Khi Trương Việt tỉnh lại lần nữa, chàng bị đánh thức bởi một hồi tiếng ồn ào.
"Trương phu nhân, phụng mệnh quan trên, mỗ gia đặc biệt tới hiểu dụ quý phủ: Thuế sô cảo năm nay của quý phủ nên nộp rồi đấy!" Một giọng nam khàn khàn the thé chói tai truyền vào màng nhĩ Trương Việt: "Nếu quá hạn không nộp, làm lỡ việc lớn của bề trên, phu nhân e là không gánh nổi tội này đâu!"
Chẳng hiểu vì sao, vừa nghe thấy giọng nói này, trong lòng Trương Việt liền dâng lên nỗi phiền muộn khôn cùng, thậm chí có một cớ sự thôi thúc muốn giết người.
"Đã rõ..." Một giọng nữ thoáng vẻ mệt mỏi khẽ khàng đáp: "Làm phiền Tần công trở về bẩm báo lại với hữu ty: Khẩn xin chư vị minh công nới lỏng thêm mấy ngày, cho chúng tôi chút thời gian để thu xếp sô cảo..."
"Là tẩu tẩu..." Nghe thấy giọng nữ này, trong lòng Trương Việt ngập tràn áy náy.
Đây là tình cảm và ký ức mà Trương Nghị lưu lại cho chàng.
Trong ký ức của Trương Nghị, từ sau khi người huynh trưởng quá cố lâm bệnh qua đời, gia đình này đều dựa vào một tay tẩu tẩu chèo chống.
Hai năm nay, tẩu tẩu vừa làm chị, vừa làm mẹ, vất vả nhọc nhằn lo toan mọi việc lớn nhỏ trong ngoài.
Mỗi ngày trời còn chưa sáng, tẩu tẩu đã thức dậy bận rộn trong bếp; đến tận nửa đêm, đèn dầu trong phòng nàng vẫn chưa tắt, đó là khi nàng đang thức trắng đêm may vá quần áo hoặc dệt tơ.
Vốn dĩ Trương Nghị từng mơ mộng, nếu có thể nhận được sự thưởng thức, cất nhắc của quý nhân, sau khi phú quý ắt phải báo đáp thật tốt.
Thế nhưng, biến cố ở Trường Dương cung đã khiến ước nguyện này của y vĩnh viễn chỉ là ước nguyện.
"Chuyện này... Phu nhân, đây là lệnh của Huyện tôn, mỗ gia cũng chẳng còn cách nào khác..." Gã đàn ông dường như có chút bất đắc dĩ nói.
"Đây... e là đợt chèn ép đầu tiên..." Trương Việt thầm thở dài trong lòng.
"Đương nhiên, cũng có thể là kẻ này đã nghe được phong thanh điều gì, nên mới chạy tới... giậu đổ bìm leo..."
Chẳng cần phải nghĩ ngợi nhiều, lòng Trương Việt đã sáng tỏ như gương soi.
Chiếu theo quy định của "Điền luật", thuế ruộng đất chia làm điền thuế, sô phú, cảo phú.
Từ bậc khanh trở xuống, hằng năm cứ đến tháng mười đều theo diện tích đất đai mà tiến hành trưng thu.
Trong đó, mức thu của điền thuế là "tam thập thuế nhất", tức ba mươi phần lấy một.
Còn việc nộp sô cảo thì tính theo diện tích ruộng đất.
Thông thường, mỗi khoảnh đất (bất kể là đồi gò hay đất có nước tưới) đều phải nộp một thạch cỏ khô và một thạch rơm rạ.
Nhưng đó chỉ là phần nộp cho triều đình.
Cũng giống như các vùng nông thôn thuở trước, chi tiêu và phí dụng của chính quyền cơ sở thời Hán cũng đều bổ đầu vào gánh nặng của bách tính.
Tương tự như các khoản công ích, điều tiết địa phương.
Chiếu theo luật pháp quy định, mỗi khoảnh đất phải nộp thêm hai thạch cỏ khô, ba thạch rơm rạ.
Trong luật gọi đó là sô phú và cảo phú.
Sau khi trừ đi phần sô cảo đã nộp vào đợt tháng mười hằng năm, mỗi khoảnh đất vẫn phải gánh thêm một thạch cỏ khô và hai thạch rơm rạ.
Cái gọi là "sô cảo", thực chất chỉ là cỏ khô và rơm rạ.
Vào thời phong kiến, đây là quân nhu thiết yếu cho kỵ binh tác chiến, tựa như dầu mỏ ngày sau, thuộc về tài nguyên chiến lược của quốc gia, là vật phẩm không thể thiếu để quân đội tiến hành các hoạt động quân sự.
Có điều, trên thực tế, đợt duy nhất thực sự bắt buộc phải nộp sô cảo chỉ có lần tháng mười hằng năm.
Số còn lại, bách tính có thể chọn nộp tiền hoặc dùng các loại vật tư khác để thay thế.
Tuy nhiên, điều thực sự đáng sợ không phải ở chỗ này, mà là luật pháp quy định: chính quyền cấp huyện ở địa phương có thể tùy ý chọn bất kỳ thời điểm nào trong năm để trưng thu phần sô cảo này, nhằm làm kinh phí công vụ hoặc dùng để tu sửa nha môn, thành trì, đường sá.
Nghĩ bằng đầu ngón chân cũng biết, quan lại địa phương ắt sẽ cấu kết với bọn hào cường, lợi dụng quy định này để ức hiếp, vơ vét của dân.
Hằng năm sau mùa gặt mùa thu, quan lại địa phương chắc chắn sẽ không trưng thu sô cảo. Từ đó bức bách nông dân buộc phải bán rẻ số cỏ khô và rơm rạ mà bản thân đã cực khổ thu hoạch; để rồi đợi đến mùa đông hoặc lúc cày cấy vụ xuân, khi giá sô cảo tăng vọt, bọn lại dịch đòi mạng liền kéo tới!
Không chỉ dừng lại ở đó, quan lại địa phương và lũ cường hào còn có cả một chuỗi thủ đoạn liên hoàn phối hợp chặt chẽ.
Mục đích là để dồn ép nông dân đến bước đường cùng, buộc phải đi vay nợ lãi nặng.
Nợ lãi nặng là thứ hễ dính vào thì về cơ bản cả gia đình sẽ tan nát hoàn toàn.
Bởi thế, từng có bậc văn nhân đầy lòng ưu tư mà than rằng: Nông phu phụ tử, bộc lộ trung dã, bất tị hàn thử, nhưỡng thảo ba thổ, thủ túc phiến chi, dĩ phụng cốc tô, hựu xuất cảo sô, hương bộ tư cầu, bất khả thắng số. "Hán thư - Cống Vũ truyện"
Thế nhưng...
Đó là mánh khóe ở Quan Đông, hoặc chí ít cũng là những nơi thuộc quyền cai quản của Kinh Triệu Doãn, Tả Phùng Dực, Hữu Phù Phong mới có trò này.
Tình hình ở Nam Lăng thì lại đặc biệt.
Mấy chục năm qua, chưa từng nghe nói có kẻ không có mắt nào dám bày trò ấy tại huyện Nam Lăng.
"Ngươi nhảy ra như vậy, không sợ đâm phải tổ ong vò vẽ, gánh hậu quả không nổi hay sao?" Trương Việt thầm thở dài một tiếng, cảm thấy có chút buồn cười trước sự ngu xuẩn của gã đàn ông kia.
Người đời sau chỉ cần có chút kiến thức lịch sử đều biết, vùng Quan Trung thời Tây Hán có một cơ cấu gọi là Tam Phụ.
Kinh Triệu Doãn, Tả Phùng Dực, Hữu Phù Phong.
Ấn tượng đầu tiên của phần lớn mọi người cũng đều cho rằng, toàn bộ đất Quan Trung đều nằm trong phạm vi quản hạt của nha môn Tam Phụ này.
Thế nhưng, Trương Việt vốn mang ký ức của Trương Nghị lại biết rõ sự thật không phải như vậy.
Kể từ khi Lưu Bang định đô ở Trường An, Quan Trung đã luôn có những vùng đất không chịu sự quản hạt của các cơ cấu quan liêu thông thường.
Dù là Nội Sử thời trước, hay Tả Hữu Nội Sử, Tam Phụ đại thần về sau, cũng chưa từng có thực quyền cai quản cụ thể đối với huyện Nam Lăng.
Bởi lẽ, huyện Nam Lăng là lăng ấp huyện.
Nơi đây do Thái Thường trực tiếp thống lĩnh, cùng với Trường Lăng của Cao Đế, An Lăng của Huệ Đế, Bá Lăng của Thái Tông, Dương Lăng của Tiên Đế, Mậu Lăng của Đương kim Hoàng thượng; ngay từ khi được thiết lập, những nơi này đã không phải là chốn để các quan văn có thể tùy tiện nhúng tay vào.
Tại các vùng này, ngay cả luật pháp, chế độ lẫn quy củ đều có điểm dị biệt so với các nơi khác.
Bởi vì mục đích tồn tại duy nhất của toàn bộ các lăng ấp huyện chỉ là: phụng thờ và bảo vệ lăng tẩm, thần miếu của liệt tổ liệt tông họ Lưu.
Về cơ bản, lăng ấp huyện thời Hán tương tự như các khu hành chính đặc biệt ở đời sau.
Trong địa hạt của lăng ấp huyện, Thái Thường sẽ luôn luôn để mắt theo dõi.
Chỉ cần có chút gió thổi cỏ lay, Thái Thường sẽ lập tức thân hành tới thị sát.
Bởi lẽ, việc này liên quan trực tiếp đến chiếc mũ cánh chuồn, thậm chí là tính mạng của bản thân Thái Thường!
Từ khi nhà Hán lập quốc đến nay, số lượng Thái Thường Khanh vì lăng ấp xảy ra sự cố mà mất chức bãi quan, thậm chí phải tự sát tạ tội, đếm hết mười ngón tay cũng không xuể.
Sau khi Đương kim Hoàng thượng đăng cơ, thái độ đối với tổ tông lại càng thêm cung kính, nghiêm cẩn.
Áp lực đè lên vai các vị Thái Thường Khanh lại càng tăng gấp bội.
Mười mấy năm trước, ngay tại một nơi cách huyện Nam Lăng không xa, đương kim Thái Thường Phân Dương Hầu Cận Thạch khi ấy chỉ vì quên không kịp thời tu sửa cầu đường nơi đó mà bị đàn hặc bãi miễn, đến cả tước Hầu cũng bị tước đoạt.
Nhưng Cận Thạch vẫn còn là kẻ may mắn.
Ít nhất ông ta còn giữ được mạng sống!
Còn những người khác thì không có được sự may mắn ấy.
Kể từ niên hiệu Kiến Nguyên đến nay, số người chết ngay trên chức vị Thái Thường Khanh đã có đến mấy người.
Thậm chí còn có hai vị Thừa tướng, một vị Ngự Sử Đại Phu vì trực tiếp hoặc gián tiếp dính líu đến chuyện của Thái Thường mà phải vong mạng!
Người huynh trưởng Lý Thái của danh tướng Phi tướng quân Lý Quảng, cùng với vị Khốc lại lừng lẫy Trương Thang đều là những nạn nhân trong số đó.
Bởi vậy, tại các lăng ấp huyện, thái độ của quan phủ xưa nay luôn là lấy việc giữ gìn ổn định làm trọng.
Bất kỳ điều gì có thể làm gay gắt thêm mâu thuẫn, họ tuyệt đối sẽ không làm.
Bất kỳ chuyện gì có thể chọc giận bách tính, họ lại càng đánh chết cũng chẳng dám đụng vào.
Nguyên do vô cùng đơn giản, vạn nhất chọc giận người ta, người ta liều mạng một phen mà làm náo loạn lên.
Đến khi Thiên tử nổi cơn lôi đình, gậy gộc giáng xuống thì nào ai thèm đoái hoài xem xuất phát điểm của ngươi là gì?
Đương kim Thiên tử, bình sinh điều không sợ nhất chính là giết người!
Thế nên, mấy chục năm qua, lớn nhỏ quan lại trong huyện Nam Lăng dù việc giở trò mờ ám, thậm chí ăn chặn bóc lột xưa nay vẫn luôn tồn tại.
Thế nhưng, vào lúc giao mùa xuân hạ, tiết trời giáp hạt này, việc dám chạy tới tận cửa tống tiền, thậm chí uy hiếp, bức bách người ta thì tuyệt nhiên chẳng có kẻ nào to gan dám làm.
Vạn nhất gây ra biến loạn thì biết xoay xở làm sao?
Bởi vậy, bách tính ở các khu vực lăng ấp nhìn chung có cuộc sống dễ thở hơn bách tính ở các huyện không phải lăng ấp.
Nói là tốt đẹp nhường nào thì không dám chắc, nhưng chí ít phần bóc lột và bổ bán phụ thu cũng ít hơn rất nhiều.
Chỉ là... Trương Việt vẫn có đôi phần lo lắng.
Thủ đoạn và mánh khóe của kẻ này nói ra thì chẳng cao minh cho lắm.
Nhưng...
"Chỉ mong tẩu tẩu có thể nhìn thấu..." Trương Việt thầm cầu nguyện trong lòng.
Chàng biết tẩu tẩu của mình chưa từng đi học, từ năm mười bốn tuổi gả vào Trương gia đến nay, ngay cả hương Trường Thủy cũng chưa từng bước chân ra khỏi.
Thế giới lớn nhất mà nàng từng thấy chẳng qua cũng chỉ gói gọn trong mười dặm tám đình của hương Trường Thủy này mà thôi.
Đừng nói đến điển chế nhà Hán, việc làm rõ xem ở hương Trường Thủy rốt cuộc ai là kẻ lớn nhất đối với nàng cũng đã có phần khó khăn rồi.
Nếu để kẻ này dễ dàng thăm dò được nội tình của Trương gia, thậm chí tống tiền trót lọt.
Vậy thì...
Chẳng còn nghi ngờ gì nữa, Trương gia sẽ biến thành một miếng mồi béo bở thu hút đủ loài lang sói kền kền.
Kể từ nay về sau, đủ thứ làm khó cùng chèn ép, thậm chí là công kích sẽ ùn ùn kéo tới.
Bọn chúng sẽ nuốt trọn từ trên xuống dưới Trương gia không chừa một mảnh xương!
Lại nghe thấy tiếng của tẩu tẩu cất lên: "Hóa ra là vậy... Tiểu phụ nhân cũng chẳng dám làm khó minh công..."
Nghe đến đây, trái tim Trương Việt đã chìm sâu xuống đáy vực.
Nếu tẩu tẩu bị kẻ này tống tiền thành công, cắn răng bỏ giá cao ra mua sô cảo.
Chỉ cần tin tức này truyền ra ngoài, toàn bộ sai dịch hào thân của huyện Nam Lăng chắc chắn sẽ rục rịch nổi lòng tham.
Một điền chủ nhu nhược yếu đuối, không biết bảo vệ và gìn giữ lợi ích của bản thân?
Đây rõ ràng là một tảng thịt béo đã đặt sẵn trên thớt!
Huống chi, trong nhà điền chủ này còn có một kẻ trẻ tuổi ngông cuồng đắc tội với quý nhân đương triều cùng các Nho sinh nắm giữ triều chính.
Chắc chắn sẽ chẳng có ai đứng ra làm chủ cho gia đình này.
Vậy thì còn chờ đợi gì nữa?
Chia nhau mà xâu xé thôi!
"Chỉ là..." Ngay lúc Trương Việt gần như tuyệt vọng, giọng của tẩu tẩu lại đột nhiên cao hơn một tông: "Khẩn xin minh công cho phép tiểu phụ nhân sai người tới báo một tiếng với nha môn Trường Thủy Hiệu úy..."
Nghe đến câu này, tâm trạng của Trương Việt liền quay ngoắt một trăm tám mươi độ, rốt cuộc cũng có thể trút được gánh nặng trong lòng.
Bởi vì...
Trường Thủy Hiệu úy chính là chiếc dù che chở của Trương gia.
Năm đó, thân phụ của Trương Nghị từng làm việc tại nha môn Trường Thủy Hiệu úy, tuy chỉ là một chức văn thư, nhưng... lại có giao tình khá tốt với đông đảo quan lại trong Trường Thủy Hiệu úy.
Khi phụ thân của Trương Nghị qua đời, Trương Nghị tuy còn nhỏ tuổi nhưng vẫn nhớ rõ, lúc bấy giờ vị Trường Thủy Hiệu úy đương nhiệm là Nhậm An từng sai người tới phúng điếu, an ủi.
Đến khi huynh trưởng của Trương Nghị tạ thế, vị Trường Thủy Hiệu úy khi ấy là Công Tôn Di cũng sai gia thần tới phúng viếng, lại còn vãng thuế hoàng kim hai cân (thời Hán việc đi ăn cỗ có phong bao tiền mừng hay phúng viếng gọi là vãng thuế, Sử ký có ghi chép lại).
Chuyện này, khắp cả hương Trường Thủy ai ai cũng rõ.
Chính nhờ thể diện của hai đời Trường Thủy Hiệu úy liên tiếp, Trương gia mới có thể đứng vững trong một xã hội cá lớn nuốt cá bé như thế này. Trương Nghị, một kẻ bồng bột xốc nổi, mới có thể bái vào môn hạ của ẩn sĩ Ly Sơn là Hoàng Khôi — bằng không, người của phái Hoàng Lão dẫu có sa cơ lỡ vận đến đâu cũng quyết không thu nhận một đệ tử xuất thân hàn môn vào cửa.
Tuy nói rằng, thực chất Trương Nghị cũng chẳng rõ phụ thân mình rốt cuộc có giao tình sâu đậm dường nào với những nhân vật lớn ở nha môn Trường Thủy Hiệu úy, liệu những người này có đáng tin cậy hay không?
Thế nhưng, ít nhất khi có tấm biển hiệu này làm lá chắn, lũ mèo mả gà đồng tầm thường cũng chẳng dám bức bách quá đáng.
Trường Thủy Hiệu úy, đó chính là đại viên bổng lộc hai nghìn thạch.
Lại còn là cánh tay đắc lực, là tâm can bảo bối của Đương kim Thiên tử.
Trong các cuộc chiến tranh đối ngoại trước nay, Trường Thủy Hiệu úy luôn là đội quân tinh nhuệ xung phong đi đầu!
Tuy rằng hai vị Trường Thủy Hiệu úy từng phái người tới phúng điếu kia nay đều đã rời chức, nhưng họ nào có hưu quan trí sĩ, lại càng không hề bị gạt ra rìa quyền lực.
Nhậm An hiện nay đã thăng chức lên làm Hộ quân sứ Bắc Quân.
Còn về Công Tôn Di, dân gian đồn rằng ông sắp tiếp nhận chức vụ Đình Úy Khanh của Hàn Thường sắp sửa trí sĩ, bước lên nắm giữ đại quyền tư pháp của nhà Hán!
Tuy nói rất có thể hai vị đầu sỏ kia khi ấy chỉ làm ra vẻ bề ngoài, thậm chí trên thực tế có khi chẳng nhớ nổi Trương phụ là ai.
Chẳng qua là nghe nói người từng làm đồng liêu với mình gặp chuyện chẳng lành, liền thuận tay sai hạ nhân sang làm chút lễ nghĩa mà thôi.
Thế nhưng, nào ai dám đoan chắc rằng hai vị ấy thực sự chẳng có nửa phần ân tình với Trương gia?
Phải biết rằng, đại doanh của Trường Thủy Hiệu úy nằm ngay ở hạ lưu sông Trường Thủy.
Vạn nhất Trương gia thực sự có chút tình nghĩa hương hỏa gì đó với Trường Thủy Hiệu úy, kỵ binh xuất phát từ Trường Thủy đại doanh chỉ mất chưa đầy nửa canh giờ là có thể phóng ngựa chém tới huyện thành huyện Nam Lăng.
Mà kỵ binh Trường Thủy cơ bản đều là người Ô Hoàn nghĩa tòng, thậm chí cha anh của họ năm xưa còn từng theo chân Đại tư mã Quán Quân Hầu Hoắc Khứ Bệnh đánh xuyên suốt cả Hung Nô, phong lang cư tư sơn.
Đám người này ngang ngược, chẳng nói lý lẽ gì hết!
Chọc giận bọn họ rồi thì ai thèm quan tâm ngươi là ai, cứ đánh cho một trận rồi hẵng tính!
Quả nhiên, vừa nghe thấy danh đầu "nha môn Trường Thủy Hiệu úy", gã đàn ông kia lập tức cụt hứng, vội vã đáp: "Không dám... Không dám..."
Sau đó, gã như tìm lời chữa ngượng mà hỏi: "Tại hạ nghe nói tiểu lang quân quý phủ mấy hôm trước vô tình nhiễm phong hàn, chẳng hay nay đã đỡ hơn chưa?"
"Đa tạ minh công nhớ đến, thúc thúc nhà tôi nay đã khỏe nhiều rồi..." Tẩu tẩu thản nhiên đáp: "Có lẽ đợi đến tháng bảy, hoặc giả có thể tới đại doanh Trường Thủy Hiệu úy làm chân văn thư..."
"Lang quân quý phủ đúng là người lành tự có trời giúp..." Có lẽ có phần không nắm chắc thực hư, gã kia cười xòa nói: "Còn về chuyện sô cảo... Huyện đạo giục cũng không quá gấp gáp, đều là người cùng làng cùng xóm, mỗ gia thân là Tường phu, phàm giúp được ắt sẽ giúp, xin phu nhân cứ yên tâm, an lòng chăm sóc tiểu lang quân..."
"Kẻ gió chiều nào theo chiều ấy..." Trương Việt nghe đến đây thì thầm lắc đầu trong bụng.
Ở đời sau, những kẻ tiểu nhân bực này nhan nhản khắp các cơ quan công quyền, hễ thấy có lợi là đu dây leo lên, đã cắn được là quyết không nhả miệng.
Bọn chúng chẳng khác nào rắn độc và sài lang.
Đích thị là những kẻ cơ hội và ăn xác thối điển hình.
Hiện thời trông có vẻ như đã dọa lui được gã.
Nhưng trên thực tế, đây mới chỉ là khởi đầu, kẻ này chẳng qua cũng chỉ là một quân tốt thí thò đầu ra dò đường mà thôi.
Một khi bọn chúng đã nắm rõ được hư thực của Trương gia, hoặc tìm được chỗ dựa vững chắc hơn, thì từng bầy sài lang sẽ lũ lượt ùa lên, xé xác Trương Việt cùng cả Trương gia ra thành từng mảnh vụn!
Trương Việt hiểu rằng bản thân cần phải tranh thủ thời gian để nghĩ ra đối sách.
Bằng không, e là mình vừa mới xuyên không tới nơi đã phải bỏ mạng rồi.
