Phải chăng xảy ra nạn hạn hán, nạn châu chấu bộc phát là phán đoán hàng đầu.

Nhất là tại khu vực hạ du Hoàng Hà, bao gồm các tỉnh Quan Trung, Sơn Đông, Hà Nam, nơi dân cư đông đúc lại thường xuyên hứng chịu hạn hán, lại chính là ổ dịch châu chấu.

Tiêu Như Huân giao quyền lãnh đạo tổ trị châu chấu cho Trần Long Đang, kẻ vốn dĩ tinh lực dồi dào, để hắn dẫn dắt tổ trị châu chấu đi điều tra nghiên cứu khắp nơi.

Hơn nửa năm niên hiệu Long Vũ nguyên niên, Trần Long Đang dẫn tổ trị châu chấu điều tra nghiên cứu tại khu vực hạ du Hoàng Hà. Đến tháng mười hai thì hồi kinh, tường tận viết báo cáo những gì mắt thấy tai nghe, bẩm báo Tiêu Như Huân.

Trần Long Đang tâu rằng, tình hình khu vực hạ du Hoàng Hà tương đối tệ, khác với Giang Nam. Bản thân Giang Nam ít nạn châu chấu, sau cải cách ruộng đất, quan viên các nơi nắm quyền lực hơn, dễ dàng tổ chức dân làng xây dựng thủy lợi.

Họ đủ vật tư, đủ nhân lực, thường tu sửa xong những công trình thủy lợi cần thiết, thậm chí xây mới ở những nơi cần thiết. Thủy lợi hoàn thiện thì khả năng hạn hán tự nhiên giảm, hạn hán ít thì nạn châu chấu khó hình thành.

Cho nên Giang Nam không cần quá lo, khả năng xảy ra nạn châu chấu cực thấp. Ngược lại, bắc địa, khu vực hạ du Hoàng Hà, thiếu nhân lực vật lực, quan viên tổ chức không hoàn thiện, thành thục như Giang Nam, nhất là Đông Nam.

Trước kia, những năm Vạn Lịch thứ 25, 26 triều Minh lại thêm chiến loạn, quân Bắc Lỗ xâm nhập phía nam tàn sát bừa bãi, đại quân kịch chiến, mấy thành Đại Đồng, Sơn Tây thành phế tích, đại tộc thương vong gần hết, huống chi là dân thường bá tánh.

Về sau, Tiêu Như Huân bắc phạt, mấy chục vạn đại quân đóng quân tại khu vực hạ du Hoàng Hà, cũng gây ảnh hưởng nhất định cho địa phương. Vì vậy, khu vực hạ du Hoàng Hà hiện tại còn đang trong giai đoạn khôi phục, kiến thiết các nơi tan hoang, thủy lợi lại càng không thể nói đến.

Hiện tại còn phải cảm tạ trời xanh không đổ mưa lớn, nếu không một khi mưa to, Hoàng Hà tràn bờ gây hồng tai, đê điều các nơi lâu năm không tu sửa, hồng tai ập đến thì bắc địa chắc chắn sinh linh đồ thán.

Tiêu Như Huân dù rất cố gắng phái hết nhóm quan viên này đến nhóm quan viên khác đến Đại Đồng, Sơn Tây để bắt đầu cải cách ruộng đất trước, tiến hành khống chế, đồng thời xuất đại lượng lương thực để quan viên nơi đó lấy công chuộc tội, cứu tế, chữa trị Đại Đồng, Sơn Tây, nhưng thời gian quá ngắn, hiệu quả chưa thấy, tinh lực của họ cũng không đủ.

Nói cách khác, hiện tại nếu bắc địa xảy ra hạn hán, tất yếu sinh nạn châu chấu. Một khi xảy ra nạn châu chấu, triều đình sẽ mệt mỏi giật gấu vá vai, khó mà ứng phó.

Cho nên, nhất định phải phòng chống nạn châu chấu từ trước, do triều đình đứng ra, tổ chức nhân lực vật lực tại khu vực hạ du Hoàng Hà để dự phòng nạn châu chấu.

Trần Long Đang chủ trương khai thông chỗ trũng, vớt bỏ cây rong, để trừ nơi châu chấu đẻ trứng. Giữa xuân hạ, khi trứng trùng hình thành, một khi phát hiện có chỗ đất tơi xốp, chắc chắn là trứng trùng phát dục thành ấu trùng, thì quan phủ tổ chức nhân lực xử lý.

Sau khi trứng trùng biến thành ấu trùng, cần đào kênh mương, quan trọng hơn là trong giai đoạn ấu trùng, tức khi châu chấu còn non, nên thả lượng lớn vịt vào khu vực đó. Vịt xuống đồng, rất thích ăn châu chấu non, một ngày có thể ăn hết vài cân, không chỉ không cần đồ ăn, còn có thể ăn hết ấu trùng châu chấu, nhất cử lưỡng tiện.

Kế tiếp còn có không ít biện pháp khác.

Chính là cần nhiều loại mồi nhử mà châu chấu không ăn, như dụ, tang, đậu Hà Lan, đậu xanh, cây mè... Hoặc khi châu chấu không còn gì để ăn, thì dùng tro than, vôi tôi rải lên hoa màu, chúng cũng sẽ không ăn nữa.

Sau khi có được bản báo cáo tường tận này, Tiêu Như Huân yêu cầu Trị Hoàng Tiểu Tổ tinh giản nó thành "Trị Hoàng Sách", phân loại từng phương pháp, viết thành văn bản đơn giản dễ hiểu.

Tiếp đó, nàng hạ lệnh cho xưởng in ấn in hàng loạt, rồi phát xuống các vùng nông thôn đang bị nạn châu chấu, lệnh trưởng thôn tổ chức nông hội học tập, dù phải học thuộc lòng cũng phải ráng.

Đây là lần đầu Tiêu Như Huân ban bố chính lệnh bắt buộc trên toàn quốc, ép buộc mọi người phải học thuộc. Nàng yêu cầu mỗi nhà trong nông trang phải có ít nhất một người đọc thuộc lòng toàn bộ, vì đây là chuyện liên quan đến tính mạng của họ. Kẻ nào lười biếng, ngại phiền phức mà không học, sẽ bị quất roi trước đám đông.

Chuyện này xảy ra cùng thời điểm với Bá Châu chi dịch. Tiêu Như Huân yêu cầu toàn quốc học thuộc lòng, sau đó thành lập Nạn Châu Chấu Khu Trị Hoàng Tổng Thự, giao cho Từ Quang Khải kiêm chức Thự trưởng, Trần Long Đang làm phụ tá. Công việc chính của Quân Công Bộ tạm thời giao cho Tả Thị Lang Triệu Sĩ Trinh thay thế.

Trong mắt Tiêu Như Huân, Từ Quang Khải tuy giỏi nghiên cứu truy nguyên nguồn gốc Tây học, nhưng càng am hiểu làm việc thực tế, là bậc Vương Tá chi tài.

So với ông, trợ thủ Triệu Sĩ Trinh mới thực sự là một kẻ cuồng súng đạn và quân công, chuyên tâm vào con đường súng đạn. Nàng muốn bồi dưỡng Từ Quang Khải theo hướng Nội Các Thủ Phụ, còn Triệu Sĩ Trinh là người nàng chọn để tiếp quản Quân Công Bộ.

Vì vậy, lần này thành lập Trị Hoàng Tổng Thự, nàng điểm danh Từ Quang Khải dẫn đầu, tạo cơ hội cho ông có được tư lịch, chiến tích và danh vọng, giúp ông nhanh chóng nổi danh, đặt nền móng cho việc tiếp nhận tước vị già nua của Vương Tích sau này.

Cùng lúc đó, nàng đưa hơn một trăm quan viên trẻ tuổi mà mình vô cùng coi trọng vào Trị Hoàng Tổng Thự, để họ xuống các địa phương, đi khắp vùng hạ du Hoàng Hà, kiến thức sự đời, tự mình cảm nhận những khó khăn của dân gian, chuẩn bị cho việc đảm nhiệm các chức vụ quan trọng ở trung ương sau này.

Trong khi chiến tranh diễn ra ác liệt, việc trị hoàng cũng được gấp rút triển khai. Vô số quan viên thông minh tháo vát được điều đến Trị Hoàng Tổng Thự làm việc, cùng Từ Quang Khải chung sức.

Tiêu Như Huân phái bộ đội tinh nhuệ hộ tống họ, một đường hướng Tây An mà đi, vừa khảo sát địa phương, vừa liên lạc với các nơi để định ra chính sách, quản lý nạn châu chấu, đồng thời đi sâu khảo sát các địa phương ở hạ du Hoàng Hà.

Tiêu Như Huân còn giao cho Từ Quang Khải một nhiệm vụ bí mật, đó là tìm hiểu tình hình sinh hoạt của bách tính ở các nơi, xem những nơi nào cuộc sống quá khó khăn, quá khốn khổ, để xem tâm lý của họ về việc di chuyển đến nơi khác có mâu thuẫn lớn không.

Tư tưởng "cố thổ khó rời, lá rụng về cội" là điều mà người Trung Quốc khó lòng xóa bỏ. Nhưng nếu cuộc sống bức bách, không thể không rời đi, thì cũng phải đi. Tiêu Như Huân không muốn ép buộc mọi người rời bỏ quê hương, nên muốn tìm hiểu xem ý kiến của mọi người ở các nơi về việc rời khỏi quê hương như thế nào.

Nếu có người bằng lòng rời đi thì tốt nhất, nhưng nếu không bằng lòng mà cũng không phản đối thì cũng có thể chấp nhận. Phương Bắc không thể giữ lại quá nhiều người, cần phải di chuyển một bộ phận về phía nam, đây là chính sách nhất định phải thi hành.

Từ Quang Khải khá kinh ngạc về điều này. Ông không ngờ Hoàng đế lại suy nghĩ đến chuyện như vậy, trong khi công việc đã rất nhiều, trăm mối tơ vò chưa thấy ngày yên ổn, mà Hoàng đế vẫn muốn kiếm thêm việc để làm.

Lúc này, Từ Quang Khải đại khái hiểu được ý nghĩa của việc Hoàng đế giao cho ông chức Thự trưởng Trị Hoàng Tổng Thự.

Tin đồn bên ngoài nói Từ Quang Khải là người kế nhiệm vị trí Thủ Phụ đế quốc trong tương lai, xem ra không phải là nói suông.

Từ Quang Khải thầm đổ mồ hôi lạnh cho chính mình.