Nơi bìa rừng nọ có một cây Thông nhỏ đáng yêu. Vị trí của nó thật tuyệt vời: ánh mặt trời chiếu rọi, không khí trong lành tràn ngập, và bao quanh nó là biết bao người bạn to lớn, cả thông lẫn linh sam. Thế nhưng, cây Thông nhỏ ấy lại khao khát cháy bỏng được trở thành một cây đại thụ.

Nó chẳng màng đến ánh mặt trời ấm áp hay làn không khí trong lành; nó cũng chẳng bận tâm đến đám trẻ con từ những ngôi nhà nhỏ thường chạy nhảy và bi bô khi vào rừng tìm dâu rừng. Bọn trẻ thường mang theo cả ca đầy quả, hoặc xâu chúng thành một chuỗi dài trên cọng cỏ, rồi ngồi xuống gần cây Thông nhỏ mà reo lên: “Ôi, cái cây này đẹp làm sao! Một cây Thông nhỏ thật dễ thương!” Nhưng đây lại là điều mà cây Thông không thể nào chịu nổi.

Sau một năm, nó đã vươn cao lên khá nhiều, và năm sau đó lại cao thêm một đoạn dài nữa; bởi lẽ với cây thông, người ta luôn có thể nhìn vào các đốt cành mà biết được chúng bao nhiêu tuổi.

“Ôi! Giá mà mình cũng cao lớn như những cây khác,” nó thở dài. “Khi đó, mình có thể xòe rộng cành lá, và dùng ngọn cây để nhìn ngắm cả thế giới rộng lớn! Rồi lũ chim sẽ đến làm tổ trên cành của mình; và khi có gió thoảng, mình có thể uốn mình đầy kiêu hãnh như những cây khác!”

Chẳng có tia nắng nào, chẳng có cánh chim nào, cũng chẳng có những đám mây đỏ trôi bồng bềnh trên cao vào mỗi sớm chiều làm cho cái cây nhỏ cảm thấy vui lòng.

Vào mùa đông, khi tuyết phủ lấp lánh trên mặt đất, một chú thỏ rừng thường chạy nhảy ngang qua, thậm chí nhảy vọt qua cả cái cây nhỏ. Ôi, điều đó khiến nó giận dữ biết bao! Nhưng sau hai mùa đông, đến mùa đông thứ ba, cái cây đã lớn đến mức chú thỏ buộc phải chạy vòng qua nó. “Lớn lên, cứ lớn mãi, già đi và cao lớn,” cây Thông nghĩ—“đó, rốt cuộc, lại là điều tuyệt vời nhất trên đời!”

Vào mùa thu, những người tiều phu luôn đến và đốn hạ một vài cây to nhất. Chuyện này diễn ra mỗi năm; và cây Thông nhỏ, lúc này đã cao lớn rất xinh xắn, run rẩy khi chứng kiến cảnh đó; bởi những cây đại thụ tráng lệ đổ ầm xuống đất với tiếng răng rắc, cành lá bị chặt tỉa, thân cây trở nên trơ trọi và dài ngoằng; trông chúng chẳng còn nhận ra nổi; rồi chúng được đặt lên những chiếc xe kéo, và lũ ngựa kéo chúng ra khỏi rừng.

Chúng được đưa đi đâu? Chuyện gì đã xảy đến với chúng?

Vào mùa xuân, khi chim nhạn và chim cò bay về, cây Thông hỏi chúng: “Các bạn có biết họ đã mang chúng đi đâu không? Các bạn có gặp chúng ở đâu đó không?”

Lũ chim nhạn chẳng biết gì cả; nhưng chú Cò suy tư, gật đầu và nói: “Có; ta nghĩ là ta biết; ta đã gặp nhiều con tàu khi đang bay từ Ai Cập đến đây; trên những con tàu đó có những cột buồm tráng lệ, và ta dám khẳng định rằng chính là chúng, vì chúng tỏa mùi thông. Ta xin chúc mừng ngươi, vì chúng vươn mình lên cao một cách đầy uy nghi!”

“Ôi, giá mà mình đủ lớn để bay qua biển! Nhưng biển thực sự trông thế nào nhỉ? Nó ra sao?”

“Giải thích điều đó mất thời gian lắm,” chú Cò nói, và vừa dứt lời, nó liền bay đi.

“Hãy vui mừng vì sự lớn khôn của mình!” những tia nắng nói. “Hãy vui vì sự trưởng thành mạnh mẽ của mình, và vì sức sống tươi trẻ đang chuyển động trong ngươi!”

Và Gió hôn lên cái cây, Sương rơi lệ trên mình nó; nhưng cây Thông chẳng hiểu được điều đó.

Khi Giáng sinh đến, những cây rất nhỏ bị đốn hạ: những cái cây đôi khi chẳng to lớn hay cùng tuổi với cây Thông này, kẻ không bao giờ chịu nghỉ ngơi mà luôn muốn được rời đi. Những cây nhỏ ấy, và luôn là những cây trông đẹp nhất, vẫn giữ nguyên cành lá; chúng được đặt lên xe, và lũ ngựa kéo chúng ra khỏi rừng.

“Chúng đi đâu vậy?” cây Thông hỏi. “Chúng đâu có cao hơn mình; thậm chí có một cây còn thấp hơn hẳn; và tại sao chúng lại giữ nguyên cành lá? Chúng bị đưa đi đâu vậy?”

“Chúng ta biết! Chúng ta biết!” lũ Chim Sẻ hót líu lo. “Chúng ta đã nhìn trộm qua cửa sổ ở thị trấn phía dưới! Chúng ta biết chúng được đưa đi đâu! Sự huy hoàng và tráng lệ nhất mà người ta có thể tưởng tượng đang chờ đón chúng. Chúng ta đã nhìn trộm qua cửa sổ, và thấy chúng được trồng giữa căn phòng ấm áp, được trang hoàng bằng những thứ lộng lẫy nhất, với táo mạ vàng, bánh gừng, đồ chơi, và hàng trăm ngọn đèn!”

“Rồi sao nữa?” cây Thông hỏi, run rẩy trong từng cành lá. “Rồi sao nữa? Chuyện gì xảy ra sau đó?”

“Chúng ta không thấy gì thêm nữa: cảnh tượng đó đẹp không gì sánh bằng.”

“Mình ước được biết liệu mình có được định sẵn cho một tương lai huy hoàng như thế không,” cái cây kêu lên, đầy phấn khích. “Thế còn tuyệt hơn cả việc vượt biển! Mình đang phải chịu đựng nỗi khao khát này biết bao! Ước gì Giáng sinh đến ngay! Mình giờ đã cao lớn, và cành lá của mình cũng xòe ra như những cái cây đã bị chở đi năm ngoái! Ôi! Ước gì mình đã ở trên xe! Ước gì mình đang ở trong căn phòng ấm áp với tất cả sự huy hoàng và lộng lẫy đó! Chắc chắn rồi, những điều tốt đẹp hơn, vĩ đại hơn nữa sẽ đến, nếu không thì tại sao họ lại trang hoàng cho mình như vậy? Chắc chắn phải có điều gì đó tốt đẹp hơn, vĩ đại hơn chờ đợi—nhưng là gì chứ? Ôi, mình khao khát, mình đau đáu biết bao! Chính mình cũng chẳng hiểu nổi bản thân nữa!”

“Hãy vui mừng vì sự hiện diện của chúng ta!” Không khí và Ánh nắng nói. “Hãy vui vì sự tươi trẻ của chính ngươi!”

Nhưng cây Thông chẳng hề vui mừng chút nào; nó cứ lớn lên mãi, và xanh tươi suốt cả mùa đông lẫn mùa hè. Mọi người nhìn thấy nó đều thốt lên: “Cây gì mà đẹp thế!” và vào dịp gần Giáng sinh, nó là một trong những cây đầu tiên bị đốn hạ. Chiếc rìu chém sâu vào tận lõi cây; cây Thông đổ ầm xuống đất với một tiếng thở dài; nó cảm thấy nhói đau—như thể lịm đi; nó không thể nghĩ về hạnh phúc được nữa, vì nó đang buồn bã vì phải chia lìa quê hương, chia lìa nơi nó đã lớn lên. Nó biết rõ rằng mình sẽ không bao giờ còn thấy những người bạn cũ thân thương, những bụi cây và khóm hoa quanh mình nữa; có lẽ ngay cả lũ chim cũng vậy! Sự ra đi chẳng hề dễ chịu chút nào.

Cây Thông chỉ thực sự tỉnh táo lại khi được dỡ xuống ở một sân trong cùng với những cái cây khác, và nghe thấy một người nói: “Cây này thật lộng lẫy! Chúng ta không cần những cây kia.” Rồi hai người hầu mặc quân phục sang trọng khiêng cây Thông vào một phòng khách lớn và lộng lẫy. Những bức chân dung treo trên tường, và gần chiếc lò sưởi bằng sứ trắng là hai chiếc bình Trung Hoa lớn có hình sư tử trên nắp. Ở đó còn có những chiếc ghế bành lớn, những chiếc ghế sofa bọc lụa, những chiếc bàn lớn đầy sách tranh và đồ chơi, trị giá hàng trăm hàng nghìn vương miện—ít nhất đám trẻ con nói thế. Và cây Thông được dựng đứng trong một cái thùng đầy cát; nhưng chẳng ai thấy đó là cái thùng, vì vải xanh được phủ xung quanh, và nó đứng trên một tấm thảm lớn sặc sỡ sắc màu. Ôi! Cây Thông run lên bần bật! Chuyện gì sẽ xảy ra đây? Những người hầu, cùng với các tiểu thư trẻ, bắt đầu trang hoàng cho nó. Trên một cành cây treo những chiếc lưới nhỏ cắt bằng giấy màu, mỗi chiếc lưới đầy những viên kẹo; và giữa những cành khác là táo mạ vàng và quả óc chó được treo lên, trông như thể chúng mọc ra từ đó vậy, và những ngọn nến nhỏ màu xanh trắng được cắm giữa những tán lá. Những con búp bê trông y hệt người thật—cây Thông chưa từng thấy thứ gì như thế bao giờ—xuất hiện giữa những tán lá, và trên ngọn cây, một ngôi sao lớn bằng kim tuyến vàng được gắn chặt vào. Cây Thông thật sự lộng lẫy—lộng lẫy không sao tả xiết.

“Tối nay!” tất cả họ đều nói. “Tối nay nó sẽ tỏa sáng biết bao!”

“Ôi!” cây Thông nghĩ. “Giá mà tối nay đến ngay! Giá mà những ngọn nến được thắp lên! Và rồi mình tự hỏi điều gì sẽ xảy ra! Có lẽ những cái cây khác trong rừng sẽ đến để ngắm nhìn mình! Có lẽ lũ chim sẻ sẽ đập cánh vào khung cửa sổ! Mình tự hỏi liệu mình có bén rễ ở đây, và đứng đó suốt cả mùa đông lẫn mùa hè, phủ đầy đồ trang trí hay không!”

Nó chẳng biết gì nhiều về chuyện đó—nhưng nó quá nóng lòng đến nỗi vì sự khao khát mãnh liệt, nó cảm thấy đau nhói ở lưng, và với cây cối thì điều đó cũng giống như đau đầu ở con người vậy.

Những ngọn nến giờ đã được thắp sáng—thật rực rỡ! Thật huy hoàng! Cây Thông run rẩy đến nỗi một ngọn nến bén lửa vào tán lá. Nó bốc cháy dữ dội.

“Cứu! Cứu!” các tiểu thư trẻ kêu lên, và họ nhanh chóng dập tắt ngọn lửa.

Giờ đây, cây Thông thậm chí chẳng dám run rẩy. Nó đang trong tình trạng gì thế này! Nó lo lắng đến mức sợ rằng mình sẽ mất đi một phần sự huy hoàng, nó hoàn toàn choáng ngợp giữa ánh sáng chói lòa; khi đột nhiên, cả hai cánh cửa mở toang và một đám trẻ ùa vào như thể chúng muốn làm đổ nhào cây Thông. Những người lớn hơn bước theo lặng lẽ; bọn trẻ đứng yên lặng. Nhưng chỉ trong khoảnh khắc; rồi chúng hò reo vang dội cả căn phòng; chúng nhảy múa quanh cây Thông, và từng món quà lần lượt được gỡ xuống.

“Chúng đang làm gì vậy?” cây Thông nghĩ. “Bây giờ sẽ có chuyện gì xảy ra đây!” Và những ngọn nến cháy dần đến tận cành, rồi khi cháy hết, chúng lần lượt bị dập tắt, và lũ trẻ được phép tháo dỡ cây. Chúng lao vào nó mạnh bạo đến mức tất cả các cành cây đều răng rắc; nếu nó không được cắm chắc trong thùng cát, thì chắc chắn nó đã ngã nhào xuống rồi.

Lũ trẻ nhảy múa với những món đồ chơi xinh đẹp của mình; chẳng ai thèm nhìn đến cái cây trừ cô bảo mẫu già, người đã lén nhìn qua các cành cây; nhưng chỉ để xem liệu có quả sung hay quả táo nào bị bỏ quên không.

“Kể chuyện đi! Kể chuyện đi!” lũ trẻ reo lên, kéo một ông lão thấp béo lại gần cây Thông. Ông ta ngồi xuống dưới cây và nói: “Giờ chúng ta đang ở trong bóng mát, và cái cây cũng có thể nghe được. Nhưng ta sẽ chỉ kể một câu chuyện thôi. Nào, các con muốn nghe câu chuyện gì; về Ivedy-Avedy, hay về Humpy-Dumpy, kẻ đã ngã cầu thang mà cuối cùng vẫn lên ngôi và cưới công chúa?”

“Ivedy-Avedy,” một số đứa reo lên; “Humpy-Dumpy,” những đứa khác hét lớn. Tiếng gào thét ầm ĩ—chỉ riêng cây Thông là im lặng, và nó tự nghĩ: “Chẳng lẽ mình không được gào thét cùng mọi người sao? Chẳng lẽ mình không được làm gì cả sao?” bởi nó cũng là một phần của bữa tiệc, và đã làm xong phần việc của mình.

Và ông lão kể về Humpy-Dumpy, kẻ ngã cầu thang, người mà dù vậy vẫn lên ngôi, và cuối cùng cưới công chúa. Lũ trẻ vỗ tay và reo lên: “Ôi, kể tiếp đi! Kể tiếp đi mà!” Chúng muốn nghe cả câu chuyện về Ivedy-Avedy nữa, nhưng ông lão chỉ kể về Humpy-Dumpy. Cây Thông đứng im phăng phắc, chìm đắm trong suy nghĩ; những chú chim trong rừng chưa từng kể những chuyện tương tự thế này bao giờ. “Humpy-Dumpy ngã cầu thang, thế mà vẫn cưới được công chúa! Phải rồi! Thế giới là vậy đó!” cây Thông nghĩ, và tin vào tất cả, vì người kể chuyện trông thật đôn hậu. “Chà chà! Ai biết được, biết đâu mình cũng có thể ngã cầu thang, rồi cưới được một nàng công chúa!” Và nó háo hức chờ đợi ngày mai, khi nó hy vọng sẽ lại được trang hoàng với những ngọn đèn, đồ chơi, trái cây và kim tuyến.

“Mình sẽ không run rẩy vào ngày mai nữa!” cây Thông nghĩ. “Mình sẽ tận hưởng trọn vẹn sự huy hoàng của mình! Ngày mai mình sẽ lại được nghe câu chuyện về Humpy-Dumpy, và có lẽ cả về Ivedy-Avedy nữa.” Và suốt cả đêm, cây Thông đứng yên lặng trong những suy tư sâu xa.

Sáng hôm sau, người nam và người nữ giúp việc bước vào.

“Giờ thì sự huy hoàng sẽ bắt đầu lại,” cây Thông nghĩ. Nhưng họ kéo nó ra khỏi phòng, lên cầu thang rồi vào căn gác mái: và tại đây, trong một góc tối tăm, nơi ánh sáng ban ngày chẳng thể lọt vào, họ bỏ mặc nó. “Thế này là nghĩa lý gì?” cây Thông nghĩ. “Mình phải làm gì ở đây? Mình tự hỏi giờ sẽ nghe thấy gì đây?” Và nó dựa vào tường, lạc lối trong những giấc mơ. Nó cũng có đủ thời gian để suy ngẫm; vì những ngày những đêm cứ thế trôi qua, và chẳng ai lên đó cả; và khi cuối cùng có người lên, thì cũng chỉ là để đặt những cái rương lớn vào một góc cho khuất mắt. Cây Thông đứng đó, hoàn toàn bị che khuất; dường như nó đã bị lãng quên hoàn toàn.

“Ngoài kia đang là mùa đông!” cây Thông nghĩ. “Đất cứng lại và phủ đầy tuyết; người ta không thể trồng mình lúc này, và vì vậy họ đã đặt mình lên đây để trú ẩn cho đến khi mùa xuân đến! Thật chu đáo biết bao! Con người rốt cuộc cũng thật tử tế! Giá mà ở đây không quá tối tăm, và cô quạnh khủng khiếp đến thế! Thậm chí chẳng có một chú thỏ nào! Và ngoài rừng, cảnh tượng thật dễ chịu làm sao, khi tuyết phủ trên mặt đất, và chú thỏ chạy nhảy ngang qua; phải rồi—dù cả khi nó nhảy qua mình; nhưng lúc đó mình lại chẳng thích điều đó! Ở đây thực sự cô quạnh quá!”

“Chít! Chít!” một chú Chuột nhỏ kêu lên vào khoảnh khắc đó, thò đầu ra khỏi hang. Rồi một chú chuột nhỏ khác cũng ra theo. Chúng đánh hơi quanh cây Thông, và sột soạt giữa những cành lá.

“Lạnh khủng khiếp,” Chuột nói. “Nếu không phải vì cái lạnh này thì ở đây cũng tuyệt vời đấy chứ, cây Thông già, phải không?”

“Ta không hề già,” cây Thông nói. “Có nhiều kẻ già hơn ta nhiều.”

“Ngươi từ đâu đến,” lũ Chuột hỏi; “và ngươi biết làm gì?” Chúng vô cùng tò mò. “Hãy kể cho chúng ta nghe về nơi đẹp nhất trên trái đất. Ngươi chưa từng ở đó sao? Ngươi chưa bao giờ vào kho thức ăn, nơi những tảng phô mai nằm trên kệ, và những chiếc đùi lợn treo trên cao; nơi người ta nhảy múa trên những cây nến mỡ: nơi người ta bước vào với thân hình gầy gò, rồi đi ra lại béo tốt đẫy đà?”

“Ta không biết nơi nào như thế cả,” cây Thông nói. “Nhưng ta biết khu rừng, nơi ánh mặt trời chiếu rọi và lũ chim nhỏ cất tiếng hót.” Và rồi nó kể tất cả về tuổi trẻ của mình; và lũ Chuột nhỏ chưa từng nghe chuyện gì tương tự bao giờ; chúng lắng nghe và nói:

“Chà, thật vậy sao! Ngươi đã thấy nhiều điều thật đấy! Hẳn là ngươi đã hạnh phúc lắm!”

“Ta ư!” cây Thông nói, ngẫm nghĩ về những điều chính mình vừa kể. “Đúng vậy, thực sự đó là những tháng ngày hạnh phúc.” Và rồi nó kể về đêm Giáng sinh, khi nó được trang hoàng với bánh ngọt và nến.

“Ôi,” lũ Chuột nhỏ nói, “ngươi thật may mắn biết bao, cây Thông già ạ!”

“Ta không hề già,” nó đáp. “Ta mới rời rừng mùa đông này thôi; ta đang ở độ sung sức, chỉ là hơi thấp so với tuổi của mình thôi.”

“Ngươi biết nhiều câu chuyện thú vị thật đấy,” lũ Chuột nói: và đêm hôm sau, chúng dẫn thêm bốn chú Chuột nhỏ khác đến, những kẻ muốn nghe xem cây Thông kể chuyện gì: và nó càng kể, nó càng tự nhớ lại nhiều hơn; và dường như những khoảng thời gian đó thực sự là những khoảng thời gian hạnh phúc. “Nhưng chúng vẫn có thể quay lại—chúng vẫn có thể quay lại! Humpy-Dumpy đã ngã cầu thang, mà cuối cùng vẫn cưới được công chúa!” và ngay lúc đó, nó nghĩ về một cây Bạch Dương nhỏ xinh đang mọc trong rừng: đối với cây Thông, đó sẽ là một nàng công chúa thực sự đáng yêu.

“Humpy-Dumpy là ai?” lũ Chuột hỏi. Thế là cây Thông kể toàn bộ câu chuyện cổ tích, vì nó có thể nhớ từng từ một; và lũ Chuột nhỏ nhảy cẫng lên vì sung sướng, leo tận lên ngọn cây. Đêm hôm sau, hai chú Chuột nữa đến, và vào Chủ nhật thậm chí có hai con Chuột cống; nhưng chúng bảo rằng những câu chuyện đó chẳng thú vị chút nào, điều đó làm lũ Chuột nhỏ bực mình; và chúng cũng bắt đầu thấy những câu chuyện đó chẳng còn thú vị mấy nữa.

“Ngươi chỉ biết mỗi một câu chuyện thôi sao?” lũ Chuột cống hỏi.

“Chỉ một câu chuyện đó thôi,” cây Thông trả lời. “Ta đã nghe nó vào buổi tối hạnh phúc nhất của mình; nhưng lúc đó ta chẳng biết mình hạnh phúc đến thế nào.”

“Đó là một câu chuyện rất ngu ngốc! Ngươi không biết câu nào về thịt xông khói hay nến mỡ sao? Ngươi không thể kể chuyện nào về kho thức ăn à?”

“Không,” cây Thông nói.

“Thế thì chào nhé,” lũ Chuột cống nói; và chúng bỏ về nhà.

Cuối cùng, lũ Chuột nhỏ cũng không đến nữa; và cây Thông thở dài: “Rốt cuộc, lúc lũ Chuột nhỏ bóng mượt ngồi quanh mình và lắng nghe những gì mình kể thật dễ chịu biết bao. Giờ thì điều đó cũng qua rồi. Nhưng mình sẽ cẩn thận tận hưởng khi được mang ra ngoài một lần nữa.”

Nhưng biết bao giờ mới đến lúc đó? Chà, một buổi sáng nọ, một đám người ùa vào và bắt đầu làm việc trên gác mái. Những chiếc rương bị di chuyển, cái cây bị lôi ra và ném—thật sự là khá mạnh—xuống sàn nhà, nhưng một người đàn ông kéo nó về phía cầu thang, nơi ánh sáng ban ngày đang chiếu rọi.

“Giờ thì một cuộc sống vui vẻ sẽ bắt đầu lại,” cây Thông nghĩ. Nó cảm nhận được không khí trong lành, tia nắng đầu tiên—và giờ nó đã ở ngoài sân. Tất cả diễn ra quá nhanh, mọi thứ xung quanh thật bận rộn, cây Thông quên bẵng mất việc phải để ý đến bản thân. Sân trong liền kề với một khu vườn, và tất cả hoa đều đang nở rộ, những đóa hồng treo lơ lửng thật tươi tắn và thơm ngát trên lan can, những cây đoạn đang nở hoa, lũ Chim Nhạn bay ngang qua và hót: “Quirre-vit! Chồng ta đã về!” nhưng ý chúng chẳng phải là cây Thông.

“Giờ thì mình sẽ thực sự tận hưởng cuộc sống,” nó reo lên và xòe rộng cành lá; nhưng ôi thôi, tất cả chúng đều đã héo úa và vàng úa! Nó nằm trong một góc, giữa đám cỏ dại và cây tầm ma. Ngôi sao vàng bằng kim tuyến vẫn còn trên ngọn cây, và lấp lánh dưới ánh mặt trời.

Trong sân, một vài đứa trẻ vui vẻ đang chơi đùa, chính là những đứa trẻ từng nhảy múa quanh cây Thông vào lễ Giáng sinh, và từng rất vui mừng khi nhìn thấy nó. Một trong những đứa nhỏ nhất chạy đến và giật phắt ngôi sao vàng ra.

“Nhìn xem còn gì trên cái cây Giáng sinh xấu xí cũ kỹ này!” nó nói, dẫm lên những cành cây, khiến chúng vỡ vụn dưới chân nó.

Và cái cây nhìn ngắm tất cả vẻ đẹp của những loài hoa, và sự tươi mới trong khu vườn; nó nhìn lại bản thân mình, và ước gì mình vẫn còn nằm trong góc tối tăm trên gác mái; nó nghĩ về tuổi thơ đầu đời trong rừng, về đêm Giáng sinh vui vẻ, và về những chú Chuột nhỏ đã lắng nghe câu chuyện về Humpy-Dumpy với bao niềm thích thú.

“Đã hết rồi—đã qua rồi!” cái cây tội nghiệp thốt lên. “Giá mà mình đã vui vẻ khi mình có lý do để làm thế! Nhưng giờ thì hết rồi, đã qua rồi!”

Và cậu bé làm vườn chặt cây thành những mảnh nhỏ; cả một đống nằm đó. Đống củi bùng cháy rực rỡ dưới chiếc nồi nấu bia lớn, và nó thở dài thật thê lương! Mỗi tiếng thở dài tựa như một tiếng súng.

Lũ trẻ chơi đùa ngoài sân, và đứa nhỏ nhất đeo ngôi sao vàng trên ngực, thứ mà cây Thông đã từng có trong đêm hạnh phúc nhất cuộc đời mình. Tuy nhiên, điều đó giờ đã qua—cái cây không còn nữa, câu chuyện cũng kết thúc. Tất cả, tất cả đã kết thúc—mọi câu chuyện cuối cùng đều phải có hồi kết.