Hàn Minh Duật cưỡi lừa, lòng vô cùng bất an. Đây không phải lần đầu hắn diện kiến hoàng đế, dù sao Hộ bộ chủ sự cũng có tư cách đứng chầu, tuy rằng vị trí khá khiêm tốn.

Nhưng hiện tại hắn chỉ là một viên Đề cử bát phẩm, hắn lo lắng Sùng Trinh hoàng đế muốn trách phạt thêm. Hắn đã đủ thê thảm rồi, bây giờ chỉ hy vọng dưỡng tốt thân thể để chăm sóc cho cháu gái.

Sau khi đội ngũ tới Ngọ Môn, Hàn Minh Duật xuống lừa, giao thú cưỡi cho hộ vệ canh cổng, rồi tự mình theo một tiểu hoàng môn đi qua cửa nhỏ bên phải Ngọ Môn để vào Tử Cấm Thành.

Đi qua Hoàng Cực điện, Trung Cực điện, Kiến Cực điện, lại đi thêm một đoạn ngự đạo dài, Hàn Minh Duật cuối cùng cũng tới cửa Càn Thanh cung. Đã có thái giám đi những bước nhỏ nhanh nhẹn vào điện bẩm báo, sau khi được thông truyền, Hàn Minh Duật mới chỉnh lại y quan rồi bước vào đại điện.

"Thần Hàn Minh Duật bái kiến bệ hạ!" Sau khi vào đại điện, Hàn Minh Duật khom người làm lễ chấp tay.

Lễ tiết của Đại Minh khác với phim ảnh về cung đình nhà Thanh sau này, bất kể là thượng triều hay nghị sự đều không cần quỳ, trừ phi có ý kiến trái ngược với hoàng đế, hoặc sắp có hành vi bất kính, triều thần mới hành lễ quỳ để dâng lời can gián.

"Hàn ái khanh bình thân!" Giọng điệu của Sùng Trinh rất tùy hòa, điều này khiến Hàn Minh Duật cảm thấy an lòng hơn không ít.

"Tạ bệ hạ!" Hàn Minh Duật đứng thẳng dậy đứng sang một bên, hắn không dám nhìn thẳng vào Sùng Trinh, sợ rằng lại chọc giận thánh nhan.

May nhờ Hàn Minh Duật trước kia là giáo thụ, mỗi ngày đối mặt với hàng trăm thậm chí hàng nghìn học sinh, nên dù có diện kiến hoàng đế cũng không hề tỏ ra e dè.

"Hàn ái khanh có vì chuyện giáng chức mà oán trách trẫm bất công chăng?" Sùng Trinh hoàng đế nâng bát trà lên nhấp một ngụm rồi nói.

Sùng Trinh hoàng đế làm việc không thích vòng vo, xưa nay đều thẳng thắn, nếu để ở thời hậu thế thì đây chính là kiểu đàn ông thẳng tính điển hình.

Nhưng trớ trêu thay, các đại thần, thái giám bên cạnh không một ai thích nói lời thật lòng, mỗi khi nói việc gì đều muốn dẫn kinh viện điển, trích dẫn nhiều tài liệu để chứng minh quan điểm của mình là đúng.

"Khởi bẩm bệ hạ, thần không dám. Nếu có thể vì vậy mà tránh được một cuộc tranh chấp chốn triều đình, thì thần chịu chút tội lỗi này nào đáng kể chi?" Hàn Minh Duật đáp.

Đây quả thật là lời tâm huyết của Hàn Minh Duật, một chức Chủ sự nhỏ bé vốn không thể xoay chuyển đại cục, Đề cử cũng vậy, nhưng điều này ngược lại giúp hắn nhìn thấu thời thế hơn.

"Khí độ của Hàn ái khanh đáng khen! Ai! Không giấu gì ái khanh, ý định ban đầu của trẫm là muốn đề bạt khanh, tấu sớ của khanh trẫm đã xem qua, trận Xa Sương Hạp trẫm cũng biết không thể hoàn toàn trách Trần Tổng đốc."

"Nhưng chuyện giặc cỏ ở Thiểm Tây vô cùng trọng yếu, việc triều chính lại không thể dùng ba bốn câu mà đoán định, trẫm cũng cảm thấy vô cùng đau đầu."

"Trẫm từ khi kế thừa đại nghiệp đến nay, ngày đêm lo âu, không dám lơ là chính vụ, chỉ sợ xử trí nơi nào không thỏa đáng mà làm mất đi cơ nghiệp tổ tông. Trẫm nhìn cảnh bách tính vùng Sơn Thiểm lưu lạc nơi đất khách, lòng cũng đau xót lắm!"

Sùng Trinh hoàng đế trò chuyện một hồi, nghĩ tới những bản tấu sớ được dâng lên từ các phủ huyện vùng Sơn Thiểm, trong lòng khó chịu, đôi mắt cũng đỏ hoe.

"Bệ hạ chớ nên quá mức tự trách, cương thổ Đại Minh rộng lớn, những tệ đoan tích tụ hai trăm năm nay cũng không phải ngày một ngày hai là có thể trừ bỏ." Hàn Minh Duật an ủi.

Hắn đã nhìn ra, Sùng Trinh hoàng đế gọi hắn tới không phải để hỏi tội cũng chẳng phải để ban thưởng, chỉ là cần một người biết lắng nghe mà thôi. Nói trắng ra, chính là tìm một người lạ để xả nỗi lòng.

"Ái khanh viết trong tấu sớ rằng 'vị thấp chẳng dám quên lo quốc gia', trẫm suy nghĩ hồi lâu thấy rất đúng. Nếu thiên hạ triều thần đều có thể hướng tâm về triều đình, hướng tâm về bách tính, trẫm tự nhiên không cần phải lo âu đến mức này."

"Nhưng khổ nỗi mấy năm gần đây, trẫm nhận ra việc mình muốn làm càng ngày càng khó khăn. Triều thần tranh đấu lẫn nhau, nhưng tuyệt nhiên không ai toàn tâm toàn ý làm việc, song trẫm lại không tìm ra vấn đề nằm ở đâu?"

Sùng Trinh trông vô cùng đau khổ. Kể từ khi kế vị, lần duy nhất ông nhận được sự ủng hộ toàn lực của các triều thần là lúc mới đăng cơ, cùng nhau trừ khử Ngụy hoạn quan.

Sau khi Ngụy hoạn quan bị trừ khử, triều đình đại động can qua, bắt gọn những triều thần năm xưa có liên can tới Ngụy Trung Hiền. Những năm này, Sùng Trinh hoàng đế vẫn luôn canh cánh trong lòng về chuyện đó, ông cảm thấy lúc đầu có chút làm quá tay, tuy rằng đó không phải ý của ông.

"Bệ hạ, thần mạo muội hỏi một câu, ngài cho rằng nguyên nhân tạo nên tình cảnh hiện nay là gì?" Hàn Minh Duật không để tâm đến lời than vãn của Sùng Trinh. Hắn có lẽ biết Sùng Trinh chỉ tìm mình để trò chuyện, nhưng hắn lại không muốn chỉ đơn thuần là trò chuyện.

Bởi vì hắn biết vấn đề nằm ở đâu, nhưng hắn không thể nói thẳng ra. Một là vì thân phận, hai là vì lập trường, ba là vì độ tin tưởng.

Nói thật lòng, Hàn Minh Duật khá đồng cảm với vị hoàng đế trẻ tuổi trước mắt này. Sùng Trinh quả thực đã rất nỗ lực, nhưng khi đăng cơ ông mới mười bảy tuổi, lại chưa từng trải qua giáo dục đế vương chính thống, sao có thể là đối thủ của đám triều thần cáo già mưu sâu kế hiểm kia.

Huống chi hiện nay, đám triều thần này đã liên kết lại thành bè đảng. Dù địa vị ngài có cao đến đâu, mà ngay cả cửa thành cũng không ra nổi thì làm nên được trò trống gì?

Trừ khử Ngụy Trung Hiền thì triều thần đương nhiên không tiếc sức, những người có thể kiên trì đến khi Ngụy Trung Hiền đổ đài mà vẫn không chịu thông đồng làm bậy với hắn chỉ đếm trên đầu ngón tay. Khó khăn lắm mới đợi được cơ hội xoay mình, làm sao họ không dốc toàn lực?

Nhưng về sau mọi chuyện dần dần biến chất, trở thành cơ hội để một số triều thần trừ khử người bất đồng quan điểm. Ai bảo ngài quá trẻ, không nhìn thấu được chứ?

Đối với việc trừ khử Yêm đảng, Hàn Minh Duật cảm thấy Sùng Trinh chỉ làm đúng một nửa. Ngụy Trung Hiền quả thực chẳng phải thứ tốt lành gì, nhưng y thật sự đã phát huy tác dụng chèn ép các bè đảng Đông Lâm.

Cái dở là ở chỗ ngài giết Ngụy Trung Hiền, không những không tìm được phương pháp chế ngự triều thần, ngược lại còn mặc kệ, thả lỏng để văn thần một mình một phe tranh quyền đoạt lợi.

Ngụy Trung Hiền ít nhất còn có thể giúp ngài kiếm tiền nuôi quân Cửu Biên, Ngụy Trung Hiền ít nhất biết triều đình có loạn thế nào thì quân đội cũng không được loạn, nhưng văn thần thì quản được nhiều thế sao?

Ai, quy kết lại, vị tiểu hoàng đế này, quá ngốc quá ngây thơ, làm kẻ chịu tiếng oan, kẻ đứng mũi chịu sào, còn thường xuyên ban chiếu tự trách, cũng coi như là xưa nay chưa từng có.

"Nguyên nhân?" Sùng Trinh sắc mặt có chút kinh ngạc.

Trước đây ông cũng từng triệu kiến các triều thần khác để thổ lộ nỗi khổ tâm, nhưng đám người này phần lớn chỉ vâng dạ, toàn nói những lời ông thích nghe, hoặc dẫn kinh viện điển, đem "chi hồ giả dã" ra để lừa gạt ông.

Chỉ duy nhất viên Đề cử Bảo Sao ty nhỏ bé trước mặt này, đối thoại với ông không những không một chút hoảng loạn, mà còn không kiêu không nịnh, dám đặt câu hỏi ngược lại cho ông.

Nhưng ông cũng không nổi giận, sau khi suy nghĩ một chút liền đáp: "Trẫm cho rằng là do quốc khố trống rỗng mà nên."

Triều đình không có tiền thì không cách nào nuôi thêm binh sĩ, binh sĩ không nhận được quân lương thì sẽ không liều mạng chiến đấu, ăn không no bụng cũng sẽ khiến sức chiến đấu giảm sút nghiêm trọng.

Tương tự, không có bạc thì không cách nào cứu tế thiên tai, vì thế mới dẫn đến dân loạn nổi dậy khắp nơi, mọi nguyên nhân đều là do thiếu tiền mà ra.

"Vậy thần xin mạo muội hỏi thêm một câu, nguyên nhân triều đình thiếu tiền là gì?" Hàn Minh Duật lại hỏi.

Lúc này, hắn như thể đã trở lại giảng đường hậu thế. Dẫn dắt từng bước vốn là phương pháp dạy học của hắn, mà Sùng Trinh hoàng đế mới ngoài hai mươi tuổi trước mặt kia, độ tuổi cũng trạc như sinh viên đại học.

"Hiện nay triều đình nội ưu ngoại hoạn, trẫm cho rằng quốc khố trống rỗng là do bốn phía dụng binh mà nên." Sùng Trinh suy nghĩ một lúc rồi nói.

Sùng Trinh nói cũng là lời thật lòng, ít nhất đó là lời trong lòng ông. Tuế nhập của triều đình mấy chục năm nay cơ bản không có gì thay đổi, điều này cũng khiến ông hoàn toàn không nghĩ tới kỳ thực Đại Minh chưa bao giờ thiếu tiền, chỉ là số tiền đó không nằm trong tay triều đình mà thôi.

"Ai! Bệ hạ nói không phải không có lý. Nếu muốn từ kinh tế mà bắt tay vào chỉnh đốn triều cương, cũng coi như là một con đường, nhưng bệ hạ còn thiếu hai cỗ xe ngựa nữa!" Hàn Minh Duật nói theo dòng suy nghĩ của Sùng Trinh.

Nguyên nhân Đại Minh diệt vong có rất nhiều, nhưng Hàn Minh Duật không kể hết cho Sùng Trinh. Hắn hiện tại chỉ là một viên Đề cử nhỏ bé, nói nhiều quá ngược lại khiến người ta nghi ngờ.

"Kinh tế? Xe ngựa? Hàn ái khanh ý nói gì?" Sùng Trinh hoàng đế rõ ràng là chưa hiểu rõ, nhưng cũng bắt đầu nảy sinh hứng thú nồng nhiệt với vị quan nhỏ đã có tuổi trước mặt này.

"Hai cỗ xe ngựa đó chính là Giám sát và Quân đội. Bệ hạ, thần không dám nói càn, nhưng nếu ngài sở hữu được hai cỗ xe ngựa này, mới có thể giải khai nghi hoặc vừa rồi của bệ hạ." Hàn Minh Duật đáp.

Hắn không dám nói thẳng ra là bảo Sùng Trinh đi tra xét đám đại thần kia, vì làm vậy rất dễ rước họa sát thân. Điểm đến đó thôi, hiểu được hay không hoàn toàn tùy thuộc vào độ ngộ tính của vị hoàng đế trẻ tuổi này.

Nhưng Hàn Minh Duật rõ ràng đã đánh giá quá cao ngộ tính của Sùng Trinh hoàng đế, hoặc có thể nói là Sùng Trinh hoàng đế nhìn ra trong lòng Hàn Minh Duật đã có đáp án, nên dứt khoát lười suy nghĩ.

"Trẫm ngu muội, ái khanh có thể giảng giải rõ ràng hơn được không?" Sùng Trinh khi hỏi về việc triều chính xưa nay luôn rất khiêm tốn.

"Chuyện này..." Hàn Minh Duật cạn lời.

Hắn tự thấy mình đã giảng giải đủ rõ ràng rồi. Nếu thực sự bày tất cả ra mặt bàn, hắn lo rằng mình sẽ không sống nổi qua sáng mai, dù sao trong điện không chỉ có hai người bọn họ.

"Các ngươi lui xuống hết đi! Vương đại bạn canh ở cửa." Sùng Trinh ở điểm này không cần Hàn Minh Duật phải nhắc nhở.

Thái giám họ Vương chỉ huy người hầu trong điện lui xuống, còn liếc nhìn xung quanh đại điện, sau đó quả nhiên canh giữ ở cửa đại điện.

Hàn Minh Duật vẫn đang đắn đo, đồng thời cũng đang cân nhắc từ ngữ. Ngôn nhiều tất tất, huống chi hiện tại người đối diện là Sùng Trinh hoàng đế, mà ra khỏi đây thì trăm phần trăm phải đối mặt với sự thăm dò của quần thần.

Liên quan đến sinh tử, không hề phóng đại chút nào, chức quan của hắn quá thấp hèn.

"Vương đại bạn là người bên cạnh trẫm, Hàn ái khanh xin cứ tự nhiên nói hết lòng mình." Sùng Trinh thúc giục.

"Bệ hạ, nếu bệ hạ nhất quyết muốn thần nói, 'trung ngôn nghịch nhĩ', mong bệ hạ trước tiên hãy miễn tội thất ngôn cho thần." Hàn Minh Duật biết không thể trốn tránh được nữa, đành phải nói.

Sau khi nhận được lời khẳng định của Sùng Trinh, Hàn Minh Duật trầm ngâm một lát, trong lòng khẽ thở dài rồi nói:

"Bệ hạ không bằng tìm một người tin cậy được, đi âm thầm tra xét gia sản của các trọng thần trong triều, bao gồm cả người cùng tộc với họ, có lẽ sẽ hiểu ý của thần."

Đúng như lời của cuốn sách kia nói, tính cách này của Sùng Trinh hoàng đế không phải bẩm sinh đã vậy, bất kỳ ai bị lừa dối hơn mười năm cũng sẽ trở nên đa nghi. Ông lo lắng văn thần võ tướng liên kết lại lừa gạt mình, đến sau này thì dứt khoát không còn tin tưởng triều thần nữa, nên quan viên đời sau lại nói ông độc đoán chuyên quyền, nhưng thực ra lúc mới đăng cơ Sùng Trinh hoàng đế đã tin tưởng đám triều thần kia đến nhường nào!

Nhưng đáng tiếc, ngòi bút không nằm trong tay Sùng Trinh, mà rơi vào tay những kẻ được gọi là "di thần" sau khi nhà Minh sụp đổ. Họ đương nhiên phải tìm cách chạy tội cho mình, không nhắc đến chuyện bè đảng Đông Lâm tư túi, nên cái nồi này cuối cùng bị úp lên đầu Sùng Trinh hoàng đế.

Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại, Sùng Trinh hoàng đế về phương diện mưu lược quả thực không giỏi, căn bản không hiểu cách chế ngự, lực bất tòng tâm.

Cuốn sách này viết về câu chuyện năm Sùng Trinh thứ bảy, lúc này Sùng Trinh chỉ mới bắt đầu sinh nghi với văn thần, thủ đoạn trên phương diện chính trị cũng chưa được thành thục, nhưng có thể khẳng định là, Sùng Trinh khi còn trẻ tính tình rất thẳng thắn, có chút nóng vội muốn thành công.

Cho nên sau khi nhìn ra Hàn Minh Duật có kế trị quốc, liền vội vàng muốn hỏi cho rõ ràng.

[TÊN_MỚI]

韩铭聿 = Hàn Minh Duật