Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

7 giờ sáng 5-1-1981 tiếng loa vang lên thông báo gọi tên ba gia đình xuống tập trung ở sân trại, trong đó có gia đình Thùy. Được báo trước, nên mọi người đã có mặt sẵn sàng hành lý, đồ đạc đưa lên xe, người lớn và trẻ em, mười ba người lần lượt bước lên chiếc xe van to. Cô Ann lên sau cùng gọi tên từng gia đình, kiểm tra trước khi xe chuyển bánh.

7.30 xe từ từ lăn bánh, người trên xe nhìn người đưa tiễn dưới sân lần cuối, nơi mình đã sống và rời xa từ hôm nay, không biết khi nào có dịp trở lại, ai cũng xao xuyến, bùi ngùi nghe những lời nhắn nhủ:

- Đến nơi may mắn nhé!

- Chúc mọi sự tốt lành! Nhớ viết thư về cho chúng tôi…

Nhóm người tiễn đưa gọi, vẫy tay chào tạm biệt.

Quang cảnh đón người mới đến, tiễn người cũ đi định cư diễn ra hàng tuần ở trại.

Gia đình Minh - Hùng, vợ chồng Thiện - Mai đi từ tháng trước. Thùy nhìn những người đứng dưới sân không thân quen, cũng không xa lạ, nhìn khu nhà bốn tầng sống sinh hoạt trong mười một tháng với tâm trạng buồn, vui xen lẫn. Tạm biệt nơi ở đầu tiên, tạm biệt trại Thorney Island!

Xe chạy qua nhiều đường làng nhỏ, rẽ ra con đường cao tốc, hướng phía London. Trên xe không ai nói chuyện, tất cả im lặng, như đang chìm trong suy nghĩ. Đám trẻ phá vỡ không khí trầm tĩnh trước tiên, lúc đầu lên xe chúng liếc nhìn nhau như thăm dò, sau đó tiếng nói, cười bắt đầu. Tuổi thơ hồn nhiên, trong trắng đưa chúng đến gần nhau thật nhanh, ra định cư cùng nhau, đến cùng một địa điểm, chắc sẽ học chung một trường - Thùy nghĩ, khi nhìn bẩy đứa trẻ cười, nói chuyện ríu rít suốt dọc đường.

Đoàn người trên xe như biết được tình hình, do người đi định cư trước truyền kinh nghiệm, gia đình nào cũng chuẩn bị thức ăn đem theo: cơm, bánh mỳ. Người đi hôm nay được nhà bếp cho ăn bữa sáng sớm hơn, nên không thấy đói. Trên đường đi, xe dừng lại ở trạm nghỉ bốn mươi phút cho mọi người đi vệ sinh. Hơn ba giờ sau, xe đi về phía Đông London, cô Ann cầm loa thông báo:

- Mười phút nữa chúng ta sẽ tới nơi ở mới của ba gia đình. Ở đó có người đón tiếp, đưa quý vị đến nhận nhà, họ sẽ là người bảo trợ, giúp đỡ các vị mọi mặt. Danh sách ba gia đình giao cho người bảo trợ chịu trách nhiệm.

Mọi người nhìn nhau hồi hộp, chờ đợi. Xe dừng lại ở bãi đậu xe, khu nhà chung cư năm tầng hình chữ U sơn màu trắng. Khu chung cư mới, vững chắc, mái bằng, chia thành từng ô nhà có cửa sổ và ban công. Bãi đậu xe có hai người Anh, một nam, một nữ đứng đợi, gia đình Hoàng xuống xe trước. Cô Ann bắt tay hai người bảo trợ, giới thiệu với gia đình Hoàng:

- Đây là ông Ray người bảo trợ gia đình ta. Ông sẽ đưa gia đình đi nhận nhà. Từ bây giờ có thắc mắc, cần giúp đỡ gì anh chị liên lạc với ông Ray.

Cô quay sang Mr Ray, nói tiếng Anh:

- Đây là anh Hoàng, gia đình gồm bốn người, danh sách tên tuổi nằm trong hồ sơ tôi xin giao lại cho ông.

Mr Ray gật đầu chào, dáng người cao to, niềm nở, bắt tay Hoàng, râu dài điểm bạc rung rung theo tiếng cười thân thiện. Đồ đạc cũng không có nhiều khi rời trại nên người lớn và hai trẻ em nhanh chóng tạm biệt đoàn, đi theo Mr Ray về phía bên trái khu nhà.

Ann đến những người còn lại đang đứng đợi cùng bà người Anh, dáng người tương đối to béo, đứng cùng đoàn người Việt, giới thiệu bà với gia đình Thùy và gia đình Phan:

- Bà Hill người bảo trợ cho hai gia đình, chịu trách nhiệm giúp đỡ mọi mặt cho các anh chị.

Ann giới thiệu từng gia đình với Ms Hill, cô chỉ vào gia đình có năm người, nói tiếng Anh:

- Gia đình Mr Phan gồm năm người. Quay sang Bình và Thùy:

- Gia đình Mr Trương, có bốn người.

Ms Hill ân cần bắt tay từng người, miệng liên tục:

- Welcome! Welcome! Ann nhìn tất cả mọi người:

- Bây giờ các anh chị cùng Ms Hill nhận nơi ở mới, tôi phải theo xe trở về trại, xin chào tạm biệt, chúc hai gia đình ổn định cuộc sống mới, mọi sự tốt lành.

Đi đến chỗ xe đậu, trước khi bước lên xe, Ann vẫy tay chào tạm biệt mọi người lần cuối.

Bà Hill đi giữa mấy đứa trẻ, tay đẩy chiếc va-li nhỏ, chậm rãi bước và bắt chuyện với chúng, nói và nghe chưa thạo, nhưng bước đầu bà đã lấy được cảm tình lũ trẻ. Hiền cầm tay em chậm chạp bước phía sau, người lớn vừa đẩy va-li, vai đeo, tay xách túi đi sau cùng. May mắn khu nhà có thang máy, gia đình Thùy, bà Hill lên trước.

Mọi người bước vào trong thang máy, bà bấm số 5 và nói:

- Chúng ta lên tầng số 5.

Sau vài giây, thang máy dừng ở tầng 5 cùng với tiếng kêu ‘tinh.’

- Đến nơi rồi.

Ms Hill nói, tay để chiếc va-li chặn cửa thang máy không cho đóng lại, gọi tất cả bước ra. Hiền dắt tay em ra trước, Bình và Thùy đem đồ đạc ra sau. Đi khoảng hơn hai mươi mét, dừng lại trước nhà số 516 cánh cửa màu nâu nhạt. Bà nhìn Bình, Thùy vui vẻ nói:

- Đây là căn nhà của gia đình.

Bà lấy chùm chìa khóa, mở cửa, bật đèn, một tay giữ cánh cửa, tay kia đưa ngang mời tất cả vào trong nhà, miệng nói:

- Please! Xin mời mọi người vào nhà….

Rồi đưa tay đón Bắc Hải, Hiền vào trong, Thùy, Bình chuyển đồ đạc vào. Một khoảng trống hai mét vuông sau khi cửa đóng lại, tiếp theo có mười bậc cầu thang đi xuống bên dưới. Như vậy cửa trước vào nhà nằm ở tầng năm, gia đình ở tầng bốn. Đi theo sau Ms Hill, cảm giác đầu tiên thấy sao nhiều phòng, rộng thế? Đến gian phòng ở giữa vuông vắn rộng rãi, bà đưa chùm chìa khóa cho Bình, nói:

- Mọi người xem xét, tôi xuống dưới đón gia đình ông bà Phan, cũng ở tầng 5, nhưng dãy nhà xa hơn.

Bình đi cùng bà lên trên gác, chào chia tay, hẹn sẽ quay lại. Bình chuyển đồ đạc từ trên xuống, Bắc Hải lũn

cũn đi theo chị nhìn ngó khắp nơi, miệng Hiền không ngớt:

- Mẹ ơi, nhiều phòng thế mẹ, nhà mình được ở đây sao mẹ?

Đúng, nhiều phòng thật. Từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, Thùy không tin vào mắt mình. Hai buồng ngủ nhỏ, bên trong có một chiếc giường đơn và một tủ ba ngăn kéo, rộng 70 cm, cao 80 cm. Phòng tiếp bên rộng rãi, một miếng đệm to hơn giường đơn nằm trên nền nhà đã trải thảm màu nâu. Bên trong tường chiếc tủ gỗ cũ, có ngăn kéo nhỏ và nơi treo quần áo. Ba phòng ngủ nằm sát bên nhau theo chiều dài căn nhà, rẽ ngang như một góc vuông buồng nhỏ có bồn tắm, bồn rửa mặt, kế tiếp nhà vệ sinh. Ôi! Phía xa bên ngoài kia ban công, Thùy mừng quá, chắn ngang ra ban công là nhà bếp. Vừa lúc tiếng Bình ở phía sau:

- Em này, anh không tưởng tượng đây là nhà của mình.

Bình hỏi con gái:

- Con thấy thế nào?

Hiền nhanh nhảu:

- Bố mẹ ơi! Con thích nhà này nhất. Thùy nhìn con run run:

- Mẹ cũng thích lắm. Mình được đối xử tốt quá, không như năm xưa ở Việt Nam, nghĩ đến, còn sợ.

Nhà bếp rộng rãi, nếu bốn hay năm người cùng đứng nấu vẫn thoải mái. Trong bếp có tủ lạnh cao khoảng một mét, tuy không mới nhưng sạch sẽ, bên trong có hai hộp trứng gà, chai sữa tươi, mấy chai nước uống. Trên mặt bàn có ấm đun nước, máy nướng bánh mỳ, một bếp điện rộng 65 cm. Góc trên bàn một lọ muối, chai dầu nấu ăn, bên dưới có nhiều ngăn, Thùy ngạc nhiên thấy phía trong có mấy cái nồi, xoong, mấy đĩa to, bát to. Trong ngăn kéo bếp có đủ dao, dĩa, thìa… trời ơi! Hội bảo trợ chuẩn bị chu đáo quá. Thùy nghĩ, khi ra định cư được một mái nhà để ở đã may mắn lắm, đâu dám mong ước gì hơn. Vậy nào ai ngờ! Đã thế khi đi ra phòng giữa, một chiếc ghế dài bọc vải màu ghi, bên cạnh chiếc ghế một cũng bọc vải. Thùy nghĩ đây chắc là phòng khách - như trong sách cô giáo dạy. Phòng khách và ba phòng ngủ đều trải thảm, đi rất êm và ấm. Thùy và Bình ngồi xuống ghế, chị em Hiền chạy đến bên mẹ, Bắc Hải trèo lên ghế bên cạnh gọi chị:

- Chị Hiền lại đây ngồi, êm lắm.

Đang vui mừng tận hưởng phút giây hạnh phúc như trong mơ, có tiếng gõ cửa, Bình vội đi lên trên gác, bà bảo trợ đứng bên ngoài cười. Bình mời bà vào, Hiền nghe tiếng liền chạy ra cầm tay Ms Hill vào phòng khách. Bà nói nhiều, rất chậm vừa nói vừa dùng cử chỉ động tác, Thùy hiểu được vài từ. Nhìn sang Bình, mặt ngây ra, muốn nói mà không phát âm thành lời, u ơ trong họng. Thùy hỏi chồng:

- Anh có hiểu bà nói gì không?

Bình ngượng ngùng:

- Nghe câu được câu không.

- Vậy sao không bảo bà nói chậm thôi. Giời ạ, anh đi học suốt ngày không nghe được một tí gì sao?

Vợ chồng đang hỏi nhau, Hiền lắng nghe Ms Hill nói, sau đó giải thích lại cho bố mẹ:

- Bà ấy nói bây giờ mọi người nghỉ ngơi, ngày mai đến, cần gì bà giúp.

Ms Hill nhìn có ý hỏi, Thùy vội nói:

- Yes, yes, thank you! Tomorrow...

Bà nhìn mọi người, gật đầu chào ra về. Hiền theo mẹ đi cùng Ms Hill lên trên gác, trước khi mở cửa, không biết ngượng nữa, Thùy mạnh dạn nói từng câu:

- Thank you very much! See you tomorrow.

Nghe Thùy nói, bà vui lắm, quàng tay ôm Thùy, rồi cúi xuống ôm hôn Hiền, cử chỉ gần gũi, thân mật biết bao.

- Bye, bye, my dear!

Bà nói tạm biệt, bước ra ngoài. Bóng người bà xa dần gần đến thang máy, Hiền vẫn còn ngó đầu nhìn theo, miệng nói to:

- Bye bye…

Thùy bắt tay vào lau chùi, sắp xếp đồ đạc, tay làm nhưng trong đầu vẫn lâng lâng, không tin đang ở trong nhà của mình. Bé Hiền vui ra mặt, nhìn, ngắm khắp nơi không biết chán. Riêng hai nam giới trong nhà bình thản không tỏ thái độ, Bắc Hải bé chưa biết gì, nhưng Bình thì sao? Vượt qua bao nhiêu khó khăn, không sợ chết, nay đến được đây bình an, Bình đang nghĩ gì nhỉ? Bao năm qua quen rồi, Thùy tập trung vào lo mọi việc, người ta thường nói ‘việc của đàn bà.’ Bình và hai con ra ngoài ban công, ngắm nhìn, chỉ chỏ xung quanh. Bên ngoài trời tối dần, tụi trẻ kêu đói, đã chuẩn bị đem theo cơm, bánh mỳ từ trại, trong gian bếp vuông vắn, hai đứa nhỏ ngồi ghế, Bình và Thùy đứng bên quanh cái bàn nhỏ ở góc gian bếp, một bữa ăn đơn giản đầu tiên ở nhà mới, nhưng ấm cúng, ríu rít tiếng cười, nói. Thùy nhìn con vừa ăn vừa nghĩ “bắt đầu từ hôm nay, cuộc đời mẹ con mình thật sự bước sang trang mới.”

Đêm hôm đó, bốn người ngủ trong buồng to. Bắc Hải chưa bao giờ xa mẹ, Hiền kêu nhà lạ, rộng lắm sợ ma, cũng chưa bao giờ ngủ không có mẹ bên cạnh. Vậy quyết định tất cả một phòng. Chiều con ngày đầu thôi, sau này không được, phải vào nề nếp, Thùy tự nhủ.

Đến một nơi hoàn toàn xa lạ, nhìn đâu cũng người Anh. Lạ đất, lạ người, tất cả đều nhờ người bảo trợ giúp đỡ. Ba người đàn ông của ba gia đình tiếng Anh đều quá kém. Hai người bảo trợ sống đơn thân, thường xuyên đến thăm, hỏi han, nói chuyện. Nghe câu được câu không, giao tiếp qua cử chỉ, động tác minh họa, chậm rãi, nhẹ nhàng, bình tĩnh giải thích. Ở trong trại Bình và Hiền đi học nhiều, nhưng tính chậm chạp, ít nói, ít giao tiếp, tiếng Anh của Bình không giúp được gì. Hiền nghe hiểu và nói được hơn bố, Thùy nghĩ “phải nhờ Ms Hill tìm ngay trường học cho Hiền”, nhưng đang tháng Giêng, Hiền vào lớp học nào cũng không hợp. Trước tiên, thời gian đầu gia đình cũng cần tìm hiểu, thích nghi dần với môi trường sống mới. Có hôm ông bà bảo trợ đem đến mấy cái ghế, cái bàn, xoong, vài chai nước rửa bát, lau chùi bếp, quần áo, chăn len, có cả máy hút bụi, chổi quét nhà, đang lo chưa biết mua ở đâu nay họ mang đến cho. Ở hoàn cảnh hiện tại, bất cứ vật gì, to nhỏ đối với Thùy thật quý. Được biết sẽ có ba gia đình tỵ nạn vượt biển từ Việt Nam, ‘Boat people’, đến định cư trong vùng. Mr Ray và Ms Hill đứng lên kêu gọi hội viên trong nhà thờ, quyên góp, tùy thuộc khả năng từng người, những gì có thể để giúp đỡ ba gia đình tỵ nạn Việt Nam. Mấy tháng đầu, Chủ nhật nào cũng đến đón mọi người đi nhà thờ, gia đình Thùy cũng như hai nhà kia, không biết gì nên theo họ.

Ở Việt Nam chưa bao giờ đi nhà thờ, không hiểu gì về đạo, về Chúa. Mấy buổi đầu, khi mọi người trong nhà thờ đứng lên, cũng đứng lên, cầm cuốn bible đọc, không biết họ đọc gì, trang nào, chỉ nghe rầm rầm rì rì, đều đều như hát đồng ca. Họ phát cho mỗi người một chén nước gì đó, sau hỏi ra, nước thánh, Bắc Hải không hiểu cho lên mồm húp luôn một hơi hết. Sau này mỗi khi nhắc lại cùng nhau cười mãi. Nhiều tuần sau không ai muốn đến nhà thờ, không hiểu, không biết nói chuyện, mình như những kẻ ngốc ngớ ngẩn, đáng thương trước mắt mọi người. Hai người bảo trợ có lẽ cũng thông cảm, không ép buộc, không đến đón đi nữa. Có lần gặp nhau Hoàng nói:

- Mấy gia đình mình thôi không đi nhà thờ, cũng thấy có lỗi, khó nghĩ thật.

Bình đáp lời:

- Vì vậy khi họ đến thăm, tụi tôi cũng ngại, có phần xấu hổ.

Phan phụ họa thêm:

- Đến đó có hiểu gì đâu, mấy đứa trẻ không chịu ngồi yên, chúng muốn chạy nhảy.

Sau một hai tuần làm quen nơi ở mới, họ giúp làm giấy tờ, đưa đi đến các văn phòng chính quyền địa phương, nơi tìm việc, ký trợ cấp xã hội, đăng ký trường học cho bọn trẻ, bác sĩ gia đình. Hiền và mấy đứa lớn được bố trí sắp xếp vào lớp học theo tuổi. Bắc Hải mười chín tháng ở nhà với Thùy. Ba người đàn ông ba gia đình khó tìm được việc, khi không hiểu tiếng làm sao có thể đi xin việc làm. Người nào cũng gầy gò, yếu ớt, không ông chủ nào muốn nhận. Phải đi học tiếng Anh! Tìm được lớp học cho những người nước ngoài, từ đó Bình, Hoàng và Phan theo học lớp tiếng Anh miễn phí, tuần ba buổi sáng, mỗi buổi hai tiếng.

Còn lại mấy bà công việc nội trợ, nhà có con nhỏ dưới ba tuổi, quanh quẩn bên mẹ. Xung quanh nơi Thùy ở không có cửa hàng châu Á, không thể ăn bánh mỳ mãi, Thùy và hai người bạn rủ nhau đi tìm. Trước đó, nhà thờ cho mỗi gia đình một chiếc xe đẩy con, mỗi người đẩy một xe đi dọc theo đường phố tìm kiếm, hơn một cây số vẫn không có, mệt mỏi, không biết hỏi ai, nhìn xa xa thấy cái biển to ghi chữ ngoằn ngoèo như con giun, ba người đi thật nhanh đến. Trời, may quá, một hiệu người Ấn Độ, nhìn thấy túi gạo long grain, ai cũng mừng, mua bao 5 kg, cộng thêm mấy túi tép khô. Một chuyến đi thành công của ba phụ nữ, Thùy yên tâm hơn từ khi biết cửa hàng bán gạo.

Ngày ngày bốn lần đưa đón Hiền đi học, Bắc Hải ngồi trên xe đẩy theo mẹ. Trường học của Hiền cách nhà ở khoảng hai trăm mét, giúp Thùy đi bộ tập thể dục đều đặn. Ms Hill giới thiệu Thùy lớp học tiếng Anh được đem theo trẻ nhỏ, mừng quá gọi hai người bạn đi học cùng. Vợ Phan -tên Yến- cùng tầng 5, cách chục căn nhà, hơn Thùy một tuổi. Có con gái út gần ba tuổi, đến học cùng lớp, không hiểu sao, đi được hai, ba buổi không đi nữa, nói bận việc, học không vào. Thùy không ép, biết ở Việt nam mới học hết lớp hai, bố mẹ không cho đi học, con gái không cần học, lớn lên lấy chồng, có chồng lo, chị người Việt theo chồng và gia đình chồng người Hoa. Cuối cùng có Thùy theo học lớp tiếng Anh giành cho phụ nữ nước ngoài. Zếnh, vợ Hoàng, từ chối ngay từ đầu. Thùy hiểu và thông cảm suy nghĩ của cô ta, kém Thùy hai tuổi, nhưng sống trong gia đình được nuông chiều, không phải làm gì, không học tiếng Việt, không học chữ Trung. Ở Việt Nam là người mù chữ, sống dựa bố mẹ, lấy chồng phụ thuộc chồng, người như vậy không hợp, không thể kết bạn.

Tuần Thùy học hai buổi sáng, đưa Hiền đến trường, hai mẹ con đi học. Nơi học là trung tâm văn hóa xã hội có nhiều hoạt động, bể bơi, bóng bàn, phòng trà cho người gìa họp mặt, một gian nhỏ cho trẻ dưới ba tuổi tự do thoải mái, có nhiều đồ chơi, rất phù hợp với Thùy, Bắc Hải chơi ngay phòng bên cạnh, yên tâm trong gần hai tiếng trên lớp.

Lớp học không có nhiều người như Thùy nghĩ, đông nhất mười một hay mười hai người, không đi với nhiều lý do của phụ nữ. Học viên trên hai mươi tuổi trở lên, từ nhiều nước khác nhau: Ấn Độ, Pakistan, Nhật Bản, Thái Lan.

Những đứa trẻ tạo cơ hội cho các bà mẹ làm quen, cởi mở với nhau. Ngày đầu bằng thái độ, cử chỉ, vài câu ngắn gọn, Thùy không hiểu họ nói gì, có cô giáo giúp đỡ, kết hợp với tính chăm chỉ, khiêm tốn học hỏi, vốn Anh ngữ của Thùy tăng dần, tự tin hơn. Tuy một tuần học bốn giờ cũng giúp Thùy về giao tiếp trong cộng đồng, không còn căng thẳng, lo lắng, nhiều áp lực như thời gian đầu.

Ms Hill thường đến thăm mẹ con Thùy, bà không lập gia đình, ở với em gái, mẹ già, Chủ nhật hàng tuần đi lễ, trước khi về đến thăm mẹ con Thùy. Thời gian là sợi dây kết nối tình thân giữa người bảo trợ với gia đình Thùy, cũng như gia đình Hoàng và Phan. Có lần Yến, vợ Phan tâm sự:

- Thùy thấy thế nào? Tôi thấy ngại, mỗi khi bà Hill đến nhà, chồng tôi không muốn họ đến.

Thùy giải thich:

- Người ta tốt nên đến thăm hỏi, cũng là trách nhiệm của người bảo trợ.

Vợ chồng Phan nói thêm:

- Thời gian đầu chưa biết gì, nay đâu có cần.

Thùy ngạc nhiên khi nghe họ thốt ra, sao có thể vô tình, vô ơn như thế. Thùy bắt đầu suy nghĩ, điểm lại tất cả. Những tưởng xa quê, xa gia đình tìm được người đồng hương để gần gũi, an ủi động viên nhau về tinh thần. Các cụ có câu: “Bệnh từ miệng mà vào. Họa từ miệng mà ra.” Nghe vợ chồng họ nói vậy, Thùy nghĩ, cũng nên chú ý giữ gìn hơn, không thể tin tưởng loại người này được.

Mãi không nhận được tin tức của bố và gia đình ở Việt Nam, Thùy mong, hy vọng. Gần một năm sau, nhận được thư, phong bì có những đường kẻ trắng đỏ viền xung quanh, dán rất nhiều tem -thư Việt Nam-. Tay run run mở, hai trang giấy màu trắng đục, giấy vở học sinh, nét chữ vẫn đẹp như xưa, nhưng đôi dòng chữ bị ướt nhòa. Thùy nghĩ “chắc bố vừa viết vừa khóc.” Đọc mấy chữ đầu: “Gửi Thùy, con gái của bố…”

Nghẹn ngào, Thùy không đọc nổi nữa, đưa cho Bình đọc tiếp. Hai trang giấy, tóm tắt ngắn gọn tất cả tin tức của anh chị em trong gia đình. Thùy xa Việt nam đã hơn hai năm, tháng ngày trôi qua bặt tăm tin tức, dù mong manh nhưng ai cũng hy vọng. Hai em trai vẫn ở trong quân ngũ, em gái đã lấy chồng, mọi người vẫn bình an, khỏe mạnh. Thùy ngầm hiểu, bố đâu dám viết sự thật, nhưng duy có một câu: “sau khi con đi, họ đưa bố đến tập trung một nơi… nhưng con yên tâm,” bố đã gián tiếp báo cho Thùy có sự kiểm soát nghiêm ngặt. Thư gửi đi, thư trả lời kéo dài quá lâu, nhưng tình cảm con người không biên giới, không gì ngăn cách được. Thùy tin như vậy. Hy vọng quan hệ giữa hai nước Việt Nam và Anh Quốc ngày càng tiến triển tốt đẹp hơn.

Quan hệ giữa người bảo trợ và hai gia đình Hoàng- Phan nhạt dần. Thùy biết nhưng không tham gia ý kiến, quyền tự do của họ. Thùy suy nghĩ và hành động khác, vẫn điện hỏi thăm, liên lạc với hai người bảo trợ, trước sau không thay đổi. Hai tuần Ms Hill không đến, Hiền hỏi luôn miệng, Thùy nghe nhiều người nói phụ nữ nhiều tuổi không chồng khó tính, hay cáu gắt, thấy không đúng với Ms Hill. Gần gũi, tiếp xúc luôn nhận được tình cảm chân thật, ấm áp, thân thiện từ ánh mắt đến thái độ. Đã hứa là làm, không bao giờ thất hứa, nhiệt tình và chu đáo đối với bất cứ người nào cần bà giúp đỡ. Ngày sinh nhật của Hiền, Bắc Hải, Thùy mời ông bà bảo trợ đến chia vui cùng gia đình, thưởng thức món ăn Việt Nam trong điều kiện hoàn cảnh còn nhiều thiếu thốn.

Thỉnh thoảng Ms Hill lái xe đón gia đình Thùy đến nhà chơi. Được đi chơi, chị em Hiền thích lắm, thấp thỏm mong từ hôm trước. Ba người phụ nữ sống trong ngôi nhà rộng thênh thang bốn, năm phòng ngủ to, phòng khách bằng căn nhà Thùy ở. Chị em Hiền thích nhất được chạy nhảy, đùa vui ngoài vườn, xung quanh trồng nhiều loại hoa không biết tên, sau vườn trồng cây táo, cây lê. Mùa Xuân hoa nở trắng, gió thổi hoa rơi lất phất như bông tuyết bay bay. Mọi người ngồi quây quần ngoài vườn trên miếng vải dưới ánh nắng mặt trời, tiếng cười đùa của hai đứa trẻ tạo nên khung cảnh gia đình thật ấm cúng, uống trà, ăn bánh quy bơ. Mẹ và em gái Ms Hill như vui hơn, bà mẹ già yếu, người em bệnh tật ngồi trên xe lăn theo dõi lũ trẻ, cười không ngớt. Thùy thật sự cảm nhận được tình cảm của gia đình Ms Hill, thứ tình cảm ấm áp chạm đến nỗi nhớ xa vời bấy lâu nay giấu kín.

Thùy rất muốn đi làm, không muốn suốt ngày bù đầu với con, công việc nội trợ. Một lần vợ chồng Thùy đến thăm gia đình người cùng quê với Bình - Bảo và Bé, bất ngờ gặp Minh. Ba chị em ngồi tâm sự, kể cho nhau nghe về nơi ở mới. Nhiều chuyện không nói hết, Bé nói suy nghĩ:

- Chị em mình không thạo tiếng Anh, bận con nhỏ, muốn có thêm tiền mua sắm. Mùa Đông bên này rét ghê, quần áo mùa đông chưa có, các chị có cách gì không?

Mấy người nhìn nhau, chưa biết tính thế nào. Mong muốn của người mẹ nào cũng giống nhau, chị Bé nhiều tuổi nhất, to khỏe, nhanh nhẹn mạnh mẽ như nam giới, Thùy và Minh nhìn Bé chờ đợi. Bé nói:

- Mình tính rồi, xin làm ở các cửa hàng hay làm bất cứ đâu sáng sớm đi, tối mới về, bỏ tụi nhỏ cho ai? Có người mách làm thợ may, kết hợp việc nhà và chăm lo cho tụi nhỏ. Nhưng ba chị em mình không ai biết may, vậy bây giờ mình đi học trước, sau truyền dạy lại cho hai người.

Thùy thắc mắc:

- Em và Minh ở xa, chị tính thế nào cho hợp, chúng em nghe theo.

Sau ngày đó, Bé hỏi người quen, mách bảo, chị đi học may. Mấy tuần sau, nhắn tin gọi Thùy và Minh đến. Thấy Bé đã biết may áo sơ mi, Thùy và Minh mong ước được như thế, hai người quyết định đến nhà Bé học. Một máy may ba người, vì thế thay phiên nhau ngồi tập may. Từ dễ đến khó, chắp nối thân đến những đường cong lượn vào nách, cổ áo, suốt ngày chị em vui vẻ giúp nhau. Một tuần sau ai cũng vui, tự mình hoàn thành một sản phẩm, đùa nhau, “vậy chị em mình đã tốt nghiệp.” Niềm vui khôn tả, ai cũng biết may, nhưng phải có máy, phải tìm được xưởng lấy hàng về, Thùy buồn lắm vì không có tiền. Chồng của Minh đi làm thêm nên có hy vọng hơn Thùy. Mẹ chồng chị Bé nghe tin mấy chị em học may, động viên, an ủi:

- Mấy chị em con yên tâm, mẹ có mấy cái nhẫn vàng, bán lấy tiền cho các con mượn trước, kiếm được tiền trả sau.

Thùy mừng rơn, nhưng lo không biết có làm được để trả nợ. Nhưng nghĩ đến kiếm thêm vài đồng lo cho con, Thùy tin sẽ làm được. Thùy mượn tiền cùng Bé đi mua chiếc máy may sử dụng trong gia đình. Có máy, nghĩ cách tìm nơi lấy hàng. Không phải thợ giỏi, chưa có kinh nghiệm, ông chủ nào giao hàng cho đem về, số lượng ít lại giữ một tuần mới giao trả. Không thành thạo còn giao kèo theo ý mình, nhưng liều cũng được việc. Gặp ông chủ người Hồng Kông, sang đây lập nghiệp từ khi còn trẻ, thông cảm cùng người Á, Minh và Bé biết tiếng Quảng, vì thế ông đồng ý giao hàng cho ba người. Thùy nhận trước một bó nhỏ may thử, ông kiểm tra mới cho lấy hàng. Thùy bực mình nhưng không biết tiếng để cãi lại, người ta là chủ, có quyền.

Đem về, tính chịu khó, khéo tay, sáng dạ, Thùy may xong trả trước hạn chủ giao. Thùy đem hàng đến, ông ta kiểm tra kỹ lắm, như cố tình bắt lỗi, xem rất kỹ rồi gật gù cười. Thùy không biết tiếng Quảng, nghe ông nói một câu:

- Hẩu, hẩu leng a! Nỉ chầu hầu leng. (tốt, đẹp lắm! Cô làm đẹp lắm.)

“Xem còn chê được nữa không, ông già!” Thùy nghĩ. Ông ta giao cho Thùy mấy bó, giơ hai ngón tay ra hẹn hai tuần đem đến trả, về nhà chị Bé, kể chuyện lại, mọi người cười.

Thấm thoát thoi đưa, bận rộn không nghĩ đến thời gian nữa. Vừa chăm con, đưa Hiền đi học, tuần hai buổi học Anh ngữ, Thùy vẫn lấy và trả hàng cùng chị Bé. Không còn nợ, lại dành được tiền mua quần áo mùa đông cho ba mẹ con.

Niềm vui chưa được bao lâu, Thùy ngã do đi lấy hàng. Mùa đông năm ấy tuyết nhiều, đêm lạnh, tuyết đóng thành băng đá, đường trơn như đổ mỡ, Thùy trượt chân, ngã ngồi bệt, đập mông xuống mặt đường, đau chết điếng, không đứng dậy được, Bé và Minh phải dìu về nhà. Sau khi xảy ra chuyện không may, tạm thời nghỉ, hạn chế đi lại, Thùy đi GP khám, uống thuốc theo đơn bác sĩ, hai tuần sau trở lại bình thường. Tuổi trẻ hồi phục nhanh, nhưng đâu có ngờ, cú ngã gây tổn thương vùng xương chậu, phần sống lưng dưới, ảnh hưởng đến sau này.

Mùa đông năm 1983, tuyết rơi liên tục suốt hai ngày đêm, xung quanh phủ một màu trắng xóa, chỉ còn mờ mờ hai vết bánh xe ô tô chạy trên đường, trường học tạm thời đóng cửa, người đi làm gặp nhiều trở ngại do tàu, xe chậm trễ. Ngồi trong nhà nhìn ra, những bông tuyết trắng xóa như hoa đua nhau nhảy múa theo chiều gió. Tuyết đọng lại trên cành cây, tạo thành cây hoa tuyết, bông này rụng xuống vì gió, bông khác lại ló ra.

Thùy nhớ lại khi còn ở Việt Nam, xem phim Liên Xô cảnh mùa đông, thanh niên nam nữ lấy tuyết ném nhau cười đùa vui vẻ, thật lãng mạn, đẹp biết bao. Ai cũng thích và mong nhìn thấy tuyết, được vui chơi dưới tuyết. Vậy nay lại mong tuyết ngừng rơi, mong nắng ấm tan chảy những đống tuyết kia, mọi sinh hoạt trở lại bình thường. Lòng người khó chiều, khó hiểu. Trẻ con ngược

lại, chúng vui thích đưa tay hứng tuyết, thi nhau đắp ông già tuyết có mũi dài cắm bằng củ cà rốt, kéo nhau trượt trên tuyết. Thùy nhớ mãi, 1982, năm đầu tiên chứng kiến cái lạnh London, Hiền và mấy đứa trẻ hàng xóm xin phép ra ngoài sân. Người lớn thấy lạnh, run người, nhưng lũ trẻ không biết lạnh, ham chơi gọi không chịu về.

Vậy trong giá lạnh mùa đông năm đó, Mr Ray trong đêm mưa tuyết ấy, lái xe đem chiếc ti-vi đen trắng cho gia đình Thùy. Nghe tiếng gõ, mở cửa thấy Mr Ray hai tay khệ nệ bê chiếc ti-vi, quần áo dính đầy tuyết, cười đôn hậu:

- Hello! May I come in?

- Good everning, Mr Ray, come in, come in, please! Bình đóng cửa, vội đỡ chiếc ti-vi 22inch từ tay Mr Ray. Ông treo áo lên mắc, chùi giày vào miếng thảm nhỏ. Hai người cẩn thận đi xuống nhà, Thùy và trẻ con đứng chờ dưới hành lang, ngạc nhiên trong niềm vui không ngờ, tiếng Bắc Hải ríu rít:

- Ông Mục sư, ông mục sư đến!

Mr Ray cúi xuống xoa đầu hai chị em:

- Hello! Hello!

Hai đứa nhỏ cầm tay ông đi vào phòng khách. Ông ngồi xuống chiếc ghế đơn, miệng thổi hơi ấm vào hai bàn tay xoa xoa. Thùy nhìn Mr Ray, hỏi:

- Would you like a cup of tea or coffee?

- Yes, white tea, one sugar, please!

Thùy đi vào bếp. Bình đặt ti vi xuống, bối rối nhìn Mr Ray, ông cười:

- Có người đi nhà thờ, cho gia đình ta chiếc ti-vi cũ, hẹn tối nay đến lấy.

Hiền nghe nói nhảy lên, reo to:

- Vậy ti vi của nhà mình rồi. Mẹ ơi! Thùy đem cốc trà ra, nhắc:

- Cẩn thận, hai con đứng yên, nước nóng, nước nóng.

Mẹ nghe thấy rồi, để yên cho ông uống trà.

Thùy đặt cốc trà và bánh quy bơ lên chiếc bàn nhỏ cạnh ghế Mr Ray ngồi. Bắc Hải đang ngồi trong lòng ông, tay sờ sờ gạt bông tuyết còn bám trên râu, nhìn hai người cười, vui thân mật như hai ông cháu, Thùy nghĩ đến bố ở Việt Nam, “Bố mình vẫn chưa biết mặt thằng cháu ngoại.” Thùy bảo con:

- Con không được quấy ông nữa, ra cho ông uống nước.

Chiếc ti-vi đặt lên bàn gỗ nhỏ bạc màu, nhưng chắc chắn. Chị em Hiền chưa chịu rời xa, thích thú ngắm nhìn. Thùy nhắc Bình cắm điện, Mr Ray lắp ăng-ten, bật công tắc, mọi người hồi hộp chờ đợi. Màn hình sáng lên, âm thanh phát ra, gian phòng sôi động, màu trắng đen giống ti-vi trong trại tỵ nạn, chị em Hiền reo lên:

- Có rồi, có hình rồi…

Mr Ray uống ngụm trà, cười ra tiếng:

- Good! That’s good!

Kỷ niệm đẹp mùa đông năm ấy, hiện rõ như mới ngày hôm qua.

Mùa đông năm nay tuyết rơi nhiều hơn, không gian lạnh buốt giá băng, dãy nhà đối diện đứng lặng im như cái hộp. Chỉ nghe tiếng gió thổi ào ào bên ngoài lùa qua khe cửa sổ, Thùy bắt đầu sợ mùa đông, sợ cái lạnh miền hàn đới đem đến cho Thùy những cơn đau vùng thắt lưng, từ sau khi bị ngã.

Việt Nam qua Tết Nguyên đán rục rịch vào Xuân. England khí hậu hàn đới, tháng ba, tháng tư trời vẫn mưa, gió lạnh, nhưng đã thấy những nụ mầm non xanh nhu nhú trên cây. Mùa đông gió rét qua đi, mọi người thoải mái dễ chịu hơn. Ngày Chủ nhật đưa con đi chợ trời, nơi bán đủ các loại mặt hàng, chủ yếu ngắm, thay đổi không khí, bao năm qua không gặp người nào quen, thấy vài người Việt nhưng không biết. Đi giữa nơi ồn ào nhộn nhịp đông người mà thấy mình lạc lõng, cô đơn. Đi chợ trời vui nhất vẫn là hai đứa trẻ, chúng như con chim được bay ra khỏi lồng, tự do đi lại, nhìn ngó bao nhiêu thứ khác nhau. Chị em Hiền rất ngoan, nghe lời không bao giờ đòi hỏi, vòi vĩnh mua gì. Trước khi đi Thùy dặn:

- Mẹ cho đi chợ nhưng phải ngoan, nghe lời, cần mua gì cho việc học ở trường mới được, mẹ không có tiền tiêu vào những thứ vô ích.

Từ nhà đi mười bến xe buýt đến chợ nên thỉnh thoảng mới đưa con đi, gần như phần thưởng đối với hai đứa. Bắc Hải năm tuổi, Thùy đăng ký học đầu tháng Chín, hai chị em đi học từ 8.45 sáng đến 3.30 chiều, Thùy xin việc nhiều nơi, đâu cũng trả lời ngắn gọn: cần người có kinh nghiệm, có bằng cấp. Nhớ lại nhiều người nói chuyện về xin việc làm ở bên này, lứa tuổi ‘nửa chừng xuân’, không có bằng cấp ở Anh Quốc, không có kinh nghiệm tay nghề, người châu Á da vàng khó được nhận. Đã có lần mấy đứa trẻ địa phương nhìn mẹ con Thùy nói:

- Go back to your country!

Vẫn biết chỉ là trẻ con, nhưng cũng khiến Thùy chạnh lòng chua xót, đâu có muốn bỏ quê hương, đến nơi xa xôi, xứ lạ quê người. Số người thất nghiệp mỗi năm một tăng, tìm việc làm, một vấn đề thật nan giải. Người tỵ nạn biết tiếng Quảng xin làm bất cứ việc gì do người Hồng Kông lập nghiệp, làm trong nhà hàng, tuy vất vả nhưng kiếm tiền nhanh nhất. Một số làm công việc khác nhau phụ thuộc vào nghề cũ có trong tay. Phan, người hàng xóm, ở Việt Nam làm thợ mộc, giờ đây nhà nào cần đóng bàn ghế, đồ dùng bằng gỗ, gọi Phan có mặt ngay, tiền tươi thóc thật, đút túi nhanh gọn.

Thùy không đi lấy hàng may cùng chị Bé từ khi bị tai nạn, ông chủ tốt bụng giới thiệu mấy xưởng may gần nhà, không phải đi xa. Hoàn cảnh không cho phép Thùy đi làm vắng nhà từ sáng đến tối. Hai con còn nhỏ, chưa tự chăm sóc bản thân.

Hơn một năm nay, sức khỏe của Bình giảm sút, thường xuyên đi khám bệnh, bác sĩ cho xét nghiệm máu, phân, nước tiểu, chụp X-ray nhiều lần, chưa tìm ra bệnh. Người yếu dần, mọi việc trong nhà trông vào Thùy, vốn dĩ như một thư sinh chậm chạp, ít năng động, nay sức khỏe như thế, chưa đến năm mươi tuổi, ai gặp cũng nghĩ gần sáu mươi. Thùy không biết trông cậy, dựa vào ai, suy nghĩ lo lắng cho sức khỏe chồng, chăm sóc hai con nhỏ thật quá vất vả. Họ hàng anh em bên chồng có cũng như không, đâu quan tâm, giúp đỡ, Thùy biết điều này từ khi còn ở Việt Nam, bao nhiêu năm nay. Vì chồng, vì gia đình nhà chồng, vì con, Thùy phải ra đi khi chiến tranh xảy ra. Thùy tự nhủ, không được yếu lòng, phải kiên cường, lo cho gia đình, cho con nên người. Sang đất nước tự do, không bị chèn ép, gây áp lực như Việt Nam, tương lai các con không bị cản trở. Phải chăng số phận đã an bài, người đời nói ‘phụ nữ nhờ chồng’, Thùy thì không! Ông Trời luôn luôn thử thách, bắt Thùy phải suy nghĩ, lo lắng, vất vả hơn bao người phụ nữ khác, họ may mắn lấy được người chồng làm điểm tựa.

Sau khi hết giờ lớp tiếng Anh buổi sáng, Emmy- người Nhật, cùng lớp - rủ Thùy đến cửa hàng Nhật mới mở tháng trước, cách xa sáu bến xe buýt. Cửa hàng buôn bán nhỏ, gần bến tàu xe, thuận tiện về thời gian cho người đi làm, có nhiều thức ăn, đồ dùng của Nhật, Thùy say sưa ngắm nhìn vì khác lạ. Vô tình gặp Liên, người cùng thuyền từ Hải Phòng, lâu lắm không gặp. Trên thuyền như người xa lạ, nhưng ở đây, người cùng quê hương, cảm giác mừng thật sự:

- Chị Thùy phải không? Lâu lắm không gặp. Em Liên đây, chị có nhận ra không?

- Có, có chứ, đi cùng thuyền mà. Thế nào? Gia đình mọi người khỏe không?

Bao nhiêu câu hỏi, thắc mắc không ai kịp trả lời. Biết Liên sinh đứa con thứ ba, gia đình chồng nhiều anh em chung nhau mở cửa hàng bán thức ăn nhanh và xưởng may quần áo. Hai người cho nhau địa chỉ, hẹn sẽ liên lạc. Thùy mừng cho Liên, cũng người Việt, chồng người Hoa, nhưng an nhàn, không phải lo lắng, vất vả. Từ sau lần gặp ấy, hai người điện thoại tâm sự nhiều. Gia đình Liên có xe ô tô nên đến nhà Thùy chơi. Vợ chồng Liên ít tuổi, vui tính, dễ gần. Chồng và bố chồng khi ở Việt Nam trong ban lãnh đạo Đảng, Đoàn địa phương. Lý do phải ra đi giống hoàn cảnh Thùy, con của Liên chạc tuổi Hiền, vào đến nhà bám nhau quấn quýt như thân thiết từ lâu. Công việc làm ăn của chồng Liên thuận lợi, tiến triển tốt, phần đông người tỵ nạn đến xin việc được nhận vào làm, có lẽ do sự đồng cảm cùng dân tỵ nạn.

Đã nhiều lần Liên bảo Thùy đến xưởng làm, hoàn cảnh Thùy hiện nay rất khó khăn, Bình ốm yếu, không kiếm ra tiền, hai đứa con đang đi học. Chồng Liên- Nguyên-, chứng kiến thực tế, gợi ý Thùy đi làm, tốt nhất làm may ở xưởng, chỗ hai gia đình quen biết, công việc, thời gian sẽ sắp xếp phù hợp với hoàn cảnh. Liên tán thành với gợi ý của Nguyên, khuyên:

- Chị đồng ý đi, nhìn cảnh của chị, em lo, thương chị và mấy đứa nhỏ. Cùng người Việt đem con đi theo chồng, sao số chị khổ vậy?

Thùy nghĩ cũng đúng, xin việc làm nhiều nơi không được, nay vợ chồng Nguyên – Liên thật tình quan tâm, Thùy đồng ý đến xưởng làm trong thời gian con đi học. Từ nhà đến xưởng mấy bến xe buýt, đưa con đến trường, Thùy đi làm vẫn thoải mái. Đền đáp lòng tốt, Thùy làm việc cần cù, có trách nhiệm, may đẹp, cẩn thận, trên công ty xuống kiểm tra khen, tin tưởng giao Thùy may hàng mẫu khi có kiểu mới, hàng mới về. Anh chị em công nhân trong xưởng ai cũng quý mến, thay đổi môi trường, được làm việc, biết thêm nhiều người, thêm thu nhập, Thùy cảm thấy tinh thần thoải mái hơn trước. Đôi khi do thời tiết xấu, ảnh hưởng đến giao thông, buổi chiều tan học, Thùy chưa về kịp Bình đi đón con. Thùy vẫn luôn cố gắng sắp xếp thời gian, việc nhà và đi làm, chăm sóc chồng con chu đáo. Ông trời như thấu hiểu cho hoàn cảnh đã giúp Thùy có sức khỏe dẻo dai đảm nhiệm mọi việc. May hàng mẫu, tiền công cao, khiến Thùy tham công tiếc việc, đem hàng mẫu về may buổi tối trong khi Bình giúp con làm bài tập.

Thùy bận nhiều việc, thời gian bên con cũng ít hơn, may mắn chị em Hiền khỏe mạnh, cuối năm kết quả học của Hiền xếp loại khá, được thầy cô quý mến, trường gửi giấy khen. Trước kia Thùy luôn ở nhà, gần gũi bên con, từ khi đi làm, Bắc Hải vâng lời bố ngoan ngoãn nghe lời chị Hiền, đi học về hai chị em quấn quýt, hòa thuận bên nhau, Hiền ra dáng chị, nhường nhịn em. Ngày ngày đi làm về Thùy hay hỏi con:

- Hôm nay hai chị em có ngoan không? Có nghe lời mẹ để bố Bình nghỉ không?

Bắc Hải nhanh nhảu khoe:

- Con ngoan lắm mẹ, hôm nay con được cô giáo khen. Tối nay chị Hiền làm bài tập xong, mẹ cho con và chị Hiền xem Cartoon trước khi đi ngủ, được không mẹ?

Hiền nhìn mẹ khoe:

- Mẹ ơi, tuần sau nghỉ học kỳ, bác Phan đưa cả nhà đi biển chơi.

Thùy ôm Bắc Hải vào lòng:

- Bắc Hải ngoan, thương bố, thương mẹ nhiều phải không? Con và chị Hiền ngoan học giỏi, giúp mẹ yên tâm đi làm, bố Bình đau bệnh không đưa hai con đi chơi như các bạn. Mẹ con mình không thể đi chơi để bố ở nhà một mình. Khi nào bố khỏe, cả nhà ta đi chơi vui vẻ. Đồng ý không nào?

Hiền đến gần ngồi bên cạnh:

- Mẹ yên tâm, con lớn rồi. Từ ngày mai con giúp mẹ nấu cơm.

Thùy ôm hai con, cười nói:

- Ôi! Hai con của mẹ ngoan nhất. Phụ giúp mẹ việc trong bếp mình được ăn cơm sớm. Con gái mẹ lớn thật rồi.

Hiền nhìn Bình hỏi:

- Con ngoan phải không bố? Vậy bố uống thuốc cho nhanh khỏe, cả nhà cùng vui bố nhé. Bố hứa đi?

Bình gật đầu:

- Bố hứa, bố hứa…

Nhìn chồng, nhìn hai con quên hết mệt mỏi trong ngày, những buổi tối ấm cúng trong căn nhà nhỏ của gia đình xa quê hương, xa người thân ruột thịt, vợ chồng con cái quây quần bên nhau, giản dị nhưng thật hạnh phúc đối với Thùy, mong sao tìm ra căn bệnh của Bình.

Thành ngữ có câu: ‘Có bệnh vái tứ phương,’ ai mách bảo tìm thầy chạy chữa Thùy lắng nghe, mong sao Bình khỏi. Ngày mai về sớm, Thùy đưa Bình đi đến cửa hàng thuốc Bắc ở trung tâm London, China town, có thầy Tàu Hồng Kông nổi tiếng, xem thế nào.

Đón hai con học về, Thùy lo lắng hỏi:

- Hôm nay anh có nhớ uống thuốc em sắc để trong ấm chưa? Sau mấy ngày uống, thấy thế nào?

Bình nhìn vợ, nét mặt có phần tươi tỉnh:

- Anh đã uống, người có vẻ khá hơn.

- Thuốc đắng, khó uống nhưng anh phải cố gắng em mới yên tâm.

Thùy nhắc Hiền, Bắc Hải đi rửa tay sạch sẽ, chơi ngoan ở ngoài phòng khách:

- Hai chị em nhớ không được bày bừa, giữ phòng khách gọn gàng là giúp mẹ đấy. Bây giờ mẹ đi sắc thuốc cho bố, tí nữa Hiền vào bếp giúp mẹ nấu cơm, Bắc Hải chơi ngoan với bố Bình.

Hiền thích lắm:

- Dạ vâng mẹ!

Như một cái máy sau khi đi làm về, thu dọn, hút bụi, cho quần áo vào máy giặt, vào bếp đặt siêu sắc thuốc Bắc cho Bình ngày mai. Sau khi uống được sáu, bẩy thang thuốc, nét mặt Bình tươi tỉnh, không kêu đau nhiều, Thùy hy vọng.

Làm việc ở xưởng nghe được nhiều chuyện, mỗi người một hoàn cảnh khác nhau, không ai giống ai. Bà Loan thường ngày hay nói chuyện vui vẻ, hôm nay ngồi may im lặng, nét mặt buồn buồn. Bà hay khoe chồng làm ở cửa hàng ăn ngoài trung tâm kiếm nhiều tiền lắm, có tiền bà mua quần áo hàng hiệu, đeo vàng đầy người, nhìn mọi người vẻ coi thường. Thùy không quan tâm vẫn chào hỏi bình thường, vì ít tuổi hơn, hôm nay thái độ của bà khiến mấy thanh niên trêu chọc, dò hỏi, trưa ăn cơm, sụt sùi kể:

- Tôi ở nhà buồn, ham tiền đi làm, lão ta đi suốt từ trưa đến gần sáng mới về. Tưởng cửa hàng đông khách nên về khuya.

Mấy cô gái trẻ trêu:

- Thế mới có nhiều tiền, bà giàu nhất xưởng đấy. Bà nức nở:

- Một tháng nay đâu có đưa đồng nào. Lão ta đánh bạc hết sạch, đã thế còn vay nợ của bọn đầu gấu nữa.

Bà sụt sùi, người thương hại, kẻ trêu chọc làm trò cười, Thùy ngồi ăn không tham gia. Ngẫm nghĩ cuộc đời kẻ xa xứ, khi thiếu thốn khó khăn bên nhau, sang bên này thay đổi một chút đã sinh tật xấu, vợ chồng không hòa thuận, đánh chửi nhau, ham mê cờ bạc, thiếu quan tâm học hành của con, ham làm giàu quên trách nhiệm, tình thương yêu với con cái. Người giàu, có nỗi khổ riêng, người nghèo sống chật vật, nhưng chắc gì ai sướng hơn ai?

Bỏ mặc những gì xảy ra, Thùy trở về với cuộc sống bình dị như mọi ngày. Uống thuốc Bắc mấy tuần, trông có thịt, có da, nét mặt hồng hào, ai cũng ngạc nhiên, mừng cho Bình. Thùy vui, yên tâm hơn, buổi tối tiếng nói cười vui nhộn luôn có trong gian nhà nhỏ bé.

Thùy học lái xe ô tô triển vọng tốt, thi xong phần lý thuyết, còn phần thực hành, quyết tâm thi lấy bằng lái xe, có nó sẽ giúp nhiều trong cuộc sống hiện tại cũng như sau này. Sức khỏe của Bình ngày một khá lên, Thùy yên tâm đi làm, việc đưa đón con đi học có Bình, không phải tất bật về sớm. Hiền đã biết nấu cơm, mấy món ăn đơn giản, ăn cơm xong còn xung phong rửa bát, không cho bố mẹ làm. Nhà trường tổ chức buổi dã ngoại hoặc cắm trại, Thùy vui vẻ, yên tâm cho Hiền tham gia. Thùy nghĩ, con phải được rèn luyện thực tế, tiếp xúc với thiên nhiên, với xã hội không thể sống gò bó trong nhà, không vấp ngã, không bao giờ trưởng thành. Bắc Hải theo gương chị, nghe lời Hiền, cố gắng của Thùy có kết quả, vượt qua phần thi thực hành ngay lần thi đầu tiên, vui lắm, không phải kéo dài thời gian học lái xe, tốn tiền và thời gian như nhiều người khác.

Có bằng lái xe, Thùy mua chiếc xe ô tô cũ của người làm trong xưởng, đang cần tiền với giá tương đối rẻ. Chị em Hiền vui lắm, chúng nhảy lên khi thấy mẹ lái chiếc xe ô tô đi làm về, chúng lên xe ngồi, Thùy lái xe vòng quanh mấy phố, hai chị em nắm tay nhau ngồi im ngắm nhìn ra hai bên đường với vẻ mặt hớn hở thích thú. Thùy nhìn con không ngăn được giọt lệ, mấy đứa nhỏ hàng xóm bố mẹ chúng có xe từ lâu, biết hai con mình thèm được ngồi xe đi chơi như các bạn, nhưng vì hiểu và thương bố mẹ nên Hiền không bao giờ so bì hay đòi hỏi. Biết tính con từ khi ở Việt Nam nên càng yêu quý, thương nhiều hơn. Trong bữa cơm chiều, Thùy hứa Chủ nhật sẽ đưa cả nhà ra bờ biển. Những ngày sau đó, hai chị em Hiền tự giác giúp bố mẹ không cần nhắc nhở như trước. Thùy nói với Bình:

- Anh thấy không, từ khi em hứa cho đi chơi biển các con ngoan ra. Đúng là trẻ con!

Cả hai cười, nhìn con trong niềm vui đơn sơ, hạnh phúc. Thùy liên lạc được với bố và gia đình bên Việt Nam, tuy thư từ rất chậm, nhưng biết tin tức. Bố Thùy mừng lắm khi biết tin gia đình con cháu, ông khoe khắp phố. Nhưng buồn, lo cho bố nhiều hơn, những năm sau khi Thùy ra đi, thời kỳ bao cấp khó khăn thiếu thốn, khổ sở nhất về vật chất ở Việt Nam, không những thế còn bị kiểm soát về tinh thần. Thư từ nước ngoài gửi về đều bị bóc, kiểm tra trước khi đưa người nhận, cho nên chỉ dám viết thăm hỏi sức khỏe, con cháu học hành, không dám nói chính trị xã hội. Thùy hỏi cách đóng thùng hàng gửi về cho bố và anh em. Người ở Hà Nội, thành phố lớn dễ dàng, nhận nhanh hơn. Bố Thùy ở tỉnh lẻ, thư còn bị kiểm tra, chậm trễ, nói chi đến thùng hàng. Vì thế gửi về ba thùng, mất một. Không dám gửi đồ quý hiếm, mua ít vải tơ, lụa đẹp ấy thế mấy tháng mới đến tay, không những thế phải lo lót, biếu xén, nộp thuế mới được nhận. Thấy phiền phức, tốn kém, tiền thừng quá tiền bò, bố Thùy không cho gửi nữa. Những năm sau, Thùy gửi tiền nhờ người quen về Việt Nam đem đến, vừa yên tâm lại chắc chắn.

Gia đình Thùy và Nguyên - Liên thường xuyên đến chơi, năm đứa trẻ hai nhà suýt soát tuổi nhau nên hợp tính, thân thiết. Mùa hè rủ thêm gia đình anh Bao chị Bé đi biển, cộng thêm hai con chị Bé, bẩy đứa cùng nhau vào funfair tham gia các trò chơi. Người lớn đi câu cá, nhặt sò, con hào làm BBQ trên bờ biển. Những ngày hè thật vui, gắn bó, năm tháng trôi qua, mọi người quen dần, hòa nhập cuộc sống nơi đất khách quê người, nhưng nỗi nhớ quê nhà, mong muốn được về thăm cha mẹ, người thân ở Việt Nam vẫn âm ỷ day dứt, canh cánh trong lòng người phụ nữ Việt, lấy chồng người Hoa như Bé, Liên và Thùy.

Cuộc sống đâu phải luôn luôn bình yên, phẳng lặng như dòng sông êm đềm không gợn sóng. Hai tuần nay Bình bắt đầu đau, mệt mỏi, ăn uống tuy vẫn bình thường, nhưng gầy đi trông thấy. Bình tiếp tục gặp bác sĩ, xét nghiệm, tất cả lại như trước. Tuy chưa có câu trả lời rõ ràng, nhưng hành động, cử chỉ trong sinh hoạt hằng ngày của Bình thay đổi khác lạ, lúc nhớ, lúc quên, có khi ngồi im lặng, hàng giờ, hỏi không trả lời, Thùy linh cảm có điều gì không tốt sắp sảy ra. Một hôm, đi làm về, Hiền mách:

- Mẹ ơi, chiều nay bố bảo buồn ngủ muốn đi vào phòng ngủ, vậy bố lại vào nhà bếp ngồi ở ghế ngủ, rồi bố đi vào phòng của em Bắc Hải.

Sau hai tuần, sút cân rất nhanh, linh tính báo cho Thùy một điều xấu sẽ đến, những biểu hiện lạ thường rõ rệt hơn, đưa Bình đi khám bác sĩ. Thùy bất bình và không tin tưởng bác sĩ phòng khám gia đình, đề nghị gửi lên bệnh viện. Mấy ngày đầu, bệnh viện lại kiểm tra xét nghiệm, Bình như một bộ xương với nhiều dây ống tiêm chằng chịt gắn vào. Bệnh viện yêu cầu Thùy ký giấy cam đoan đồng ý cho họ rút nước tủy, rút những gì nữa không hiểu, nhưng bắt buộc phải ký. Gần một tháng sau, có kết quả xét nghiệm, Bình bị ung thư xương!

Lời tuyên bố kết quả xét nghiệm, ba mẹ con nghe như tiếng sét đánh thẳng xuống đầu. Thùy lặng người, tim như ngừng đập, không tin vào tai mình. Sao lại thế? Tại sao? Làm thế nào bây giờ? Hoang mang, lo lắng, hy vọng, nhưng từ bao lâu nay khi đã bị ung thư, mấy ai thoát khỏi bàn tay tử thần! Tất cả chỉ biết trông chờ, hy vọng vào bệnh viện! Thời gian đầu Bình ăn được ít soup, nghe hiểu và trả lời vài câu ngắn gọn. Sau không nói gì nữa, nằm trên giường nhăn nhó vì cơn đau hành hạ. Bác sĩ nói thuốc hết tác dụng với Bình, ung thư đã lan sang các bộ phận khác trong cơ thể. Hàng ngày vào thăm, lau rửa cho Bình trên giường bệnh, chỉ còn da bọc xương, không nhận ra vợ con, không biết gì xung quanh. Bạn học, người quen từ xa về thăm, nói chuyện với một thân thể nằm yên bất động, không cảm xúc. Thùy đau lòng, thương nhiều, chắc chắn Bình nghe thấy, nhận ra giọng nói của vợ, của con, nhưng không thể trả lời. Nhìn thấy giọt lệ lăn từ hai khóe mắt của Bình, mừng quá, Thùy gọi bác sĩ, nhưng ông bình tĩnh nói:

- Đó là tín hiệu cuối cùng, không còn hy vọng. Ung thư lan đến não, phổi và nội tạng khác. Chúng tôi không thể nói chính xác khi nào, nhưng gia đình cũng nên chuẩn bị và báo tin cho người thân đến gặp lần cuối.

Bệnh viện, bác sĩ bó tay. Thùy ôm hai con, đau nghẹn nuốt nước mắt vào tận trong lòng, nhìn chồng thấy mình bất lực. Bình vẫn nằm đó, chưa ra đi, nhưng đã rời xa mẹ con Thùy từ khi mang căn bệnh quái ác này.

Được báo trước, vẫn biết sẽ phải đón nhận sự thật, nhưng là người, đâu phải thánh thần, sức chịu đựng có hạn, năm tháng trời, không dài, cũng không ngắn đối với Thùy, chặng đường vật lộn, đau đớn về thể xác lẫn tinh thần, tư tưởng của người bệnh và vợ con người bệnh. Hai tuần sau Bình ra đi mãi mãi, đất khách quê người, không anh em họ hàng thân thích, hai con chưa trưởng thành. Người đi trước yên phận, nhưng bao nỗi lo, trách nhiệm nặng nề dành cho kẻ ở lại. Bình ra đi, một cú sốc tinh thần thật sự đối với Thùy!

Ms Hill thường xuyên đến thăm, bạn bè luôn bên cạnh động viên an ủi, giúp đỡ, ai cũng ái ngại khi nhìn Thùy gầy yếu, sụt cân từ khi chồng đau ốm. Tất cả luôn bên cạnh, giúp Thùy lo việc mai táng chu đáo, Bình ra đi trong một ngày nắng đẹp của miền hàn đới. Nơi đây, một năm hiếm hoi có ngày nắng đẹp, người dân vui mừng đón nhận cái nắng ấm áp, nhưng với Thùy hôm ấy đã khác, không còn cảm xúc đó, dù ông mặt trời rạng rỡ cười, ánh nắng chiếu vào khuôn mặt cũng không xua tan nổi mưa bão trong lòng, những giọt lệ không còn long lanh dưới ánh nắng, hiện rõ hơn vẻ mặt thẫn thờ, hốc hác, như cái xác không hồn, lững thững đi trong đoàn người tiễn đưa Bình đến nơi an nghỉ cuối cùng ngày hôm ấy.

Những ngày tiếp sau trôi đi chậm chạp, dài vô cùng đối với mẹ con Thùy. Còn đâu buổi tối vợ chồng và hai con quây quần bên nhau, rộn vang tiếng cười, tiếng nói của con trẻ. Chị em Hiền ít nói cười hơn, Thùy và con cố tình gượng cười nói chuyện, hạn chế nhắc tên Bình, che giấu nỗi buồn, nhớ thương thầm kín. Thùy suy nghĩ nhiều về cuộc sống hiện tại và tương lai hai con, không cho phép gục ngã, yếu lòng. Hiền bước sang tuổi lớn không còn trẻ con, nhưng chưa phải đã trường thành thật sự, Thùy phải quan tâm nhiều hơn, chỗ dựa duy nhất cho con với trách nhiệm nặng nề, vừa làm mẹ vừa làm cha. Nhớ chồng, nhưng phải giấu kín trong lòng, đêm đêm ngắm nhìn Hiền và Bắc Hải ngủ say, Thùy tự nhủ. cũng như nói với Bình.

“Em không thể theo anh như mười năm trước,

Theo anh rồi, hai con sẽ ra sao?

Đành đến với anh trong giấc chiêm bao,

Khi tỉnh giấc, lệ ướt trào bên gối…”

Thời gian là liều thuốc tốt nhất giúp con người hàn gắn mọi vết thương lòng, không thể chìm đắm mãi trong quá khứ, phải trở về với hiện tại. Bố Thùy, anh em, bạn bè ở Việt Nam gửi thư động viên nhiều, Thùy tiếp tục đi làm, sau khi lo chu đáo hậu sự cho Bình. Chuyện buồn, vui có suy nghĩ gì Thùy tâm sự với Ms Hill, bà như người chị, người bạn thân thiết, ân cần quan tâm khuyên bảo, chỗ dựa tinh thần, luôn luôn có mặt xẻ chia buồn vui, trắc trở trong cuộc sống. Hiền ngày một hiểu, quan tâm, chăm sóc lo cho em, giúp Thùy yên tâm đi làm. Không tất bật như trước, chiều tối đi làm về, chị em Hiền lo cơm nước sẵn sàng chờ đón, bữa cơm tối xum họp tràn đầy tình thương ấm áp. Thời gian để trao đổi, hỏi những việc trong ngày, góp ý, rút kinh nghiệm cho nhau. Một hôm trong bữa ăn Hiền hỏi mẹ:

- Mẹ cho phép con đi làm thêm được không? Thùy nhìn con gái:

- Con đi làm việc gì? Ở đâu? Cho mẹ biết, mẹ sẽ quyết định. Thực lòng mẹ mong hai chị em con tập trung học thật giỏi, không bao giờ được bỏ học đi làm như người khác.

Hiền cười, an ủi mẹ:

- Con không nghỉ học. Mấy bạn lớp con xin việc làm ở cửa hàng ngoài trung tâm bán cà phê, làm ngoài giờ thôi, hai tiếng một ngày.

Thùy nhắc nhở:

- Biết con thương mẹ, muốn giúp đỡ, nhưng không vì muốn kiếm tiền sao lãng việc học. Là chị phải làm gương, chỗ dựa cho em, mẹ nói ít nhưng con hiểu ý mẹ nhiều phải không, Hiền?

Hiền nhìn mẹ quả quyết:

- Bạn con đã hỏi xin việc cho con. Mẹ đồng ý, ngày mai con đến báo với ông chủ làm vào cuối tuần, thứ Bẩy và Chủ nhật, làm hai tiếng buổi sáng. Mẹ biết không, có năm người xin việc, ông chủ nhận mình con đấy. Con hứa mọi việc trong nhà con chịu trách nhiệm.

- Mẹ đồng ý, tạm thời như vậy, nhưng phải về đúng giờ, không theo bạn bè đi chơi, con phải luôn luôn cẩn thận. Nghỉ hè mẹ sẽ cho phép con đi làm nhiều giờ hơn.

- Vâng, con cảm ơn mẹ!

Sau bữa ăn, Bắc Hải xung phong rửa bát:

- Tối nay con rửa bát, mẹ và chị Hiền ra phòng khách nghỉ ngơi trước đi.

Cuộc sống bình dị của mẹ con Thùy như dòng sông êm đềm, nhẹ nhàng trôi theo thời gian, con người cũng cuốn theo dòng chảy của cuộc đời. Hiền thi A level chuẩn bị vào Đại học. Bắc Hải học trường Nam sinh cấp II. Hai chị em đạt kết quả tốt trong học tập, chịu khó đi làm thêm vào cuối tuần, nghỉ hè phụ giúp mẹ nhiều. Thùy yên tâm, tự hào về các con trong khi có nhiều gia đình buồn lòng vì những con hư hỏng, ham chơi nghiện ngập, không chịu học hành, quan hệ nam nữ vướng vào cuộc sống vợ chồng quá sớm, khi chưa nuôi nổi bản thân. Ms Hill nghỉ hưu có nhiều thời gian chăm sóc mẹ già, thỉnh thoảng mẹ con Thùy đến thăm.

Thùy thầm mong ước sẽ có dịp đưa hai con về Việt Nam thăm ông ngoại và toàn gia đình. Nhưng ước muốn chưa thực hiện được, càng đau buồn hơn khi nhận được điện thoại em trai báo tin bố bệnh nặng khó qua khỏi. Cách xa ngàn dặm, hoàn cảnh không cho phép Thùy về nhìn mặt bố lần cuối, buồn lắm, hai bậc sinh thành ra đi không về được, mẹ mất đang đi học xa, nay bố qua đời ở một đất nước khác. Xa nhà từ tuổi còn non dại, bố mẹ sẽ hiểu và thông cảm cho hoàn cảnh, nhưng Thùy luôn áy náy, trách mình chưa tròn chữ hiếu với cha mẹ.

* *

Sáu năm sau.

Hôm nay ngày Bắc Hải nhận bằng tốt nghiệp đại học, Thùy và Hiền đến dự, nhắc con nhớ đem theo máy ảnh. Hiền vô tình nói:

- Mẹ yên tâm, con kiểm tra máy cẩn thận rồi, ngày con tốt nghiệp chỉ có ba mẹ con, nếu bố Bình còn sống...

Biết lỡ lời, Hiền nhìn mẹ, ngưng lại. Suy nghĩ của Thùy hôm nay cũng giống như Hiền, nhìn hai con trong ngày vui, thầm ước “giá như có Bình sẽ vui và hạnh phúc biết mấy.” Thùy cố gạt đi ý nghĩ đó, không muốn hai con buồn, vậy mà… chúng cùng suy nghĩ như mẹ. Bắc Hải nhìn mẹ và chị, nói nhanh:

- Nhà trường có thợ chụp ảnh chuyên nghiệp, ảnh đẹp nhưng đắt lắm, mẹ định mấy kiểu?

Thùy cười:

- Mẹ định hai, ba kiểu là đủ, biết con lo mẹ không biết chụp, lấy ảnh họ chụp cho chắc chắn, sau dùng máy của mình.

Ba mẹ con cười vui vẻ xuống car park chuẩn bị lái xe đi, sợ giờ cao điểm có thể trễ giờ khai mạc.

Ngoài bốn mươi tuổi đã thành quả phụ, tuổi đẹp nhất của đời người phụ nữ. Đối với Thùy đây là thời điểm cuộc đời sang một ngã rẽ khác không lường trước. Đứt gánh giữa đường, hạnh phúc tình cảm không tròn vẹn, lạc lõng nơi đất khách quê người, không họ hàng anh em thân thích. Hai con còn non dại, trách nhiệm thêm nặng nề dồn lên đôi vai nhỏ bé, gầy yếu như Thùy, vừa làm mẹ, vừa làm cha tiếp tục nuôi dạy hai con. Tình thương yêu của người mẹ đã giúp Thùy đủ nghị lực đứng vững, vượt qua tất cả, hy sinh cho các con. Ông trời không lấy đi tất cả, cũng không cho ai tất cả, hai con của Thùy lớn lên, trưởng thành trong tình thương yêu, dạy dỗ của mẹ. Hiền và Bắc Hải tốt nghiệp đại học, có việc làm tốt, ổn định, chúng lập gia đình, sống hạnh phúc với gia đình nhỏ ấm cúng của chúng.

Thùy nghỉ hưu, không muốn phụ thuộc và ảnh hưởng đến cuộc sống riêng của các con, chọn cách sống riêng, độc lập, như vậy các con đều thoải mái, tự do. Thùy tham gia câu lạc bộ Dưỡng sinh, Hội người già, một tuần ba buổi tập Tai Chi, Line dance, thỉnh thoảng du lịch với bạn bè cùng trang lứa, tự chăm sóc bản thân, giữ gìn sức khỏe, không muốn các con phải lo lắng. Thùy nghĩ đó là cách tốt nhất giúp đỡ các con và tự giúp mình. Không giống như nếp sống ngày xưa ở Việt Nam, sống chung cùng con cháu, chúng phải có trách nhiệm nuôi, chăm sóc khi cha già mẹ yếu.

Ngày nay cuộc sống thay đổi, hai thế hệ già, trẻ sống chung dễ xảy ra bất hòa, không hợp. Sáng nay Thùy nhận được tin nhắn của con gái:

- Mẹ! Mẹ đang tập Tai Chi phải không? Hết giờ đến nhà con có việc mẹ nhé.

- Mấy giờ?

- Khoảng sau 2 giờ chiều được không, mẹ?

- Được, mẹ sẽ đến.

Thùy nghĩ chắc có chuyện gì nên Hiền hẹn đến nhà, hy vọng không có chuyện gì nghiêm trọng. Tập xong gần 1 giờ, về nhà tắm xong, đến nhà Hiền, sau mười lăm phút lái xe.

Nghe tiếng gõ cửa, lũ trẻ ríu rít tranh nhau ra mở, vừa bước chân vào, chúng lao đến sà vào lòng Thùy. Trong nhà nhộn nhịp tiếng nói cười, hương vị thức ăn thơm lừng quyến rũ, tỏa ra từ bếp. Chiếc bàn to tròn giữa phòng ăn bày nhiều món màu sắc khác nhau, gia đình Bắc Hải đến từ sớm. Thùy nhìn xung quanh thấy các con cháu đều có mặt, biết các con rất bận, ít khi xum họp đầy đủ. Bây giờ chợt nhớ ra “hôm nay ngày sinh nhật của mình”, thế mà quên. Các con tổ chức sinh nhật bất ngờ cho mẹ, Thùy mỉm cười hạnh phúc.

Cốc …cốc ...cốc

- Nhà mình có khách, có khách bố mẹ !

Lan Anh, con gái 5 tuổi của Hiền reo lên mừng rỡ.

Bắc Hải ra mở cửa.

- Hello! Am I in time?

Tiếng Ms Hill hỏi Bắc Hải.

- Hi, Ms Hill, Please! come in, come in…

Mọi người ngưng tay nhìn ra, nét mặt rạng rỡ. Hiền đưa Thùy bước đi về phía cửa đón Ms Hill. Như hai chị em lâu ngày gặp mặt, bà Hill giang hai tay ôm hôn, miệng nói:

- Happy birthday Thùy, my dear friend!

Bà trao túi quà, cười vui vẻ, bất ngờ thấy bà Hill đến, Thùy xúc động:

- Thank you, thank you…

Tối qua nhận được birthday card của bà, Thùy không ngờ hôm nay bà đến. Ms Hill vẫn lái xe tuy tuổi đã cao- 85 - trông vẫn khỏe mạnh, nhanh nhẹn. Người lớn bắt tay, chào hỏi, trẻ con vây xung quanh, bà đến đem theo luồng không khí ấm áp, tươi vui. Mấy chục năm trôi qua, bà luôn luôn đến khi gia đình Thùy có chuyện vui buồn, Hiền lấy chồng sinh con, Bắc Hải lấy vợ, có mấy nhóc Ms Hill không bao giờ vắng, bất cứ sự kiện lớn hay nhỏ.

Bữa cơm xum họp đông đủ thật ấm cúng tràn đầy tình thương yêu và lòng biết ơn của con cháu đối với Thùy. Đèn phòng khách tắt, Hiền tay bưng chiếc bánh từ trong bếp đi ra, cây nến nhỏ xinh ở giữa rung rinh nhấp nhánh theo bước chân Hiền:

“Happy birthday to you! Happy birthday to you!

Happy birthday to mum...”

Căn phòng vang lên, tất cả đồng thanh hát chúc mừng sinh nhật 70 tuổi. Thùy nhìn chiếc bánh hiện rõ con số 70, bẩy mươi năm của một đời người, bao nhiêu biến cố xảy ra, buồn, vui xen lẫn, gập ghềnh, bấp bênh theo thời cuộc.

Thùy ngồi đây, bên cạnh có Ms Hill, xung quanh con gái, con trai, dâu rể, năm đứa cháu nội ngoại. Thùy cảm động, nghẹn lời không nói, giọt lệ sung sướng và hạnh phúc lăn trên má, mỉm cười mãn nguyện, đã làm tròn trách nhiệm của người mẹ, người cha đối.

MỤC LỤC

Lời nói đầu	9
Chương 1 Vào đời	15
Chương 2 Năm năm sau	105
Chương 3 Chiến tranh Trung – Việt	155
Chương 4 Hà Nội	215
Chương 5 Hải Phòng	250
Chương 6 Bắc Hải	276
Chương 7 Hồng Kông	320
Chương 8 Vương Quốc Anh	358
Chương 9 Định cư	401