Mặc dù đây là một quyển sách mỏng, nhưng phải nhờ nhiều sự giúp đỡ thì nó mới thành hình. Khi một người đến tuổi thất thập mới trở thành nhà văn thì ông ta cần nhiều hơn năng lực của chính mình. Ngoài sự kém cỏi về văn chương, những câu chuyện này lại còn là chuyện viễn Tây - mà như một nhà xuất bản đã nói khi trả lại bản thảo: “Những câu chuyện này toàn rừng với rú”. Chính hai đứa con tôi, Jean và John, là những người đã động viên tôi bắt đầu. Chúng muốn tôi viết lại một số câu chuyện mà tôi đã kể cho chúng nghe từ lúc còn nhỏ. Dù vậy, tôi không muốn đổ lỗi cho đám con tôi về kết quả của cuốn sách. Bất cứ người kể chuyện nào cũng thấy rằng khi cố gắng viết lại những câu chuyện đó, văn viết sẽ làm cho chúng thay đổi hoàn toàn, vì thế những câu chuyện này không hề giống bất cứ câu chuyện nào tôi đã kể cho lũ trẻ nghe. Thứ nhất là văn viết làm cho mọi câu chuyện đều lớn hơn và dài hơn; tất cả những câu chuyện này đều dài hơn cần thiết để đi đến một cái kết khi kể chuyện cho lũ trẻ nghe - đó là ru chúng ngủ. Tuy nhiên, những câu chuyện này rõ ràng lại đạt được một mục đích khác - để cho lũ trẻ biết cha mẹ chúng là loại người nào hoặc suy nghĩ hay hy vọng chúng sẽ trở thành loại người nào.

Một vấn đề khác cũng sớm phát sinh sau khi một người kiếm được đủ sự hỗ trợ để bắt tay vào viết khi đã về hưu. Nó nảy sinh từ thực tế là lúc đó ông ta chỉ có thể bắt đầu mà không cho ai biết về dự án của mình. Ông ta quá bí mật về chuyện đó, đến nỗi ngay cả con cái cũng không biết ông ta đã nghe theo lời khuyên của chúng. Nhưng việc giấu giếm làm ông ta nghi ngờ chính những hành động của mình, và do đó chẳng bao lâu, ông ta cần sự chấp nhận của công chúng. Chính vào thời điểm này, tôi đã mang món nợ thứ hai.

Tôi vừa hoàn thành truyện đầu tiên và đang tự hỏi nghe nó thế nào và liệu tôi có nên tiếp tục không thì cô thư ký của câu lạc bộ học thuật mà tôi tham gia gọi điện đến và bảo tôi rằng đã đến lượt tôi nộp bài viết vào buổi họp mặt hàng tháng sắp tới. Các thành viên câu lạc bộ tự gọi mình là Những Nhà Tư tưởng. Ban đầu, các thành viên đều là những nhà sinh học, nhưng để theo kịp những thay đổi về văn hóa gần đó, câu lạc bộ đã thu nạp những nhà khoa học xã hội và nhân văn. Nhìn chung, cuộc thử nghiệm tỏ ra thành công, vì không thấy có khác biệt về tửu lượng giữa các tầng lớp xã hội khác nhau khi họ uống rượu trước và trong bữa tối, cũng như khi phát biểu về học thuật và khoa học sau đó.

Bất chợt, tôi nhìn ra cơ hội thoát khỏi nỗi sợ bị tách biệt trong sáng tác. Tôi nói với cô thư ký: “Tôi vừa viết xong một bài mà tôi sẽ rất hân hạnh được đọc cho mọi người nghe”. Truyện đầu tiên tôi viết là một truyện ngắn dựa trên vài mùa hè làm việc ở các trại khai thác gỗ. Cô thư ký trả lời: “Tốt quá. Ông đã nghĩ ra tên cho nó chưa? Ông biết là tôi phải thông báo tên bài cùng với tên diễn giả trong thư mời”. Vậy là trong suốt quá trình sáng tác truyện này, ít nhất tôi có một khoảnh khắc xuất thần, bởi vì sau một thoáng, tôi đã trả lời: “Trong thư mời, ở chỗ ‘tựa đề’ cô hãy ghi: ‘Đốn gỗ và dắt gái’ và ở chỗ ‘diễn giả’ thì ghi: ‘Norman Maclean, chuyên gia nổi tiếng’”.

Cuối cùng, tôi có thể nghe tiếng thở trên điện thoại; để giúp người bên kia đầu dây tỉnh lại, tôi nói thêm: “Đó là một tác phẩm uyên thâm - như các học giả thường nói - là một đóng góp thật sự cho tri thức”. Sau này, cô thư ký cho tôi biết là số người dự đông kỷ lục. Tuy nhiên, tôi vẫn còn chút nghi ngờ là sự đón nhận này của các học giả là do câu chuyện hay do cái tên?

Tuy nhiên, tôi được mời đọc sách lại vào mùa xuân tiếp theo, khi các Nhà Tư tưởng tổ chức sự kiện mà họ gọi là “buổi họp mặt hai giới” với sự tham gia của các bà vợ. Vào thời điểm này, tôi đã gần hoàn thành truyện “Kiểm lâm Hoa Kỳ 1919”. Theo tinh thần của dịp này, tôi đọc cho họ nghe phần có một người phụ nữ trong đó, mặc dù vô tình cô ta là một gái điếm. Nhân vật này và tôi được những bà vợ của các thành viên đón nhận nhiệt thành đến nỗi tôi chẳng cần thêm bất cứ sự ủng hộ về đạo đức nào, cho đến khi tôi gần như hoàn thành cuốn sách. Khi đã ở tuổi hưu, việc bạn được công nhận cũng sẽ muộn mằn, nên việc có một cuốn sách được in - sau cùng cũng được in - là một bước quan trọng trong hoạt động sáng tác. Trừ phi bạn vẫn còn những người bạn vào cuối đời, nếu không, sự công nhận này có thể đến quá trễ. Để làm cho một câu chuyện rất dài trở nên ngắn đi, tôi đã nhờ vả những Nhà Tư tưởng, chỉ trong trường hợp này, tôi đã nhờ các thành viên viết đủ số sách khi họ còn trẻ để nhận ra rằng không nên để tôi lang thang một mình và không được bảo vệ vào giây phút này của cuộc đời. Tôi đặc biệt cảm ơn David Bevington, Wayne Booth, John Cawelti, Tiến sĩ Jarl Dyrud, Gwin Kolb, Kenneth Northcott, và Edward Rosenheim. Tôi chắc chắn rằng nếu không có họ, truyện của tôi bây giờ sẽ là những câu chuyện thiếu nhi chép tay, quá dài, không thể kể cho thiếu nhi.

Nhà xuất bản Đại học Chicago tự hào về truyền thống không bao giờ cho phép các tác giả cảm ơn cá nhân các nhân viên. Tôi tôn trọng truyền thống này, nhưng một số thành viên của Nhà xuất bản hẳn phải thích những câu chuyện này đủ để xin được giấy phép xuất bản một tác phẩm văn học lần đầu tiên trong lịch sử lâu đời của nó. Tôi sẽ là người vô cảm nếu không xem điều này như một vinh dự. Có lẽ tôi có thể tìm thấy những cách khác để cho họ biết, nếu tôi phải dùng một cụm từ miền Tây cổ, rằng tôi biết ơn họ mãi mãi.

Tôi còn mang một món nợ khác ngay sau khi Nhà xuất bản Đại học Chicago và Ban biên tập đồng ý xuất bản cuốn sách văn học đầu tiên. Cơ bản thì đó vẫn là cuốn sách văn học, nhưng đa số các truyện thiếu nhi có một mục đích thứ hai khá dễ thấy là tính giáo dục và những truyện này cũng không phải là ngoại lệ. Hơn người lớn rất nhiều, trẻ em muốn biết thế giới đã từng như thế nào trước khi chúng được sinh ra, đặc biệt là ở những phần của thế giới mà cha mẹ chúng đã từng sống, nhưng giờ đây có vẻ kỳ lạ hay thậm chí đã biến mất. Vì thế từ rất lâu, tôi đã tạo được một thói quen là đưa vào truyện những bức tranh mô tả những việc người và ngựa đã làm ở phần phía Tây của thế giới, nơi những con đường chính vốn lại là những lối mòn của thú rừng. Hơn nữa, một điều luôn quan trọng đối với tôi là dắt các con vào rừng thật, chứ không phải rừng trong câu chuyện “Cô bé quàng khăn đỏ” - tôi luôn tự hỏi hiện thực kỳ lạ biết bao. Vì thế, một cơ hội sáng tác đã đến khi suy nghĩ của tôi tiến đến một bước ngoặt kinh điển mang tính quyết định, và tôi nhớ rằng Socrates đã nói: nếu bạn vẽ một cái bàn, bạn phải hỏi các thợ mộc lành nghề để biết mình vẽ có ra cái thần không. Những người dưới đây là các chuyên gia quan trọng mà tôi đã nhờ nhận xét để xem mình đã vẽ thế nào về vùng đất yêu dấu của mình, về chuyện câu cá mồi giả, những trại khai thác gỗ và lực lượng Kiểm lâm mà tôi đã phục vụ hồi còn trẻ.

Tôi nợ Jean và John Baucus về những ý kiến tinh tế và thạo nghề khi đọc Nơi dòng sông chảy qua. Hai người là chủ của trại nuôi cừu khổng lồ Sieben, trải rộng từ thung lũng Helena sang nhánh sông Wolf Creek đến tận sông Blackfoot Lớn, một vùng đất hình tam giác chứa đựng phần nhiều cuộc đời tôi và một số câu chuyện của tôi. Để hỏi ý kiến chuyên gia đối với câu chuyện về Bitterroot và thời gian phục vụ trong lực lượng Kiểm lâm, tôi nhờ W. R. (Bud) Moore, cục trưởng Cứu hỏa và Phi vụ của Kiểm lâm Hoa Kỳ. Là một nhân viên kiểm lâm, ông đã trở thành huyền thoại ở vùng đất núi non của chúng tôi và được trao tặng các bằng tiến sĩ danh dự, mặc dù ông chưa học quá cấp một. Khi còn ở tuổi thiếu niên, ông đã trải qua các mùa đông đặt bẫy thú xuyên qua Phân tuyến Bitterroot, là nơi tôi bắt đầu làm cho lực lượng Kiểm lâm. Giờ đây, ông đã về hưu nhưng vẫn bận rộn với việc viết lách, dạy học và nghiên cứu. Vào mùa đông, ông bỏ ra mỗi tuần hai ngày để đi đặt bẫy từ Rock Creek, xuyên qua dãy Sapphire, đến thung lũng Bitterroot. Tôi không khuyên các độc giả trẻ của tôi cố gắng trượt tuyết theo ông xuyên qua vùng đất kinh khủng này.

Tôi cũng nợ ba nữ chuyên gia của lực lượng Kiểm lâm vì đã giúp đỡ khi tôi đang viết những truyện này - Beverly Ayers, chuyên viên lưu trữ ảnh; và Sara Heath cùng Joyce Hayley, các kỹ thuật viên bản đồ. Họ chắc chắn là những người xuất sắc nhất và có thêm một biệt tài là luôn biết tôi đang tìm tư liệu gì, ngay cả khi tôi không nhờ vả.

Tôi chuyển câu chuyện về em trai tôi và môn câu cá mồi giả sang George Croonenberghs, người đã bện mồi giả cho tôi và em tôi cách đây hơn bốn mươi năm; và David Roberts, người đã sống đời để câu cá, săn bắn và viết về các thú vui này ba hay bốn lần một tuần. Họ là hai người câu cá mồi giả giỏi nhất mà tôi từng biết. Họ cũng giúp tôi nhớ đến một thời kỳ khác và trật tự khác. Họ và tôi nợ cha tôi về tình yêu đối với môn câu cá mồi giả - George Croonenberghs đã được ông dạy những bài học đầu tiên về bện mồi giả, còn David Roberts thỉnh thoảng vẫn viết một mục về ông trên báo. Tôi cũng vậy, tất cả các câu chuyện của tôi có thể được xem như món nợ của tôi với ông.

Có lẽ bạn sẽ đặt câu hỏi tại sao tôi cần nhờ vị chuyên gia giỏi về người da đỏ Cheyenne, Cha Peter Powell, đọc lại các truyện của tôi khi chỉ có một người da đỏ Cheyenne xuất hiện trong truyện, và cô ấy cũng không phải là người da đỏ thuần chủng nữa. Tôi cần con người tốt bụng và tuyệt vời này vì những cảm hứng ban sơ nhất của ông - để ông chắc chắn với tôi rằng vẫn có những khoảnh khắc trong ký ức của tôi giao tiếp với cuộc đời của những linh hồn.

Cuối cùng, tôi hầu như không đưa in bất cứ tác phẩm nào chưa nhận được ý kiến phê bình (cô gọi là “gợi ý”) của Marie Borroff, người phụ nữ đầu tiên trở thành giáo sư chính về ngôn ngữ Anh tại Đại học Yale. Nếu các bạn cho rằng tôi làm mất thời gian của một quý bà khi nhờ bà đọc các câu chuyện về trại khai thác gỗ và Kiểm lâm cách đây nửa thế kỷ, có lẽ tôi sẽ phải kể cho bạn nghe những điều bà khuyên tôi. Tuy nhiên, trước khi đưa ra ví dụ, có lẽ tôi nên nói thêm rằng bà cũng là một nhà thơ. Khi nói về truyện đầu tay của tôi (về đốn gỗ), bà đã bảo tôi đang quá tập trung vào việc kể chuyện nên không có thời gian để trở thành nhà thơ và thể hiện một chút về tình yêu của tôi đối với vùng đất khi nó được nhắc đến. Giờ đây, hãy so sánh hai truyện dài được viết sau khi bà nói với tôi điều này với truyện ngắn đầu tay của tôi, bạn sẽ để ý thấy tôi đã lắng nghe quý bà ở Yale cẩn thận như thế nào.

Nói tóm lại, đây là một tuyển tập truyện miền Tây viết về rừng dành cho trẻ em, các chuyên gia, học giả, phu nhân học giả, và các học giả là nhà thơ. Tôi hy vọng có những người khác không ngại đọc về rừng rú.