Có thể là chiếc vòng tay kỷ niệm âm lấy cổ tay em qua nhiều mùa mưa nắng. Chiếc vòng tay tôi phải đập vỡ vì nó không thể cựa quậy trên cổ tay em giờ đã lớn. Và em đã khóc như xa lìa một vòng ôm tình bạn suốt thời ấu thơ.

Có thể là từ vòng tay em khoanh lại trước ngực như ôm lấy trái tim trân trọng mỗi khi em cúi chào thầy cô, xin phép cha mẹ, chúc thọ ông bà. ..

Cũng có thể từ khi tôi là chú bé te tái cắp cuốn vở đi học vỡ lòng. Mẹ dặn tôi rằng, hai bìa vở như hai tay ôm lấy ruột chữ, đừng làm bong mất bìa mà rơi mất chữ nhé con. Chú bé trường làng nâng niu cuốn vở, không bao giờ dám cầm ngược sợ rơi mất chữ của thầy cô.

Từ bao giờ, để cho ta suy nghĩ về vòng ôm?

Nhà ngoại giao. Cha con. Bạn Bè. Đôi lứa. Và cả người dựng trên đường. Tại sao người ta ôm nhau? Và tại sao chiến dịch Ôm miễn phí[1] của chàng trai cô đơn xứ Úc lại lan tỏa đến vậy?

Ôm, sự cân bằng nhiệt giữa hai vật thể kề nhau? Để sẻ chia tình người nồng ấm? Ôm, để tỏ thiện chí hòa bình? Để nói rằng, đây, tay tôi không hề mang vũ khí? Nhà vật lý, nhà nghiên cứu lịch sử quân sự, nhà tâm lý… có thể cho ta nhiều lý lẽ.

Nhưng có lí lẽ nào giải thích chiều dài một vòng ôm cho chú bé bốn tuổi ôm trán cha ngồi oai vệ trên vai cha sang làng bên ăn cỗ nhà ông bà ngoại. Chiến tranh tách người cha vĩnh viễn khỏi gia đình họ, nhưng 40 năm sau chú bé vẫn đi tiếp với vòng ôm trên trán cha, bằng chiều cao lồng lộng, bằng bước đi vững chãi của người cha trong nhà, trong đời chú.

Đôi khi cái ôm giúp bạn chạm được đến điểm mà bạn không thể tự chạm. Giữa hai vai có một điểm như vậy. Ở đây, cái ôm đã bổ sung, chia sẻ khả năng hữu hạn của mỗi cá nhân con người vốn tồn tại trong cộng đồng.

Bế con là cái ôm từ phía trước. Cõng em là cái ôm từ phía sau. Bế, cõng là những cái ôm chuyển động có hướng. Nó sẽ làm giảm đi những chuyển động vô hướng của đời người sau này, bởi ai được yêu thương người đó sẽ lớn lên lành mạnh. Cảm ơn tình gia đình Việt Nam ấm áp, khi ấu thơ được bế, cõng.

Bắt tay chính là cái ôm của lòng bàn tay. Dắt tay nhau là sự tìm kiếm cái ôm của những ngón tay.

Chắp tay búp sen là cái ôm thành kính của đôi bàn tay vào không khí để minh chứng tâm thanh tịnh, hồn buông thư, lòng không sở hữu. Ngay nụ hôn cũng là cái ôm của đôi môi.

Nhiều khi ánh sáng rất buồn vì nó đi thẳng, bỏ qua góc khuất, không đến đủ các điểm. Vòng ôm thì có thể, đủ cho mọi thân phận chìm khuất. Đủ cho cả nhiều nẻo quê hương:

“Tôi dang tay ôm nước vào lòng

Sông mở nước ôm tôi vào dạ[2]

Vòng ôm còn theo ta đến tận cuối đời, khi đất và nước hoan hỉ ôm ta về với cát bụi quê nhà.

Đôi khi cái ôm giúp bạn chạm được đến điểm mà bạn không thể tự chạm. Giữa hai vai có một điểm như vậy. Ở đây, cái ôm đã bổ sung, chia sẻ khả năng hữu hạn của mỗi cá nhân con người vốn tồn tại trong cộng đồng.

[1] Chiến dịch Free Hugs do Juan Mann khởi xướng năm 2004, kêu gọi mọi người không phân biệt giới tính, tuổi tác… trao cho nhau những cái ôm thân tình, nhằm gửi gắm thông điệp yêu thương, thân thiện giữa con người với nhau.

[2] Câu trong bài “Nhớ con sông quê hương” của Tế Hanh.