1

Đầu tháng tư năm Dân quốc thứ hai mươi bảy (năm 1938), tin thắng trận "Đại chiến Đài Nhi Trang" truyền về, cả nước hân hoan vạn dân cùng chúc mừng, trung tâm kháng chiến Vũ Hán suốt đêm tổ chức diễu hành rước đuốc, cuồng hoan thâu đêm mừng thắng lợi. Thế nhưng sau đó thế cục xoay chuyển đột ngột theo chiều hướng xấu, quân Nhật ồ ạt phản công, tình hình tiền tuyến Từ Châu ngàn cân treo sợi tóc.

Một dấu hiệu quan trọng cho thấy cục diện chuyển biến xấu chính là máy bay Nhật bắt đầu tiến hành không kích quy mô lớn vào các đô thị hậu phương. Ngày hai mươi chín tháng tư là ngày "Thiên Trường Tiết" của Nhật Bản, tức ngày quốc dân Nhật Bản chúc mừng sinh nhật Thiên hoàng Hirohito. Ngày hôm trước, đài phát thanh Nhật Bản rêu rao rằng, nhằm lấy thắng lợi chúc thọ Thiên hoàng bệ hạ, máy bay Nhật sẽ không chút nương tay ném bom thành phố Chi Na (Trung Quốc) Vũ Hán, cho đến khi xóa sổ nơi này khỏi bản đồ mới thôi.

Đây là tấm danh thiếp tử thần đầu tiên mà lũ giặc cướp Nhật Bản tàn bạo công khai gửi tới đại đô thị đông dân vùng Hoa Trung này. Đối với gia đình cha tôi sống ở Vũ Hán tam trấn cùng hàng triệu người dân Trung Quốc, những ngày tháng hòa bình chỉ còn đếm trên đầu ngón tay, ngày hội của kẻ thù lại trở thành ngày thụ nạn của họ, họ không thể trốn thoát một tai ương đẫm máu từ trên trời giáng xuống.

Tám giờ sáng, mười tám chiếc máy bay ném bom hạng nặng của hải quân Nhật dưới sự yểm hộ của ba mươi sáu máy bay chiến đấu hùng hổ lao về hướng Vũ Hán. Đài phát thanh Nhật Bản với khí thế ngông cuồng còn đe dọa rằng, đây sẽ là một cuộc đại oanh tạc "không phân biệt", không phân biệt có nghĩa là không cần chia rẽ mục tiêu quân sự và dân sự, nói cách khác là tiến hành một cuộc tàn sát dã man tùy tiện muốn làm gì thì làm. Hơn năm tháng trước, thủ đô Nam Kinh thất thủ, Vũ Hán liền trở thành trung tâm kháng chiến lâm thời của chính phủ Quốc dân, không chỉ các cơ quan nhà nước và đại bản doanh chiến tranh chuyển đến thành phố này, mà các đoàn sứ thần nước ngoài tại Trung Quốc, cơ quan ngoại giao cùng các cơ quan, nhà máy, trường học và đoàn thể dân chúng từ khắp các vùng bị chiếm đóng di dời vào nội địa cũng tấp nập tụ hội về Vũ Hán tam trấn. Đối với người Nhật, Vũ Hán không chỉ là đầu mối giao thông và yếu địa chiến lược ở trung lưu Trường Giang, mà càng là trái tim kháng chiến của Trung Quốc, muốn hủy diệt Trung Quốc ắt phải hủy diệt Vũ Hán trước, muốn hủy diệt kháng chiến Trung Quốc ắt phải hủy diệt kháng chiến Vũ Hán trước.

Đó chính là nguyên nhân người Nhật thề phải "xóa sổ khỏi bản đồ" thành phố Vũ Hán.

Theo tình báo do bọn Hán gian cung cấp, người Nhật từ trước đã nắm rõ như lòng bàn tay về lực lượng không quân Trung Quốc đóng giữ sân bay Hán Khẩu, không những nắm được phiên hiệu và động hướng của các đơn vị này, biết rõ các đơn vị này bề ngoài xưng là ba đại đội chiến đấu cơ, thực tế chỉ có không quá mười mấy chiếc máy bay tác chiến, mà còn do thám được cơ mật quân sự rằng những chiếc máy bay này phần lớn đã phục vụ quá hạn, hư hỏng nghiêm trọng. Mười tháng kháng chiến vừa qua, không quân Trung Quốc lấy yếu chống mạnh đã cận kề bờ vực tiêu hao cạn kiệt, bởi vậy người Nhật chiếm ưu thế tuyệt đối vô cùng tự tin, trước biên đội máy bay hộ tống hùng mạnh của Nhật Bản, tàn binh bại tướng của không quân Trung Quốc há chẳng phải nên mau mau chạy trốn cho thật xa hay sao?

Ngày hôm đó, những tầng mây tích bao phủ bầu trời khu vực Hoa Trung bỗng nhiên tản ra, vầng thái dương đỏ ối hé nụ cười sau tầng mây dày đặc. Khoảng chín giờ, người cha mười hai tuổi của tôi là Đặng Thuật Nghĩa đang ngồi học thuộc lòng trong lớp học của trường tiểu học Saint Paul tại Hán Khẩu, ông đến nay vẫn nhớ hôm ấy học một tiết quốc văn, bài học mà thầy giáo quốc văn ngâm đọc là cuốn "Luận Ngữ".

Đúng lúc này, trên bầu trời thành phố vang lên hồi còi báo động không kích sắc nhọn như lưỡi dao.

Trường tiểu học Saint Paul là một trường dòng, địa điểm trường nằm trong tô giới Anh tại Hán Khẩu, con đường này hiện nay vẫn mang tên phố Bà Dương. Biểu tượng của trường là một nhà thờ chóp nhọn, mỗi dịp chủ nhật các giáo dân Hán Khẩu lại đến nhà thờ làm lễ. Hồi đầu kháng chiến, chóp nhọn nhà thờ được sơn biểu tượng chữ thập đỏ trắng xen kẽ, đây là lập trường trung lập theo thông lệ quốc tế mà các cơ quan nước ngoài tại Trung Quốc bày tỏ với cả hai bên tham chiến. Thế nhưng còi báo động không kích vừa rú lên, trật tự lớp học lập tức đại loạn, đám học sinh tiểu học như chim sợ cành cong ùa nhau chạy ra khỏi phòng học, chen chúc trên sân trường huyên náo xem trò náo nhiệt.

Có một bạn học mắt tinh phát hiện máy bay địch đầu tiên, cậu ta hét toáng lên: "Á... máy bay Nhật!" Cha tôi men theo cánh tay bạn học nhìn ra ngoài, ông quả nhiên thấy một đàn chấm đen nhỏ như bầy ong vò vẽ xuất hiện ở phía dưới mặt trời. Về sau những chấm đen này dần dần dâng cao lên, leo thẳng vào trong mặt trời, khiến người ta cảm thấy có chút sợ hãi, dường như mặt trời đã biến thành một tổ ong độc ác.

Máy bay Nhật mắt thấy sắp áp sát thành phố không phòng thủ này.

Đột nhiên từ tầm thấp truyền đến một tràng tiếng động cơ gầm rú trầm đục đầy uy lực, lại có bạn học kinh hãi thốt lên: "Mau nhìn kìa... máy bay!" Thế là cha tôi vội vàng quay đầu lại, ông trông thấy từ hướng ga xe lửa Giang Ngạn bay tới một đội máy bay lấp loánh ánh bạc, khi biên đội gầm thét lướt qua bầu trời thành phố, bọn họ đều nhìn thấy dưới cánh máy bay có một huy hiệu Thanh Thiên Bạch Nhật vô cùng bắt mắt.

Máy bay Trung Quốc cất cánh nghênh chiến rồi!

Kể từ ngày kháng chiến bùng nổ, tâm nguyện lớn nhất của dân chúng không gì hơn là mong mỏi quân đội nước mình mau chóng lớn mạnh, để tống khứ lũ cướp Nhật muôn phần độc ác ra khỏi Trung Quốc. Ngày hôm nay, nguyện vọng của họ đã được thực hiện một phần. Cha tôi kể, trước đây máy bay Trung Quốc ít ỏi đến đáng thương, nghe nói máy bay ở sân bay Hán Khẩu phần lớn là máy bay gỗ dùng để bịp mắt người Nhật, hễ máy bay địch kéo tới thì trên trời rất khó tìm thấy tung tích máy bay Trung Quốc. Thế nhưng lần này đã khác. Cùng với tiếng động cơ như sấm rền làm chấn động bầu trời cao rộng, ông nhìn thấy từng tốp từng tốp chiến đấu cơ Trung Quốc cất cánh nghênh chiến, số lượng nhiều, đội hình to lớn chưa từng thấy, đã áp đảo hoàn toàn máy bay địch, tựa như chỉ sau một đêm cán cân chiến tranh đã nghiêng về phía Trung Quốc vốn ở thế yếu.

Tôi tra cứu các tư liệu lịch sử báo chí đương thời để chứng minh lời kể của cha không phải là sự tưởng tượng viển vông. Cuốn "Quốc dân đảng không quân kháng chiến thực lục" (Nhà xuất bản Hồ sơ Trung Quốc ấn hành năm 1994) ghi chép: "Đại không chiến Vũ Hán 29 tháng 4", không quân Trung Quốc xuất kích chiến đấu cơ kiểu mới lên tới sáu mươi tư chiếc, chiếm ưu thế tuyệt đối. Một cuốn sách khác là "Trời xanh máu biếc rạng quốc uy - Tư liệu lịch sử không quân Trung Quốc kháng chiến" (Nhà xuất bản Văn sử Trung Quốc ấn hành năm 1990) ghi chép: Đại đội 4, đại đội 3 và đại đội 5 không quân Trung Quốc tổng cộng cất cánh các chiến đấu cơ "I-15", "I-16" do Liên Xô chế tạo... tổng cộng sáu mươi tư chiếc, lần lượt cất cánh nghênh địch từ sân bay Hán Khẩu và Hiếu Cảm.

Đây thực sự là một khung cảnh khiến lòng người vô cùng phấn chấn.

Cha kể, ngôi trường lập tức sôi trào, học sinh reo hò nhảy nhót kích động khôn xiết, nhiều thầy cô ngước nhìn trời cao mà nước mắt tuôn rơi, khoảnh khắc phục thù mà họ mong mỏi rốt cuộc đã tới. Mọi người dưới mặt đất dõi mắt tiễn biên đội máy bay Trung Quốc dàn đội hình chiến đấu lao thẳng lên trời xanh, rồi lấy thế dời non lấp biển sấm sét vạn cân ập về phía kẻ thù tàn bạo hung hăng coi trời bằng vung.

Thực ra tình báo của người Nhật không hề sai sót, sân bay Hán Khẩu quả thực chỉ có mười mấy chiếc chiến đấu cơ Trung Quốc, hơn nữa do trường kỳ khổ chiến và thiếu thốn linh kiện thay thế, những chiếc máy bay chằng chịt vết thương này sức chiến đấu đã giảm sút nghiêm trọng. Nhưng điều người Nhật muôn vàn không ngờ tới là, không quân Liên Xô (Nga) viện trợ Trung Quốc, tức "Tình nguyện quân Liên Xô" do Nguyên soái Stalin phái tới đã bí mật đến Trung Quốc, hai đại đội chiến đấu cơ trang bị tinh nhuệ, sĩ khí ngút trời suốt đêm đã chuyển tiếp vào sân bay Hiếu Cảm ở ngoại vi Vũ Hán, trở thành lực lượng chủ lực tuyệt đối tạo nên trận đại không chiến kháng Nhật xuất kỳ bất ý giành thắng lợi này.

Thế là "Đại không chiến Vũ Hán 29 tháng 4" đã biến thành một cơn ác mộng của quân xâm lược Nhật Bản.

Hôm ấy dân chúng Vũ Hán vạn người đổ ra đường, mọi người bất chấp hiểm nguy ùa ra khỏi nhà, hàng triệu người dân trên mặt đất hô vang tiếp sức cho không quân Trung - Xô. Kể từ khi kháng chiến nổ ra, máy bay Nhật hung hãn muốn làm gì thì làm trên bầu trời Trung Quốc, ném bom bừa bãi không kiêng nể gì vào các đô thị, làng mạc Trung Quốc, trút hàng ngàn vạn tấn bom đạn lên đầu những người dân Trung Quốc tay không tấc sắt. Thế nhưng "kẻ làm nhiều điều bất nghĩa ắt tự diệt vong", ngày hôm nay quân xâm lược làm đủ mọi điều ác rốt cuộc đã phải chịu sự trừng phạt của công lý. Khi chiếc máy bay ném bom hạng nặng đầu tiên của Nhật Bản kéo theo làn khói đen cuồn cuộn rơi tõm xuống Trường Giang, làm bắn lên cột nước cao vút, nỗi hận thù chôn chặt bấy lâu trong lòng mọi người lập tức bùng nổ như núi lửa, tiếng gầm phẫn nộ kinh thiên động địa biến Vũ Hán tam trấn thành biển nước mênh mông chôn vùi quân xâm lược Nhật Bản.

Thế nhưng lũ người Nhật cuồng điên chẳng chịu cam tâm thất bại, chiến đấu cơ của chúng điên cuồng nổ súng kháng cự, tìm cách yểm hộ máy bay ném bom đột phá vòng vây. Dù cho hỏa lực dày đặc của không quân Trung - Xô liên tục bắn trúng máy bay địch, đánh cho máy bay địch bốc cháy nổ tung, vẫn có mấy chiếc địch cơ lọt lưới lao tới bầu trời Vũ Hán cắt bom, phá hủy một số nhà cửa và gây thương vong cho dân chúng dưới mặt đất.

Trận đại không chiến Vũ Hán đầy kích động lòng người kéo dài chừng bốn mươi phút, không quân Trung - Xô bắn rơi mười chiếc máy bay ném bom hạng nặng và mười một chiếc chiến đấu cơ của Nhật, phía mình cũng tổn thất mười hai chiếc máy bay, hy sinh nhiều phi công ưu tú. Phi công Trung Quốc Trần Hoài Dân sau khi bị thương đã lái máy bay đâm thẳng vào quân địch, trở thành anh hùng kháng Nhật máu nhuộm trời cao; phi công Liên Xô Shuster cũng anh dũng đâm vào máy bay địch và bất hạnh hy sinh, được truy tặng danh hiệu Phi công công huân Liên Xô.

Cùng ngày, Vũ Hán tổ chức mít tinh chúc mừng và dân chúng diễu hành với thanh thế to lớn, lịch sử gọi là "Đại tiệp không chiến 29 tháng 4".

2

Cha tôi mãi đến khi trời tối mịt mới hăm hở chạy về nhà, ông vừa bước chân vào cửa liền bị cảnh tượng lộn xộn trước mắt làm cho chết sững.

Trong phòng khách xông vào rất nhiều người, có người quen như anh họ Tiêu Tam Ca, Tiêu Nhị Ca, cũng có rất nhiều người lạ chưa từng gặp mặt. Những người đến có người mặc đồ bảo hộ lao động bẩn thỉu, có người dứt khoát cởi trần, người thì đứng, người thì ngồi xổm; có người trên cánh tay treo băng gạc, máu vẫn đang rỉ ra ngoài băng, cũng có người trên mặt trên đầu còn dính bùn đất bê bết máu, khiến gian phòng khách vốn dĩ vô cùng sạch sẽ ngăn nắp bị làm cho nhơ nhớp bẩn thỉu. Trong không khí nồng nặc mùi mồ hôi và tanh tưởi của máu xộc vào mũi vô cùng khó ngửi.

Nhà của cha tôi là một căn nhà ba tầng nhỏ tọa lạc ở Hàm An Phường thuộc tô giới Anh tại Hán Khẩu, căn nhà nhỏ này đến nay vẫn còn, địa danh vẫn chưa hề đổi khác, nhưng quyền sở hữu chính đã được thu về cho chính quyền sở tại. Năm 1995, khi tôi đại diện cho cha đàm phán với ban ngành hữu quan Vũ Hán về vấn đề quyền sở hữu còn lại, nhìn thấy căn nhà nhỏ trải qua bao thăng trầm năm tháng này bên ngoài trông vẫn kiên cố, nhưng bên trong thì đã sớm hoàn toàn thay đổi diện mạo. Cần phải nói rõ một chút, cha của cha tôi, tức ông nội tôi tên là Trương Tùng Tiều, còn có tên là Đặng Toàn Tông, thân phận của ông là ông chủ xưởng dệt Dụ Hoa Vũ Hán, ở tỉnh Hồ Bắc có thể coi là một nhà công nghiệp tiếng tăm lẫy lừng. Trương Tùng Tiều ngày thường phần lớn thời gian không ở nhà mà ở bên Vũ Xương phía bờ bên kia sông, bởi vì cụ yêu xưởng như mạng sống, hễ máy móc không kêu xình xịch là cụ không ngủ được. Hôm ấy ông cụ vừa vặn quay về Hán Khẩu nghỉ ngơi, vì vậy trong nhà mới đường đột xông vào nhiều người lạ như thế. Những người này đều là công nhân trong xưởng, một hồi lâu cha tôi mới hiểu ra, thì ra quân Nhật ném bom trúng bãi nguyên liệu, làm chết một công nhân bốc vác, bị thương mười mấy người.

Trong ký ức của cha tôi, đây là lần thứ hai máy bay Nhật không kích Vũ Hán. Lần đầu vào khoảng sau Tết mùng một, vì quy mô không lớn, bom đều rơi xuống nước sông, thành phố và nhà xưởng đều bình an vô sự. Thế nhưng trận không kích vẫn khiến nhiều nữ công nhân trong xưởng bị thương, họ đều vì kinh hoàng hoảng loạn, nhiều người xô lấn chen nhau xuống cầu thang rồi tự ngã bị thương, còn có người vì thế mà tàn tật. Nhưng lần này thì khác rồi, bom của người Nhật rốt cuộc đã rơi trúng vào nhà xưởng, lại còn làm chết người.

Những người đến tỏ ra rất bực bội, họ đều là dân địa phương Vũ Hán, tính khí ai nấy đều nóng như lửa, ăn to nói lớn, nhổ đờm bôm bốp xuống đất, cũng có người rít thuốc lào Hà Nam cay nồng kêu bành bạch, khiến căn phòng khói thuốc mịt mù, không khí đục ngầu không chịu nổi. Thế nhưng chẳng bao lâu sau mọi người bỗng nhiên im bặt, họ nghe thấy một tràng bước chân nặng nề như sấm lăn vang lên ngay trên đỉnh đầu.

Mọi người vội vàng đứng thẳng người, cung kính răm rắp không một tiếng động.

Bậc trưởng bối đều nói, ông nội Trương Tùng Tiều của tôi thực ra là người thấp bé, thân dài chưa đầy năm thước, quy đổi sang tiêu chuẩn đo lường ngày nay thì cũng chỉ tầm một mét sáu mươi mà thôi, thế nhưng người đàn ông thấp bé diện mạo tầm thường này lại là biểu tượng của của cải và tư bản trong lòng mọi người. Theo cuốn "Trương Tùng Tiều truyện" do Hiệp hội Công thương nghiệp thành phố Vũ Hán biên soạn ghi chép, Trương Tùng Tiều "tiếng vang như chuông, làm việc quả quyết", "tai to rủ xuống, tay dài quá gối", theo cách nói dân gian chính là "tướng mạo người phi thường". Trong mấy bức ảnh cũ còn sót lại trong nhà chúng tôi hiện nay, Trương Tùng Tiều là một cụ già xương cốt lộ rõ, gương mặt thanh tú gầy guộc, trên khuôn mặt hẹp như nhát đao chém hầu như không có thịt, chẳng khác nào chim còng cọc. Cụ lại còn mang một chiếc mũi khoằm to lớn như người Do Thái, khiến người ta cảm thấy có chút kinh ngạc và bất ngờ. Tôi đến nay vẫn không hiểu nổi là, đặc điểm di truyền của ông nội tôi từ đâu mà có? Lại làm sao biến mất nhanh chóng như vậy trên người con cháu của cụ? Người già trên tường không trả lời. Trương Tùng Tiều vẫn ánh mắt sáng quắc sắc lẹm như đuốc, toát ra một khí thế áp đảo không giận mà uy, cách một dòng sông năm tháng dài đằng đẵng gần một thế kỷ đang nghiêm khắc nhìn chằm chằm vào đám con cháu của mình.

Trong các tuyên truyền chính thức của chính phủ thời bấy giờ, chiến dịch Từ Châu vẫn đang diễn ra rầm rộ, báo chí hậu phương ngày nào cũng đăng tải tin tức thắng lợi, tạo cho người ta một ấn tượng rằng hình thế rất tốt và tin báo thắng dồn dập bay về. Trương Tùng Tiều lại cảm thấy bất an trước điều đó. Nếu quân đội Trung Quốc quả thực ngày nào cũng đánh thắng trận như báo chí tuyên truyền, máy bay Nhật còn dám ngông cuồng như thế, dám không kiêng nể gì thâm nhập sâu vào hậu phương Trung Quốc ném bom hay sao? Nói chính xác thì ông nội tôi với tư cách là ông chủ xưởng dệt không hề có tài năng quân sự, mà là xuất phát từ bản năng của một nhà tư bản đã đánh hơi thấy luồng hơi thở nguy hiểm khi kẻ thù đang cận kề, cho nên khi phòng khách chỉ còn lại mấy anh em họ Tiêu, người cha tiểu học của tôi nghe thấy cha mình lòng đầy âu lo nói với đám cháu này: "Các anh nói thử xem, Vũ Hán rốt cuộc giữ nổi hay không?"

Thì ra mấy anh em họ Tiêu đều được phái ra ngoài dò la thời cuộc, tức là do thám tin tức từ phía quân đội. Thời buổi chiến tranh, tin tức từ phía quân đội đều bị phong tỏa nghiêm ngặt, nếu anh muốn biết chiến sự thực tế thì dĩ nhiên không thể dựa vào việc đọc báo, chỉ có thể nghĩ đủ mọi cách đi dò la. Tiêu Nhị Ca trường kỳ giao thiệp với giới báo chí, anh ta báo cáo rằng, theo nhân sĩ đáng tin cậy tiết lộ, chiến dịch Từ Châu không hề giành được tiến triển trọng đại nào, hơn nữa tình hình vô cùng xấu, thất bại e rằng chỉ là vấn đề thời gian.

Tiêu Tam Ca lôi kéo được rất nhiều bạn bè nhậu nhẹt trong giới quân sự, tin tức anh ta thám thính được cũng chứng thực cục diện chiến sự đã xấu đi, nghe nói quân đội Trung Quốc đang rút lui về hướng Trung Nguyên, còn Lý trưởng quan (Lý Tông Nhân) chuẩn bị rút khỏi Từ Châu. Sau khi quân Nhật chiếm tuyến đường sắt Tân Phố, bước tiếp theo thế tất sẽ áp sát Vũ Hán.

Lúc này xưởng dệt Đại Hưng ở Thạch Gia Trang do Trương Tùng Tiều đầu tư ở phương Bắc đã rơi vào tay giặc, người Nhật tuyên bố các nhà máy của Trung Quốc bao gồm cả xưởng dệt Đại Hưng đều là "tài sản của địch", cưỡng chế tịch thu. Mà những tin dữ truyền về từ các vùng bị chiếm đóng ở khắp nơi cũng không khỏi khiến người ta kinh hồn bạt vía; người Nhật dùng lưỡi lê tiến hành "sàng lọc" các nhà máy của Trung Quốc, nếu chủ xưởng từ chối "hợp tác" với quân chiếm đóng, nhà xưởng của anh lập tức sẽ bị gán cho tội danh "tài sản của địch" rồi tịch thu. Nếu anh bị ép phải đồng ý hợp tác, làm việc cho người Nhật, vậy thì anh coi như đã tự biến mình thành một kẻ Hán gian chó săn đáng sỉ nhục.

Trương Tùng Tiều im lặng hồi lâu.

Cha tôi tuy không hiểu lắm về cuộc khủng hoảng nghiêm trọng mà người lớn đang phải đối mặt, nhưng ông cũng cảm nhận được tình cảnh gia đình không ổn.

Lúc này Tiêu Lão Đại mở lời.

Tiêu Lão Đại buông thõng hai tay, vẻ mặt cung kính và cẩn trọng. Ông nhỏ giọng báo cáo: "Bên đảng bộ có một tin tức tuyệt mật, nghe nói cấp trên đang hòa đàm với người Nhật, nếu hòa đàm thành công, khéo chừng chiến tranh có thể chấm dứt."

Trương Tùng Tiều trợn to mắt nói: "Anh cho rằng hòa đàm có mấy phần hy vọng?"

Tiêu Lão Đại xòe hai tay nói: "Lý chủ nhiệm bên đảng bộ nói, mấu chốt là đàm phán điều kiện. Nhưng trước mắt thế công của quân Nhật đang mạnh, e rằng lành ít dữ nhiều."

Câu nói sau cùng của Tiêu Lão Đại một lần nữa khiến Trương Tùng Tiều rơi vào nỗi thất vọng khó giấu nổi. Rõ ràng trông cậy vào hòa đàm là việc không đáng tin cậy, tục ngữ có câu "nước xa không cứu được lửa gần", huống chi quyền chủ động chiến tranh không nằm trong tay phía Trung Quốc mà nắm trong tay người Nhật. Rất lâu sau người con trai rốt cuộc thấy người cha khôi phục thần thái uy nghiêm như ngày thường, ông dùng giọng điệu quyết đoán căn dặn Tiêu Lão Đại: "Năm ngoái thủ đô thất thủ, tôi đem một phần máy móc dự phòng vận chuyển sang Tứ Xuyên, chính là để phòng ngừa tình hình chuyển biến xấu. Vốn dĩ tôi còn muốn chờ xem sao, nhưng xem chừng trước mắt là không thể chờ thêm được nữa, đợi đến lúc người Nhật đánh tới Vũ Hán thì không kịp nữa rồi. Anh lập tức lên đường đi một chuyến lên thượng giang, mua đứt mảnh đất ở Trùng Khánh kia, làm tốt chuẩn bị di dời nhà xưởng."

"Thượng giang" là tiếng Hồ Bắc, người Hồ Bắc tự xưng là "người hạ giang", cho nên vùng Tứ Xuyên và Trùng Khánh nằm ở phía trên Hồ Bắc được gọi chung là "thượng giang". Thực ra ngay từ năm ngoái khi "Sự biến 7 tháng 7" vừa bùng nổ, Trương Tùng Tiều lo xa tính trước đã đích thân tới Trùng Khánh và Thành Đô thuộc vùng thượng giang khảo sát, dọc đường điều tra tình hình sản xuất nông thôn, thu thập tình báo thương nghiệp, chọn địa điểm xây xưởng và bàn chuyện mua đất, đồng thời còn ký kết hợp đồng mang tính định hướng về việc di dời toàn bộ nhà xưởng với Công ty Luân thuyền Dân Sinh. Đầu năm, Trương Tùng Tiều lại nhanh chân hơn các đồng nghiệp khác một bước, chuyển trước một số ít máy móc dự phòng và vật tư sản xuất sang Trùng Khánh.

Thế nhưng thắng lợi của Đại chiến Đài Nhi Trang đã cổ vũ to lớn cho dân chúng hậu phương, khiến họ hoan hỉ phấn khởi sinh ra ảo giác, ngỡ rằng rạng đông thắng lợi sắp bừng lên, cục diện chiến tranh Trung - Nhật sẽ xuất hiện một bước ngoặt căn bản. Thậm chí còn có báo chí trong nước lạc quan dự đoán rằng, quân Nhật sẽ rút về Lư Câu Kiều, hiệp định đình chiến chẳng mấy ngày nữa sẽ ký kết có hiệu lực, hòa bình sắp sửa kéo đến. Thế là Trương Tùng Tiều lại đình chỉ công việc xây xưởng ở Trùng Khánh, chờ đợi thời cuộc chuyển biến. Bất hạnh thay, điều cụ chờ được lại là việc máy bay Nhật ném bom Vũ Hán cùng muôn vàn điềm gở về việc chiến sự tiền tuyến xấu đi, thúc giục ông chủ xưởng dệt hạ quyết tâm tái khởi động kế hoạch di dời.

Sáng sớm hôm sau, Tiêu Lão Đại trung thành tận tụy đã lên thuyền xuất phát.

Cùng đi lên thượng giang với Tiêu Lão Đại còn có một nhóm nòng cốt của xưởng dệt khôn ngoan tháo vát, họ toàn bộ đều là những người xứ Hồ Bắc được xưng tụng là "chim chín đầu", vừa có trợ lý giám đốc xưởng, nhân viên thu mua, lại có cả các nhân viên kỹ thuật công trình giàu kinh nghiệm. Khi chiếc tàu máy nhỏ chở nhóm Tiêu Lão Đại chậm chạp khuất dạng trong màn sương khói mịt mù nơi sâu thẳm của Trường Giang, Trương Tùng Tiều liền thêm một mối bận lòng, thường hay dắt con trai trèo lên lầu Hoàng Hạc dừng chân ngắm nhìn ra xa. Trường Giang khói sóng mênh mang non nước một màu, "Hạc vàng ai cưỡi đi đâu, Mà nay Hoàng Hạc riêng lầu còn trơ. Hạc vàng đi mất từ xưa, Nghìn năm mây trắng bây giờ còn bay". Tiếng thở dài ngàn năm của thi nhân gợi lên biết bao suy tưởng, cha tôi nhớ lại, khi ấy cha của ông tức ông nội tôi hay lẩm bẩm nhiều nhất một câu là: "Mai này đi cả rồi, đến bao giờ mới lại tới lầu Hoàng Hạc?"

Thế nhưng hơn nửa tháng trôi qua, cho đến tận khi Từ Châu bại trận, Tiêu Lão Đại vẫn bặt vô âm tín.

3

Ngay giữa lúc quân địch ồ ạt tiến công, cục diện kháng chiến không ngừng xấu đi, một chiếc chuyên cơ của chính phủ Trung Quốc từ nơi khác bay đến Vũ Hán, nhân vật quan trọng ngồi trên máy bay chính là vợ chồng Tưởng Giới Thạch.

Do thời tiết xấu, chiếc máy bay chở khách của hãng Boeing do Mỹ sản xuất này gặp phải luồng khí lưu cực mạnh quấy nhiễu, lượn quanh trên bầu trời Vũ Hán không thể hạ cánh. Cơ trưởng báo cáo, nhận được thông báo khẩn từ mặt đất, máy bay sẽ đổi hướng hạ cánh xuống sân bay Cửu Giang.

Tưởng Giới Thạch không nói một lời, ông trước sau vẻ mặt nghiêm nghị sâu khôn lường, phu nhân Tống Mỹ Linh thì nép sát bên cạnh chồng, chốc chốc lại nhìn ra ngoài cửa sổ máy bay, có thể thấy được vẻ lo lắng. Bầu không khí trong khoang máy bay tức khắc trở nên căng thẳng, bởi vì các nhân viên thị vệ quen thuộc với Tưởng Giới Thạch đều biết, vẻ mặt không chút biểu cảm của nhân vật lớn này chính là vẻ mặt nghiêm trọng nhất, vì thế ai nấy đều cẩn thận từng li từng tí, đi đứng rón rén.

Máy bay thay đổi tư thế hạ cánh dự phòng, cơ trưởng nâng mạnh mũi máy bay, chiếc phi cơ phát ra tiếng gầm trầm đục, muốn ra sức xông phá sự cản trở của xoáy khí lưu và tầng mây dày đặc. Một chiếc cốc thủy tinh rơi xuống sàn, phát ra âm thanh vỡ vụn chói tai. Hành khách dường như đều bị một bàn tay khổng lồ sợ hãi đè bẹp xuống ghế ngồi, họ nghe thấy cánh máy bay phát ra một tràng tiếng phản kháng khiến người ta thót tim.

Tưởng Giới Thạch vẫn ngồi ngay ngắn chỉnh tề, hai tay chống chặt cây gậy chống, làm ngơ trước chiếc cốc vỡ tan tành và thời tiết xấu xí, tựa như sự an nguy của chiếc máy bay chẳng liên quan gì đến mình. Đối với nhà thống trị nắm trọn đại quyền này, hiện tại thứ khiến ông rơi vào cảnh hiểm nghèo không phải là thời tiết, mà là chiến tranh, dòng suy nghĩ của ông vẫn dừng lại ở tiền tuyến Từ Châu vừa mới đi thị sát. Nói một cách chính xác, chiến sự Từ Châu đã không thể cứu vãn, ông vừa hạ lệnh rút lui cho Chiến khu 5.

Có thể đoán trước, cuộc rút lui toàn tuyến ở Từ Châu (chứ không phải bại trận) tất sẽ lại làm dấy lên một cơn địa chấn dữ dội trong lòng chính phủ Quốc dân đang ngập tràn nguy cơ. Kể từ "Sự biến 7 tháng 7" đến nay vỏn vẹn mười tháng, người Nhật với thế không thể ngăn cản đã chiếm đóng nửa non sông Trung Quốc, thủ đô Nam Kinh cùng các thành phố lớn như Thiên Tân, Bắc Bình, Thượng Hải, Thạch Gia Trang, Thái Nguyên, Tế Nam lần lượt rơi vào tay giặc, khắp nơi dấy lên làn sóng lên án và khiển trách. Không chỉ những phe đối lập có dã tâm khó lường cùng các thế lực lật đổ Tưởng liên tục gây khó dễ, mà ngay cả các nhân sĩ chính trực kiên quyết ủng hộ kháng chiến cũng đau đớn xót xa chất vấn rằng: Cứ theo đà này, thêm mười tháng nữa, Trung Hoa đường đường ngút ngàn của chúng ta há chẳng phải sẽ bị tiểu quốc nhỏ bé kia tiêu diệt hay sao?

Trên mặt Tưởng Giới Thạch thoáng hiện một nụ cười lạnh khó nhận ra.

Ông là một quân nhân chuyên nghiệp, chính xác là một chính khách quân sự, chưa bao giờ sợ hãi chiến tranh và sự đe dọa vũ lực. Ông hiểu rõ bí quyết được mất bù trừ của chiến tranh, đánh trận không phải là làm toán học, một cộng một chưa chắc đã bằng hai. Người Nhật mười tháng chiếm nửa Trung Quốc thì bằng hai mươi tháng nhất định chiếm toàn bộ Trung Quốc sao? Không phải, đó chẳng qua là cái cớ người khác dùng để chống lại ông mà thôi.

Nhìn lại chặng đường mưa gió từ ngày kháng chiến bùng nổ đến nay, thật đúng là ba chìm bảy nổi biến ảo khó lường, những nội tình bên trong người ngoài khó lòng biết được. Hồi đầu kháng chiến, cộng đồng quốc tế đứng ra hòa giải, Đại sứ Đức tại Trung Quốc Trautmann đi lại con thoi giữa Tokyo và Nam Kinh, trải qua nhiều lần điều đình đã đạt được bốn điều khoản bí mật trong "Hiệp định đình chiến" vào tháng mười một năm ngoái: Một, thừa nhận Mãn Châu Quốc, ký kết hiệp định phòng Cộng; Hai, thủ tiêu các hoạt động chống Nhật và bài Nhật; Ba, bãi bỏ tự do bay lượn và mậu dịch đặc thù Ký Đông; Bốn, quân đội hai bên Trung - Nhật rút về đường ngừng bắn trước sự biến 7 tháng 7. Ngay cả thủ lĩnh "phe thân Nhật" Uông Tinh Vệ khi xem qua nội dung hiệp định lúc đó cũng vô cùng khó hiểu thốt lên: "Nếu chỉ có những điều kiện này, thật không hiểu vì sao Nhật Bản lại muốn khai chiến?"

Đình chiến Trung - Nhật đã ở ngay trong gang tấc.

Chỉ có Tưởng Giới Thạch trong lòng hiểu rõ, thành quả trên bàn đàm phán bắt nguồn từ chiến trường, bởi vì quân Nhật tại khu vực Thượng Hải đã vấp phải sự kháng cự ngoan cường chưa từng có, huyền thoại "ba tháng diệt vong Trung Quốc" bị đập tan, chứng minh việc ngăn chặn thậm chí đánh bại quân xâm lược Nhật Bản hoàn toàn không phải là không thể. Thế nhưng cùng với việc đàm phán ngoại giao đang được tiến hành ráo riết, hiệp định đình chiến mắt thấy sắp ký kết có hiệu lực, thì chiến trường Tùng Hỗ bỗng dưng biến động bất ngờ, tình hình xoay chuyển đột ngột, quân Nhật đổ bộ thành công vào vịnh Hàng Châu, trực tiếp dẫn tới việc quân phòng thủ toàn tuyến tan vỡ và thủ đô Nam Kinh thất thủ. Thắng lợi quân sự khiến dã tâm cuồng vọng của người Nhật phình to tới đỉnh điểm, chúng không chỉ nâng giá điều kiện đình chiến lên rất cao, sửa đổi lại bốn điều khoản trước, mà còn thêm vào hai điều "Hoa Bắc, Nội Mông tự trị" và "bồi thường chiến phí khổng lồ". Ngay cả Đại sứ Đức Trautmann sau khi xem các điều khoản cũng đành bi quan bày tỏ rằng, chính phủ Quốc dân... không thể nào chấp nhận những điều kiện đình chiến hà khắc đến nhường này.

Đàm phán ngoại giao đổ vỡ, kết quả của việc chiến tranh tiếp diễn chính là chiến dịch Từ Châu lại một lần nữa kết thúc bằng sự thất bại toàn diện của quân đội Trung Quốc.

Máy bay rốt cuộc đã lao ra khỏi tầng mây, thoát khỏi sự quấy nhiễu của luồng khí lưu cực mạnh, đường bay trở nên êm ái hơn. Hành khách lần lượt thở phào nhẹ nhõm, trong khoang máy bay bắt đầu có tiếng thì thầm bàn tán xôn xao. Chủ nhiệm Thị tùng thất Lâm Úy đệ trình một bức điện khẩn lên Ủy viên trưởng, bức điện do Quyền Chủ tịch Chính phủ tỉnh Tứ Xuyên Vương Tán Tự và Chủ nhiệm Văn phòng Tuyển tĩnh Xuyên Khang Đặng Tích Hầu đồng ký tên gửi tới, đại ý là hậu phương Tứ Xuyên nhiệt liệt nhất trí hoan nghênh chính phủ Trung ương vào Tứ Xuyên kháng chiến, nhưng vì đất Ba Thục giao thông cách trở, kinh tế lạc hậu, cộng thêm dân chúng ngu muội, gánh nặng nặng nề, nhất thời khó lòng tiếp nhận số lượng khổng lồ các cơ quan chính phủ và nhân viên di dời vào Xuyên, khẩn thỉnh Trung ương thể tất nỗi khổ, cho thêm đủ thời gian, tạm hoãn việc vào Xuyên, vân vân.

Khóe miệng Tưởng Giới Thạch khẽ giật giật mấy cái, chứng tỏ trong lòng ông đã dâng lên mấy phần giận dữ, nhưng ông không hề biểu lộ ra mặt, chỉ ngắn gọn chỉ thị: "Hồi điện cho Vương, Đặng, tha thiết yêu cầu chư công lấy đại cục kháng chiến làm trọng, nhanh chóng làm tốt chuẩn bị dời đô cho chính phủ Trung ương, thiết tha mong mỏi vạn lần chớ chậm trễ."

Đầu năm, "Tứ Xuyên Vương" Lưu Tương chết bệnh ở Vũ Hán, Tưởng Giới Thạch phán đoán sai tình hình, ngỡ rằng Tứ Xuyên rắn mất đầu, nóng vội bổ nhiệm Trương Quần vào Xuyên nắm quyền. Nào ngờ các chư hầu Tứ Xuyên liên kết kháng lệnh, đồng loạt chống đối Trương Quần vào Xuyên, buộc Tưởng Giới Thạch phải hủy bỏ lệnh bổ nhiệm. Giờ đây chính phủ Quốc dân nấn ná ở Vũ Hán, chậm chạp chưa thể dời đô về Trùng Khánh, chính là kết quả của việc đôi bên giằng co không dứt, phía Tứ Xuyên năm lần bảy lượt viện cớ trì hoãn.

Lâm Úy cẩn thận nói: "Phía Tứ Xuyên buông lời, nếu Trung ương phái người cưỡng ép hạ cánh, sẽ dùng súng pháo tiếp đón."

Tưởng Giới Thạch lạnh lùng nói: "Khỉ Tôn có thể thoát khỏi lòng bàn tay Phật Như Lai sao? Anh cứ phát điện báo đi trước đã, đè bẹp bọn họ một phen rồi hãy nói."

Sự thực chứng minh, đám quân phiệt địa phương ô hợp kia căn bản không phải là đối thủ của Tưởng Giới Thạch, chẳng bao lâu sau Ủy viên trưởng dùng mưu lược phong quan hứa hẹn và ngấm ngầm phân hóa đã làm tan rã liên minh súng đạn của người Tứ Xuyên. Đến khi kháng chiến kết thúc, Tưởng Giới Thạch về cơ bản đã bình định thế lực quân phiệt các tỉnh Tây Nam, dưới danh nghĩa kháng chiến đã hoàn thành "Chiến tranh Bắc phạt" lần thứ hai thống nhất toàn quốc.

Vấn đề cốt lõi của kháng chiến vẫn là vấn đề quyền lãnh đạo. Cùng với việc trên chiến trường hết lần này đến lần khác bại trận, nội bộ Quốc dân đảng rạn nứt khắp nơi, mâu thuẫn trùng trùng, sự thống trị bằng bàn tay sắt của Tưởng Giới Thạch liên tục bị suy yếu. "Phe thân Nhật" do Phó Tổng tài Uông Tinh Vệ đứng đầu hoạt động sôi nổi chưa từng có, họ liên kết các thế lực tích cực vận động, mắt hổ rình rập chực chờ đoạt quyền, không khó dự đoán rằng một khi tin tức rút lui ở Từ Châu bị công khai, phe đối lập nhất định sẽ chớp lấy thời cơ làm ầm ĩ. Kể từ khi chính phủ Quốc dân định đô ở Nam Kinh đến nay, hai lần Tưởng Giới Thạch buộc phải từ chức đều là kết quả của việc kẻ thù chính trị Uông Tinh Vệ tích cực "lật đổ Tưởng", tuy rằng Ủy viên trưởng cuối cùng cũng vượt qua khủng hoảng trở lại chính trường, nhưng uy tín cũng sứt mẻ nặng nề, không thể không có phần kiêng dè. Vấn đề là hiện nay quân Nhật tiến công mãnh liệt, từng bước ép sát, nhất quyết muốn dồn chính phủ Quốc dân và bản thân ông vào chỗ chết, nếu lúc này Uông Tinh Vệ lại phát động chính biến trong đảng ép ông từ chức, thì vị Ủy viên trưởng ba chìm ba nổi này liệu còn cơ hội khởi tử hồi sinh hay không?

Máy bay xuyên qua làn mây sương, động cơ phát ra bản hùng ca đầy uy lực. Tầng mây ngoài cửa sổ dần dần loãng ra, những dải mây trắng xóa như đàn cừu lướt nhanh về phía sau. Tưởng Giới Thạch lòng mang nặng tâm sự vẫn chìm đắm trong dòng suy nghĩ của riêng mình.

Quốc dân đảng vốn là một nồi lẩu thập cẩm kết hợp đông tây, "Chủ nghĩa Tam Dân" chính là cái nôi lớn nhất dung dưỡng cho đấu tranh nội bộ đảng. Theo một ý nghĩa nào đó, đảng tranh còn khốc liệt hơn chiến trường, kẻ thù trong đảng còn nguy hiểm hơn, mang tính đe dọa hơn kẻ thù công khai, người Nhật không thể tiêu diệt Trung Quốc, nhưng thế lực chống Tưởng do Uông Tinh Vệ cầm đầu lại có thể đuổi Tưởng Ủy viên trưởng xuống đài, đánh bại ông từ bên trong.

Bây giờ Tưởng Giới Thạch lại một lần nữa đối mặt với thế khốn cùng phải tác chiến trên cả hai mặt trận.

Sau khi Nam Kinh thất thủ, người Nhật mờ mắt vì mối lợi tưởng rằng đã thành công lớn, vậy mà lại tung ra cái gọi là tuyên bố chính phủ "không lấy chính phủ Quốc dân làm đối thủ", tức "Tuyên bố Konoe lần thứ nhất" khét tiếng xấu xa. Sự thực chứng minh các chính khách Nhật Bản phần lớn là những kẻ hiếu chiến thiển cận, thủ đô Trung Quốc bị chiếm đóng không có nghĩa là Trung Quốc bị diệt vong, ngay cả phần lãnh thổ còn lại chưa bị chiếm đóng của Trung Quốc hiện nay cũng rộng hơn diện tích Nhật Bản gấp hơn hai mươi lần, chẳng lẽ các người ra một bản tuyên bố của Thủ tướng là chính phủ Quốc dân không còn tồn tại nữa sao? Sự kháng cự kiên quyết của hàng triệu quân đội Trung Quốc sẽ tự động biến mất sao? Lấy đâu ra chuyện "không lấy chính phủ Quốc dân làm đối thủ" chứ? Đúng là một lũ cuồng nhân chiến tranh tự lừa mình dối người. Tưởng Giới Thạch nhiều lần vượt biển sang Nhật, hiểu rất rõ cái gọi là tinh thần "Võ sĩ đạo" bắt nạt kẻ yếu sợ kẻ mạnh của dân tộc Yamato, giới hạn sức chiến đấu của người Nhật là động viên hai triệu quân, trong khi Trung Quốc ít nhất có thể động viên hai mươi triệu đại quân, điều đó có nghĩa là nếu ví Nhật Bản như một con rắn, thì Trung Quốc chính là một con voi, rắn có thể nuốt nổi voi hay không?

Bởi vậy kháng chiến nhất định phải kiên trì tới cùng, đây là lối thoát duy nhất của Trung Quốc. Tổng kết kinh nghiệm và bài học trong mười tháng kháng chiến, kết luận mà Tưởng Giới Thạch rút ra là, thắng thua trên bàn đàm phán rốt cuộc nằm ở chiến trường. Nếu anh không muốn đánh nhau, vậy thì anh nhất định phải đánh một trận đại thắng; anh không cần chiến tranh, vậy thì anh nhất định phải kiên quyết ứng chiến. Trận kháng chiến Tùng Hỗ kéo dài hơn trăm ngày năm ngoái không chỉ khiến người Nhật ngông cuồng nếm đủ mùi cay đắng, mà còn suýt chút nữa ép đại biểu Nhật Bản phải đặt bút ký vào hiệp định đình chiến, đây chính là hiệu quả của việc "lấy đánh ép hòa". Một chữ "ép" đã phản ánh tư tưởng chiến lược cốt lõi trong tác chiến chống Nhật của Tưởng Giới Thạch thời kỳ đầu kháng chiến.

Hơn hai tháng trước, Tưởng Giới Thạch hạ lệnh điều động sáu mươi vạn đại quân tiến hành chiến dịch Từ Châu, bề ngoài là nhằm ngăn chặn quân địch đả thông tuyến đường sắt Tân Phố, nhưng ý đồ tầng sâu của đại bản doanh vẫn là ép người Nhật phải quay trở lại bàn đàm phán một lần nữa. Vì thế quân đội Trung Quốc đã từng đánh tan quân chủ lực của các sư đoàn 5, sư đoàn 10 tinh nhuệ của quân Nhật ở chính diện Đài Nhi Trang, giành được trận đại tiệp Đài Nhi Trang trứ danh. Đáng tiếc là lá cờ thắng lợi đã không thể giương cao tiếp tục như mong đợi, hai đại phái khiển quân Hoa Bắc và Hoa Trung của Nhật Bản tiến hành giáp công nam bắc, Chiến khu 5 bất đắc dĩ phải từ bỏ Từ Châu, tiến hành cuộc đại rút lui chiến lược. Dẫu rằng trên lý thuyết chiến dịch Từ Châu không nên tính là thất bại, bởi vì quân chủ lực của ta không hề bị địch hợp vây, bảo toàn thực lực có lợi cho cuộc kháng chiến trường kỳ, nhưng dư luận trong nước và quần chúng nhân dân sẽ không nhìn nhận vấn đề như thế. Rút lui có nghĩa là thêm nhiều mảnh đất quê hương bị quân địch chiếm đóng, thêm nhiều người dân biến thành nô lệ mất nước, cho nên rút lui chính là tháo chạy, Uông Tinh Vệ và phe đối lập tuyệt đối sẽ không bỏ qua cơ hội này để gây khó dễ. Theo một ý nghĩa nào đó, bất kỳ một thất bại quân sự nào nơi tiền tuyến cũng đều sẽ dẫn tới khủng hoảng chính trị, đều sẽ đẩy Tưởng Giới Thạch lên miệng núi lửa sắp sửa phun trào...

---❊ ❖ ❊---

Máy bay bắt đầu lượn vòng hạ độ cao, hành khách nảy sinh cảm giác chóng mặt ù tai do mất trọng lượng. Bỗng nhiên thân máy bay rung lắc dữ dội, kéo theo đó là tròng trành không ngớt, hành khách bất giác thốt lên một tràng kinh hãi.

Sân bay Cửu Giang đã tới rồi. Tưởng Giới Thạch đưa tay cho phu nhân, phu nhân nắm lấy tay chồng, hai người nhìn nhau mỉm cười ngầm hiểu ý. Phu nhân thong thả đứng dậy, cất giọng dịu dàng:

"Darling, chúng ta đã an toàn rồi, Thượng đế sẽ phù hộ cho Trung Quốc."

4

Trùm đặc vụ Đới Lập từ sáng sớm tinh mơ đã chạy đến dinh thự Đông Hồ canh phòng cẩn mật để gặp hiệu trưởng.

Ông ta được thông báo rằng, hiệu trưởng tối qua tiếp khách, rạng sáng mới vừa chợp mắt, vì thế Đới Lập đành phải ngồi ở phòng tiếp khách kiên nhẫn chờ đợi. Nhưng chẳng bao lâu sau ông ta lại được thông báo, hiệu trưởng đã thức dậy rồi, muốn gặp ông ta ngay lập tức.

Tưởng Giới Thạch ngồi ngay ngắn trong thư phòng, nhà thống trị khiến người ta sợ hãi lúc này trông sắc mặt khá tốt, mình mặc áo dài mỏng bằng lụa phủ điều, chân xỏ giày vải mũi tròn, ánh mắt sáng quắc vẻ mặt bình thản, không hề lộ ra vẻ gì là ông chỉ vừa ngủ có hai tiếng đồng hồ. Nghe nói Tưởng Giới Thạch ngủ rất ít, đầu óc tỉnh táo tinh lực dồi dào, và chưa bao giờ tiếp kiến cấp dưới trong lúc áo mũ không chỉnh tề hoặc tinh thần ủ rũ. Đới Lập mang cả người đầy khí tức ma quái, trùm đặc vụ này hoành hành thiên hạ, duy chỉ sợ hãi Tưởng Giới Thạch tuyệt đối không phải là không có lý do.

Đới Lập vội vã chạy tới là để đệ trình hai bản tình báo quan trọng lên hiệu trưởng.

Một bản báo cáo nói về việc người đứng đầu ngụy chính phủ Hoa Bắc Vương Khắc Mẫn dẫn đầu phái đoàn cái gọi là "Chính phủ lâm thời Trung Quốc" sang Tokyo thăm viếng, người Nhật đã dành cho tên ngụy nghịch đó nghi lễ tiếp đón nguyên thủ quốc gia và tuyên truyền rùm beng, mà các nhà ngoại giao của mấy nước lớn phương Tây vậy mà cũng xuất hiện trong nghi thức hoan nghênh tại sân bay Tokyo. Một bản báo cáo khác thì là báo công, trợ thủ của Vương Khắc Mẫn, trùm Hán gian Hoa Bắc kiêm Chủ tịch tỉnh Cao Lăng Úy đã bị đặc công bí mật của Cục Quân tình ám sát.

Hai bản tình báo mang lại hai phong vị hoàn toàn trái ngược; vừa lạnh vừa ấm, vừa mừng vừa lo, như làm đổ hũ gia vị ngũ vị hương, khiến Tưởng Giới Thạch cau chặt mày, tâm trạng phức tạp. Bản tình báo thứ nhất cho thấy người Nhật đã bắt đầu tạo dựng rầm rộ dư luận quốc tế về việc "không lấy chính phủ Quốc dân làm đối thủ", mưu toan tạo ra sự đã rồi về một chính phủ bù nhìn Hán gian thay thế cho chính phủ hợp pháp của Trung Quốc. Vốn dĩ đây chỉ là một màn kịch hề do người Nhật đạo diễn, không đáng một lời bác bỏ, thế nhưng điều đáng lưu ý lại là việc "có các nhà ngoại giao của mấy nước lớn phương Tây có mặt", dấu hiệu này rốt cuộc bộc lộ tín hiệu gì, liệu có cho thấy lập trường của một số nước lớn phương Tây bắt đầu lung lay thay đổi hay không? Chẳng lẽ những người phương Tây ích kỷ tư lợi đã mất niềm tin vào chính phủ Quốc dân Trung Quốc đang kháng chiến gian khổ, để rồi quay sang đạt được giao dịch bí mật không thể công khai với người Nhật?

Bức điện thứ hai đến rất đúng lúc, vừa hay giáng một đòn cảnh cáo nghiêm khắc cho tất cả lũ Hán gian chó săn cam tâm bán nước đầu hàng giặc, tin chắc đám người Vương Khắc Mẫn bao gồm cả những kẻ chủ hòa giấu mặt kia nhất định sẽ toát mồ hôi lạnh. Đương nhiên trên thực tế nội dung bức điện không hoàn toàn chính xác, Cao Lăng Úy không bị bắn chết ngay tại chỗ, hắn ta chỉ bị trọng thương, kéo dài hơi tàn sang năm thứ hai mới chết trong bệnh viện.

Tưởng Giới Thạch trầm ngâm giây lát, chỉ thị cho Đới Lập tiết lộ tin tức trùm Hán gian bị nhân sĩ yêu nước bắn chết cho báo chí, đồng thời tiếp tục giám sát động tĩnh của địch ngụy. Đới Lập ngầm hiểu ý vừa lui xuống, thị vệ trưởng liền bước vào báo cáo, Đại sứ Liên Xô (Nga) tại Trung Quốc ngài Luganets xin gặp Ủy viên trưởng.

Tưởng Giới Thạch thay một bộ quân phục thống soái bằng dạ vàng uy phong lẫm liệt, đầu đội mũ quân nhân chóp tròn, bên hông đeo thanh đoản kiếm Trung Chính bước vào phòng khách. Tưởng Giới Thạch tiếp kiến sứ tiết nước ngoài xưa nay cực kỳ chú trọng hình thức, vào thời kỳ kháng chiến này, trang phục chính là một đạo cụ quan trọng, ông muốn thông qua hình tượng ngoại giao này để truyền đạt một thông điệp chắc chắn không thể lay chuyển tới cộng đồng quốc tế, đó là thân phận lãnh tụ của mình không thể dao động, Tưởng Ủy viên trưởng là thống soái tối cao của quân đội Trung Quốc.

Đại sứ Liên Xô là một nhà ngoại giao chuyên nghiệp nhanh nhạy và khéo léo, nói tiếng Hán lưu loát, ông ta theo thói quen phương Tây ôm lấy Ủy viên trưởng Trung Quốc. Tưởng Giới Thạch khẽ cau mày, nhưng đây chỉ là biểu cảm trong tích tắc, trên mặt ông rất nhanh đã nở nụ cười niềm nở thân thiện, và gửi lời chúc mừng Đại sứ Liên Xô về thắng lợi chung của "Đại tiệp không chiến 29 tháng 4". Thực ra Tưởng Giới Thạch không hề thích người Nga béo ục ịch mang đôi mắt xanh này, ông thậm chí không thích tất cả người phương Tây, ông trước sau luôn cho rằng trên người người phương Tây có một mùi động vật khó ngửi.

Đại sứ Liên Xô vội vã đến là để thông báo với Ủy viên trưởng Trung Quốc một đề xuất mới nhất của chính phủ nước mình: Nhằm bảo đảm thiết thực tình hữu nghị chiến đấu Trung - Xô bền vững không thể phá vỡ, Đại nguyên soái Stalin và chính phủ Liên Xô vĩ đại đề xuất cử đoàn cố vấn quân sự chính thức sang Trung Quốc, để giúp quân đội Trung Quốc nắm vững vũ khí Liên Xô một cách hiệu quả hơn trong việc tác chiến với quân xâm lược. Đề xuất này sẽ là một trong những điều kiện tiên quyết để chính phủ Liên Xô xem xét việc cung cấp cho Trung Quốc ba khoản vay với tổng trị giá hai trăm năm mươi triệu đô la Mỹ.

Ủy viên trưởng vẫn mỉm cười đầy hàm ý, có điều nụ cười của ông bắt đầu trở nên có phần gượng gạo, có phần đông cứng lại. Kể từ khi kháng chiến nổ ra, chỉ có một lượng nhỏ người Liên Xô được phép đảm nhiệm vai trò cố vấn quân sự trong quân Trung ương, nhiệm vụ chủ yếu là giúp huấn luyện quân đội Trung Quốc nắm vững vũ khí kiểu Liên Xô. Thế nhưng người có chút kiến thức thường thức đều biết, Đảng Cộng sản Liên Xô cung cấp viện trợ quốc tế cho chính phủ Tưởng Giới Thạch vốn nổi tiếng chống Cộng hoàn toàn là do tình thế bức bách, hành động này của Stalin quyết chẳng phải xuất phát từ đạo nghĩa quốc tế mà là cân nhắc từ lợi ích chiến lược của nước mình. Bởi vì Nga, Nhật trong lịch sử là kẻ thù truyền kiếp không đội trời chung, cuộc kháng chiến của Trung Quốc tương đương với việc đã giúp đỡ người Liên Xô một vố lớn, lúc bấy giờ gần như toàn bộ các nước tư bản chủ nghĩa châu Âu, bao gồm Anh, Pháp, Đức, Ý và dĩ nhiên có cả nước Mỹ cơ hội đầy hùng mạnh kia, bọn họ đều hy vọng nhìn thấy người Nhật dã tâm bừng bừng khao khát bành trướng sẽ tiến công Liên Xô chứ không phải Trung Quốc, người Trung Quốc kháng cự càng kiên quyết, chiến tranh càng kéo dài thì càng ghìm chân người Nhật, khiến người Nhật không thể rảnh tay tiến công Siberia.

Thế nhưng người Liên Xô quyết chẳng phải kẻ ngốc nghếch, cho dù giúp đỡ Trung Quốc phù hợp với lợi ích nước mình thì họ cũng không chịu làm ăn lỗ vốn, bởi vậy viện trợ của họ đương nhiên có điều kiện đi kèm, lúc này Đại sứ Liên Xô đường hoàng đề xuất cử đoàn cố vấn quân sự chính là đòi hỏi báo đáp. Cố vấn Liên Xô sang Trung Quốc quyết không phải vật trang trí, họ lẽ đương nhiên đòi hỏi được hưởng một số đặc quyền, chẳng hạn như bước vào trung tâm chỉ huy đại bản doanh, can dự vào cơ mật cốt lõi của chính phủ, thậm chí không loại trừ khả năng đòi nắm giữ quyền chỉ huy quân sự. Tưởng Giới Thạch cảm nhận được mối đe dọa màu đỏ đang lặng lẽ áp sát này. Nếu như trước khi người Nga tới, ông khá hoan nghênh các cố vấn quân sự Đức, thì ngoài nguyên nhân vật tư như sự viện trợ quân sự hào phóng của Đức, còn là vì lập trường chống Nga chống Cộng của Hitler trùng hợp với ông. Vậy thì người Liên Xô là hạng người gì? Bọn họ là ông tổ của Đảng Cộng sản, là nơi bắt nguồn và là đại bản doanh của Đảng Cộng sản vốn bị thế giới phương Tây coi là "họa đỏ" cơ mà!

Tưởng Giới Thạch vẫn mỉm cười ung dung độ lượng, che giấu các hoạt động nội tâm thiên biến vạn hóa, chỉ có những người quen thuộc với ông mới có thể nhìn thấy ý chí sắt đá sau muôn vàn lớp mặt nạ của Ủy viên trưởng. Kháng chiến Trung Quốc vô cùng cấp bách cần vũ khí, cần viện trợ quốc tế, kẻ thù lớn nhất trước mắt Tưởng Giới Thạch là cuộc chiến tranh xâm lược do chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản phát động, cùng với phe đối lập Uông Tinh Vệ trong nội bộ đảng của ông, cho nên ông buộc phải liên hiệp mọi lực lượng quốc tế, dù cho có phải nhượng bộ tối đa với kẻ thù cũ là Đảng Cộng sản cũng không tiếc. Ủy viên trưởng là lãnh tụ một nước lớn, nhà chính trị không có kẻ thù vĩnh viễn, cũng không có bạn bè vĩnh viễn, duy chỉ có lợi ích tối thượng là nguyên tắc bất biến. Tưởng Giới Thạch ngay tại chỗ bày tỏ thái độ với Đại sứ Liên Xô rằng, chính phủ Quốc dân dĩ nhiên không phản đối chính phủ Liên Xô hữu nghị phái đoàn cố vấn quân sự sang Trung Quốc giúp đánh trận, có điều chỉ dựa vào đoàn cố vấn thì không thể đánh thắng trận được, cho nên xin ngài Đại sứ chuyển lời tới ngài Stalin kính mến, đề nghị quý quốc mau chóng phê chuẩn hiệp ước cho vay, đó mới là con đường đúng đắn duy nhất để đánh bại người Nhật.

Đại sứ Liên Xô hài lòng rời đi, Tưởng Giới Thạch đứng lặng bên cửa sổ không chút biểu cảm, ông chăm chú nhìn chiếc xe hơi của người Liên Xô khuất dần nơi sâu thẳm con đường mòn rợp bóng cây ướt đẫm của dinh thự Đông Hồ, rồi xoay người lại ban bố hai chỉ thị khẩn cấp. Một là hạ lệnh cho Bộ trưởng Bộ Quân chính Trần Thành, lập tức áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt, tuyệt đối không cho phép người Liên Xô tiếp xúc với bất kỳ cơ mật cốt lõi nào liên quan đến lợi ích quốc gia.

Điều thứ hai là mật lệnh cho trùm đặc vụ Đới Lập, bí mật giám sát tất cả những người Liên Xô sang Trung Quốc, đề phòng họ cấu kết với Đảng Cộng sản trong nước làm tổn hại lợi ích đảng quốc.

5

Một tràng còi báo động phòng không thê lương như tiếng quỷ khóc vang vọng khắp trời xanh, làm cho Phó Tổng tài Quốc dân đảng kiêm Nghị trưởng Hội nghị Tham chính Quốc dân Uông Tinh Vệ đang ngồi nhắm mắt dưỡng thần trong xe hơi giật bắn mình, may nhờ phía trước có lính cận vệ vũ trang mở đường, mới đưa xe hơi rẽ vào một căn hầm phòng không khẩn cấp tránh nạn. Cùng với việc người Nhật từng bước giành thắng lợi trên mặt đất, máy bay Nhật rõ ràng đã tăng cường quấy nhiễu Vũ Hán tam trấn, khiến người ta cảm thấy bước chân chiến tranh đang cận kề trọng trấn Hoa Trung thông suốt chín tỉnh này.

Uông Tinh Vệ, tên Triệu Minh, tự Tú Tân. Quê gốc ở Thiệu Hưng, Chiết Giang, sinh tại Phiên Ngung, Quảng Đông. Thời trẻ du học Nhật Bản, gia nhập Đồng Minh hội của Tôn Trung Sơn, là một trong những nguyên lão và người sáng lập Quốc dân đảng. Uông Tinh Vệ thời thanh niên là một chí sĩ cách mạng cuồng nhiệt, ông ta thề hiến thân cho nền cộng hòa, lật đổ chế độ quân chủ nhà Thanh, vì thế không tiếc tham gia vụ mưu sát Nhiếp chính vương Tái Phong của nhà Thanh, do hành động thất bại nên bị bắt hạ ngục. Nơi ngục tối, ông ta đối mặt cái chết khảng khái cất cao tiếng hát, viết nên bài thơ tuyệt xướng ngàn đời truyền tụng:

"Khảng khái ca Yên thị,

Ung dung tố Sở tù.

Dẫn đao thành nhất khoái,

Bất phụ thiếu niên đầu."

Từ những bức ảnh lịch sử để lại, họ Uông quả là người tướng mạo khôi ngô, hào hoa phong nhã, được người đương thời xưng là một trong "Tứ đại tuấn tài Dân quốc", lại còn học vấn uyên bác, thơ văn đều xuất chúng, vì vậy có người bình luận rằng Uông Tinh Vệ bước vào chốn quan trường thực sự là một sai lầm của lịch sử, trong tay ông ta nên nắm bút mực giấy nghiên chứ không phải quyền lực quốc gia. Uông Tinh Vệ từng rất được bậc tiền bối dân chủ Tôn Trung Sơn coi trọng, bấy giờ trong Quốc dân đảng có câu nói "Văn tài Uông Tinh Vệ, võ tướng Tưởng Giới Thạch". Năm 1925 khi Tôn Trung Sơn lâm bệnh nguy kịch, Uông Tinh Vệ chấp bút soạn thảo "Di chúc Tổng lý", trong đó có câu danh ngôn "Cách mạng chưa thành công, đồng chí vẫn cần nỗ lực" lưu truyền hậu thế, đủ thấy tài hoa của người này quyết chẳng phải hư danh. Về việc Tôn Trung Sơn có chỉ định Uông Tinh Vệ làm người kế thừa hay không giới sử học vẫn còn nhiều tranh cãi, nhưng sau khi Tôn Trung Sơn qua đời, việc Uông Tinh Vệ kế nhiệm vị trí lãnh tụ Quốc dân đảng và nắm giữ đại quyền lại là một sự thật lịch sử không thể bàn cãi. Thế nhưng ngày vui ngắn chẳng tày gang, ngôi sao đang lên là Tổng tư lệnh quân Bắc phạt Tưởng Giới Thạch bất ngờ trỗi dậy, ông ta lợi dụng thời cơ Bắc phạt thành công và quân quyền nắm giữ trong tay không chút khách khí thay thế Uông Tinh Vệ, một bước leo lên ngai vàng kẻ thống trị Dân quốc. Súng đạn đánh bại ngòi bút, đây không phải là nỗi bất hạnh của riêng Uông Tinh Vệ, mà là con đường tất yếu từ không đến có của mọi chính quyền quốc gia mang danh chế độ cộng hòa.

Trong nội bộ Quốc dân đảng, Uông Tinh Vệ trước sau luôn tự coi mình là người kế thừa chính thống của Tôn Trung Sơn, nhưng mỗi lần ông ta lên đài đều bị giới quân nhân gạt xuống, vì thế với nhà chính trị quân nhân Tưởng Giới Thạch như nước với lửa, phe đối lập do ông ta lãnh đạo chưa từng ngừng nghỉ phong trào lật đổ Tưởng lấy một ngày, mối tranh chấp Tưởng - Uông liền trở thành cuộc đấu tranh phe phái chủ yếu nhất trong nội bộ Quốc dân đảng trước thời kỳ kháng chiến. Thế nhưng thất ý trên con đường chính trị không phải là nguyên nhân tất yếu khiến Uông Tinh Vệ ngả sang phe thân Nhật, lượng lớn tư liệu lịch sử cho thấy, việc Uông Tinh Vệ từ phe thân Nhật tiến tới bán mình nương tựa kẻ thù không hề là ngẫu nhiên, ngay trong thời gian du học Nhật Bản ông ta đã tiếp thu quan điểm cường quyền "châu Á phải do Nhật Bản lãnh đạo". Ông ta từng nhiều lần giải thích tường tận cái gọi là lý luận nước mạnh "muốn làm thầy, trước phải làm trò" trong nhiều bài viết và diễn thuyết, cho rằng người Nhật mời người phương Tây về làm thầy mới có một Nhật Bản Minh Trị Duy Tân, Trung Quốc muốn giàu mạnh to lớn thì nên khiêm tốn bái Nhật Bản làm thầy, vậy thì "Nhật Bản ngày nay tất sẽ là Trung Hoa ngày mai". Nếu như trước khi Nhật Bản xâm lược Trung Quốc, ngôn luận của Uông Tinh Vệ vẫn thuộc về quan điểm riêng của một cá nhân, chưa gây nguy hại căn bản tới lợi ích quốc gia, thì cùng với việc kháng chiến bùng nổ, ông ta vậy mà bất chấp hiện thực tàn khốc khi Nhật Bản ồ ạt xâm lược Trung Quốc, vẫn rêu rao Trung - Nhật thân thiện dìu dắt lẫn nhau, gieo rắc những luận điệu thỏa hiệp với Nhật như hòa thì đôi bên cùng có lợi, đánh thì đôi bên cùng tổn thương, điều đó chứng minh lập trường của ông ta đã đứng về phía đối lập với quốc gia và dân tộc. Lại có bằng chứng cho thấy, tập đoàn Uông Tinh Vệ ngay từ trước kháng chiến đã duy trì kênh ngoại giao bí mật với người Nhật, và chưa từng gián đoạn bao giờ.

Dĩ nhiên Uông Tinh Vệ cũng có những biểu hiện ngoại lệ.

May mắn là hôm đó máy bay Nhật Bản không phát động không kích quy mô lớn, chỉ có một chiếc máy bay trinh sát bay đến vùng trời Vũ Hán dò la, mãi đến khi chiến đấu cơ của Trung Quốc cất cánh nó mới vội vã tháo chạy. Nhưng Uông Tinh Vệ cũng chẳng hề vội vàng tới dự họp, ông ta dứt khoát ra bờ sông ngồi thong dong một lát, sau đó mới lại lên xe xuất phát.

6

Đợi đến khi Uông Tinh Vệ vượt Trường Giang tới đại bản doanh quân sự Vũ Xương, cuộc họp bàn về các đề tài quốc phòng đã kết thúc, các quan chức chính phủ tham dự, ủy viên các bộ cùng các cố vấn cấp cao đang lần lượt rời khỏi hội trường. Mọi người tới tấp nhường đường cho ngài Uông Phó tổng tài đáng kính, ngả mũ kính chào, bởi vị lãnh tụ Quốc Dân đảng bậc nguyên lão này không chỉ có thân phận hiển hách, quyền cao chức trọng, mà còn là nhân vật cự đầu chính trị duy nhất trong đảng hiện nay có thể ngồi ngang hàng với Tưởng Giới Thạch.

Uông Tinh Vệ khí vũ hiên ngang, ung dung điềm tĩnh. Ông ta đương nhiên là cố ý đến muộn, nội dung cuộc họp ông ta vốn đã biết trước, chỉ là thông qua mấy văn bản liên quan đến cải cách ruộng đất, trưng binh và trừng trị Hán gian. Hôm trước, điện thoại của Quân ủy hội còn đặc biệt nhấn mạnh rằng, Ủy viên trưởng sẽ đích thân hội kiến Uông Nghị trưởng, khẩn khoản mời Uông Nghị trưởng nhất định phải bớt chút thời gian đến đúng giờ.

Uông Tinh Vệ bất giác cười lạnh một tiếng.

Thông thường, hễ tiền tuyến chiến sự thuận lợi thì Tưởng Giới Thạch sẽ không chủ động hẹn gặp ông ta, nhưng nếm mùi thất bại thì lại khác. Thất bại quân sự chính là tử huyệt của Tưởng Giới Thạch, càng đánh thua thì vốn liếng của ông ta trong nội bộ đảng càng ít đi, khoảng cách tới ngày mất chức càng gần hơn. Hiểu theo nghĩa này, người Nhật Bản và Uông Tinh Vệ là đội quân đồng minh trên cùng một chiến tuyến, bọn họ ở chiến trường tiền tuyến đang giúp Uông Tinh Vệ làm suy yếu, thậm chí lật đổ nền thống trị của Tưởng Giới Thạch.

Từ khi kháng chiến bùng nổ, Tưởng Giới Thạch thi hành đường lối kháng cự "lấy chiến tranh ép hòa bình", còn Uông Tinh Vệ lại chủ trương chiến lược mềm mỏng "lấy đàm phán thúc đẩy hòa bình". Hai đường lối đối đầu gay gắt này nhìn bề ngoài có vẻ là bất đồng về sách lược đối phó với Nhật, nhưng bản chất vẫn là cuộc tranh giành quyền lãnh đạo. Nếu Tưởng Giới Thạch đánh thắng khắp nơi, đánh cho quân Nhật vứt giáp bỏ mũ tháo chạy thảm hại, trở thành vị thống soái và anh hùng kháng Nhật được dân chúng ủng hộ, thì một Uông Tinh Vệ vốn quen hát giọng ngược lại chẳng phải bằng như tự tát vào mặt mình, tự đào mồ chôn mình, tự tuyệt đường sống với đảng và quốc dân hay sao? Cho nên thất bại của Tưởng Giới Thạch chính là thắng lợi của Uông Tinh Vệ, và ngược lại. Điều đó cho thấy cuộc đấu tranh giữa hai thế lực lớn trong nội bộ Quốc Dân đảng đã lên tới mức một mất một còn khốc liệt.

Giờ đây, tiền tuyến đã có phong thanh tin chiến bại ở Từ Châu truyền về, khiến tinh thần Uông Tinh Vệ phấn chấn như tắm gió xuân, chứng tỏ người Nhật lại vừa ra một đề bài khó cho Tưởng Giới Thạch. Đương nhiên Tưởng Giới Thạch quyết không đời nào dễ dàng gánh chịu tội lỗi, ông ta là một con cáo già chín đuôi gian xảo quỷ quyệt, vốn quen giở ngón ve sầu thoát xác. Chẳng hạn như khi thủ đô Nam Kinh thất thủ, đáng lẽ ông ta phải từ chức tạ tội với quốc dân, nào ngờ lại lấy việc cách chức xử phạt một loạt tướng lĩnh cao cấp để lấp liếm qua chuyện, biến những người lính từng tắm máu chiến đấu thành vật tế thần cho trò thao túng quyền thuật của mình. Nhưng Uông Tinh Vệ lấy thủ làm công, lòng tràn đầy tự tin. Ông ta tin rằng tình thế đang có lợi cho mình, điều đó có nghĩa là, vị Uông Phó tổng tài bất động thanh sắc này một khi đã ra tay thì tất sẽ tung đòn chí mạng.

Cánh cửa nhỏ ở một góc phòng họp khẽ khàng mở ra, lộ ra một lối đi u tịch dẫn vào hậu trường bức màn sắt của chính trường Trung Quốc. Tưởng Giới Thạch tươi cười xuất hiện ở cửa, đưa tay ra làm động tác nghênh đón vị khách tới, tình cảm thân thiện quan tâm lộ rõ qua nét mặt. Uông Tinh Vệ cũng rảo bước tiến lên, hai tay cùng vươn ra nắm lấy kẻ địch chính trị cùng giường khác mộng trong đảng. Hai người mặt mày rạng rỡ, tay bắt mặt mừng. Đây chỉ là một trong nhiều lần hội kiến bí mật giữa Tưởng và Uông vào thời kỳ đầu kháng chiến.

Hôm ấy, mãi đến khi trời sập tối Uông Tinh Vệ mới rời khỏi Quân ủy hội Vũ Xương.

Lịch sử đã chứng minh, Uông Tinh Vệ của năm 1938 chỉ còn cách mục tiêu chính trị của mình một bước chân ngắn ngủi. Ông ta không những nắm được đại quyền chủ trì "Trung Chính hội" (tức Ban Thường vụ Cục Chính trị Trung ương Quốc Dân đảng), khống chế Trung ương Đảng bộ, Quốc dân Nghị hội cùng nhiều ban ngành chính phủ trọng yếu, mà còn nhận được sự nhượng bộ "không cự tuyệt đàm phán" từ Tưởng Giới Thạch, đẩy nhanh các phi vụ ngầm sau lưng với người Nhật. Tưởng Giới Thạch mưu toan thông qua thỏa hiệp để xoa dịu sức ép ép thoái vị từ phe đối lập, nhưng trên thực tế, ông ta sẽ phải nuốt lấy chén rượu đắng do chính tay mình ủ, bởi vì Uông Tinh Vệ tuyệt đối không bao giờ thỏa mãn với việc chỉ nắm giữ một phần quyền lực, thứ ông ta dòm ngó chính là chiếc ngai vàng thống trị của Tưởng Giới Thạch.

Khi chiếc xe chở nhân vật tầm cỡ của Quốc Dân đảng này lặng lẽ chìm khuất vào màn đêm mờ mịt, một vòng đàm phán hòa bình bí mật khác với người Nhật sắp sửa mở màn. Chúng ta sẽ thấy rằng, thời điểm này cách lúc Uông Tinh Vệ công khai ngả vào vòng tay người Nhật, trở thành kẻ bán nước vạn kiếp lưu xú chỉ còn vỏn vẹn nửa năm ngắn ngủi.