Đây là một mùa hè đáng ghét vào cuối thế kỷ, thời tiết thất thường: băng sơn tan chảy, đường tuyết dâng cao, bóng ma "El Niño" lởn vởn khắp nơi. Hạn hán và nắng nóng hành hạ vùng đồng bằng phương Bắc, trong khi lũ lụt và thiên tai lại như đứa trẻ hư đốn nóng nảy trong truyền thuyết, biến những đồng ruộng tươi đẹp phương Nam thành vùng nước mênh mông, sóng đục cuộn trào.
Trong mùa hè nóng bức với những cảnh báo thiên tai dồn dập này, tôi cùng một nhóm tác giả trong nước đi qua Hồng Kông, Đài Bắc để đến Bangkok dự trại sáng tác. Ngày nay, trại sáng tác chỉ là một cái danh, thực chất là một cách gọi khác của việc du lịch, đặt bài và tạo mối quan hệ. Bạn đóng góp cho tạp chí, tòa soạn mời bạn đi du lịch, có ý "ném đào trả mận", cũng là sự đầu tư tình cảm. Đoàn chúng tôi hơn mười người, đến từ khắp nơi trên cả nước, chuyên nghiệp và nghiệp dư mỗi thứ một nửa, người nổi tiếng như Chu Mai Sâm đến từ Giang Tô, tiểu thuyết "Nhân gian chính đạo", "Thiên hạ tài phú" của ông đã được chuyển thể thành phim truyền hình cùng tên đang chiếu trên đài truyền hình Trung ương; tác giả Đặng Nhất Quang đến từ Hồ Bắc, tác giả Lý Quán Thông đến từ Sơn Đông, họ đều có những tác phẩm không hề tầm thường và đã đạt giải trong nước. Ngoài ra còn có vài tác giả trẻ đầy tiềm năng, họ đều coi lần dự trại sáng tác này là cơ hội tốt để mở rộng tầm nhìn, tin rằng sau khi được khích lệ, họ sẽ viết lách nỗ lực hơn nữa.
Thủ đô Bangkok của Thái Lan, nằm trên bán đảo Trung Nam thuộc phía Nam châu Á, là một thành phố du lịch cổ kính và xinh đẹp. Nước sông Mê Nam đục ngầu mà yên ả, đàn cá trắng bạc đua nhau nhảy múa trên mặt nước, trong thành phố chùa chiền san sát, cây cối rợp bóng, đường cao tốc xe cộ tấp nập, những ngôi chùa tôn giáo cổ xưa soi bóng tạo nên sự đối lập thú vị với cuộc sống hiện đại. Đối với một đất nước Thái Lan xa lạ và huyền bí, chúng tôi cũng giống như bao du khách khác, nghe danh đã nhiều, khen chê lẫn lộn, nên tràn đầy sự tò mò. Sở dĩ đất nước Phật giáo Nam Á cổ xưa này trở thành một lá cờ đầu của ngành du lịch thế giới, nổi danh gần xa, mỗi năm thu hút hàng chục triệu du khách toàn cầu đến tham quan, ngoài phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch chu đáo, hoàn thiện ra, tất nhiên còn phải kể đến những yếu tố nhân văn đặc sắc, như tôn giáo, chùa chiền, trang phục, ẩm thực, phong tục tập quán và sự cởi mở cao độ của ngành công nghiệp giải trí, ngành công nghiệp tình dục, v.v. Trong đó, một cảnh quan nổi tiếng nhất, có thể nói chính là biểu tượng của Thái Lan, giống như Vạn Lý Trường Thành và gấu trúc bằng Trung Quốc, kim tự tháp bằng Ai Cập, gấu koala và chuột túi bằng Úc, kimono bằng Nhật Bản, Coca-Cola bằng Mỹ vậy. Bữa tiệc cảnh quan này như dấy lên một lá cờ dục vọng trong lòng mọi du khách, khơi dậy bao khát khao mãnh liệt, ai cũng mong ngóng được tận mắt chứng kiến.
Tên của bữa tiệc cảnh quan đó là "Nhân yêu".
Văn nhân là loại động vật cảm tính, khí chất tinh thần như sóng biển, dễ dâng trào cuồn cuộn, cũng khó tránh khỏi rơi vào vực sâu, vì thế những người này tụ tập với nhau luôn sinh ra nhiều câu chuyện, nhóm văn nhân chúng tôi tất nhiên cũng không ngoại lệ. Ngày đầu tiên xem biểu diễn nhân yêu được sắp xếp trên một con tàu du lịch lớn mang tên "Mê Nam Hoàng Cung hào", thời gian là tám giờ tối. Trước khi lên tàu, chúng tôi nhìn thấy từ xa rất nhiều cô gái xinh đẹp tụ tập bên bến tàu sáng đèn để mời khách. Chúng tôi đều là người châu Á, không giống những người nước ngoài phương Tây không nhìn thấu phụ nữ phương Đông. Tôi thấy họ đều rất trẻ, ai nấy phấn son đậm đà, ngực ưỡn cao, eo thắt nhỏ nhắn, mặt hoa da phấn, mắt đẹp mày ngài, nếu không phải hướng dẫn viên đã nhắc trước, chúng tôi làm sao cũng không dám tin những cô gái xinh đẹp trước mắt này lại là nhân yêu. Cái gọi là nhân yêu, chính là đàn ông biến thành phụ nữ. Hướng dẫn viên tên Lư, là người Hoa tại Thái Lan, anh ta dạy chúng tôi một bí quyết, phân biệt nhân yêu thật giả hãy nhìn yết hầu và mông của họ. Nhân yêu có yết hầu, mông hẹp nhỏ, còn phụ nữ thật không có yết hầu, mông đầy đặn, những phần còn lại hoàn toàn không thể phân biệt thật giả. Chúng tôi bừng tỉnh đại ngộ, ai nấy đều nhìn chằm chằm vào yết hầu và mông người khác, đúng là "không sợ không biết hàng, chỉ sợ đem hàng ra so sánh". Chỉ là có người thỉnh thoảng nhìn nhầm, đem phụ nữ thật không mấy tiêu chuẩn thành nhân yêu.
Tàu du lịch khởi hành, các nhân yêu mở màn buổi diễn bằng những tiết mục ca múa. Tôi nhìn qua, dưới sân khấu gần như toàn bộ là các đoàn khách du lịch từ Trung Quốc đại lục, nói đủ loại giọng phổ thông khác nhau, nếu không phải khung cảnh ngoài cửa sổ khác lạ, bạn sẽ chẳng thể ngờ mình đang ở nơi nào đó tại Trung Quốc. Nhân yêu nhảy nhót tưng bừng, hát vài bài hát Thái Lan, lại nhảy một khúc "Trên núi vàng Bắc Kinh", giành được sự cổ vũ nhiệt tình của khán giả. Tiếp đó, màn trình diễn bắt đầu biến chất, lộ ra vẻ dâm ô. Ánh đèn nửa sáng nửa tối, nhân yêu không hát cũng không nhảy nữa, tranh nhau lên sân khấu cởi quần áo, người này hơn người kia ở chỗ cởi nhiều hơn, cởi bạo dạn hơn, và làm đủ các động tác dung tục hạ lưu để khiêu khích khán giả, có kẻ thậm chí nhảy xuống khu vực khán giả diễn cảnh giao hợp, làm những khán giả nhát gan hoảng sợ chạy trốn không kịp. Tôi luôn cảm thấy khó hiểu và không thông suốt hai vấn đề: Một là đàn ông biến thành phụ nữ rốt cuộc có ưu điểm gì? Giống như hàng giả vậy, lẽ nào họ còn tốt hơn phụ nữ thật? Hai là những người đàn ông chuyển giới này dựa vào đâu mà được ưu ái? Chỉ đơn thuần để thỏa mãn sự tò mò của mọi người?
Đột nhiên một góc khán giả xôn xao, thu hút bao người đứng lại nhìn, hóa ra là tác giả Lý Quán Thông đến từ Sơn Đông đã nổi giận, nhất quyết muốn ném một vỏ chai bia lên sân khấu. Lý Quán Thông vóc người cao lớn, từng giành giải tiểu thuyết ngắn toàn quốc, là một người đàn ông phương Bắc có khí phách. Sau khi lên tàu anh ta uống không ít bia, cố gắng vùng vẫy thoát khỏi sự ngăn cản của Chu Mai Sâm và Đặng Nhất Quang, hét lớn: "Nếu là con gái tôi, tôi sẽ... giết nó!... Giết... giết!" Nói xong ôm đầu khóc nức nở. Tôi tin rằng đây là việc biểu diễn dâm ô của nhân yêu đã trực tiếp làm tổn thương lòng tự trọng của người đàn ông và người cha Trung Quốc này, một đại hán Sơn Đông cao mét tám, vậy mà lệ rơi đầy mặt không kìm chế nổi. Đây là loại tình cảm gì? Yêu con gái mình, lẽ nào có thể xem con gái người khác sa đọa mà dửng dưng sao? Đây chính là lương tâm của nhà văn! Nghe nói Chu Mai Sâm và Đặng Nhất Quang cũng đã rơi lệ tại chỗ, sau đó một số nhà văn Trung Quốc đã chọn cách rời sân khấu sớm để bảo vệ nhân phẩm và bày tỏ sự phản kháng. Tất nhiên nhân yêu không quan tâm đến sự phản kháng của người khác, họ tiếp tục kéo dài những nội dung dâm ô đáng xấu hổ hơn cho đến tận khuya.
Đêm đó tâm trạng mọi người đều rất nặng nề, không phải vì nhân yêu Thái Lan bán rẻ nhan sắc, mà vì người bạn Lý Quán Thông của chúng tôi đã phải chịu tổn thương tinh thần. Sau đó trong một số dịp, một vài nhà văn đều chọn cách rời sân khấu sớm để giữ vững lập trường đạo đức của mình. Tôi vì là khán giả đã trả tiền, cảm thấy không xem hết thì có chút hời cho tư bản Thái Lan, thêm vào đó trong lòng thực sự rất bị cám dỗ, có chút "rung rinh" ý tứ. Phải thừa nhận mình có ý chí yếu kém là một việc khó xử, cho thấy bản thân không cao thượng lắm và có khuynh hướng sa đọa. Vấn đề là tôi không cách nào làm đẹp cho bản thân, bởi tôi quả thực đã không kịp thời hưởng ứng Lý Quán Thông, Chu Mai Sâm cùng rời sân khấu. Tôi phát hiện ra mình rất có thể là người không chịu nổi thử thách và ý chí không kiên định.
Rời khỏi Bangkok, chúng tôi lại ngồi xe đến địa điểm du lịch thắng cảnh nổi tiếng Pattaya. Pattaya vốn là một bãi biển hoang vu, cách Bangkok vài giờ đi xe, do sau Thế chiến II quân đội Mỹ xây dựng căn cứ quân sự quy mô lớn tại đây, người Thái thi nhau đến đây kiếm tiền, cung cấp dịch vụ cho lính Mỹ giàu có, sau này Pattaya biến thành một thắng cảnh du lịch nổi danh gần xa.
Nắng gắt như thiêu đốt, mặt trời như lửa, cỏ cây hai bên đường đều rũ rủ. Trong chiếc xe buýt sang trọng bật điều hòa, dàn âm thanh nổi phát nhạc pop, đối với những hành khách mệt mỏi nhiều ngày, hành trình luôn tỏ ra đặc biệt khô khan và dài đằng đẵng. Hướng dẫn viên Lư thực sự là một người rất có trách nhiệm, anh ta ngoài ba mươi tuổi, làm công việc hướng dẫn viên hơn mười năm, kinh nghiệm phong phú. Tôi cho rằng công việc hướng dẫn viên chính là không ngừng nói chuyện, không ngừng tìm chuyện để nói, để tránh hành khách lạc lối trong dòng sông vẩn đục của sự mệt mỏi và buồn ngủ. Lúc đó trong khoang xe đang lan tỏa một bầu không khí vô chính phủ lười biếng, buồn ngủ, tùy tiện và mơ màng, có người thậm chí còn phát ra tiếng ngáy dài ngắn như tiếng kèn rất to. Tôi thấy biểu cảm trên mặt anh Lư giống như một chỉ huy dàn nhạc bi tráng, vẫn kiên thủ trận địa khi cả dàn nhạc sắp mất kiểm soát. Chính trong trạng thái tản mạn và rệu rã đó, anh ta tình cờ nhắc đến Kim Tam Giác.
Anh Lư nói, Kim Tam Giác đã mở cửa một phần, sư đoàn 93 (cách gọi của người Thái đối với tàn quân Quốc dân Đảng) có trụ sở tại Mỹ Tư Lạc với số lượng đông đảo đã giao nộp vũ khí, đại trùm ma túy Khun Sa cũng đã đầu hàng chính phủ, và bản thân anh ta từng đích thân đến Kim Tam Giác tham quan vài năm trước, v.v.
Thực ra những lời lảm nhảm của anh Lư chỉ kéo dài vài phút. Trong dòng sông buồn ngủ mệt mỏi, không phản ứng gì của hành khách và tiếng gầm rú thấp của ô tô, những từ ngữ và câu nói này như một cơn gió nhẹ uốn lượn, lướt qua mặt hồ sắp đông cứng, rất nhanh đã bị vứt lại dưới bánh xe. Nhiều bạn đồng hành bên cạnh tôi, khi tỉnh táo họ đều mắt như đuốc, đầu óc linh hoạt, tư duy nhạy bén, thấu hiểu sâu sắc về cuộc đời thế sự. Nhưng lúc này họ đa phần đều buồn ngủ, khí hậu cận nhiệt đới khắc nghiệt và chuyến đi dài như chạy marathon đã khiến họ ai nấy đều thân xác mệt mỏi. Không ai coi trọng lời giải thích nhiệt tình của anh Lư, hay nói cách khác, mọi người đã quen với ngôn ngữ nghề nghiệp của hướng dẫn viên mà dửng dưng.
Lúc đó tôi cũng chuẩn bị buồn ngủ, tôi duỗi thẳng chân tay, cố gắng đặt chân ở tư thế thoải mái nhất, đầu tựa vào gối tựa, rồi để những xúc tu mềm mại của sự mệt mỏi và buồn ngủ bắt lấy tôi từ mọi phía. Tôi định làm một tù binh thuận theo và ngọt ngào, rơi vào giấc mộng ngắn ngủi mà vui vẻ của chuyến đi. Nhưng tôi định mệnh không thể được như ý nguyện. Không thể tưởng tượng nổi, nếu lúc đó tôi ngủ thiếp đi hoặc không biết gì, liệu tôi có bỏ lỡ trải nghiệm cuộc đời kinh tâm động phách, một cơ hội lịch sử ngàn năm có một này không?
Chỉ vài giây sau khi anh Lư nói về Kim Tam Giác, tôi bỗng giật mình, giống như một con cá lớn nhảy vọt khỏi mặt nước, một tiếng "bộp" phá tan mặt hồ yên ả; lại giống như một tiếng sét, phá một lỗ trên tấm lưới buồn ngủ sắp khép lại, bộ não mơ màng của tôi bắt đầu tỉnh táo trở lại. Cùng với một tiếng phanh xe rít lên chói tai, cơ thể tôi bắn mạnh khỏi ghế rồi lại rơi về chỗ cũ. Khi xe tiếp tục chạy, tôi lại tiếp tục cảm nhận một sự chấn động bất ngờ: mạch máu căng phồng, tim đập nhanh, đầu nặng chân nhẹ, não thiếu oxy. Tôi nắm chặt tay vịn, cắn chặt môi mới không kêu lên một cách mất mặt.
Đây không phải cơ thể, mà là tinh thần phải chịu một sự va đập chưa từng có. Tôi nhất thời khó phân biệt được sức mạnh không thể cưỡng lại này đến từ đâu, lịch sử hay hiện tại, thời gian hay không gian? Tim tôi đập như trống, trong não vang lên những tiếng phản hồi dồn dập. Phải nói rằng dù nhìn từ góc độ nào, cái Kim Tam Giác ma quỷ đáng sợ kia đều không liên quan gì đến cuộc sống bình lặng của tôi, nó xa xôi như mặt trăng vậy, chúng ta quan tâm đến mặt trăng không có nghĩa là phải mọc cánh đi thám hiểm mặt trăng. Vấn đề nằm ở chỗ, vào một ngày của năm 1998 Công nguyên, tôi lại bị vài từ ngữ đơn giản đó bắn trúng dễ dàng, như chiếc bình bị đạn bắn vỡ, thuốc nổ bị kíp nổ kích hoạt. Thế giới của tôi bắt đầu sụp đổ, chấn động tôi nhận được lớn đến mức, có lẽ chỉ có một sự vật có thể so sánh, đó là sao chổi va vào trái đất.
Trong khoảnh khắc, sự ồn ào lùi xa, xung quanh yên tĩnh lại, thế giới như một đống đổ nát. Toàn thân tôi nóng lên, hơi thở gấp gáp, như say rượu không kiểm soát được bản thân. Tôi đứng dậy, lảo đảo bước về phía hướng dẫn viên Lư, tôi nghe thấy một giọng nói lạ lẫm chui ra từ cổ họng mình: "Này, Kim Tam Giác?..."
Đây là một ngày mùa hè nóng như lửa vào cuối thế kỷ, nhiệt độ ngoài trời 36 độ C, một trại sáng tác xuyên quốc gia bình thường, một chủ đề ngẫu nhiên không thể tin nổi, hay nói cách khác là một thông tin sinh học yếu ớt, một bàn tay của Thượng đế không thể né tránh, đã thực sự kết nối tôi, một nhà văn Trung Quốc với vùng đất lạ huyền bí cách xa ngàn dặm, cái vương quốc ma túy khiến người ta nghe tên đã biến sắc — "Kim Tam Giác" lại với nhau.
Tôi tin đây là định mệnh. Trên chiếc xe buýt từ Bangkok đến Pattaya này, định mệnh dẫn dắt tôi bắt đầu hướng tới một cuộc đối thoại, tiếp cận và đối thoại với một cuộc khủng hoảng định mệnh đe dọa sự sinh tồn của loài người chúng ta. Không phải ai cũng có sự may mắn này. Tôi nghĩ đây đại khái là một sự triệu gọi, giống như Thượng đế triệu gọi người hầu của ngài. Sau này tôi thường nghĩ, nếu không phải hướng dẫn viên Lư, nếu anh ta không nói ra những câu vô tình đó, liệu tôi có thể không thể cưỡng lại mà bước chân vào hành trình Kim Tam Giác huyền bí không? Vấn đề là cả thế giới đều quan tâm đến Kim Tam Giác giống như tôi, rất nhiều người đều hứng thú với Kim Tam Giác, tại sao chỉ mình tôi bị bắn trúng? Tôi nghĩ đây đại khái chính là túc mệnh, là sự tất yếu trong định mệnh của bạn.
Thời thanh niên trí thức, tôi từng có thời gian ngắn lang thang trong vùng núi Bắc Miến Điện, lúc đó bộ não ngây thơ của tôi hỗn độn một mảnh, dù có lướt qua thần định mệnh cũng hoàn toàn không hay biết.
Nhưng lần này thì khác. Lời của anh Lư sở dĩ kinh thiên động địa, là vì nó khiến tôi đột nhiên nhận thức được chưa từng có, một cơ hội trọng đại đã đi vào tầm nhìn của tôi, va thẳng vào tôi. Kim Tam Giác, cách Bangkok một ngàn cây số về phía Bắc, tới phủ Chiang Rai, sau đó lên núi, đi vào Mỹ Tư Lạc lừng lẫy. Mỹ Tư Lạc, trụ sở tàn quân Quốc dân Đảng, Mãn Tinh Điệp, sào huyệt của ông trùm ma túy thế giới Khun Sa. Còn có Lai Nung, Tachileik, Giang Khẩu, Mãnh Tát, bí mật của vương quốc ma túy thế giới đều nằm trong đó. Tôi bỗng thấy thiên môn bỗng mở, đầu váng mắt hoa. Trước đây tôi quan tâm đến Kim Tam Giác, đó là vì tò mò và bản năng nghề nghiệp, tôi chưa bao giờ liên hệ Kim Tam Giác với sáng tác của chính mình, bây giờ thì khác rồi, tôi đột nhiên nhận thức mãnh liệt rằng, Kim Tam Giác đang ở ngay trước mắt, nó thuộc về tôi!
Nhớ lại hơn mười năm trước, tôi từng có cảm giác kinh thiên động địa tương tự ở núi Tùng, phía Tây Vân Nam, lần đó là một thợ đá già dùng đục gõ vỡ lớp vỏ định mệnh của tôi, từ đó tôi bước vào lịch sử, mới có tác phẩm kháng chiến "Hồn đại quốc" sau này.
Lần này khi tôi lảo đảo bước về phía cuối toa xe, tiến về phía hướng dẫn viên Lư cách đó vài bước, tôi cảm thấy mình như một quả tên lửa đã điểm hỏa, đang không thể vãn hồi bước về phía bến bờ định mệnh chưa biết, trong lòng tràn đầy cảm giác bi tráng.
May mắn thay, anh Lư thể hiện sự tu dưỡng nghề nghiệp tốt đối với câu hỏi đầy rẫy lời thừa của tôi. Anh ta kiên nhẫn trả lời câu hỏi của tôi, vẽ cho tôi bản đồ tuyến đường giao thông đến Kim Tam Giác, thậm chí nhiệt tình gợi ý liên hệ với công ty du lịch nào, v.v. Nhưng khi anh ta hiểu ý đồ của tôi là muốn rời đoàn một mình đến Kim Tam Giác, lập tức kiên quyết phản đối.
"Anh không thể đạt được mục đích đâu!" Anh ta nói, và uống nước khoáng phát ra tiếng "chẹp chẹp".
Tôi hỏi: "Tại sao?"
Anh ta trả lời: "Không tại sao cả. Anh biết câu chuyện người miền núi vào thành phố không? Họ thường đâm đầu vỡ trán trên bức tường kính trong suốt, chính là chuyện như vậy đó."
Tôi cảm thấy người Hoa là anh Lư rất có thiên bẩm văn học, tiếc là lại nhầm nghề làm hướng dẫn viên. Người đại lục như tôi từ nhỏ đã được nhồi nhét tinh thần "chuyện gì cũng do con người làm ra", tin rằng sắt mài không thành kim, chỉ có lý do công phu chưa sâu. Vì vậy tôi lập tức đưa ra một quyết định táo bạo đáng kinh ngạc: "Tôi muốn xuống xe — quay lại Bangkok, đi đến Kim Tam Giác!"
Người tổ chức trại sáng tác, cũng chính là người phụ trách tạp chí nào đó, kiên quyết từ chối yêu cầu vô lý của tôi. Đây là hoạt động tập thể, không phải du lịch cá nhân, họ phải chịu trách nhiệm về mọi hành vi của tôi ở nước ngoài bao gồm cả an toàn tính mạng. Hướng dẫn viên Lư lại gia nhập hàng ngũ phản đối, lý do cứng rắn mà anh ta liệt kê giống như ngắt cầu dao điện, khiến mắt tôi tối sầm. Anh ta nhe hàm răng vàng cười hì hì nói: Ông Đặng à, visa của ông tại Thái Lan còn chưa đầy một tuần nữa là hết hạn, Kim Tam Giác xa cách hàng ngàn dặm, chút thời gian này của ông rõ ràng là không đủ.
"...Anh còn quen ai không? Anh có biết tiếng Thái, tiếng Miến, tiếng Shan, tiếng địa phương không? Anh đi phỏng vấn ai? Ai lại đường đột tiếp đãi một người nước ngoài không rõ thân phận như anh? Kim Tam Giác lãnh thổ rộng lớn, rộng bằng nửa Thái Lan, có hàng chục dân tộc thiểu số, anh không thể đâm đầu bừa bãi được! Hơn nữa ở đó rất nguy hiểm, ai có thể đảm bảo an toàn cho anh? Anh có muốn mạo hiểm vô ích không? ...Tôi nhắc anh, theo luật pháp Thái Lan, khách du lịch lưu trú quá hạn là hành vi phạm pháp, phải ngồi tù đấy." Hướng dẫn viên cảnh cáo tôi. Anh ta giống như một kẻ âm mưu nắm chắc phần thắng, biến hy vọng tràn trề của tôi thành mảnh đất cháy sém.
Tôi thất bại, đành cụp đuôi buồn bã quay lại chỗ ngồi. Bạn đồng hành vẫn đang ngủ, kẻ ngáy vẫn ngáy, không khí trong xe mát mẻ, ngoài xe ánh nắng vẫn gay gắt, giữa trời đất bốc lên một ngọn lửa vàng rực, nhưng tôi lại nếm trải thất bại! Tôi đã sớm hết buồn ngủ, trại sáng tác đối với tôi thật nhạt nhẽo, toàn bộ không gian tư tưởng của tôi đều bị cái Kim Tam Giác huyền bí đó chiếm giữ chặt chẽ. Kim Tam Giác như một kim tự tháp mây mù bao phủ đứng sừng sững trong lòng tôi, nơi đó mới có phong cảnh nhân gian đẹp nhất, khiến tôi mơ tưởng. Tôi cố gắng co quắp chân lại, trong lòng âm thầm nén khí, giống như tư thế xuất phát của vận động viên: Hành trình vạn dặm, bắt đầu từ dưới chân.
Mục tiêu duy nhất của tôi là — xông vào Kim Tam Giác!
Vừa đến Pattaya, tôi đã bắt đầu công việc khó khăn tìm kiếm manh mối về Kim Tam Giác. Mục tiêu vĩ đại bắt đầu từ dưới chân, đây là kinh nghiệm của tôi, hướng dẫn viên Lư rốt cuộc là người nhiệt tình, anh ta đồng ý giúp tôi.
Phương pháp của tôi rất vụng về, đi đến đâu thấy người Hoa kiều đều nói tiếng Trung bắt chuyện với họ, bởi ở khắp nơi trên Thái Lan người Hoa kiều rất nhiều, rất nhanh công việc của tôi đã thấy hiệu quả bước đầu. Tại một trung tâm thương mại ở Pattaya, tôi tình cờ quen một cô gái người Hoa tên Mai Lâm, lúc đó cô ấy đứng sau một quầy bán đồ trang trí mạ vàng và tượng Phật, nhìn ngoại hình cô ấy tôi lập tức khẳng định cô ấy không phải người địa phương. Quả nhiên cô ấy nói với tôi cô ấy chính là hậu duệ của sư đoàn 93 Quốc dân Đảng. Ông nội cô là sĩ quan Quốc dân Đảng, đã qua đời nhiều năm, cha cô từng làm lính, từng đánh trận, cũng từng làm ăn, giờ đã hơn sáu mươi tuổi, đang an hưởng tuổi già ở Kim Tam Giác. Cô còn nói giống như cô, hậu duệ sư đoàn 93, chỉ riêng ở Bangkok và Pattaya đã có hàng chục ngàn người.
Câu cuối cùng này nói khiến tim tôi đập thình thịch.
Một người Hoa trẻ lái xe taxi, cũng là hậu duệ sư đoàn 93, anh ta đồng ý giúp tôi liên lạc với bạn bè ở Kim Tam Giác, chúng tôi trao đổi địa chỉ liên lạc và số điện thoại cho nhau.
Vài ngày sau, một tin tức chấn động được truyền đến. Hướng dẫn viên Lư nói với tôi, bạn anh ta giúp tôi liên lạc được với con trai của một vị tướng Quốc dân Đảng ở Kim Tam Giác, người đó trên nguyên tắc đồng ý gặp tôi một lần, nhưng phải là một mình tôi. Thời gian định vào tám giờ tối ngày hôm sau, đối phương phái xe đến đón tôi, địa điểm tại một nhà hàng, tên nhà hàng và vị trí đều không rõ, nghe nói ở nơi rất xa ngoại thành.
Tôi không mảy may nghi ngờ việc mình gặp may. Chính xác, con trai của vị tướng! Ngày hôm đó tôi vì miếng bánh từ trên trời rơi xuống mà phấn khích đến mất ăn mất ngủ, như con kiến trên chảo nóng. Tôi vì cuộc gặp huyền bí ngày hôm sau mà suy nghĩ lung tung, trong đầu toàn là câu chuyện Kim Tam Giác, khiến bản thân suy nhược tinh thần, như kẻ thất tình thần kinh suy nhược. Tin tức tôi muốn phỏng vấn riêng nhanh chóng được vài người bạn trong trại sáng tác biết, tác giả Đặng Nhất Quang đến từ Hồ Bắc rất thân với tôi, chúng tôi coi nhau như anh em, anh ấy là một người bạn đáng tin cậy, hậu duệ của lão Hồng quân, từng viết những tiểu thuyết lay động lòng người như "Tôi là mặt trời", "Sói đi thành đôi". Nhất Quang rất lo lắng cho hành động của tôi, vì đang ở nước ngoài, đối phương lại là hậu duệ Quốc dân Đảng, ai biết sẽ xảy ra bất trắc gì chứ? Tôi tất nhiên hiểu rủi ro trong đó, nhỡ đối phương đặt bẫy, tôi liền thành con hươu ngốc tự chui đầu vào rọ. Nhưng tôi kiên trì cho rằng mình không có giá trị ám toán, nhà văn đều là người công khai, là bạn của xã hội, lại nổi tiếng là kiếm nhuận bút vất vả, ai lại đi ám toán một người bạn nghèo chứ? Huống hồ sự cám dỗ của Kim Tam Giác thực sự khó lòng cưỡng lại, bạn không thử một lần, sao biết sẽ xảy ra chuyện gì chứ?
Tôi nghiến răng, cuộc đời đôi khi như một cuốn tiểu thuyết trinh thám, chúng ta tự mình là nhân vật trong tiểu thuyết, còn tác giả tiểu thuyết chính là Thượng đế trong cõi hư vô đó.
Khoảnh khắc gặp mặt cuối cùng đã đến. Ngày hôm đó thật không may, mặt trời còn chưa lặn trên biển đã nổi bão, thuyền cá du thuyền đều trốn vào cảng tránh bão. Không lâu sau, những đám mây đen tích tụ trên vịnh Thái Lan mang theo sấm chớp nuốt chửng đại dương và mặt đất, cây đại thụ cúi mình, bão nhiệt đới như người khổng lồ giận dữ gầm thét trong không trung, mưa lớn như trút, trời tối như đáy nồi, trong không khí tràn ngập một mùi hăng hắc tương tự như lưu huỳnh cháy. Người đến đón tôi là một chiếc xe taxi, taxi địa phương đều là loại "xe bán tải" (xe chở người và hàng) hạng nhẹ không có mui. Tôi sau đó mới thấm thía, người phát minh ra việc dùng loại xe này làm taxi chắc chắn là một kẻ buôn nô lệ độc ác, bởi tài xế trốn trong buồng lái, tương đương với khách, còn khách thì phơi mình trong thùng hàng, tương đương với hàng hóa. Có mui thì khá hơn chút, chiếc xe đón tôi lại đúng là không có mui, trên đầu chỉ có nửa tấm vải bạt, vì vậy tôi đành như Chúa Jesus chịu nạn, co quắp cơ thể mặc cho mưa bão xối mình thành con chuột lột.
Chiếc xe như chiếc thuyền nan nhỏ, gập ghềnh chèo lái trong con sông đường bộ đầy bão tố. Phía trước đèn xe là một bức tường dày tạo bởi đêm đen và rèm mưa, ngoài mười mét không thấy gì cả. Trên trán tôi nước mưa chảy rào rào, trong lòng đan xen sự căng thẳng và bất an vô cùng. Gió rít gào, tiếng nước bên tai như sóng biển cuộn trào, tôi ước mình biến thành một con cá, hoặc chiếc xe này biến thành tàu ngầm, như vậy chúng tôi không cần leo trèo gian nan mà có thể bơi lội trong con sông bão tố. Thực ra tôi không bận tâm đến sự nhếch nhác mà mưa lớn mang lại, ngược lại, tôi thích cơn bão nhiệt đới này, bầu không khí đặc thù này giống như phần mở đầu của một cuốn tiểu thuyết đặc sắc, trong cuộc sống không phải lúc nào cũng có thể thưởng thức tiểu thuyết, tôi kiên trì cho rằng đây là một niềm vui hiếm có. Tôi nghĩ, nếu sau này câu chuyện được triển khai, tôi nhất định phải mở đầu như thế này: "Một cơn bão nhiệt đới đáng sợ ập đến..."
Chiếc xe trong những suy nghĩ lung tung của tôi cuối cùng cũng dừng lại, bên đường có vài đốm đèn, lờ mờ có thể thấy cách vài chục mét có một tòa nhà lớn. Tôi nhìn đồng hồ, hơn tám giờ tối, nghĩa là xe đã chạy quãng đường gần hai tiếng. Tài xế là người Thái, anh ta vội vã hạ kính từ buồng lái, ló đầu ra nói gì đó, chỉ chỉ tòa nhà lớn kia. Vì trời tối, không phân biệt được phương hướng, xung quanh không có bất kỳ công trình kiến trúc hay biển báo nào có thể nhận diện, thực ra dọc đường tôi đều cố gắng nhận diện phương hướng, nhưng không có tác dụng gì, vì trong đại dương đen tối tôi cơ bản bằng kẻ mù. Tôi khẽ rùng mình một cái, tòa nhà lớn đó im lìm không tiếng động, trước cửa ngay cả cái bóng ma cũng không có. Tâm trạng tôi lại căng thẳng lên, một luồng hơi lạnh từ dưới chân bốc lên, bắp chân thậm chí hơi run rẩy. Tài xế mất kiên nhẫn gõ vào cửa kính thúc giục tôi xuống xe. Tôi không dám chần chừ nữa, vì tôi dù sao cũng đang đứng trước cửa ngõ định mệnh, tôi sợ hãi định mệnh lướt qua đời mình.
Chiếc taxi rời đi, đèn hậu nhấp nháy, rất nhanh biến mất trong màn mưa và bóng tối, bỏ lại tôi đứng trơ trọi trên bãi đất trống, đối diện với tòa nhà lớn ánh đèn mờ ảo. Tôi nghĩ, dù đây là cánh cửa dẫn đến địa ngục, là con đường đầy gai góc và lửa cháy, tôi cũng phải đầy tự tin mà nghênh đón. Tôi là Khoa Phụ đuổi theo mặt trời, chim Tinh Vệ lấp biển, tôi phải giơ cao ngọn đuốc của niềm tin và dũng khí, trong lòng rực cháy niềm khát khao mãnh liệt đối với mọi điện thờ thiên đường hay vương quốc ma quỷ, đó là một ngọn lửa như lửa trời, là ngọn lửa của chủ nghĩa lý tưởng, mọi sự ngăn cản của nhút nhát, hèn nhát và do dự đều sẽ bị thiêu rụi.
Tôi khẽ kêu lên trong lòng: Kim Tam Giác, tôi đến đây!
Tòa nhà lớn quả nhiên là một nhà hàng, không biết tại sao lại cách xa thành phố làng mạc, và đóng cửa nghỉ sớm. Cửa chính để hở một khe, không biết có phải dành riêng cho vị khách là tôi không. Trong nhà không một tiếng người, thắp một bóng đèn mờ tối, như một ngôi lăng mộ cao lớn. Một người đứng xa xa trong sâu thẳm đại sảnh, anh ta dựa vào cột, khoanh tay, nhìn tôi như một cái bóng không có sức sống, tôi nghĩ anh ta hẳn chính là chủ nhân nhà hàng này, con trai vị tướng Quốc dân Đảng Kim Tam Giác.
Tôi và anh ta nhìn nhau vài giây.
Tôi cảm thấy thời gian dài vô tận, đây là một trải nghiệm kỳ lạ, chúng tôi đều là người Trung Quốc, tổ tiên chúng tôi trước kia không hề khác biệt, nhưng giờ đây chúng tôi lại như hai phi hành gia đến từ hai hành tinh khác nhau, trải qua hành trình vũ trụ dài đằng đẵng, cuối cùng đứng đối mặt với nhau. Chúng tôi đều dùng ánh mắt xa lạ và tò mò đánh giá đối phương.
Anh ta hơn ba mươi tuổi, cơ thể tráng kiện, da đen nhẻm thô ráp, tóc ngắn và cứng, như bàn chải đánh giày. Tôi cho rằng đôi mắt của anh ta truyền tải rất nhiều nội dung, kiểu ánh mắt đó rất cứng, rất bá đạo, như mũi khoan, hoặc viên đạn, khoan trên người tôi nhiều lỗ. Đôi mắt này không lễ phép, không giáo dưỡng, đầy sự thù địch, hơn nữa không hề che giấu. Nói thật, tôi không thích đôi mắt này, cũng không thích chủ nhân của đôi mắt, anh ta không tạo thiện cảm, và khiến tôi liên tưởng đến những tên cướp biển và ông trùm xã hội đen ngang ngược. Kim Tam Giác tất nhiên không phải là đất nước lễ nghĩa, nơi đó sản xuất nhiều ma túy nhất thế giới, nhưng lại chưa bao giờ sản xuất ra người có văn hóa. Tôi từ khi nhận được ánh mắt đầu tiên của chủ nhân này, đã hiểu mình sẽ đối mặt với nhiều khó khăn, bao gồm thân phận trải nghiệm hoàn toàn khác biệt, khác biệt về ý thức hệ và bối cảnh chính trị, chênh lệch về giáo dục văn hóa và quan niệm giá trị, v.v. Liệu anh ta có sẵn lòng thấu hiểu và giúp đỡ tôi, về điều này tôi hoàn toàn không tự tin.
Tôi giơ tay ra với anh ta, anh ta lại không đáp lại.
“Anh tò mò gì về Kim Tam Giác? Có gì thì nói nhanh đi.” Chủ nhân phá vỡ sự im lặng.
Tôi thấy anh ta nhíu mày, không màng đến việc khách ướt sũng, dùng một giọng Vân Nam nghe rất không khách sáo, đầy vẻ mất kiên nhẫn nói với tôi. Kinh nghiệm mách bảo tôi, anh ta tuyệt đối không cùng đường với tôi, không phải thanh niên văn nghệ, cũng không phải trí thức, chúng tôi xa lạ và cũng đề phòng lẫn nhau, nhưng tôi không còn đường lui, tôi phải xóa bỏ sự thù địch của anh ta, giành được sự tin tưởng của anh ta.
“Tôi dự định viết một cuốn sách, về Kim Tam Giác. Tôi hy vọng phỏng vấn các nhân vật khác nhau ở Kim Tam Giác và Mỹ Tư Lạc, bao gồm cả tàn phỉ Tưởng...” Tôi chợt nhận ra sai lầm của mình, bối rối sửa lời: “Ừm, Quốc quân, chính là bao gồm toàn bộ lịch sử bao gồm cả quan binh sư đoàn 93.”
Chủ nhân không để ý đến lời nói nhịu của tôi, anh ta nhìn chằm chằm tôi hỏi: “Tại sao anh lại chỉ quan tâm đến Kim Tam Giác? Ai cử anh đến?”
Tôi thầm cười, tâm trạng ngược lại nhẹ nhõm hơn không ít. Tôi cảm thấy vị chủ nhân này thực ra rất ngây thơ, anh ta cơ bản không biết gì về người làm văn hóa, nên cảm thấy sợ hãi. Vì vậy tôi bình tĩnh lại, giới thiệu tóm tắt thân thế trải nghiệm của bản thân, ví dụ như đã xuất bản nhiều tác phẩm dài kỳ về kháng chiến Quốc dân Đảng, không chỉ gây chấn động trong nước, ở nước ngoài cũng xuất bản nhiều lần, tiếng vang rất tốt. Cha tôi từng tham gia kháng chiến, tốt nghiệp cấp ba chưa xong đã từ bút tòng nhung, tham gia Viễn chinh quân Trung Quốc nổi tiếng, từ Ấn Độ, Miến Điện chiến đấu đẫm máu đánh về nước, cho đến khi kháng chiến thắng lợi, v.v.
“...Vì vậy lịch sử Kim Tam Giác, hay nói cách khác là lịch sử sư đoàn 93 luôn được tôi quan tâm, đây là một nhánh của lịch sử toàn bộ dân tộc Trung Hoa, đến nay vẫn là khoảng trắng. Hôm nay tôi có cơ hội đến Thái Lan, may mắn gặp được anh, tôi nghĩ đây là vận may của tôi. Mục tiêu của tôi là vào Kim Tam Giác phỏng vấn, hy vọng nhận được sự giúp đỡ của anh.”
Anh ta vẫn khoanh tay, trong ánh mắt đầy sự cảnh giác và nghi ngờ, như muốn nhìn thấu tôi có nói dối hay không.
“...Anh nên tin tôi, hiện nay Trung Quốc cải cách mở cửa, người Đài Loan đến đại lục đầu tư làm ăn, thiên hạ người Hoa là một nhà, còn có gì cần thiết phải đối lập chứ? ...Vì vậy tôi muốn đi Kim Tam Giác phỏng vấn, chính là muốn kể đoạn lịch sử của người Trung Quốc này cho tất cả người Trung Quốc nghe.” Tôi đành khổ tâm thuyết phục. Một người lạ không rõ lai lịch, như đột nhiên từ trên trời rơi xuống, và đến từ Trung Quốc đại lục từng đối địch, anh có cách gì trong thời gian ngắn khiến anh ta xóa bỏ nghi ngờ chứ? Nhưng tôi lưu trú Thái Lan thời gian ngắn ngủi, nếu tôi không thể thuyết phục vị chủ nhân này, nhận được lời hứa giúp đỡ của anh ta, sau này tôi còn có cơ hội như vậy không?
Thời gian trôi nhanh trong bầu không khí giằng co và cứng nhắc này. Tôi lén nhìn đồng hồ, ba tiếng trôi qua, mối quan hệ của chúng tôi không cải thiện, đối đầu vẫn vậy, chủ nhân vẫn không tin tưởng tôi, mối quan hệ của chúng tôi như một con sông đóng băng, ngăn cách bởi lớp băng dày tất nhiên không thể giao tiếp điều gì. Chủ nhân thường có điện thoại hoặc chuyện gì đó đi ra ngoài, bỏ lại tôi một mình ở lại trong đại sảnh trống không, thỉnh thoảng cũng có vài người mặc áo đen mượn cớ đi qua lại, nhìn là biết là người Hoa trẻ tuổi. Tôi nghĩ họ chắc là hậu duệ sư đoàn 93 Quốc dân Đảng nhỉ, họ rõ ràng vì tò mò, muốn xem người khách không mời mà đến là tôi. Nhưng khi tôi mỉm cười với họ, muốn bắt chuyện với họ, họ lập tức căng mặt bỏ đi. Tôi ở khoảnh khắc nghẹt thở này không cách nào xoay xở, nhìn thất bại từng bước tiến gần đến mình, tôi nhớ đến câu chuyện cổ con kiến xỏ hạt châu. Lỗ hạt châu nhỏ, nhiều người không xỏ qua được, người thông minh bắt một con kiến, buộc sợi chỉ vào chân con kiến, đầu kia hạt châu bôi mật ong, thế là con kiến vì muốn ăn mật ong liền kéo sợi chỉ xỏ qua một cách thuận lợi. Nhưng lúc này con kiến của tôi ở đâu chứ? Tôi suýt nữa hận chính mình, lẽ nào tôi định mệnh chỉ có thể như hướng dẫn viên Lư nói, đâm đầu vỡ trán trên bức tường kính trong suốt?
Trong tuyệt vọng, tôi quyết định đánh một ván bài liều, tôi còn một quân bài bối cảnh quan trọng, nhưng tôi không chắc liệu nó có hiệu quả hay không. Vì đã đến bước đường cùng, tôi đành vùng vẫy trong cơn hấp hối, ném ra quả bom hạng nặng này. Tôi nói: “Anh biết tại sao nhà văn đại lục như tôi tại sao lại đặc biệt quan tâm đến Kim Tam Giác không? Nói cho anh biết, ngoài việc cha tôi từng là Viễn chinh quân ra, dì của mẹ tôi, tức là cô bà của tôi ở Đài Loan rất nổi tiếng, bà ấy là phu nhân nguyên phối của ông Tưởng Vĩ Quốc, bà Thạch Tĩnh Nghi.”
Thực ra tôi nói ra những lời này quả thực vì bất đắc dĩ. Trong lòng tôi chán ghét bản thân như một kẻ tiểu nhân vô sỉ nịnh nọt, dựa hơi người khác, làm người ta cảm thấy tôi như thân thích hoàng gia của nhà họ Tưởng. Tôi chưa từng gặp vị cô bà nổi tiếng này trong gia đình mình, bà ấy trước khi tôi ra đời đã đến Đài Loan và chết trên hòn đảo đó, đến nay Đài Loan có trường trung học nữ sinh Tĩnh Nghi, học viện nữ sinh Tĩnh Nghi làm chứng. Tôi sinh ra ở đại lục, lớn lên ở Tứ Xuyên, ngoài gia phả và mối liên hệ huyết thống ra đã xa lạ như người dưng, nhưng tôi bất đắc dĩ phải lôi vị cô bà hiển hách ra, mục đích tất nhiên là để gõ mở cánh cửa Kim Tam Giác.
Chủ nhân quả nhiên kinh hãi, tôi vui mừng nhìn thấy quả bom hạng nặng này khá hiệu quả, làm nổ một khe hở trên mặt băng đóng kín. Trong mắt chủ nhân trước tiên thoáng qua sự kinh ngạc, miệng không khép lại được, sau đó có chút ngơ ngác, tỏ ra không có chủ kiến, chính là có chút luống cuống tay chân, như đang cân nhắc liệu có nên khách khí, cung kính với tôi chút không. Nhưng sau một lát, anh ta ngẩng đầu nói: “Tôi không thể tin lời anh, ai chứng minh lời anh nói không phải nói dối?”
Tôi nói: “Không khó tìm hiểu mà, ông Tưởng Vĩ Quốc vẫn còn sống, thân nhân của Thạch Tĩnh Nghi vẫn còn ở Đài Loan.”
Giọng anh ta đột nhiên kiên quyết, tôi thấy bức tường thù địch trong mắt anh ta lại dựng lên, khe hở bị nổ tung dần dần lại bị mặt băng đóng kín. Anh ta nói: “Tôi không có lý do làm như vậy, trừ khi anh có thể tự chứng minh.”
Trời ơi, lúc này tôi làm sao chứng minh bản thân chứ? Tôi có moi tim ra cũng không thể khiến anh ta phân biệt thật giả, dù có một trăm cái miệng cũng nói không rõ! Tôi thù hận nhìn anh ta, gần như có cảm giác hận sắt không thành thép.
Khoảnh khắc mấu chốt này, tôi chợt nhớ đến một người.
Tôi tin vào câu nói “Cảm hứng chính là tài hoa”.
Bộ não tôi chính là vào lúc bước đường cùng này đột nhiên bùng nổ tia sáng cảm hứng. Người mà tôi nhớ đến tên là Tằng Diễm, là một nữ nhà văn, trước kia cũng là thanh niên trí thức Vân Nam, cũng từng cắm chốt ở biên cương. Cô ấy sống ở Đài Bắc, chúng tôi là bạn, đã gửi thư cho nhau suốt nhiều năm, nhưng chưa từng gặp mặt, không gọi điện cho nhau, gặp nhau không quen biết. Tôi biết đến cô ấy qua tiểu thuyết của Tằng Diễm, biết cô ấy từng lang thang ở Kim Tam Giác suốt mười hai năm, từng dạy học ở nhiều nơi nổi tiếng bao gồm Mỹ Tư Lạc, Mãn Tinh Điệp. Kim Tam Giác rất lớn, như biển cả, định mệnh của một người rất nhỏ bé, như chiếc thuyền nhỏ, hoặc như cọng rơm, tôi sở dĩ nhớ đến Tằng Diễm, là vì cô ấy từng dạy học nhiều năm ở Kim Tam Giác. Tôi không dám đặt hy vọng, nhưng dù thế nào đi nữa, Tằng Diễm là cọng rơm cứu mạng duy nhất của tôi, tôi không còn lựa chọn nào khác, đành phải nắm chặt lấy nó.
Tôi nói ra cái tên Tằng Diễm.
Tôi thấy cơ thể tráng kiện của chủ nhân động đậy, như một cánh cửa vững chắc bị va chạm. Biểu cảm của anh ta xảy ra thay đổi mang tính kịch, trước tiên là kinh ngạc, nhìn chằm chằm tôi, miệng há ra, như một con gấu lớn nhìn về phía khán giả, vẻ mặt đầy sự bối rối. Nhưng rất nhanh anh ta vui vẻ trở lại, mắt sáng lên, khuôn mặt nhiều thịt và đáng sợ đó vì vậy cũng trở nên dịu dàng hơn. Biểu cảm của anh ta như một người bạn cũ lâu ngày không gặp, cười lớn, tiếng cười như gió thổi kèn sô-na, hơi thở rất mạnh. Anh ta nói: “Ha ha, ha ha ha, là cô ấy à — Tằng Diễm! Cô giáo của tôi, nhà văn! ...Tôi tại sao lại không nhớ cô ấy? Ròng rã sáu năm! Cha già của tôi gửi năm anh em chúng tôi ở nhà cô ấy để đi học, thật hiếm có mà! ...Nói thật, hôm nay tôi còn nhận được mấy chữ Hán, viết được mấy chữ Hán, đều là kết quả sự giáo dục của cô Tằng đấy.” Tim tôi trước tiên căng thẳng giật nảy, sau đó rơi về chỗ cũ, vui vẻ trở lại.
Nhiều năm qua, khi tôi và Tằng Diễm ngăn cách bởi eo biển, bắc cầu qua thư tín, bàn luận vấn đề trao đổi tâm đắc một cách tự do phóng khoáng, tôi chưa bao giờ nghĩ người đồng trang lứa này sẽ vào một khoảnh khắc mấu chốt nào đó làm người dẫn đường cho định mệnh của tôi, giúp tôi giành được chìa khóa vàng mở cánh cửa Kim Tam Giác. Cảm ơn định mệnh, đúng là thế giới rộng lớn, chuyện gì cũng có thể xảy ra, cuộc sống đôi khi chính là như vậy: Hữu tâm tài hoa, vô tâm sáp liễu, dẫm nát giày sắt không tìm thấy, nhận được hoàn toàn không tốn công sức. Một người quen chung, một người bạn chung giống như một sợi dây dẫn, nối thông dòng điện của hai bên cách điện. Con kiến của tôi đã tìm thấy, hạt châu đã xỏ qua, băng cứng nứt nẻ, bức tường kính trong suốt bị đâm vỡ một lỗ.
Lúc này chủ nhân chủ động vươn tay qua bàn, tay chúng tôi cuối cùng đã vượt ngàn dặm nắm chặt lấy nhau.
Cửa cống mở ra, dòng lũ tích tụ tuôn trào. Tiếp đó tôi đề xuất yêu cầu đi sâu vào Kim Tam Giác phỏng vấn, ông Phong (lúc này tôi mới biết anh ta họ Phong) lật ra quân bài tẩy của mình: Anh ta tính là người Kim Tam Giác gốc, thế hệ thứ ba của tàn quân Quốc dân Đảng, từ nhỏ làm lính đánh trận, từng làm phó quan cho đại trùm ma túy Khun Sa. Cha anh ta là thượng tá sư đoàn trưởng sư đoàn 30 quân đoàn 5 tàn quân Quốc dân Đảng nguyên bản (không phải tướng quân!), hiện là hội trưởng hội tự trị Mỹ Tư Lạc. Ông Phong nói với tôi, kể từ năm Dân Quốc thứ 38 (1949), trên vùng núi Kim Tam Giác rộng lớn đã tự phát hình thành hàng trăm ngôi làng tị nạn người Hán, sinh sống, sinh sôi hàng triệu người tị nạn Trung Quốc không có quốc tịch.
Ông Phong nói với tôi, tâm nguyện lớn nhất cuộc đời này là làm tốt hai việc: Một là giải quyết vấn đề quốc tịch cho người tị nạn Trung Quốc, bởi vì phần lớn họ đến nay vẫn không có quốc tịch. Hai là mở trường học. “...Dù sau này bán hết tài sản, cũng phải về Kim Tam Giác mở trường học, để hậu duệ người Hán chúng ta có cơ hội được giáo dục.” Ông Phong nói những lời này lúc biểu cảm nặng nề, như một chí sĩ yêu nước lo nước lo dân.
Tôi lại như bị trúng một quả bom.
Kim Tam Giác! Hàng triệu... người tị nạn Trung Quốc! Ông Phong quả thực đã nói với tôi như vậy. Tôi hiểu ý nghĩa của người tị nạn, là chỉ quân đội Quốc dân Đảng nguyên bản cùng các loại nhân viên khác chạy qua biên giới khi đại lục giải phóng, con số khổng lồ này vượt xa sức tưởng tượng của tôi.
Từ năm Dân Quốc thứ 38 (1949) đến nay đã nửa thế kỷ, những bộ lạc tị nạn Trung Quốc này sinh tồn thế nào trên vùng đất nguyên thủy cằn cỗi Kim Tam Giác này? Làm thế nào để hòa nhập vào xã hội địa phương? Họ có quan hệ gì với các dân tộc khác ở Kim Tam Giác cũng như lịch sử, sự diễn biến xã hội? Họ đóng vai trò gì trong quá khứ, hiện tại và tương lai của vương quốc ma túy lớn nhất toàn cầu này ở Kim Tam Giác?...
---❊ ❖ ❊---
Tâm trạng tôi lập tức trở nên phấn khích, giống như con chó hoang đói khát ngửi thấy mùi xác chết. Dù thế nào, sự bất ngờ đối với nhà văn là một sự thu hoạch, "Quốc gia bất hạnh thi nhân hạnh", khổ nạn là dưỡng chất của nhà văn. Tôi cảm thấy mình như một người tìm kho báu may mắn, nhìn thấy từ xa trên mặt đất dưới bầu trời sao nằm một mảnh vỡ lịch sử đầy mê hoặc. Mảnh vỡ đó sáng lấp lánh, nhấp nháy những đốm sáng huyền bí khiến người ta chóng mặt. Tôi tin rằng kho báu với số lượng đông đảo vẫn còn ẩn giấu sau màn đêm và sương mù dày đặc. Chỉ cần nghĩ đến cảnh tượng đắm say này tôi đã thấy tim đập và thở gấp. Nói thật, tim tôi đã như cánh buồm vui vẻ căng đầy gió biển, mong chờ giương buồm viễn chinh, trực chỉ bến bờ Kim Tam Giác huyền bí. Tôi kiên quyết nói với ông Phong, vì nhiều lý do lịch sử, người Trung Quốc hai bờ eo biển bỏ lỡ nhiều cơ hội tìm hiểu lẫn nhau, hiện giờ cơ hội đã đến, điều kiện đã chín muồi, tôi bày tỏ rõ ràng nguyện vọng và niềm tin sẽ phỏng vấn Kim Tam Giác trong thời gian tới.
Khi chia tay bão tố đã qua, trên bầu trời đêm vẫn còn lất phất mưa nhỏ. Ông Phong đích thân phái xe đưa tôi, anh ta bày tỏ nguyện vọng cung cấp sự giúp đỡ cần thiết cho việc phỏng vấn của tôi sau này, còn giúp đỡ những gì anh ta không nói chi tiết.
Trở về khách sạn đã là rạng sáng ngày hôm sau, vài người bạn trong trại sáng tác vậy mà chưa ngủ, đang sốt sắng vì tôi không về suốt đêm, cảnh tượng này khiến lòng tôi cảm động một hồi lâu.
Đầu thu năm 1998, tức là một ngày khoảng nửa tháng sau trại sáng tác tại Thái Lan, bầu trời tích tụ những đám mây dày đặc. Buổi sáng tivi nói, cuộc đấu tranh chống lũ lụt lưu vực sông Trường Giang đã giành thắng lợi quyết định, cuộc chiến công kiên cải cách doanh nghiệp nhà nước lại sắp sửa bắt đầu. Ngày hôm đó tôi một mình, đeo hành lý đơn sơ, bước chân lên những chiếc lá rụng thưa thớt đi vào sân bay quốc tế Song Lưu Thành Đô.
Vợ đưa tôi đến lối vào, trong mỗi nếp nhăn nhỏ trên mặt cô ấy đều viết đầy sự lo lắng, dặn dò hết lời chỉ có một câu: Nếu phỏng vấn không thành cũng không sao, người quay về là quan trọng. Câu nói quan tâm này khiến lòng tôi phủ đầy mây mù.
Sân đỗ máy bay vắng lặng, một chuyến bay quốc tế đi Bangkok đã khởi động, tâm trạng của tôi cũng trống rỗng y như sân đỗ máy bay. Một cô tiếp viên hàng không xinh đẹp đứng bên cạnh cầu thang máy bay chào hành khách, tôi nhìn thấy trên khuôn mặt trẻ trung của cô ấy toát lên vẻ sáng bóng tươi mới và tinh khiết như giọt sương. Tiếp viên hàng không khẽ nói với tôi: Chào mừng ông, thưa ông.
Tôi dừng chân, hỏi cô ấy: Vài tuần nữa quay lại có còn nhìn thấy cô không?
Cô ấy hơi ngẩn ra một chút, rất nhanh trả lời: Vâng, tôi nhất định còn ở đây chào đón ông.
Trong lòng tôi có một sợi ánh sáng mặt trời rực rỡ xuyên qua, tâm trạng đột nhiên trở nên tốt đẹp. Mười năm trước, tôi vì viết văn học ký sự dài kỳ "Hồn đại quốc", từng gửi vô số báo cáo xin phép đến các cơ quan liên quan và các tổ chức học thuật, quỹ quốc tế, hy vọng được phê duyệt đến Miến Điện, Ấn Độ để khảo sát thực tế, phỏng vấn và thu thập tư liệu chiến tranh, và mong đợi nhận được một phần kinh phí phỏng vấn. Không khó để đoán, kết cục của những báo cáo này là chìm xuống biển, tôi đến nay chưa nhận được dù chỉ một câu trả lời "không". Tất nhiên cũng không thể trách người khác, viết lách dù sao cũng là sự nghiệp cá nhân, ai bảo anh không có khả năng và điều kiện hành động? Ai bảo anh đặt hy vọng thành công vào người khác hoặc tổ chức chứ?
Bây giờ tôi dù sao cũng đã hành động. Mặc dù bước chân của tôi đến muộn, phỏng vấn chập chững bước đầu, nhưng nó dù sao cũng thuộc về tôi, sự khởi đầu hành động của một nhà văn Trung Quốc! Tôi vì điều này mà trong lòng tràn đầy dũng khí và đam mê. Không thể tưởng tượng nổi, Kim Tam Giác sẽ có khó khăn và nguy hiểm bất bại nào có thể ngăn cản tôi, khiến tôi chùn bước?!
Vì vậy tôi thầm thề trong lòng:
—— Thượng đế ơi, chỉ cần ngài ném xuống một sợi chỉ, con liền có thể trèo lên mặt trăng!