Cách đây hơn mười năm, vào năm 2008 xa xăm, đi loanh quanh nhà sách tôi bắt gặp cuốn sách có nhan để Người Soviet đã chiến đấu vì điều gì của sử gia Alexander Dyukov, khi đó còn xa lạ với tôi. Tôi mua ngay và làm quen với nội dung.

Cuốn sách nói về nạn diệt chủng do Đức Quốc xã và đồng bọn của chúng thực hiện trên những vùng lãnh thổ Liên Xô bị chiếm đóng. Về những kế hoạch của Đức Quốc xã và việc thực hiện chúng, về việc sát hại những tù binh Soviet và người Do Thái, về nạn đói được hoạch định sẵn và những chiến dịch tiễu phạt, về bạo lực hằng ngày đối với thường dân. Ngay từ những trang đầu tiên – gai ốc đã nổi đầy mình. Dù từ lâu tôi chẳng còn là một cậu bé, dù tôi trưởng thành tại Liên Xô, đã biết và vẫn nhớ những chuyện tương tự từ thuở nhỏ – vậy mà vẫn rùng mình.

Trong lúc đọc sách, đột nhiên tôi nhận ra rằng vào thời chúng ta, những thảm kịch này không được kể lại. Mối quan tâm đã được chuyển hoàn toàn sang những chủ đề khác, sang việc vạch trần chính quyền Soviet, ở Nga, GULAG[1] đang được viết nhiều hơn đáng kề so với Auschwitz[2] hay các trại tập trung tù binh chiến tranh Liên Xô, tội ác của binh lính Liên Xô tại Đức cũng được nói nhiều hơn những chiến dịch tiễu phạt của Đức Quốc xã. Chúng tôi, những người thuộc thế hệ cũ, đều biết thế nào là Khatyn[3], nhưng trong hầu hết các sách giáo khoa phổ thông hiện đại, thậm chí tên ngôi làng Belarus ấy còn không được nhắc đến. Lịch sử tội ác của Đức Quốc xã, nạn diệt chủng của phát xít dường như đã bị lãng quên.

Chính vì thế mà cuốn sách của Alexander Dyukov đã tạo ra ấn tượng chấn động như vậy. Một câu chuyện khủng khiếp và tàn khốc về cuộc chiến của Đức Quốc xã nhằm thủ tiêu Liên Xô khiến độc giả không thể thờ ơ. Nó nung nấu, làm ta không yên, đồng thời thanh tẩy bộ não khỏi đủ loại rác rưởi cận lịch sử. Người nào đã đọc cuốn sách này sẽ khó lòng bị đánh lừa trước những lập luận cho rằng đường lối Stalin cũng cùng một giuộc với chủ nghĩa phát xít, rằng vào ngày kỷ niệm Chiến thắng, lẽ ra chúng ta không nên vui mừng, mà hãy nên sám hối.

Cuốn sách Người Soviet đã chiến đấu vì điều gì trả lời những câu hỏi đơn giản, song hết sức quan trọng hiện nay. Cuộc chiến đó là gì? Tại sao thậm chí sau hơn bảy thập niên, chiến thắng của nó vẫn quan trọng đối với hàng chục triệu con người?

Trong lịch sử lâu đời của nước Nga đã có nhiều cuộc chiến tranh, kết thúc bằng cả thất bại lẫn chiến thắng; nhưng hằng năm, chỉ có cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại vẫn được chúng ta tưởng nhớ hết lần này tới lần khác, cuốn sách của Alexander Dyukov sẽ giải thích lý do vì sao.

Hơn một thập niên đã trôi qua kề từ khi ấn bản lần đầu của cuốn sách được ra mắt – ấn bản & ebook – hơn 100.000 người đã đọc nó. Tôi rất vui khi công trình của Alexander Dyukov được tái bản trong loạt sách “Truy vấn tình báo” và khuyến nghị bạn nên đọc nó.

Hãy xem sách, rồi bạn sẽ hiểu rõ hơn Hitler muốn gì và chuyện gì đang diễn ra tại nước Nga hiện nay.

Dmitri Goblin Puchkov[4]

*

“Và Ernst đã kể tôi nghe. Anh đã thuật lại hết mọi chuyện biết được từ Ploch. Tôi ngồi bất động trên ghế dựa, còn Ernst bằng một giọng đều đều khe khẽ kể về những nỗi kinh hoàng vượt quá năng lực thấu hiểu của con người. Về những người bị giết như súc vật – một cách có hệ thống và đầy máu lạnh – chỉ vì mỗi lý do họ khác chủng tộc. Về những mương xói được dùng làm hố chôn xác, về toàn bộ những nơi bị biến thành những nghĩa địa khổng lồ; về những vụ giết người hàng loạt, khi cái chết của một cá nhân riêng lẻ đã mất đi ý nghĩa. Về những chiếc xe ủi, san bằng hết lớp đất này đến lớp đất khác, lèn chặt hàng đống thi thể đang phân rã. Anh kể rằng không chỉ những thuộc cấp của Heinrich Himmler, mà cả những quân nhân của các đơn vị chiến đấu đã thực hiện công việc này. Ploch nói rõ đó không phải là một sự lệch lạc quái gở so với kế hoạch. Mà đó chính là kế hoạch”.

Anita Mason

Thiên thần của Đế chế

[1] Tổng cục quản lý các trại lao động cải tạo của Liên Xô. (ND). Từ đây, các chú thích (*) là của người dịch. Các chú thích (số) của tác giả xin đọc ở phần Chú thích, từ trang 413.

[2] Konzentrationslager Auschwitz, hay KZ Auschwitz, là mạng lưới các trại tập trung và hủy diệt do Đức Quốc xã dựng lên trên vùng lãnh thổ Ba Lan bị chiếm đóng trong Thế chiến thứ hai.

[3] Khatyn là tên một ngôi làng ở nước Cộng hòa Belarus, nơi xảy ra vụ thảm sát 149 thường dân vào ngày 22/3/1943 do đội quân tiễu phạt phát xít Đức thực hiện để trả thù cho việc một số binh lính Đức bị lực lượng du kích tiêu diệt.

[4] Reich (tiếng Đức), còn gọi là Đệ tam Đế chế (Drittes Reich), là nước Đức thời kỳ 1933-1945 đặt dưới chế độ độc tài của Adolf Hitler và Đảng Quốc xã (NSDAPI. Tên gọi chính thức của quốc gia là Deutsches Reich (Đế chế Đức) từ 1933 đến 1943 và GroBdeutsches Reich (Đế chế Đại Đức) từ 1943 đến 1945.