BỨC DANH THIẾP ĐÁNG NGỜ
Kỳ Phát cười mà bảo tôi:
- Anh đánh cờ mà không chịu nghĩ, như thế cả đời thua, mà thứ nhất là không bao giờ cao được.
Tôi cũng cười, bày ván cờ khác rồi trả lời:
- Tôi chịu không làm sao được, vì tôi dẫu có muốn nghĩ cũng không nghĩ ra.
Phát cau mặt:
- Sao lại không ra, chỉ có một điều là anh không chịu nghĩ.
- Khổ, oan cho tôi quá, nhưng tôi nghĩ mà không ra, thì anh bảo tôi làm sao được! Anh đánh một nước tính luôn mấy nước sau, tôi thì chịu.
Phát vẫn không chịu:
- Nghĩa là anh lười nghĩ.
Tôi cười:
- Anh cứ kêu tôi lười hoài, nhưng tôi hãy hỏi anh: ví dụ như vụ án mạng ở trong Thanh mà người ta đã nói dạo trước[1], việc tìm ra cái kho tàng nhà họ Đặng[2], cái bí mật trong chiếc tất nhuộm bùn[3], dễ thường anh cũng bảo rằng ai cũng có thể khám phá ra được cả sao?
Phát châm thuốc lá hút rồi gật đầu:
- Phải, ai cũng có thể khám phá được, nếu ai cũng chịu nghĩ.
Tôi lắc đầu:
- Không anh ạ, chịu nghĩ chỉ là một điều, mà có khối óc trinh thám đặc biệt như anh mới là điều quan trọng hơn cả.
- Cái điều ấy thì tôi chắc ít người có lắm.
Phát thở một hơi thuốc lá dài, rồi có vẻ chán nản, bảo tôi rằng:
- Tôi thấy phần nhiều người nước ta đều giống như anh hết, bất cứ việc gì, chưa làm đã kêu khổ, hình như tự biết là một kẻ không làm được cái thá gì hết thẩy. Như vậy thì bao giờ mà thành công được việc gì hơi quan trọng một chút?
Tôi cười:
- Không hiểu hôm nay anh ăn phải món gì mà sinh ngôn luận thế, có mỗi một ván cờ, mà anh bàn ngay ra chuyện đời được. Anh lại khéo léo mạt sát cả nước ta là nước văn hiến…
Phát tức mình, giơ tay xóa cả bàn cờ tôi vừa bày xong rồi vất điếu thuốc lá chàng đương hút dở mà bảo tôi rằng:
- Thôi, nói với một người bướng như anh là vô ích, mà đánh cờ với một người không chịu nghĩ như anh lại càng vô ích hơn nữa.
Cố ý trêu cho Phát tức, tôi khoanh tay nhìn chàng mà hỏi:
- Vậy bây giờ, không đánh cờ mà trời mưa buồn không đi chơi đâu được thì anh định làm gì?
Phát cáu:
- Thì tôi ở nhà để nghĩ, nghĩ xem những người bướng và lười như anh thì sống để làm gì?
Tôi cười:
- Tôi đã nghĩ ra rồi, anh ạ! Tôi sống để mà trêu anh.
Có lẽ Phát biết tôi có ý chọc tức chàng nên Phát đánh diêm, châm điếu thuốc khác, rồi ra tựa cửa sổ nhìn những giọt nước mưa tí tách, nhất định không nói nữa.
Tôi nhìn theo Phát mà mỉm cười.
Kỳ Phát, cái anh chàng có tài trinh thám bao giờ cũng vui vẻ ưa hoạt động của tôi chỉ có mỗi lúc này là cáu kỉnh, ấy là lúc lâu mãi không có cái gì lạ lùng bí mật để chàng tra xét nghĩ ngợi.
Người ta khi rỗi thì thấy nôn nao, khó chịu, Kỳ Phát của tôi lúc này cũng đói, nhưng đói trong khối óc ham luận lý xét đoán của chàng. Kỳ Phát chỉ có mỗi một tính xấu ấy. Muốn chữa cho chúng, tôi đã có một cách là khi nào chàng cáu kỉnh thì tôi lại càng trêu chàng kỳ cho đến khi nào chàng hết cáu mới thôi.
Bỗng có tiếng gõ cửa. Thằng xe nhà ông Tham Lượng bước vào. Nó cúi chào tôi rồi lại bên Kỳ Phát, đưa một chiếc phong bì danh thiếp. Phát mở xem, rồi quay bảo thằng xe:
- Cho anh về, thưa với ông rằng ta sẽ lại ngay!
Thằng xe đi rồi, Kỳ Phát đọc thư lại một lần nữa, rồi đi lại bên, vỗ vai tôi mà bảo rằng:
- Bây giờ thì tôi đố anh trêu làm sao cho tôi tức được.
Tôi giật mình hỏi:
- Thế nào, anh lại có việc gì để tra xét rồi hẳn?
Phát gật đầu:
- Nho nhỏ thôi, nhưng tôi ngờ rằng có nhiều cái lạ. Đấy, anh đọc đi!
Tôi cầm lấy tấm danh thiếp của Phát trao cho. Đó là cái thư của Tham Lượng, một người bạn của Kỳ Phát và cả của tôi nữa.
Trong danh thiếp có viết mấy dòng:
“Anh Kỳ Phát,
Nếu anh rỗi rãi, thì lại chơi tôi ngay. Tôi có một việc trộm thường, nhưng rất bí mật, nếu được anh tra xét giúp cho thì hay lắm.
Thế nào anh cũng lại, và trời mưa thì anh xơi cơm luôn thể ở đằng tôi cho vui.
Anh lại ngay.
Tham Lượng”
Tôi xem xong, gật đầu:
- Thực là buồn ngủ lại gặp chiếu manh, sướng anh nhé! Nào, chúng ta mặc áo lại anh Tham Lượng.
Phát vẫn đứng yên hỏi:
- Anh cũng đến à?
Tôi ngạc nhiên:
- Sao lại không đến? Tham Lượng cũng là bạn của tôi, vả lại từ trước đến nay chưa hề bao giờ anh đi khám phá một vụ nào mà lại không rủ tôi cùng đi, như vậy, lần này cũng phải giống như mọi lần trước.
Kỳ Phát lắc đầu:
- Không, lần này thì anh ở nhà.
- Tại sao?
- Tại anh là một người chỉ biết nói bướng và lười nghĩ, để anh đi theo cũng vô ích thôi, vì đúng như lời anh nói, trời sinh anh ra ở đời chỉ có một việc là trêu tôi thôi, vậy anh hãy ở nhà đợi đến lúc nào tôi cáu.
Tôi làm lành:
- Thôi Kỳ Phát ạ, bây giờ tôi phục lời anh nói là phải lắm rồi, người ta ai cũng có thể suy nghĩ được, vậy có dịp tốt để tôi nghĩ, bổn phận của anh là để tôi đi theo.
Phát cười:
- Anh hỏi bây giờ thì đã khá muộn, nhưng tôi cũng không cố chấp làm gì.
Tôi vội đi mặc áo:
- Anh rộng lượng quá!
Phát giơ tay, cản tôi lại:
- Anh hãy khoan đừng có tán dương tôi vội. Ừ, thì anh đi, nhưng trước hết, anh phải làm sao cho tôi tin được rằng tới đó, anh sẽ chịu nghĩ.
Tôi gật đầu:
- Được rồi, anh hãy để tôi lại đấy rồi tôi nghĩ cho anh xem!
Phát lắc đầu:
- Không, anh phải nghĩ ngay từ bây giờ!
Tôi ngạc nhiên hỏi:
- Anh bảo tôi nghĩ từ bây giờ, nhưng đã có cái gì để xem xét mà nghĩ ngợi luận đoán được.
Phát giơ chiếc danh thiếp:
- Có cái này!
Rồi Phát nói luôn:
- Đây anh xem lại, anh xem và nghĩ rồi nói cho tôi biết anh đã nhận xét được điều gì?
Tôi ngạc nhiên cầm tấm danh thiếp, xem kỹ lại một lượt, rồi một lượt thứ ba nữa nhưng ngoài mấy câu trên kia, thì không có gì đáng để ý cả. Tôi trao trả Kỳ Phát, lắc đầu:
- Tôi chịu rồi, không nhận thấy gì cả.
Kỳ Phát mỉm cười bảo:
- Thôi, anh lại lười nghĩ rồi. Vậy anh ở nhà nhé, tôi đi đây!
Tôi cũng phát tức, giật lấy chiếc danh thiếp mà bảo rằng:
- Anh không phải nói, anh đưa tôi xem lại lượt nữa.
Nhưng cũng chẳng hơn gì lần trước, lần này tôi vẫn không thể nào mà nhận ra được cái chỗ khác thường đáng để ý ấy.
Kỳ Phát thì đứng yên mà nhìn tôi. Lâu lâu, chàng mỉm cười mà nói rằng:
- Thế nào, anh đã nghĩ ra rồi chứ?
Tôi miễn cưỡng gật đầu:
- Có, tôi nhận thấy có một chỗ chữa, chữa viết thêm vào chữ ngay.
Phát gật đầu:
- Phải, anh đã tấn tới đấy, nhưng chỗ chữa ấy thì nghĩa là thế nào?
Tôi cố nghĩ rồi đành nói:
- Chữa viết thêm như thế nghĩa là tính anh Tham Lượng không được cẩn thận, nhiều khi lại thay đổi ý kiến luôn.
Kỳ Phát bĩu môi:
- Thôi, anh bất tất phải nói nữa, nghĩa là có lẽ anh không thể nào nghĩ được, hay là anh không có óc cũng vậy!
Tôi không cãi lại, chỉ tự an ủi và nhủ thầm: "Ta không có óc, nghĩa là ta không có óc trinh thám mà thôi. Như vậy thì cũng không đến nỗi nhục lắm."
Nhưng Kỳ Phát đã giục tôi:
- Thôi, anh mặc áo, chúng ta đi, kẻo anh Tham Lượng chờ!
Tôi tuy mừng thầm, nhưng vẫn còn làm bộ:
- Nhưng trước hết, anh hãy nói cho tôi biết cái danh thiếp này anh nhận thấy những gì đáng để ý?
Phát lắc đầu giục:
- Thì anh hãy đi đã nào, anh nóng muốn biết sao không cố mà tìm ra?
Tôi cau mặt:
- Thì anh nói ngay cho tôi biết đã nào, hãy nói cho tôi biết để khi nào lại đằng ấy; tôi mới còn có thể nghĩ thêm được ra cái gì khác nữa chứ!
Phát lắc đầu:
- Anh thực không biết điều chút nào cả, nhưng thôi tôi cũng chiều anh, nói cho anh biết một chút vậy: Thế xem bức danh thiếp này, anh không nhận thấy rằng trong lúc anh Tham Lượng ngồi viết thì có chị ấy đứng bên à?
Tôi ngạc nhiên, hỏi:
- Quái lạ, sao anh lại biết thế nhỉ? Tôi không hiểu đấy!
Phát cười nhạt:
- Tại rằng anh không có óc, hiểu chưa, mà nói luôn cho anh biết rằng chỗ nhận xét ấy chưa là điều quan trọng nhất. Nhưng thôi, nói ra anh lại hỏi vặn tôi, anh cứ đi đi, rồi sẽ hay!
❀ ❀ ❀
[1] Xem Vết tay trên trần.
[2] Xem Kho tàng họ Đặng.
[3] Xem Chiếc tất nhuộm bùn.
