. Em bé ấy tồn tại, và cuộc đời ngắn ngủi của bé rất quan trọng, và cậu bé không bị lãng quên.

Và khi điều đó cuối cùng có thể xảy ra, những người tốt đã tập hợp lại để đảm bảo rằng công lý được thực thi để tưởng nhớ bé.

Khi tôi chủ yếu làm việc với tư cách là một thiên thần tìm kiếm giúp những người con nuôi xác định họ hàng ruột thịt, hầu hết các trường hợp của tôi đều bắt nguồn từ một sự kiện khó khăn và tổn thương của gia đình – quyết định của người bố mẹ giao con cho người khác nuôi nấng.

Nhưng khi tôi bắt đầu làm việc với các vụ án hình sự, điều đó đã thay đổi. Hầu hết những trường hợp đó đều bắt đầu bằng một bi kịch khủng khiếp, ám ảnh, thường không thể tưởng tượng được.

Vào đầu giờ chiều ngày 14 tháng 8 năm 1977, một số người leo núi đang hái mâm xôi đen trong khu vực rừng trên Đại lộ số 4 phía Tây ở Everett, WA, tình cờ thấy thi thể của một phụ nữ trẻ. Họ đã gọi cảnh sát, cảnh sát không tìm thấy giấy tờ tùy thân trên thi thể và xác định người phụ nữ đã chết được vài ngày. Rõ ràng cô ấy là nạn nhân của một trò chơi xấu; cô ấy đã bị bắn vào đầu nhiều lần và không thể xác định được danh tính.

Không có phương pháp nhận dạng ngay lập tức, nạn nhân được cấp số hồ sơ – 77-8-621 – và được dán nhãn là Jane Doe.

Chỉ vài ngày sau, đã có một đột phá lớn trong cuộc điều tra vụ giết người. Một người đàn ông gọi cho các thám tử của hạt Snohomish và giải thích rằng một người bạn của anh ta, David Roth, đã nói với anh ta rằng anh ta đã giết một người quá giang ở Everett. Cảnh sát đã khám xét xe của Roth và tìm thấy một khẩu súng trường cỡ nòng .22 khớp với những viên đạn thu được từ thi thể của Jane Doe. Năm 1979, Roth thú nhận tội giết người và khai các chi tiết. Anh ta đã phát hiện ra người phụ nữ trẻ muốn đi nhờ xe dọc theo Đường cao tốc Bothell-Everett vào ngày 9 tháng 8 năm 1977 và cho cô ấy đi nhờ. Khi cô từ chối quan hệ tình dục với anh ta, Roth đã thắt cổ cô bằng dây bungee trước khi dùng súng trường bắn 7 phát vào đầu cô.

Các nhân viên điều tra hỏi anh ta: Anh có biết tên người phụ nữ không? Roth nhấn mạnh rằng anh ta không biết.

Một bồi thẩm đoàn đã kết luận Roth phạm tội giết người cấp độ một, và anh ta bị tống vào tù vì tội giết người với mức án 26 năm. Trong khi đó, cuộc điều tra về danh tính của Jane Doe chẳng đi đến đâu. Nhiều năm trôi qua, rồi nhiều thập kỷ. Các nhân viên điều tra đã làm mọi thứ có thể với công nghệ hiện có: kiểm tra răng cho thấy Jane Doe lớn lên ở vùng có chất lượng nước tốt; một họa sĩ đã tạo ra một mô hình pháp y 3 chiều về đầu và mặt của Jane Doe; một thám tử đã khai quật hài cốt của cô ấy và một nhà nhân chủng học pháp y ước tính độ tuổi của cô ấy là từ 16 đến 19 tuổi. Cũng chính thám tử đó, thám tử James Scharf thuộc Đội điều tra các Vụ án nan giải của Sở Cảnh sát hạt Snohomish, đã sắp xếp để gửi một mảnh xương đùi trái của Jane Doe đến phòng nghiên cứu ở Texas để trích xuất DNA và chuẩn bị hồ sơ SNP vào năm 2008.

Mỗi lần thử nghiệm đều thất bại vì DNA đã quá xuống cấp để tạo ra một hồ sơ SNP hữu ích. Vụ án trở nên không có lời giải trong 10 năm sau đó, chỉ với một thay đổi duy nhất: để thu hút sự chú ý của dư luận, thám tử Scharf đã đặt tên cho nạn nhân là Jane Doe quý giá (Precious Jane Doe).

“Cô gái trẻ này rất quý giá đối với tôi”, anh giải thích. “Tôi biết cô ấy phải rất quý giá đối với gia đình cô. Vì vậy, tôi phải tìm ra họ. Chúng tôi cần phải trả lại tên cho cô ấy và trả lại hài cốt của cô ấy cho gia đình cổ”.

Thám tử Scharf đã tiếp tục điều tra vụ án trong 12 năm. Anh ấy thậm chí còn đính kèm một liên kết đến vụ án vào chữ ký email tự động của mình. Năm 2017, anh biết về những bước phát triển mới đầy hứa hẹn trong di truyền phả hệ. Anh ấy đã liên hệ với một tổ chức mới gồm các tình nguyện viên có tên là Dự án DNA Doe và nhờ họ giúp đỡ, đồng thời anh ấy cũng chuyển mẫu DNA của nạn nhân đến Dự án Doe, hy vọng rằng đây có thể là bước đột phá mà anh ấy hằng mong đợi.

Nhưng không phải thế. Tệp SNP được tạo từ trích xuất DNA từ năm 2008, được lấy từ xương đùi của Jane Doe, có tỷ lệ rất thấp (đo lường có bao nhiêu trong số 700.000 đến 800.000 SNP nên có trong tệp ở đó) và không thể tải lên GEDmatch. Vị thám tử đã gửi những mẫu vật mới – những mẩu nhỏ của hộp sọ và răng của nạn nhân – đến một phòng nghiên cứu ở Virginia, hy vọng rằng lần này phòng thí nghiệm sẽ thành công trong việc tạo ra một chiết xuất DNA có thể sử dụng được.

Thật không may, họ không thể. DNA đã quá xuống cấp. Thám tử Scharf đã gửi cho phòng nghiên cứu một mẫu lớn hơn một phần của xương đùi – nhưng mẫu đó cũng không mang lại DNA tốt. Có vẻ như thời gian đã trôi qua quá lâu, cản trở mọi cơ hội tận dụng công nghệ mới.

Tất cả đếu nói, danh tính của người phụ nữ là một bí ẩn trong 43 năm.

Vào năm 2017, thám tử Scharf đã liên lạc với tôi.

⚝ ⚝ ⚝

Thời điểm của anh ấy rất hoàn hảo. Tôi làm việc với Giáo sư Ed Green, nhà khoa học đã nghĩ ra phương pháp trích xuất DNA từ một sợi tóc mất chân. Nếu các nhân viên điều tra của hạt Snohomish có bảo quản bất kỳ sợi tóc nào của Jane Doe quý giá vào năm 1977, thì có khả năng Giáo sư Green có thể tạo ra một hồ sơ DNA khả thi. Khi tôi biết có một mẫu tóc còn sót lại, tôi kết nối thám tử Scharf với Giáo sư Green.

Vào tháng 2 năm 2018, Sở Cảnh sát hạt Snohomish đã gửi cho Giáo sư Green một mẫu tóc của nạn nhân. Mẫu có độ dày bằng một cây bút chì. Nhưng mái tóc đã hơn 40 tuổi. Tuy nhiên, giáo sư Green không nản lòng. Đây không phải là lần đầu tiên ông ấy làm việc với một mẫu đã rất cũ và ông ấy đã dành gần như cả năm 2018 để trích xuất đủ DNA để giải trình tự, sau đó sử dụng bộ gen để tạo tệp SNP có thể tải lên GEDmatch.

Cuối năm 2018, ông đã thành công. Tệp DNA của Jane Doe quý giá đã được tải lên GEDmatch và DNA Cây gia đình.

Thật không may, chúng tôi bắt đầu cuộc tìm kiếm với một số ít họ hàng rất xa. Một người phụ nữ tên Laura trùng khớp với DNA của Jane Doe quý giá chỉ ở mức 28Cm (người anh chị em họ đời thứ hai trùng khớp ở mức 240cM). Một phụ nữ khác, Kathy, trùng khớp ở mức 85cM, trong khi Michael ở mức 86cM. Nếu không có các kết quả trùng khớp cao hơn, có thể cực kỳ khó khăn để tìm ra cách kết nối các kết quả có độ trùng khớp thấp hơn này với nhau trong cây phả hệ tự biện, điều này khiến việc xác định một người không xác định trở nên khó khăn hơn.

Nhưng đã có một cách để làm điều đó.

Gần đây chúng tôi bắt đầu sử dụng các công cụ lập sơ đồ tiên tiến như Scapple và Lucid. Những công cụ này cho phép bạn tạo một hình ảnh trực quan, rõ ràng về cách các cây phả hệ tự biện mà bạn đã xây dựng (sử dụng phần mềm phả hệ của Ancestry) làm cho các kết quả trùng khớp thấp cuối cùng có thể kết nối với nhau. Chẳng hạn, đột nhiên dễ dàng nhận thấy hơn nhiều khi họ của vợ/ chồng của người có kết quả trùng khớp xuất hiện trên một cây phả hệ cũng xuất hiện trên cây thứ hai – do đó có thể kết nối hai cây bằng hôn nhân.

Đây là cách nó hoạt động: với Scapple, hãy hình dung một biểu đồ có 3 cụm hộp dọc xuống phía dưới, mỗi cụm cho mỗi 3 kết quả trùng khớp cao nhất mà chúng tôi có khi bắt đầu và hiện tại chúng tôi xác định được tổ tiên chung tồn tại gần đây nhất của họ – trong trường hợp của chúng tôi, cụm Kathy, cụm Laura và cụm Michael, được đặt tên theo những người có kết quả trùng khớp ban đầu của chúng tôi. Mỗi hộp đại diện cho một cá nhân có cùng DNA với đối tượng tìm kiếm của chúng tôi, Jane Doe quý giá. Chúng tôi chuyển các cây phả hệ trên Ancestry của từng cụm trong số 3 cụm sang Scapple, cũng như tên của tổ tiên của mỗi người và vợ/chồng của họ, tất cả đều là tổ tiên chung tồn tại gần đây nhất.

Sau đó, chúng tôi bắt đầu thêm tên cho các hậu duệ của MRCA, với hy vọng nhìn thấy những cái tên trong một nhánh hậu duệ mà bạn nhận ra từ một nhánh khác – và cuối cùng, kết nối 3 cây. Hãy nhớ rằng, để tìm ra Jane Doe quý giá – người mà chúng tôi biết bằng cách nào đó có mối liên hệ với cả 3 cây phả hệ – chúng tôi phải tìm ra giao điểm chính xác của những cây này.

Điều này thể hiện có khá nhiều công việc, nhưng khi chúng tôi bắt đầu điền tên của những người vợ/chồng của một số người có kết quả trùng khớp mà chúng tôi có, công việc khó khăn đã được đền đáp. Chúng tôi phát hiện ra rằng một người trên cây Laura có tên là Mary Wheeler, sinh năm 1859, là mẹ của một người phụ nữ trên cây Richard, Mary Elizabeth Winans, vợ của Ruben Elder (Elder là người có mối quan hệ di truyền trực hệ với Richard).

Bây giờ chúng tôi có một nhánh nằm ngang trên biểu đồ kết nối Mary Wheeler và Mary Winans – do đó có thể nối cây của Michael với cây của Laura. Tương tự như vậy, chúng tôi có thể tìm được người vợ/chồng giúp kết nối cây Kathy và cây Michael.

Nhìn vào Scapple của mình, chúng tôi có thể thấy chính xác nơi cả 3 cây kết nối với nhau.

Và, giống như mọi con đường đều dẫn đến Rome, cả 3 cái cây đều dẫn đến một cặp vợ chồng cụ thể: Mary Guinard và Stanley Elder. Họ là những người đã kết nối cả 3 cụm, mà chúng tôi biết, tất cả đều quan hệ với Jane Doe quý giá. Xác định điểm hội tụ này cho phép chúng tôi kết luận rằng Jane Doe quý giá phải là hậu duệ của cặp vợ chồng này. Và xét theo năm sinh của họ (Mary năm 1931, Stanley năm 1938, Jane Doe quý giá sinh khoảng năm 1955 và 1962), mối quan hệ khả thi nhất kết nối cả ba người là bố mẹ và con gái. Đây là vị trí duy nhất trên sơ đồ Scapple của chúng tôi mà Jane Doe Quý giá có thể phù hợp.

Tuy nhiên, có một vấn đề nhỏ.

Ở vị trí mà chúng tôi dự kiến sẽ tìm thấy Jane Doe quý giá trong số các con của Mary và Stanley, chúng tôi chỉ tìm thấy 3 người con trai.

Không có con gái, chỉ có 3 con trai.

Được rồi, chúng tôi nói, cô gái phải ở đâu trong đó. Có lẽ cô ấy đã được nhận nuôi. Hãy bắt đầu với việc liên lạc với các cậu con trai.

Đáng buồn thay, cả ba cậu con trai đều chết trong một vụ tai nạn ô tô vào năm 1970, vụ tai nạn đó cũng giết chết bố và mẹ kế của họ. Một bài báo về vụ tai nạn không đề cập đến một người chị em nào. Mẹ ruột đã mất năm 1995.

Làm thế nào chúng tôi có thể tìm thấy người họ hàng nữ này mà không có dấu vết hoặc việc đề cập đến cô ấy ở bất cứ đâu?

Hóa ra có một dấu vết của cô ấy trên Internet.

Kathy Johnston, một trong những thành viên trong nhóm nhỏ gồm các nhà phả hệ mà tôi tập hợp để giúp tôi giải quyết vụ án, có kỹ năng đặc biệt trong việc khai quật những cái tên và dữ liệu quan trọng từ Internet, và Kathy đã tìm thấy một trang web về phả hệ ít người biết đến có các cây phả hệ khác nhau. Cô ấy phát hiện ra rằng, một trong những cây đó giống với cây phả hệ tự biện mà chúng tôi xây dựng cho Jane Doe quý giá – giống nhau, ngoại trừ một người.

Bên cạnh 3 anh em còn có cô gái mất tích.

Được rồi – bây giờ chúng tôi có một cái gì đó. Chúng tôi gửi những phát hiện của mình cho thám tử Scharf, người đã lấy được hồ sơ ly hôn của bố mẹ cô. Hồ sơ xác nhận đã có một đứa con gái ruột được cho làm con nuôi. Tôi gửi tên của cô con gái ruột này – Elizabeth Marie Elder – cùng với tên của 3 anh trai và một người dì của cô ấy cho thám tử Scharf.

Tuy nhiên, chúng tôi không biết tên nuôi của cô ấy là gì, bố mẹ nuôi của cô ấy là ai, và thám tử Scharf không có cách nào để xác định hoặc liên lạc với họ.

Nhưng với nghiên cứu sâu hơn, những cái tên chúng tôi gửi cho thám tử Scharf đã giúp anh ta xác định vị trí của em gái cùng cha khác mẹ của cô gái mất tích, người mà thám tử Scharf đã liên hệ và phỏng vấn.

May mắn cho chúng tôi, người em cùng mẹ khác cha nhớ rằng cách đây rất lâu, mẹ của cô ấy đã nhắc đến một cô con gái tên là Elizabeth mà bà ấy đã cho làm con nuôi. Cô cũng kể lại rằng mẹ cô đã yêu cầu bố mẹ nuôi giữ tên của Elizabeth. Nếu bố mẹ nuôi làm theo yêu cầu, thì bây giờ chúng tôi biết rằng chúng tôi đang tìm kiếm một Elizabeth.

Vào tháng 6 năm 2020, thám tử Scharf cũng yêu cầu Trung tâm Thống kê Y tế Oregon tiết lộ tên nuôi của Elizabeth Marie Elder, cũng như tên của bố mẹ nuôi của cô. Từ việc Elizabeth và bố mẹ ruột của cô ấy đều đã qua đời, thực sự không có quyền riêng tư nào để bảo vệ và không có lý do gì để từ chối cung cấp những thông tin chi tiết về việc nhận con nuôi này.

Tuy nhiên, đó chính là điều mà Trung tâm Oregon đã làm – từ chối yêu cầu của thám tử Scharf.

Trong khi thám tử Scharf tiếp tục thúc đẩy tìm tên nuôi của Elizabeth, chúng tôi hành động theo một tiết lộ khác từ người chị cùng cha khác mẹ Jane Doe quý giá có một người anh cùng cha khác mẹ cũng đã được cho làm con nuôi.

Thám tử Scharf đã theo dõi những mẩu thông tin tiểu sử nhỏ do người em cùng cha khác mẹ cung cấp và cuối cùng đã xác định được người anh cùng cha khác mẹ mới này. Anh ấy đã liên lạc với anh ta và biết được – một lần nữa, thật may mán cho chúng tôi – rằng người đàn ông này trước đó đã thực hiện xét nghiệm DNA tại nhà. Người anh em cùng cha khác mẹ đã đồng ý tải hồ sơ DNA của mình lên GEDmatch và kết quả đối sánh xác nhận anh ta thực sự là anh em cùng cha khác mẹ với Elizabeth Marie.

Chúng tôi tiến gần hơn.

Cuối cùng, sau một tuần vận động, bang Oregon đã chuyển đổi tên nuôi của Elizabeth Marie Elder. Cô ấy đã được đổi tên thành Elizabeth Ann Roberts và cô ấy tự gọi mình là Lisa. Nghiên cứu thêm cho thấy mẹ nuôi của Lisa đã qua đời nhưng bố nuôi của cô vẫn còn sống. Thám tử Scharf đã liên hệ với ông ấy và biết được câu chuyện về Lisa.

Năm 1977, Lisa là học sinh trung học cơ sở tại trường trung học Roseburg ở Roseburg, Oregon. Sau khi cãi nhau với bố mẹ nuôi, cô ấy bước ra khỏi cửa trước và biến mất. Bố mẹ cô đã nộp một báo cáo cho cảnh sát, và Trung tâm Thông tin Tội phạm Quốc gia đã liệt kê cô là một người mất tích, tuy nhiên, không thể giải thích được, báo cáo đã biến mất khỏi hệ thống của họ cùng ngày hôm đó. Lisa đã liên lạc với bố mẹ cô ấy một lần sau khi rời đi, để xin họ 500 đô la và nói rằng cô ấy sẽ cân nhắc việc trở về nhà, như bố cô ấy đã cầu xin cô ấy làm. Bố cô đã gửi tiền đến một ngân hàng ở Everett, Washington, nhưng không bao giờ lấy lại được. Lisa cũng không bao giờ liên lạc lại với bố mẹ mình.

15 ngày sau khi cô bỏ trốn, vào ngày 14 tháng 8 năm 1977, những người đi hái mâm xôi đen tình cờ nhìn thấy cơ thể bị cắt xén tồi tệ của cô. Đây là lúc cô ấy không còn là Lisa nữa mà thay vào đó trở thành một nạn nhân không xác định được – Jane Doe quý giá.

Cô ấy vẫn là Jane Doe cho đến khi tôi gửi bản tóm tắt nghiên cứu DNA của chúng tôi cho Det. Scharf, người đã cung cấp nó cho Giám đốc Y tế của hạt Snohomish.

Vào ngày 16 tháng 6 năm 2020 – 43 năm sau khi cô bị sát hại và 15 năm sau khi kẻ giết cô mãn hạn tù và được ra tù – Jane Doe quý giá chính thức được xác định là Elizabeth Ann Roberts.

“Cuối cùng cô ấy đã lấy lại được tên của mình”, Cảnh sát trưởng hạt Snohomish Adam Fortney cho biết vào thời điểm đó, “và giờ cô ấy có thể được trở về với gia đình và những người thân yêu của mình”.

Vào năm 2020, những người thân đã chôn cất hài cốt của Lisa Robert trong một khu đất của gia đình ở phía bắc Oregon, dọc theo bờ sông Columbia xinh đẹp.

⚝ ⚝ ⚝

Nhóm của tôi và tôi làm việc trong trường hợp này trong khoảng 3 năm. Trong thời gian đó, tôi ước tính chúng tôi cùng nhau dành hơn 1.000 giờ để xây dựng cây phả hệ. Một lần nữa, đó có vẻ là một khoảng thời gian rất nhỏ so với 43 năm mà Lisa Roberts đã phải đợi để lấy lại tên của mình. Nhưng đó chỉ là một trong rất nhiều công việc. Sở Cảnh sát trưởng hạt Snohomish chúc mừng chúng tôi vì đã tìm thấy bố mẹ ruột của Lisa và ghi nhận việc xác định Jane Doe quý giá cho “SNP DNA và điều tra di truyền phả hệ”.

Một vụ án khiến hàng chục nhà điều tra bối rối trong gần nửa thế kỷ đã được giải quyết trong khoảng 3 năm bằng cách sử dụng công cụ mới mạnh mẽ nhất của tội phạm học. Đó là một thành công tuyệt vời khác cho kỹ thuật này, trong một trường hợp lạnh lùng cao cấp khác.

Đồng thời, một điều cực kỳ quan trọng để giải quyết vấn đề này và các vấn đề lạnh kéo dài khác của các vụ án là sự quyết liệt và cống hiến không ngừng nghỉ của các thám tử và đội của họ.

Những nhân viên điều tra này là những người, bằng sự cống hiến không mệt mỏi, giữ cho các vụ án tồn tại đủ lâu để những người như tôi, làm việc với công nghệ mới, cuối cùng có thể bước vào và giúp giải quyết chúng. Những người như Peter Headley và Paul Holes và Josh Carlson và James Scharf và Tim Horne. Tim đã nhanh chóng ghi công cho tất cả các sĩ quan, nhân viên điều tra và thám tử khác đã làm việc trong vụ án Cậu bé dưới biển quảng cáo trước khi anh ấy tiếp quản nó.

Tim nói: “Mọi manh mối nhỏ trên đường đi đều cần thiết để cuối cùng giải quyết được vụ án. “Và tất cả những người làm việc với nó trước tôi đều đam mê như tôi. Tôi có các nhà điều tra từ các tiểu bang khác gọi cho tôi và nói, ’Đây có thể là con tôi. Không phải trường hợp của tôi cũng không phải nạn nhân của tôi – con tôi. Đó là mức độ cống hiến mà chúng ta đang nói đến”.

Đôi khi, người giữ vụ việc không phải là một nhân viên thực thi pháp luật, mà là một người nào đó như nhà báo kiêm nhà văn Michelle McNamara, người – giống như Paul Holes – chỉ đơn giản là từ chối ngừng điều tra Kẻ sát nhân Golden State. Tôi tin rằng Michelle, bằng cách từ chối để vụ việc lọt khỏi tầm ngắm, xứng đáng được ghi nhận rất nhiều. Cô ấy giữ cho vụ án tồn tại để trong thời gian thích hợp, tôi và các thành viên khác của Đội Công lý có thể sử dụng điều tra di truyền phả hệ để cuối cùng xác định được Sát nhân Golden State.

⚝ ⚝ ⚝

Vào thời điểm chúng tôi kết thúc vụ án Jane Doe quý giá, vào năm 2020, tôi gần bước sang thứ năm với tư cách là nhà nghiên cứu di truyền phả hệ học. Tôi hoặc đang làm việc với ít nhất 100 trường hợp và tìm kiếm khác nhau, và cá nhân tôi dành hàng nghìn giờ để xây dựng cây phả hệ. Hầu hết những trường hợp khởi đầu này, tôi và bất kỳ thành viên nào trong nhóm làm việc với tôi đều làm một cách tình nguyện, mặc dù đối với một số trường hợp, tôi nhận được một khoản phí nhỏ. Và không một lần nào trong suốt thời gian đó tôi nghĩ rằng công việc mình đang làm là cực nhọc. Thực tế lại là ngược lại. Thật thú vị.

Khi bạn đi sâu vào tìm kiếm phả hệ, đó có thể là một trải nghiệm hoàn toàn đắm chím. Thời gian trôi đi, và những cuộc hẹn bị lãng quên. Ngay cả những nhà phả hệ mới bắt đầu trong lĩnh vực này cũng rơi vào cái bẫy này và ngồi dán mắt vào máy tính của họ hàng giờ, bỏ bữa tối và các sự kiện xã hội khác, đảm bảo rằng việc xây dựng cây phả hệ và tìm kiếm những họ hàng mới sẽ thú vị hơn bất kỳ bữa tối hoặc bữa tiệc nào.

Đối với tôi, điều tra di truyền phả hệ giống như chơi một trò chơi bài và nhận ra trước bất kỳ ai khác rằng bạn đã thắng trò chơi – cảm giác hồi hộp chỉ có trong vài giây quý giá khi bạn biết mình đã rút đúng quân bài.

Và khi tôi giải quyết một vụ án hình sự, luôn có một khoảnh khắc tuyệt vời khi tôi xác định được nghi phạm, và trong một thời gian dài trước khi tôi chia sẻ cái tên với người khác, tôi là người duy nhất trên toàn thế giới biết danh tính của thủ phạm.

Khoảnh khắc đó, khoảnh khắc thoáng qua đó – đó là cảm giác hồi hộp khi khám phá.

Tìm kiếm người thân ruột thịt hoặc giải quyết một vụ án nan giải cũng là một trải nghiệm tự hào. Tôi nhớ đã giúp một người phụ nữ xác định ông bà của cô ấy, sau khi cuộc tìm kiếm của cô bị đình trệ vì một thành viên trong gia đình được nhận làm con nuôi. Tôi biết cô ấy đã dành nhiều năm để tìm kiếm họ, và tôi cảm thấy có động lực để giúp cô ấy tìm thấy họ nhanh nhất có thể. Vì vậy, tôi thức khuya và xác định được ông ruột của người con nuôi, một phát hiện quan trọng. Tất nhiên điều đó có nghĩa là tôi phải dành nhiều giờ đồng hồ hơn để tìm kiếm người bà. Ngoại trừ việc tôi không coi điều đó với kiểu, “Ồ, bây giờ tôi phải làm nhiều việc hơn để giúp đỡ người phụ nữ này”.

Tôi thấy nó giống như, “Ồ, bây giờ tôi phải xây dựng một cây khác!”

Và khi kết thúc cuộc tìm kiếm, khi cuối cùng tôi xác định được ông bà ruột của cô ấy, tôi rất phấn khởi. Đây thậm chí không phải là gia đình của tôi, và không biết rằng tôi có thể giải quyết chỉ trong vài giờ vấn đề mà người phụ nữ đã phải vật lộn để giải quyết trong nhiều năm khiến tôi cảm thấy vô cùng có thành tích.

Có những lúc tôi cảm thấy như mình đang làm điều gì đó kỳ diệu.

Nếu trong quá trình tìm kiếm của chính mình, bạn đã trải qua khoảnh khắc khám phá thú vị này, thì có lẽ nó cũng giống như một phép màu đối với bạn.