Còn đúng một phút nữa là đến giờ H: 1 giờ 50 phút, ngày 22 tháng 1. Chỉ vài giây nữa thôi nhiều con người không hề hay biết gì về cuộc chiến treo lơ lửng trên đầu - họ sẽ chết. Những người đàn ông đang căng tai nghe lệnh từ máy điện đàm. Vào cái phút cuối này biết đâu đấy lại xảy ra một điều kì diệu, một lệnh ngừng bắn, như ở Pantelleria một năm trước chăng? Hoặc là lại lặp lại cái điều đã xảy ra ở Salerno?
Đêm lạnh và quang đãng, nhưng tối đối với những người vừa mới rời những khoang tàu có đèn sáng. Cả biển và đất liền đều im ắng. Những làn gió nhẹ thổi từ biển vào đất liền. Ngay sau nửa đêm, hạm đội xâm nhập mới lặng lẽ tiến vào phía bờ và bỏ neo cách mũi Anzio ba dặm. Ngoài biển, những chiếc tàu chiến lớn đã thiết lập vị trí đóng chốt của chúng. Những tàu nhỏ nằm bên sườn của tàu hộ tống. Tàu quét thủy lôi đã đi trước dọn đường cho cuộc đổ bộ. Trên một khu vực liên hoàn, các tàu trinh sát di chuyển trong bóng tối dồn những con sóng đầu tiên thành những lớp sóng ào ạt xô trong đêm. Hai mươi bảy tiểu đoàn chiến đấu - năm mươi nghìn người - sẵn sàng đổ bộ lên bờ biển. Ngoài khơi, tất cả các con tàu chìm trong sự yên lặng căng thẳng. Khi chiếc kim giây di chuyển về phía giờ H, những chiếc cần trục neo được sử dụng để hạ những chiếc thuyền nhẹ xuống biển thậm chí đã trở lại im lìm như cũ. Tất cả những người đàn ông đều căng mắt nhìn và chờ đợi. Tầm quan trọng của sự kiện sắp xảy ra khiến họ không thốt lên lời được. Những câu đùa và những cuộc trò chuyện đã lụi đi từ vài phút trước và giờ bị quên lãng. Tất cả những khẩu súng đều hướng vào bờ. Tất cả các boong tàu đều đã sẵn sàng cho xuất kích. Chỉ còn mười giây nữa thôi. Chúa ơi, mười giây mới dài làm sao!
Bất thình lình, dải đất ven bờ rung chuyển. Người, cây, nhà cửa, đất, đá bị hất tung lên. Một loạt bắn rốc-két xối xả bắt đầu. Xa hơn nữa, ngoài biển khơi, những khẩu pháo hạng nặng của hải quân điên cuồng gieo chết chóc lên đất liền. Không gian bị xé bởi những tiếng gào thét, những tiếng rít, tiếng rú điên cuồng. Một tiếng nổ ầm vang như sấm trùm nỗi sợ hãi lên tất thảy. Đất bùng lên những đám lửa lớn màu da cam. Pháo sáng, trái phá phát nổ, những khẩu súng lóe chớp xua bóng tối đi theo từng đợt, đổ thứ ánh sáng màu nâu vàng rùng rợn lên đất liền, lên biển, lên trời. Phía dải đồi Alban, máy bay đang ném bom dữ dội. Mọi con mắt đều hướng về phía bờ. Khi cuộc oanh tạc mở màn kết thúc, cả vùng chìm vào sự im lặng đáng ngại.
Vài khắc trước, những người đàn ông chỉ thầm thì trong căng thẳng hoặc đứng chờ đợi trong im lặng. Giờ đây tiếng léo nhéo phát ra từ những chiếc máy điện đàm và tiếng người nói vang lên khắp nơi. Những chiếc thuyền đã đang được hạ xuống nước. Những con người, đang chuẩn bị đổ bộ, nhao nhao gọi tên bạn bè trong bóng tối. Họ chào nhau lần cuối. Đèn tín hiệu của hải quân cho thấy sự hiện diện của một hạm đội lớn. Hàng nghìn lính đang trèo xuống những chiếc thuyền nhẹ, những chiếc thuyền sẽ đưa họ vào bờ. Trong vài phút nữa những thanh niên trai tráng sôi nổi đang leo xuống những chiếc thuyền đổ bộ này sẽ vùng vẫy trong sóng biển, chết một cách ngớ ngẩn; hoặc nằm cứng đờ trên bờ biển.
Những tia sáng lóe lên từ những khẩu súng soi tới những nhóm gồm hai mươi xuồng một đang tiến vào bờ. Những khẩu đội pháo của địch bắt đầu hoạt động. Lác đác có những quả đạn pháo rơi xuống nước - sườn bằng thép của những con tàu lớn làm dội lại từng tiếng nổ. Theo bản năng, những người lính chúi đầu xuống, túm tụm lại với nhau. Một chiếc thuyền dính đạn pháo biến mất trong một vùng nước chảy ùng ục ngầu bọt. Không có những tiếng kêu, chẳng có sự hỗn loạn. Từ ngoài biển đợt trọng pháo bắn yểm hộ vẫn chưa dứt. Những tiếng nổ trên bờ đã chuyển vào sâu hơn trong đất liền. Nhiều người đang trèo xuống thuyền đổ bộ không còn ý thức được về thời gian, mệnh lệnh, hay sự sống nữa - họ chỉ biết đến sự sợ hãi và hỗn loạn.
Bỗng nhiên dây thừng néo chiếc thuyền số 16 tuột ra khiến chiếc thuyền trôi tự do trong nước. Một khi đã tách khỏi sự bảo vệ của tàu mẹ trên chiếc thuyền nhỏ chỉ còn sự im lặng trong khi nó tiến về phía bờ. Những con sóng nện vào đáy thuyền, quyết đập vỡ nó. Bụi nước lạnh như băng làm người trên thuyền ướt sũng. Lực của những quả đạn súng cối nổ trên mặt nước tác động lên mạn thuyền chẳng khác gì những cú búa nện.
Khi cửa thuyền được hạ xuống nước kêu đánh bõm, nhóm lính đầu tiên bắt đầu nhao ra khỏi thuyền. Những tiếng la hét, những tiếng chửi thề, những tiếng kêu cứu nổi lên. Chiếc thuyền bị mắc vào một bãi cát ngầm. Những người lính ngây người nhìn dòng xoáy đen ngòm trước mặt họ. Ai đó đã quăng hai chiếc phao cứu đắm có gắn những cái đèn đỏ nhỏ xíu ra phía trước, nhưng hai cái phao đó bị dòng xoáy cuốn mất ngay lập tức như thể chúng bị ném vào một dòng nước chạy máy xay.
Tiếng kêu của những người sắp chết đuối lịm dần trong bóng tối.
Một chiếc thuyền nhỏ đẫm nước trôi một cách bất lực về phía bờ. Nó chòng chành đến mức vài người lính trên thuyền phát buồn nôn. Bỗng nhiên thuyền dừng và cửa thuyền bật mở.
Nước lạnh kinh người. Nước vỗ quanh bụng họ, chui vào trong quần, trong giày họ. Những người lính vật lộn trong bóng tối, chẳng biết nên đặt chân xuống đâu. Viên trung sĩ lên trước, đứng trên bờ biển bấm đèn xuống làm hiệu. Một thi thể bị sóng đánh dập dềnh sát mép nước.
Người cầm đèn cúi lom khom, nép người vào một bức tường đá. Anh là một lính thủy. Vừa phát tín hiệu, anh vừa hét lên với những người lính: “Quân Đức ngừng bắn rồi. Đi theo dải băng trắng. Bãi cát có mìn đấy. Vài người dính mìn rồi.”
Đúng lúc đó, một quả đạn pháo nổ ngay sát bờ khiến người trung sĩ cầm đèn hiệu hiện ra rõ mồn một bên những tảng đá. Ánh sáng từ quả đạn nổ cũng cho thấy sáu hay bẩy người lính ngồi dựa lưng vào một bức tường hướng về phía anh. Ai đó đã kéo từ chỗ họ tử nạn ra đây, dựng họ ngồi dựa vào bức tường này nhìn ra biển. Đầu họ hiện ra với những tư thế kì cục nhất.
Những người lính đi theo dải băng trắng và bắt đầu trèo qua những đụn cát. Người nọ gọi người kia. Nước lép nhép trong giầy họ và họ phải cố vượt qua vùng cát dày. Đạn của quân Đức bay vèo trên đầu họ. Bất thình lình, những người lính lọt vào vị trí nã đạn của súng cối, với những tiếng rơi tõm, những tiếng rên, những tiếng nổ như sét đánh. Ngay lập tức, họ nằm sấp xuống cát, người nọ rúc đầu dưới chân người kia. Súng cối ngừng một cách đột nhiên như khi chúng bắt đầu. Những người lính bị cát ướt phủ khắp người.
Họ đứng lên, lắc lắc người cho cát rơi, chộp lấy dải băng trắng, tiến lên đường - lần này họ di chuyển nhanh hơn trước. Những vật không thể nhận ra được là vật gì đang cháy âm ỉ trong những đống lửa và những đám khói giữa những thân cây.
Sau vài phút, họ vượt qua một bụi cây và đi theo dải băng cho tới khi nó gặp một đường mòn dẫn tới đường cái quan nằm dưới tán những cây thông. Trên đường có một nhóm tù binh Đức, đứng túm tụm vào nhau như một đàn cừu.
Đường bắt đầu đầy lính quân Đồng minh. Không có những đám đông dân thường, những người lính tự ngáng đường nhau.
Viên trung úy dẫn trung đội của anh đi qua đường tiến vào một lối đi nhỏ dẫn tới một trang trại - mục tiêu đầu tiên của đại đội anh.
Những người lính mừng vì họ đã thoát khỏi đường cái đông đúc. Đứng ở đó mà đợi đạn pháo rót xuống thì quả là nguy hiểm. Vả lại, những đôi chân ướt của họ cần được vận động, mà đứng ở trên đường thì cảm giác lạnh dần sẽ xâm chiếm họ.
Khi họ bước đi theo hàng một trên mặt đất nhô cao dần họ cảm nhận được bình nguyên tối, rộng lớn và lạnh lẽo phía trước họ. Họ đi qua một dãy những nhà tranh nhỏ; họ nghĩ trước khi đạn rốc-két dội xuống đây, chỗ này từng có một dãy nhà tranh nhỏ. Tất cả đã bị san phẳng và giờ chỉ còn khói. Ở bên đường trên một đống gạch vụn, trong bóng tối, họ thấy một bà già để một đứa bé trai ngồi trên đầu gối. Bà cháu họ đang khóc nức nở. Chắc chắn họ đang lạnh cóng. Qua bà già đó những người lính biết rằng tedeschi đã đi lên đường này tiếp theo đó là inglesi. Ai đó đưa cho đứa bé một mẩu sô-cô-la, nhưng nó không cầm. Họ để cho bà già vừa khóc, vừa chộp lấy mẩu sô-cô-la.
Họ đặt chân đến trang trại khi những người đã có mặt ở đó trước chưa kịp thực hiện nhiệm vụ tiếp theo. Mọi việc diễn ra nhanh hơn và dễ dàng hơn bất cứ ai từng đã dự đoán.
Trên đường vào trang trại họ đi qua một chiếc xe bọc thép hạng nhẹ của Anh với mũi xe đã bị trúng đạn trong lúc nó cày bùn tiến lên trên con đường nhỏ này. Người lái bị đạn bắn chết bẹp trên xe. Một nửa xích xe đã bắt lửa và quanh chỗ đó vẫn bốc lên mùi thuốc súng và mùi thịt cháy. Các đồng đội của người lái xe chắc hẳn đã cố lôi con người bất hạnh đó ra khỏi xe nhưng rồi kinh không chịu nổi, họ đành bỏ cuộc. Những gì còn lại của người ấy vẫn vướng ở đó.
Trong trang trại, vài tiểu đội nhập vào với nhau. Có chút lộn xộn. Viên trung sĩ ra lệnh lính của trung đội mình ngậm miệng lại và đào hố. Họ tuân lệnh, hì hục đào xuống lớp đất ướt. Chỉ sau khi mắt đã quen với bóng tối, họ mới nhìn thấy một cái xác lính Đức nằm ngay chỗ họ đang đào. Không chừng những mũi mai của họ đã chạm phải xác chết này. Tên lính Đức nằm úp mặt xuống một chòm đất trồng củ cải đường và xác hắn đã lạnh ngắt.
Đào xong những cái hố cá nhân, trung đội được lệnh chiếm tòa biệt thự bên kia đường Anzio-Albano. Họ nối đuôi nhau lội qua những mảnh ruộng ẩm ướt. Họ chẳng nhìn thấy gì ngoài những chùm pháo sáng. Sâu trong đất liền nơi lữ đoàn quân Đồng minh đổ bộ đầu tiên đụng độ với những tiểu đoàn phòng ngự của quân Đức giao tranh đang diễn ra ác liệt. Tại vùng lân cận lác đác có những đám cháy. Một nhà kho lớn đang bốc cháy dữ dội, soi rõ cả một vùng rộng lớn ước chừng kéo dài hàng dặm, tạo thành những cái bóng lớn đổ ra xung quanh. Khi cái mái nhà kho bất ngờ sập xuống, một đám tia lửa vọt lên bầu trời. Mọi ngôi nhà, mọi đống cỏ khô, mọi bãi trồng cây làm chất đốt đều đang trong cơn hiểm nguy. Lúc này mà tình cờ gặp một đội trinh sát khác trong bóng tối thì rõ ràng là chẳng có lợi gì. Phía bờ biển một chiếc tàu bị trúng đạn, bốc cháy sáng rực trời. Những chiếc máy bay vo ve trên cao. Đối với những người lính, hỏa lực phòng không còn nguy hiểm hơn cả những chiếc máy bay mang bom bay trên đầu họ. Thỉnh thoảng lại có những mảnh đại pháo lớn bay vèo qua, găm xuống đất ướt.
Đội trinh sát đi qua những thửa ruộng ướt lép nhép, lởm chởm gốc rạ đầy những mảng băng mỏng đang rạn ra, cho tới khi họ tới trục chính của chặng tiến quân, đường Anzio-Albano. Tới đó họ được biết rằng, hàng rào phòng thủ của quân Đức tại khu vực ấy đã sụp đổ. Quân Đồng minh đã chiếm lĩnh Anzio và Nettuno và những chiếc tàu chìm được quân Đức sử dụng để chặn đường vào cảng đang được kéo đi. Sẽ không có giao chiến để giành giật cảng Anzio. Quân Đức đã không thể hiện sự ngoan cố lì lợm thường thấy của chúng. Cứ đà này chẳng bao lâu nữa họ sẽ có mặt ở Rome.
Họ sang đường, tiến về phía bìa rừng nơi một tổ đội pháo gồm hai mươi lăm khẩu pháo hạng nặng đang nhả đạn về phía địch.
Bỏ lại biển ở phía sau, họ quay trở vào sâu hơn trong đất liền. Họ đi theo một đường mòn tối om dẫn lên đường chính. Từ phía đồi Alban, pháo của quân Đức đồng loạt lên tiếng. Những tia sáng lóe lên, gây lo lắng cho đội trinh sát trong khi họ bước đi một cách khó nhọc.
* * *
Khi những người lính từ bờ biển quay trở về biệt thự Angelina, trời vẫn còn tối. Biệt thự đóng cửa kín, im lìm. Nó thực sự là một ngôi biệt thự lớn, nằm giữa những cây ăn trái. Có vài nếp nhà phụ và một cái giếng ở giữa sân. Một con chó cất tiếng sủa dữ dội. Viên trung sĩ phân công các vị trí tiếp cận phòng trường hợp trong nhà có lính phục sẵn. Vài phút sau một cánh cửa bật mở và trong nhà vọng ra tiếng phụ nữ kêu thét. Mấy người lính đột nhập vào bên trong tòa biệt thự kiểm tra. Vài người bắt đầu đào hố ngoài vườn cây ăn quả. Những người khác bắt tay vào tạo một công sự chủ chốt gần một đống cỏ lớn.
Trong biệt thự những ngọn nến cháy yếu ớt và những bức rèm dày che kín các ô cửa sổ. Những người đàn bà quá kích động nhìn những người lính như thể họ vừa từ trên trời rơi xuống. Không có tên lính Đức nào ở đây đâu, họ nói. Tại sao lính các anh không đi đi? Nhìn đất cát giày của họ tha lên trên thảm kìa! Viên trung sĩ nói với đám đàn bà rằng những người lính sẽ thổi nến đi và hạ các cửa sổ và cửa ra vào xuống. Ý kiến đó quá phi lí nên những người đàn bà không sao hiểu nổi, và chỉ khi viên trung sĩ bắt đầu giật các rèm cửa xuống, tháo cánh cửa sổ ra ý kiến ấy mới xâm nhập được vào đầu họ. Tiếng kêu la nổi lên om xòm. Viên trung sĩ buộc phải khóa tất cả bọn họ vào một gian phòng có thắp nến ở mặt sau của biệt thự để họ ở trong đó tha hồ la thét vào tai nhau. Quân đội cần chỗ này. Mặc dầu được cây cối che khuất, biệt thự Angelina vẫn là nơi có thể nhìn thẳng tới đồi Alban.
Viên trung sĩ nói rằng, chính vì nằm ở một vị trí chiến lược trên bình nguyên nên ngôi biệt thự bị chiếm giữ. Dù trong trường hợp nào, đi nữa chủ của biệt thự cũng thật ngốc khi đã bỏ những vật sở hữu của mình lại. Phần lớn thế giới đang chìm trong chiến tranh. Trước khi tất cả các bức rèm bị giật xuống, một người lính cầm cây nến soi lên các bức tranh. Anh ta nói rằng, chúng đều là những bức tranh đắt giá. Không phải đối với những người lính vì chúng không có giá trị gì. Nếu có thể họ sẽ đánh đổi chúng lấy một bữa ăn nóng sốt. Họ tắt nến đi, hoàn tất việc gỡ rèm, và bắt đầu tháo các khung cửa sổ trên gác vứt xuống vườn trước. Những cánh cửa sổ rơi xuống đất phát ra những tiếng động chói tai. Thêm những người lính khác đã đến biệt thự và họ đang tham gia chuyển những bao đất lên gác. Bên kia đường, trên bình nguyên, những người khác đang thực hiện nhiệm vụ của họ. Hai sĩ quan chỉ huy đến cùng với máy điện đàm, bắt đầu đặt trạm quan sát trên gác. Một số người lo lắng về những cái máy đó. Họ tin rằng vì những chiếc máy đó quân Đức có thể nhằm thẳng vào họ - từ trên không hoặc bằng trái phá. Trong bóng tối, những chiếc bàn ghế nặng và những chiếc giường lớn bị vứt ra ngoài qua lối cửa sổ. Sau đó những bức tường được củng cố và những ô cửa sổ được chắn bằng những bao đất. Nhiều tập sách dày trong thư phòng được sử dụng làm vật che chắn. Những tấm đệm và chăn ga được xếp vào sát tường với hi vọng rồi cũng có lúc vài người lính có cơ hội được chợp mắt và sẽ dùng đến chúng. Trong bóng tối, họ đi kiểm tra toàn bộ ngôi biệt và khu đất bao quanh, không dám chắc những bóng người đi qua họ là bạn hay là thù.
Một chiếc dù trắng gắn pháo sáng bay là là về phía mặt đất. Bên dưới nó, đứng trơ trọi trên mặt đất bị bóng đêm trùm lên, là thị trấn Frascati thuộc dãy đồi Alban. Giờ là sáng sớm của ngày đổ bộ. Thêm một trái pháo sáng đeo dù nữa bay chao đảo như một bộ đèn chùm khổng lồ, tiếp theo là một trái pháo sáng nữa. Chẳng bao lâu sau, toàn thị trấn tắm trong ánh sáng lân quang. Phải có đôi tai thính và dày dạn kinh nghiệm lắm, người ta mới có thể phát hiện ra âm thanh yếu ớt của một chiếc máy bay đang bay phía trên đồi Alban. Những người dân Ý đang lắng tai nghe, họ đã vùi mình dưới bất cứ chỗ che chắn nào có thể tìm thấy. Với những bộ đồ ngủ quấn quanh người và những đứa con thơ trên tay, họ làm dấu thánh hết lần này đến lần khác và đợi bom trút xuống. Một đợt ném bom của quân Đồng minh cướp đi của họ hơn một nghìn mạng sống. Đức Mẹ Đồng Trinh có thấy công lý đang được thực thi và có đảm bảo rằng những quả bom sẽ rơi xuống quân Đức hay không, hay thêm một lần nữa, cái giá phải trả lại là máu của người người dân Ý?
“Kính mừng Maria đầy ơn phúc, Đức Chúa Trời ở cùng Bà… cầu cho chúng con là kẻ có tội, khi này và trong giờ lâm tử. Amen.”
Những lời kính mừng Đức Mẹ được thốt ra từ những cái miệng khô bỏng. Đây là giờ chết của họ chăng? Không còn nghi ngờ gì, họ sẽ chẳng trụ được lâu nữa. Những chiếc máy bay ném bom đang bay ầm ù phía trên thị trấn. Khi những trái bom đầu tiên rơi xuống, tiếng than vãn của còi báo động đột nhiên ngừng bặt.
Ba tiếng đồng hồ trôi qua. Trời vẫn còn tối. Người dân Ý ở Frascati vẫn đang cố cứu những người chết và những người bị thương. Tại lối vào biệt thự Aldobrandini, những lính Đức đang đánh dấu những hố bom mà trận oanh tạc đã gây ra. Trong bóng tối, những người liên lạc đến rồi đi vội vã, tiếng ồn từ động cơ xe của họ rộ lên rồi giảm đi trong khi họ thận trọng tránh những hố bom trên đường cái.
2 giờ 30 phút ngày 22 tháng 1. Tại một boongke của sở chỉ huy Cụm Tập đoàn quân của Đức ở phía bắc Rome. Một người đàn ông đang ngủ. Một tiếng gõ cửa vang lên.
“Case Richard! Họ đã chiếm được cảng trong tình trạng nguyên vẹn.”
“Unmoglich ! Không thể thế được! Chúng chiếm được cảng khi mà lực lượng xe bọc thép và bộ binh cơ động của ta vừa mới bị quăng vào cái lò lửa của mặt trận phía Nam sao? Phải làm gì đây?”
“Case Richard! Ở Rome tiếng trống đã nổi lên rồi, ở Adriatic, ở miền Bắc nước Ý, ở Ban-kăng, ở Pháp, và cả ở nước nhà nữa. Sẩm tối ngày hôm nay ba mươi nghìn lính của ta sẽ phải đối mặt với quân xâm lược.”
“Còn bốn tiếng nữa mới đến sáng. Từ giờ đến tối còn bao nhiêu tiếng nữa hả?”.
