Bụi một tấc lòng ưu ái cũ

Đêm ngày cuồn cuộn nước triều Đông

NGUYỄN TRÃI

Trong lịch sử nhân loại, những cuộc tranh chấp quanh chiếc ngai vàng bao giờ cũng đẫm máu. Nhìn lại lịch sử Việt Nam, chúng tôi dừng lại với thời gian đầu thế kỷ 13, thời gian diễn ra những cuộc tàn sát thảm khốc giữa các tập đoàn thù nghịch và cũng là thời gian cận kề vói những chiến công lẫy lừng của dân tộc.

Một câu hỏi đã vang lên: Do đâu mà ông cha ta dựng được những trang sử ngời sáng ngay sau thời gian người trong một nước chém giết nhau không thương xót?

Để giải đáp, không thể quên vừng sáng chói lòa trên mái điện Diên Hông và trên lều trại của tướng sĩ Bình Than - vừng sáng bùng lên từ tấm lòng yêu nước sắt son của mọi người dân Việt. Chính tấm lòng cao quí đó đã xoá nhoà mọi dấu vết phân rẽ hận thù, xóa nhoà mọi mưu mô phe nhóm mù lòa để làm sống lại sức mạnh bất khuất hào hùng của dân tộc. Nhưng cũng chắc chắn là mọi chuyện khó thể diễn ra trong êm ả bình lặng dù ở bên các lạch suối, bờ sông của miền thượng du heo hút hay ngay dưới mái những cung điện kinh thành Thăng Long.

Vì thế, nhìn ngược về một thời đã chìm khuất, chúng tôi không thể không nghĩ tới những oan khiên mà tiên nhân phải nhận chịu trong những ngày lòng yêu nước cố vẫy vùng để không chết nghẹt giữa các xu hướng phản tranh luôn có trong tay mọi phương tiện và quyền lực.

Bằng các tình tiết hư cấu dựa trên khung cảnh lịch sử, chúng tôi mong sẽ làm được phần nào công việc gợi ý cho những suy tư cần thiết trong giai đoạn cúa chúng ta.

SÀIGÒN 1990