THẰNG XE KHẢ NGHI
Chị Tham Lượng gọi thằng xe ra. Phát nhìn nó như thôi miên vậy, rồi bỗng hỏi rằng:
- Thế nào, anh không lấy chuỗi hột ngọc chớ?
Thằng xe thưa:
- Thưa ông, con không dám ạ. Vả có muốn lấy cũng không được. Chuỗi hột ấy bà con bỏ vào trong két.
Kỳ Phát gật đầu:
- Có, ta biết, nhưng trong lúc ông bà đi xem thì anh không đi đâu chứ?
- Thưa ông, con ở nhà không đi đâu hết.
Kỳ Phát lại hỏi tiếp luôn:
- Thế có ai vào trong nhà lúc ông đi vắng không?
- Thưa ông, không ạ, vì con ở trong bếp.
- Lúc ông về thì anh ở đâu?
- Lúc ấy con ở ngoài cửa, ông con về, con chạy vào trong nhà thì vừa sôi nước, con pha chè mới cho ông con uống rồi ông con lại đi ngay.
Kỳ Phát hỏi:
- Ông về vội lắm phải không anh?
- Vâng, ông con về một cái lại đi ngay.
Tham Lượng cười:
- Chẳng vội lại ngã lấm quần.
Rồi Tham Lượng lại bảo Kỳ Phát:
- Ngay hôm thấy mất chuỗi hột tôi cũng gọi nó lại hỏi luôn nó cũng trả lời như vừa nói với anh lúc nẫy. Vụ trộm này tôi không còn hiểu ra sao cả. Thực là bí ẩn.
Tôi hỏi Phát:
- Thế nào? Anh đã thấy manh mối chưa?
Phát lắc đầu:
- Chưa nhưng chắc cũng phải tìm ra. À, nhưng chị Tham, tôi mà tìm ra chuỗi hột ngọc thì chị thưởng cho tôi gì nào?
Chị Tham cười mà rằng:
- Chưa chi đã đòi công, thì tùy đấy, muốn lấy công gì cũng được.
Phát gật đầu:
- Nghĩa là thế này thôi vậy, mất lòng trước hơn được lòng sau, hễ mà tôi tìm ra thì trước hết chị phải cho tôi đi hát với anh Tham một đêm.
Tôi cười:
- Thế còn tôi anh quên à?
- Ừ, hát với cả anh nữa, rồi hôm sau thì chị làm một bữa tiệc đãi tôi, ăn uống tráng miệng xong đâu đấy, tôi sẽ đưa chuỗi hột giả lại. Chị có bằng lòng như thế không?
Chị Tham cười:
- Vâng, ông muốn gì cũng được. Miễn là ông tìm được lại cho tôi chuỗi hột.
Kỳ Phát đứng dậy bảo:
- Thôi, chúng tôi không muốn ăn cơm hôm nay đâu, chị đừng bảo nó làm nhé!
Chị Tham Lượng không nghe bảo:
- Không, ai lại thế, các anh ăn cơm với chúng tôi cả cho vui, tôi đã bảo nó làm cơm rồi.
Phát lắc đầu:
- Tôi không tin lời chị được.
- Thật đấy anh ạ, chẳng tin thì anh vào mà xem.
Kỳ Phát vào xem thực, chàng chạy thẳng vào bếp rồi cười mà rằng:
- Nào cơm đã thổi đâu, chị chỉ khéo nói.
Phát nói tiếp:
- Trong nhà này thế mà nhiều chỗ giấu tốt đáo để.
Nói một câu không có liên lạc gì cả, thế rồi Phát lại bảo khẽ tôi:
- Thôi chúng ta về, ở lại đây vô ích, vả lại tôi còn muốn thử lại xem những lời tôi đoán có đúng hay không.
Phát nói như vậy nên mặc dầu cho vợ chồng anh Tham Lượng giữ thế nào, Phát cũng nhất định trở về.
Lúc ngồi xe về nhà, tôi hỏi Phát:
- Thế nào, anh nhận xét thấy những gì rồi?
Phát cười, bảo tôi rằng:
- Anh này lạ nhỉ, đáng lẽ phải chính tôi hỏi anh câu ấy mới phải chứ, vì anh đã quên rồi sao? Lúc ở nhà đi tôi đã bảo anh phải nghĩ.
Tôi gật đầu:
- Có, tôi đã nghĩ rồi.
- Vậy anh nhận thấy thế nào?
- Tôi chỉ biết có thằng xe ăn cắp.
Phát gật đầu:
- Anh khá đấy, nhưng tại sao anh lại đoán thằng xe ăn cắp.
Tôi thấy Phát khen, cũng hơi có chút tự đắc, ung dung cắt nghĩa:
- Thì trong nhà chỉ có ba người: anh Tham Lượng, chị Tham Lượng và thằng xe. Lẽ tất nhiên chị Tham Lượng không ăn cắp của chị ấy, anh Tham Lượng cũng không ăn cắp nốt, chỉ còn có thằng xe.
Phát nhìn tôi nói:
- Chỉ có thế mà anh đoán rằng thằng xe ăn cắp?
Tôi gật đầu. Kỳ Phát vỗ vai tôi bảo:
- Vậy ra anh thực là… một thằng ngốc!
Tôi vẫn chắc ở cái lý của tôi nên cãi:
- Có anh là thằng ngốc. Tôi hãy hỏi: vậy không phải thằng xe ăn cắp thì ai?
Phát điềm tĩnh bảo:
- Tôi bảo anh là thằng ngốc là vì theo luận lý giản tiện mơ hồ như thế, mà anh dám kết luận như thế thực là ngốc. Tôi có thể cũng theo cách luận lý của anh, nhưng thằng xe là một người cả hai vợ chồng anh Tham cùng tin cẩn, vả lại nó không có chìa khóa giả mà mở két (một chiếc két sắt chẳng phải rằng bất cứ chìa khóa giả nào cũng mở được). Vậy thằng xe không thể là thủ phạm.
Rồi Phát cười:
- Theo cách lý luận thì có lẽ thủ phạm là… anh hay tôi ấy.
Tôi khó chịu lắm, gắt:
- Sao lúc nào anh cũng đùa như vậy? Tôi hỏi thực, anh đã tra ra rồi chứ?
Phát gật đầu:
- Đã, thủ phạm là thằng xe!
Tôi lại càng tức:
- Vậy anh có hơn gì tôi?
- Có chứ, vì tôi không luận lý một cách mơ hồ như anh.
- Thế anh bảo nó lấy vào lúc nào?
- Lấy lúc tạm nghỉ ở Nhà hát lớn, lấy lúc Tham Lượng về lấy phong thư.
Tôi muốn hỏi thêm nữa nhưng Kỳ Phát đã giục:
- Anh đã đói chưa? Chúng ta đi hiệu ăn.
Về vấn đề ăn uống thì tôi với Kỳ Phát bao giờ cũng đồng ý nhau. Chúng tôi đã ăn xong, lúc uống nước, tôi lại hỏi:
- Thế nào, anh đã tìm ra thủ phạm, vậy còn đợi gì mà không lấy lại chuỗi hột ngọc?
Phát nhìn tôi:
- Nghe chừng anh nóng đi hát lắm có phải không?
Tôi lắc đầu:
- Không, nhưng tôi nóng muốn biết kết quả ra sao.
Phát không trả lời câu tôi nói, bỗng hỏi:
- Thường thì giờ tạm nghỉ ở nhà hát bao lâu nhỉ?
- Chừng mươi, mười lăm phút. Nhưng gánh Tân Kịch Đoàn diễn hôm ấy thì lệ bao giờ cũng nghỉ mười lăm phút.
Phát lại hỏi:
- Anh có đồng hồ đấy chứ?
Tôi gật đầu, Phát gọi hầu sang thu tiền, rồi ra khỏi hiệu hỏi tôi:
- Đâu đồng hồ của anh đâu?
Tôi lấy đưa cho Kỳ Phát, chàng sung sướng bảo:
- May quá, lại có thể tính được từng giây.
Phát lại gọi xe, tôi hỏi:
- Đi đâu?
Phát không trả lời, bảo phu xe:
- Nhà hát đấy!
Rồi suốt trong lúc ngồi xe, Phát để ý nghĩ ngợi tính toán không nói một lời nào. Tôi cũng không dám hỏi, một lát sau xe đến Nhà hát lớn, Phát cùng tôi đi vào một hiệu cho thuê xe đạp ở ngay cạnh nhà hát. Tôi hỏi:
- Trời mưa, anh thuê xe đạp đi đâu?
Phát không trả lời, đưa gửi giấy căn cước thuê một chiếc xe đạp biển sơn thẻ số. Chàng lật giở mấy tờ rồi nói:
- Nhiều người thuê nhỉ, nhà hàng đại phát tài.
Chủ nhà chép miệng:
- Chẳng ăn thua gì ông ạ, chỉ đủ đóng thuế và vào đồ chữa là vừa.
Phát dắt xe ra dặn tôi:
- Bây giờ anh nhớ nhé. Chúng ta cùng về nhà anh Tham Lượng, anh đi xe tay tôi đi xe đạp. Anh thuê xe đi trước đi, tôi cũng đạp xe theo luôn. Anh sẽ đợi tôi ở nhà anh Tham Lượng. Nhưng mà không vào, anh cứ ngồi đợi tôi ở đấy, hễ Tham Lượng có hỏi thì anh bảo: Tôi đi đâu có chút việc, rồi cũng đến đó ngay.
Phát lại dặn thêm:
- Anh nhớ đừng có nói hở cho anh chị ấy biết một chuyện gì nhé!
Và dựa xe chạy thục mạng.
Tôi không hiểu ra sao cả nhưng cũng cứ làm theo lời Phát. Tôi lên xe tay, còn Phát thì cắm đầu mà đạp xe đạp.
