Đọc sách như hơi thở của tâm hồn, đây là một câu trong tập thư tín của Kafka. Nhưng những cuốn sách nào có thể cung cấp kiểu đọc này và gánh vác trách nhiệm đó? Đó là những tiểu thuyết nào? Hôm nay, khi tôi ngồi xuống hồi tưởng và viết cuốn tiểu thuyết "Cầu ngủ chung gấp – Một đoạn phi hư cấu giữa tôi và cuộc đời" này, tôi biết rằng ngòi bút của mình không thể gánh vác nổi trách nhiệm đó. Nhưng lúc ấy, tôi thức trắng đêm, lại đang trong trạng thái hưng phấn bị kích thích bởi tiền bạc và nghệ thuật, nên đã thốt ra câu nói đó mà không hề suy nghĩ. Nếu không nói ra câu ấy, tôi không tin họ sẽ để tâm đến cuốn tiểu thuyết "Cầu ngủ chung gấp" kia. Còn về phản ứng và tâm lý của họ sau khi đọc, thích thú, thất vọng hay tuyệt vọng, tôi đều nắm chắc tám chín phần mười, hoàn toàn tự tin. Thậm chí họ uống nước hay uống cà phê khi đọc, là ngồi bên cửa sổ đọc, hay nằm ườn trên giường khách sạn năm sao mà đọc, tôi đều đoán ra được, và hình ảnh họ khi đọc sách hiện rõ ngay trước mắt. Cho nên, tôi không quá để ý đến cảm nhận hay phản ứng của họ sau khi đọc xong tiểu thuyết, mà quan tâm hơn đến việc hành vi của họ có đi chệch khỏi quỹ đạo và các bước đã được tôi định sẵn (âm mưu) hay không. Điều này cũng giống như kẻ muốn chặn đường cướp của, không quá để ý người qua đường mang theo bao nhiêu tiền, mà quan tâm hơn đến việc liệu người đó có bước vào cái bẫy và vòng vây của hắn đúng theo dự tính hay không. Nhưng với các bạn - những độc giả đáng kính của tôi, những người bỏ tiền mua sách, nâng niu cuốn "Cầu ngủ chung gấp – Một đoạn phi hư cấu giữa tôi và cuộc đời" này, tôi cần phải nói với các bạn một cách trực tiếp, chân thành rằng, xin hãy kiên nhẫn đọc hết tiểu thuyết "Cầu ngủ chung gấp" – nó không dài, chưa đến ba vạn chữ, chẳng qua chỉ là một cuốn trung thiên tiểu thuyết nhỏ mà thôi. Tôi khẩn cầu các bạn kiên nhẫn đọc hết nó, không phải vì cuốn tiểu thuyết này hay đến mức nào, mà vì nó liên quan đến bộ phim truyện mà tôi sắp quay, liên quan đến nam chính mà tôi sẽ thủ vai trong bộ phim đó, liên quan đến gia đình của nam chính, số phận của cả gia đình họ, câu chuyện và sự hình thành tính cách nhân vật, liên quan đến tính cách, văn hóa, thế giới quan và giá trị quan của tất cả các nhân vật trong bộ phim đó.

Đương nhiên, nó cũng liên quan đến việc liệu tôi có thể dùng ba tấc lưỡi không xương, nắm giữ Cố Trường Vệ - người coi nghệ thuật như tình thân - trong lòng bàn tay giống như một cuốn sổ tiết kiệm hay không; liên quan đến việc tôi dùng sự lừa dối chân thành để khiến Tưởng Phương Chu động lòng, từ đó tạo ra, phát triển và kết thúc vai nữ chính mà tôi muốn cô ấy diễn (và tiêu thụ hình ảnh của cô ấy). Ngoài ra, còn một điều quan trọng hơn – những độc giả của tôi, mỗi vị đáng kính đang cầm trên tay cuốn "Cầu ngủ chung gấp – Một đoạn phi hư cấu giữa tôi và cuộc đời" hôm nay, các bạn cũng có thể đọc ra từ cuốn tiểu thuyết này, một nhà văn làm thế nào để chuyển hóa những con người thật, sự việc thật trong cuộc sống thành một cuốn tiểu thuyết có vẻ hư cấu hoặc bán hư cấu. Cuốn tiểu thuyết này sẽ chứng minh một lẽ thường hoặc quy tắc ngầm về việc viết tiểu thuyết: cuộc sống quả thực là gốc rễ và mảnh đất duy nhất của văn học. Sau khi đọc xong cuốn trung thiên này, các bạn sẽ hiểu được ý nghĩa và sự vô nghĩa của câu lẽ thường về viết văn mà tôi đã phải vắt kiệt sức lực mới nắm bắt được.

Vậy thì, xin mời các bạn hãy bắt đầu đọc đi. Nhất định phải kiên nhẫn đọc hết nó, hãy thưởng thức nó như thưởng thức một quả ô liu. Chỉ có như vậy, việc đọc sách mới có thể gắn liền với ý nghĩa của việc uống cà phê.

Cầu ngủ chung gấp (Tiểu thuyết ký sự)

1

Đã xảy ra một chuyện.

Con trai thứ hai nhà họ Lý, tên là Lý Chàng, đã cưỡng bức con gái thứ tư nhà họ Miêu, tên là Miêu Quyên. Người nhìn thấy đầu tiên là con trai cả nhà họ Hồng. Người này là kẻ ngốc, mọi người đều gọi là Hồng Ngốc.

Con trai cả nhà họ Hồng đúng là kẻ ngốc. Hắn nhìn thấy sự việc, vừa chạy vừa lảm nhảm như đang tự nói với chính mình. Đó là ngày ba tháng Tư, ánh mặt trời lười biếng, mọi người hầu hết đều nhàn rỗi ở trong nhà, số ít thì đứng ở cửa tán gẫu. Một đám người đứng ở đầu phố, bàn luận chuyện giá cả, cứ sống thế này, xách một túi tiền đổi lấy một mớ rau, đúng là khổ chết đi được. Lúc này, con trai cả nhà họ Hồng chạy tới, người chưa dừng lại mà lời đã thốt ra rồi.

Hắn nói, con trai thứ hai nhà họ Lý là đồ lưu manh.

Dân làng bảo, một xu mới mua được một hộp diêm đấy.

Hắn nói, thằng thứ hai nhà đó đã lột sạch sành sanh quần áo của người ta rồi.

Dân làng bảo, lo trồng rau đi, giá rau năm nay chắc chắn sẽ đắt.

Hắn nói, người bị cưỡng bức là con gái thứ tư nhà họ Miêu đấy.

Dân làng bảo, về thôi, nghỉ trưa một lát, xuân đến là lại buồn ngủ.

Thế là tất cả đều bỏ đi. Tiếng bước chân lộn xộn, lê thê. Tiếng đóng cửa theo sau, nghiền nát trên con phố nhỏ, nặng nề, vững chãi, như những đám mây đen trước cơn mưa quét qua ngôi làng. Con chó trên phố từ trong ngõ đi ra, đứng đó nhìn Hồng Ngốc không nói lời nào.

Hồng Ngốc gọi, con trai thứ hai nhà họ Lý đúng là đồ lưu manh mà.

Con chó đảo đảo nhãn cầu.

Hồng Ngốc gọi, nó cưỡng bức con gái thứ tư nhà họ Miêu đấy.

Con chó thè lưỡi ra rồi bỏ đi.

Hồng Ngốc như nói như gọi, ngay trong rừng hòe phía đông làng ấy.

Con chó chạy về phía rừng hòe, phía sau tung lên làn bụi mờ, như làn khói sắp tắt. Sau khi nhìn thấy bóng con chó biến mất, trên mặt Hồng Ngốc thoáng vẻ bình tĩnh khó hiểu, hắn bước chậm lại rồi đi về nhà. Trong ngõ, những bức tường bùn bong tróc, những ngôi nhà gạch mới có mùi khét từ lò gạch. Phân lợn phân gà đầy đất. Trong con ngõ dài hẹp, không một bóng người, không một bóng chim, Hồng Ngốc nhìn trước ngó sau, bỗng nhiên nghe thấy từ đâu đó vẳng lại một tiếng khóc chói tai, nửa tím nửa trắng, xuyên chéo qua hắn. Giây lát sau, tĩnh mịch đến mức nghe được tiếng thở của chính mình, như tiếng bễ lò của nhà hàng xóm thường ngày. Hắn còn thấy con chó đứng dưới một cái cây ngoài phố, ngẩng cao đầu, nhìn tứ phía, ngẩn ngơ như con ruồi bay giữa cánh đồng hoang. Lúc này, thằng ngốc Hồng Ngốc nhìn thấy hai người phụ nữ từ con phố khác đi ra, xách giỏ tre, đựng quần áo, cầm chày đập, định đi ra con mương dưới chân núi Ba Lâu sau làng giặt giũ, thế là hắn vội vàng đuổi theo, giang tay chặn lại, nói con trai thứ hai nhà họ Lý đã cưỡng bức con gái thứ tư nhà họ Miêu rồi.

Người phụ nữ nói, nhà họ Hồng sao không đưa thằng bé đi bệnh viện khám bệnh đi.

Hồng Ngốc nói, quần áo lột sạch sành sanh, ngay trong rừng hòe phía trước ấy.

Người phụ nữ nói, chữa khỏi thì cũng có thể lấy vợ sinh con đấy.

Hồng Ngốc nói, hai người qua đó xem đi, đúng là ở trong rừng hòe, tôi nghe thấy tiếng khóc của con gái thứ tư nhà họ Miêu rồi. Hai người phụ nữ không nói gì nữa, lách qua cánh tay giang ra của hắn mà đi. Lớp bùn trên tường ngõ bị giỏ tre của họ quẹt phải, bong ra như những vết sẹo. Quay người nhìn hai người phụ nữ đi giặt đồ, Hồng Ngốc chạy về nhà, tiếng bước chân huỳnh huỵch, vang động trên con đường làng. Nhà hắn ở phía nam con phố, rẽ hai ngã rẽ, đến nhà, hắn dùng vai tông mở cổng lớn, thấy cha đang ở trong sân cho bò ăn. Mùi cỏ bò và phân bò tràn ngập cả sân. Cha thấy hắn như một cơn gió lửa, quay người nhìn hắn.

Hắn nói, con trai thứ hai nhà họ Lý là đồ lưu manh.

Cha trừng mắt nhìn hắn.

Hắn nói, nó đã lột sạch quần áo con gái thứ tư nhà họ Miêu rồi.

Cha quay người cầm gậy trộn thức ăn chăn nuôi.

Hắn lại nói, con nghe thấy con gái thứ tư nhà họ Miêu đang khóc.

Chiếc gậy trộn thức ăn trên tay cha dừng lại.

Thế là hắn lại to tiếng hơn, nói Lý Chàng đang cưỡng bức con gái thứ tư nhà họ Miêu đấy.

Cha quay người, cầm gậy đánh vào đầu hắn, bảo vào nhà nghỉ đi, giữa trưa không ngủ nghỉ mà làm trò hoang gì.</ Hồng Ngốc ngơ ngác nhìn cha, lấy tay che trán, cảm thấy trong tay có thứ nóng dính, nói cha ơi cha đánh con, con trai thứ hai nhà họ Lý thực sự đã cưỡng bức con gái thứ tư nhà họ Miêu mà. Hồng Ngốc vốn còn muốn nói tiếp điều gì đó, như cảnh tượng con trai thứ hai nhà họ Lý lột quần áo người ta mà hắn thấy bên rừng hòe, nhưng cha lại một cước đá vào bụng hắn, hắn loạng choạng suýt ngã. Đúng lúc này, con bò kêu lên, "muoo", tiếng kêu trầm đục, kéo dài như một dòng nước đục ngầu.

Cha lại đi trộn thức ăn cho bò.

Hồng Ngốc ấm ức, chán nản đứng trong sân một lúc rồi lại ra khỏi nhà. Sự tĩnh lặng ở trấn làng, chẳng giống vẻ trấn làng chút nào. Ánh mặt trời đỏ trắng, nóng đến mức khiến người ta ngứa ngáy. Phân lợn phân gà, thứ cũ đã khô, thứ mới bị ánh nắng phơi trên đường bốc khói. Một làn khói nhàn nhạt, lắc lư bay lên. Hồng Ngốc đến tường phố bốc nắm đất đắp lên trán để cầm máu, phủi phủi lớp bụi rơi trên quần áo, lại đi về phía rừng hòe phía đông làng.

Rừng cây không lớn, nằm ở sườn núi sau làng. Nhưng trong rừng có mấy vũng suối nước, nuôi dưỡng những cây hòe và cỏ dại xung quanh, từng bụi từng bụi, dày đặc nối tiếp nhau. Tháng Tư, lá cây đã đầy đủ, trong rừng cả ngày tỏa mùi ẩm ướt. Cỏ mọc um tùm, xanh mướt cả một vùng. Hồng Ngốc đi dạo ở đây, nhìn thấy con trai thứ hai nhà họ Lý đã lột quần áo của con gái thứ tư nhà họ Miêu. Con gái nhà họ Miêu cầm một chiếc giỏ rau, đây là mùa đào rau dại rất tốt. Khi con trai nhà họ Lý lột quần áo người ta, chiếc giỏ rau bị vứt trên mặt đất. Có một vòng dây thừng buộc trên giỏ. Có một nắm rau xanh phủ ở đáy giỏ. Hắn đứng trên chỗ cao của rừng hòe, không nghe thấy con trai thứ hai nhà họ Lý nói gì, chỉ thấy sắc mặt con gái nhà họ Miêu kinh hãi trắng bệch, đờ đẫn không cử động, mặc cho người ta lột quần áo của mình. Sau đó nữa, sau đó Hồng Ngốc chạy về làng. Báo tin. Rồi lại một mình quay về phía rừng cây.

Hắn bẻ một cái cây nhỏ trên đường, là cây hòe, ngắt cành bẻ ngọn, dài hơn ba thước, cầm lấy rồi vội vàng đi vào rừng hòe. Hắn muốn đi vòng ra phía sau nhà họ Lý, đánh một gậy vào đầu Lý Chàng, giống như cha đánh hắn vậy. Thế nhưng, hắn vòng từ một phía rừng hòe qua đó thì đã không thấy con trai thứ hai nhà họ Lý và con gái thứ tư nhà họ Miêu đâu nữa. Trên đám cỏ bị đè bẹp có vết máu. Máu tanh ngấm trên cỏ. Mùi máu mùi cỏ tanh nồng cả một rừng cây.

2

Con gái thứ tư nhà họ Miêu mười bốn tuổi, cao ráo, học xong tiểu học. Con bé khóc lóc về nhà kể lại cảnh tượng ở rừng cây, rồi tụt quần cho mẹ xem. Cha đang định xuống đồng, nghe xong vứt nông cụ xuống đất, lại đập vỡ một chiếc bát uống nước, ngồi bệt xuống ngưỡng cửa nhà hút thuốc giải sầu. Mẹ ở trong nhà chính khóc lóc gọi "đồ súc sinh, đồ súc sinh", vừa gọi vừa chửi, đun nước, lại ra quán nhỏ đầu làng mua rượu, về nhà cài chặt cửa, dùng nước nóng và rượu lau rửa thân dưới cho con gái, con bé đau quá hét lên, mẹ bảo tuyệt đối không được hét, tuyệt đối không được hét. Con gái nghe lời, nước mắt chảy dài, run rẩy thân mình để mẹ lau rửa trong ngoài. Sát trùng xong, lại dùng nước ấm thấm rửa, bảo con gái nằm lên giường ngủ, rồi ra ngoài co ro trước mặt chồng mà nói -

Làm sao bây giờ?

Người đàn ông không nói gì, hút thuốc, khói thuốc mù mịt.

Chuyện cả đời của con bé đấy.

Người đàn ông dập thuốc, đứng dậy định đi đâu đó, rồi quay người dặn vợ, miệng lưỡi kín chút, tuyệt đối đừng nói cho hàng xóm biết.

Cha nhà họ Miêu ra khỏi cửa. Ra khỏi sân, ông lại khép hờ cổng lớn, đi huỳnh huỵch trên đường. Có người hỏi ông cái gì, ông cũng không đáp nhiều mà cứ đi huỳnh huỵch. Người hỏi liền nghi ngờ, đứng phía sau nhìn theo không động đậy. Ông đi đến nhà họ Lý. Nhà họ Lý ở ngay chính giữa phố Tây, làm ruộng kiêm kinh doanh, mở cửa hàng trên phố chính ở trấn, nhà một gian rưỡi, một gian làm mặt tiền, nửa gian làm kho, bán nông cụ như bừa, liềm, xẻng, cào, dây thừng và vòng cửa, móc hòm, búa và rìu. Năm ngày một phiên chợ. Khi có chợ, cha nhà họ Lý là Lý Lâm đi lên phố chính ở trấn kinh doanh, không có chợ thì đóng cửa làm ruộng qua ngày. Cuộc sống nhà họ Lý không qua được những kẻ giàu xổi kinh doanh dược liệu tư nhân kia, nhưng trên phố làng, cũng coi như khấm khá lắm. Năm ngoái xây nhà mới, gạch xây tận đỉnh, không thấy tí đất nào, ngay cả trên mặt đất cũng lát xi măng rồi. Trong xi măng trộn thủy tinh, chính giữa phòng lát một đóa hoa sen sáng loáng. Năm nay, Lý Lâm dự định xây thêm gian nhà phụ, vẫn là gạch xây tận đỉnh, không thấy tí đất nào. Lúc này, ông ta đang chỉnh sửa nền móng ở trong sân, đào rãnh đất, như thể sắp sửa khởi công ngay lập tức. Cha nhà họ Miêu đẩy cửa bước vào, rồi quay người đóng cửa, thấy Lý Lâm đang đào móng, liền đứng sừng sững giữa sân, mặt tím tái đi.

Thằng thứ hai nhà ông đâu?

Lý Lâm dừng tay nói, không có ở nhà, tìm nó có chuyện gì?

Ông là cha nó, ông đến nhà tôi mà xem!

Lý Lâm vứt xẻng hỏi, xảy ra chuyện gì?

Ông qua mà xem con súc sinh ông nuôi đã làm con gái tôi ra nông nỗi nào.

Lý Lâm ngơ ngác nhìn cha nhà họ Miêu.

Là đứa thứ tư, năm nay còn chưa đủ mười bốn tuổi.

Sau khi Lý Lâm tỉnh người lại, trên mặt thoáng một tầng trắng bệch, nói anh Miêu, hai nhà chúng ta không oán không thù, đứa nhỏ tôi dạy dỗ thế nào tôi biết, nó dù sao cũng đã học xong cấp hai, không dễ gì làm chuyện đó đâu chứ? Anh nói như vậy là đã bắt được hay là tận mắt nhìn thấy? Khi Lý Lâm vừa nói vừa hỏi như vậy, trên trán đã rịn mồ hôi hột, nhìn cha nhà họ Miêu, đi đến đặt một cái ghế một cách lễ phép dưới mông cha nhà họ Miêu. Cha nhà họ Miêu không ngồi, gân xanh trên cổ lại nổi cao hơn một chút, nói tôi không cần bắt, cũng không cần nhìn, ông gọi con trai ông về hỏi một tiếng đi.

Lý Lâm bảo vợ ra ngoài tìm con trai.

Hai người đàn ông lặng đứng trong sân, cứng đờ một lúc, Lý Lâm mời cha nhà họ Miêu một điếu thuốc. Cha nhà họ Miêu không nhận thuốc, tự mình vấn thuốc lào hút, liếc nhìn Lý Lâm, thấy bàn tay ông ta thu về khi mời thuốc có chút run rẩy, gân xanh trên cổ mình liền bớt đi một nửa vẻ hung hăng, trong lòng thoáng thấy nhẹ nhõm. Ông cố gắng nghĩ xem đời này Lý Lâm có chỗ nào đắc tội với nhà họ Miêu, nhưng nghĩ mãi không ra. Đất ruộng không nằm liền kề, nhà ở cũng ở hai đầu phố. Không tranh chấp đất đai, không cãi vã chuyện nhà cửa. Lý Lâm cũng chưa từng làm thôn trưởng hay đội trưởng, cũng không có sự bất công trong phân chia lợi ích. Nhưng Lý Lâm mở cửa hàng ở trấn, ông từng đến mua một chiếc cuốc, dùng một ngày xong thì thấy cuốc bị nứt, lúc đến đổi thì Lý Lâm không muốn đổi, nói dính đất rồi thì cuốc này không ai mua nữa, hơn nữa vết nứt không ở lưỡi cuốc, dùng ba năm năm năm cũng không gãy. Thế mà cuối cùng, người ta Lý Lâm vẫn đổi cuốc cho ông. Cha nhà họ Miêu cố gắng nghĩ xem mình có ân huệ gì với nhà họ Lý không, vắt óc suy nghĩ, hút hơi thuốc thật sâu, nhưng cũng chỉ nhớ lại năm ngoái lúc thu hoạch lúa mạch gặp mưa, Lý Lâm kéo một xe lúa mạch leo dốc, ông đã từ dưới dốc đẩy xe lúa mạch của ông ta lên đỉnh dốc. Thật lòng mà nói, đúng là hai nhà, không chút liên quan, không thù không oán, không ân không oán. Điều này khiến cha nhà họ Miêu thấy có chút nản lòng. Nghĩ rằng nếu như Lý Lâm có thù với nhà họ Miêu, mà mình lại có ơn với nhà họ Lý, thì lúc này, có thể mượn chuyện con gái bị cưỡng bức mà trút giận một thể. Thế nhưng, một chút ân oán cũng không có. Ông không thể vì vậy mà mượn cớ gì đó, làm cho chuyện con trai nhà họ Lý cưỡng bức con gái mình trở nên nghiêm trọng hơn, không thể vì vậy mà khiến Lý Lâm phải hối hận khôn nguôi về chuyện quá khứ. Ông hối hận, vì sao giữa họ không sớm kết oán hay kết ân, đành chỉ biết ôm nỗi hối hận căm phẫn trên mặt mà quay ánh mắt đi chỗ khác.

Vợ Lý Lâm đi tìm con trai vẫn chưa về.

Trong sân tĩnh mịch sâu thẳm; tĩnh mịch thiên trường địa cửu. Chim sẻ đá văng lớp đất đỏ mới đào xuống rãnh móng, tiếng kêu ríu rít vang lên từng hồi.

Cha nhà họ Miêu gõ gõ tàn thuốc, đột nhiên nói, tôi không tin con trai ông đi đâu mà ông không biết.

Lý Lâm hơi ngẩng đầu lên, tôi cũng đâu thể cột nó vào thắt lưng được.

Cha nhà họ Miêu liếc mắt nhìn, con gái tôi mười bốn tuổi, trong làng không ai là nó không nhận ra.

Lý Lâm dí tắt điếu thuốc vào đế giày, thằng con tôi nuôi đức hạnh thế nào tôi biết.

Cha nhà họ Miêu quay nửa người đi, nói cho ông biết Lý Lâm, chính phủ tra một cái là có nhân chứng vật chứng ngay.

Lý Lâm đứng dậy, ông không cần phải đi kiện chính phủ đâu, nếu là con trai tôi, tôi sẽ bắt nó treo cổ trên xà nhà.

Do dự một lát, cha nhà họ Miêu phẫn nộ bỏ đi. Lúc ra cửa, ông đập mạnh vào cổng nhà họ Lý, cánh cửa vốn đang khép hờ lại bật ngược trở lại. Lý Lâm không tiễn khách, đứng sừng sững giữa sân, màu xám trên mặt cứng lại rồi dần chuyển thành màu xanh.

Sau khi cha nhà họ Miêu rời khỏi nhà họ Lý, ông đứng trên phố làng một lát, thấy có người đang dắt bò, vác cày, đi ra ngoài làng. Người đó họ Hồng tên là Hồng Văn Hâm. Hồng Văn Hâm đồng ý sau khi cày đất xong sẽ cho ông mượn bò dùng vài ngày, để cày xới mảnh đất hoang trên sườn núi phía sau, đã thỏa thuận là dùng bò cả ngày, trả mười đồng tiền thức ăn và phí vất vả cho bò. Ông thấy số tiền này hơi đắt, các làng khác đều chỉ lấy tám đồng, mà nhà họ Hồng lại đòi mười đồng. Ông muốn đuổi theo Hồng Văn Hâm thương lượng lại cũng trả tám đồng, nhưng đi được vài bước, nghĩ đến đứa con gái đang nằm trên giường, ông lại do dự.

3

Nhà họ Miêu ở phố Tây trấn Cao Điền này không tính là đại gia, không bằng họ Lý đông đúc. Nhưng tính toán kỹ, nhìn kỹ thì bốn cô con gái nhà họ Miêu, đều là tóc dài tết bím, tuy bề ngoài có vẻ đơn độc, nhưng từ khi con gái cả lấy chồng lên phố chính ở trấn, tình hình đã có chuyển biến. Người thân của con rể nhà họ Miêu là nhân viên đồn công an trên phố chính ở trấn, chức vụ tuy không cao, nhưng công việc là sau khi nhận thông báo của lãnh đạo, tạm thời giam giữ những người khả nghi. Công việc này, vì có liên quan đến pháp luật, nên mọi người luôn cảm thấy rất quan trọng. Do đó, nhà họ Miêu cũng coi như có chút thế lực. Do đó, có người sẵn sàng làm thông gia với nhà họ Miêu. Thỉnh thoảng, có người đi ngang qua cửa, cố ý rẽ vào nhà họ Miêu xin nước uống.

Dân làng đều biết, nhà họ Miêu có người thân của người thân làm việc ở đồn công an. Người nhà họ Miêu cũng thích nói với người khác là mình có người thân làm nghề bắt người ở đồn công an. Cộng thêm đứa thứ hai, thứ ba đều học cấp ba, thành tích học tập tốt, ở nội trú trong thành phố, tuy cuộc sống hiện tại còn nghèo khó, nhưng những người có mắt nhìn trong làng đều đã thấy được tiền đồ của nhà họ Miêu. Chính vì những điều này, khi cha nhà họ Miêu rời khỏi nhà họ Lý mới có đủ sức mạnh để đập mạnh cánh cửa nhà họ Lý, khiến cánh cửa bật ngược trở lại.

Khi về đến nhà, mặt trời lặn về tây, trong sân nhuộm màu đỏ vàng. Cha nhà họ Miêu ngồi giữa sân tiếp tục hút thuốc giải sầu. Vợ bước tới hỏi tình hình, ông lại hỏi con gái thứ tư rốt cuộc thế nào. Vợ nói, đỡ đau rồi, nhưng chúng ta không thể cứ nuốt trôi cục tức này.

Cha nhà họ Miêu nghiến răng, nói mẹ kiếp, không được thì đi kiện nhà họ Lý.

Vợ nói, hay là đi nói với con gái cả và con rể?

Liền vào phòng hỏi xác thực trước giường, con gái khẳng định là con trai thứ hai nhà họ Lý không sai, cha nhà họ Miêu liền bảo vợ thu dọn mười mấy quả trứng gà, dùng một cái giỏ đựng rồi mới đi.

Vợ do dự, tay không đi à, trứng gà này tôi còn muốn bán đấy.

Cha nhà họ Miêu nói, bà biết cái gì.

Vợ nói, tháng sau đứa thứ hai, thứ ba lại về đòi học phí đấy.

Cha nhà họ Miêu nói, phiên chợ sau lại chặt một cái cây đi bán.

Ông liền xách giỏ trứng gà đi về hướng phố chính. Phố Tây cách phố chính khá gần, cũng chỉ vài trăm mét. Nhưng ông không muốn gặp người nên đi vòng ra ngoài làng. Ngoài làng ông thấy Hồng Văn Hâm đang cày đất dưới sườn núi, đứa con ngốc của ông ta đi theo sau cày, một cúi một bước, một bước một cúi, như thể đang bón phân hóa học sau cày. Thế là cha nhà họ Miêu đi nhanh vài bước rẽ về phía ruộng nhà họ Hồng.

Hồng Văn Hâm thu cày đứng lại, nhìn về phía bờ ruộng. Hồng Ngốc nhà họ Hồng vừa thấy cha nhà họ Miêu, liền vứt bao phân bón trên tay, sải bước chạy về phía bờ ruộng đón. Hồng Văn Hâm bỗng nhiên hoảng hốt, đuổi theo một bước quát con trai, về nghỉ đi, đừng có nói bậy! Sau đó tự mình bước tới, không để cha nhà họ Miêu đi vào trong ruộng nhà mình. Không để ông lại gần thằng con ngốc của mình.

— Có việc à?

— Đi lên nhà con gái cả trên phố chính xem thế nào.

— Không có việc gì chứ?

— Tôi nói với ông chuyện ngày mượn bò.

Hai người đứng cách xa Hồng Ngốc nói về chuyện ngày mượn bò, lại nói về giá cả ở làng khác.

Cha nhà họ Miêu nói: Làng khác một ngày tiền thức ăn đều là tám đồng.

Hồng Văn Hâm: Thế thì một ngày tám đồng đi.

Cha nhà họ Miêu nói: Ông yên tâm, tôi sẽ chăm bò thật tốt.

Hồng Văn Hâm: Vật nuôi thôi mà, ăn no là được.

Cha nhà họ Miêu lúc này lại đi tiếp, giẫm lên khoảng cách giữa những cây lúa mì nhà khác, đặt chân vào luống lúa. Đi được vài bước, ông nghe thấy Hồng Văn Hâm lại đuổi theo một câu, nói con gái thứ tư Quyên Tử ở nhà, ông có việc gì cứ bảo nó chạy việc cho.

Sững lại một chút, cha nhà họ Miêu quay người lại - nó còn chưa viết xong bài tập thầy giáo giao đâu.

Hồng Văn Hâm lại bỗng nhiên nói, đừng một ngày tám đồng nữa, một ngày sáu đồng cũng được. Còn muốn nói thêm gì đó, thấy thằng ngốc lại chạy đến đây, liền vội vàng quay người đi ngăn con trai.

Không ngờ nhà họ Hồng lại hạ giá tiền dùng bò từ tám đồng xuống sáu đồng, điều này khiến cha nhà họ Miêu khi đi tiếp, trên suốt đường đều nghĩ đến điểm tốt của Hồng Văn Hâm, đúng là người đã từng dạy học, hiểu biết lễ nghĩa, không tham lam. Nghĩ một đường như vậy, đặt Hồng Văn Hâm và Lý Lâm cùng lên so sánh, tuy không tìm ra Lý Lâm có chỗ nào không tốt lắm, nhưng lại không cảm nhận được Lý Lâm có chỗ nào đáng để so với Hồng Văn Hâm. Nghĩ đến đứa cả, thứ hai và thứ ba nhà mình, đều từng là học trò của Hồng Văn Hâm, ông làm giáo viên dân lập hơn nửa đời người, mỗi tháng vài chục đồng khó nuôi gia đình, con cả lại bỗng nhiên bị chứng đần độn, cuộc sống ngày càng sa sút, thế mà vẫn chủ động đề nghị dùng bò một ngày chỉ sáu đồng, điều này khiến cha nhà họ Miêu có chút áy náy, cảm thấy không thể dùng bò người ta mà thực sự một ngày chỉ trả sáu đồng, ít nhất nên đưa bảy đồng. Nghĩ thế cũng quyết định luôn, quyết định vẫn mỗi ngày phải đưa bảy đồng. Thế là cứ thế đến phố chính. Hôm nay phố chính là ngày lỡ chợ, người đi lại trên phố rất ít, các cửa hàng bình thường đều đóng cửa, chỉ còn những người bán quần áo, giày dép, thắt lưng, tất và thuốc lá rượu, hạt dưa nhỏ lẻ, đều còn bày hàng trên xe đẩy. Ông cứ nhìn những chiếc xe đẩy đó mà đi về phía trước, liền nhìn thấy cửa hàng nông tạp nhà Lý Lâm.

Cha nhà họ Miêu đứng lại ở cửa đó, nhìn cửa tiệm vẫn đóng, tấm biển trên khung cửa thay bằng một tấm biển mới, nền đỏ chữ trắng, không biết làm bằng chất liệu gì, trong ánh hoàng hôn rực rỡ, có quang có sắc. Rõ ràng biết đây là cửa hàng nông cụ nhà Lý Lâm, nhưng thấy một người đi ngang qua, ông vẫn chỉ vào tấm biển đó hỏi người ta, nói đây là cửa tiệm nhà họ Lý phải không?

Người đi đường nhìn tấm biển đó, nói là cửa hàng nông tạp Thế Kỷ Mới nhà Lý Lâm.

Cha nhà họ Miêu không hiểu ba chữ "Thế Kỷ Mới", đoán chắc đó là loại hiệu buôn kiểu "Xương Thái", "Thịnh Nguyên" gì đó. Ông đứng dưới tấm biển đó một lát, nhổ một ngụm đờm, lại xách trứng gà đi mất. Phố chính là hướng Đông Tây, lúc mặt trời lặn, phía chính Tây một vòng tròn, đỏ rực như máu, làm cả phố chính nhuộm thành một mảng đỏ. Ông không muốn nhìn màu đỏ đó. Màu đỏ đó luôn khiến ông nghĩ đến phía dưới chân con gái thứ tư, thế là quay đầu về một phía phố chính, nhìn những cửa hàng đóng cửa và chưa đóng cửa đó.

Nhà con gái ở phía Tây phố chính, ngoài làm ruộng, còn làm thêm việc thu mua miến ở nông thôn, mua mua bán bán. Đôi khi cũng trải một chiếc giường ở cửa, chất mấy bó miến ra. Cuộc sống không phải là tốt nhất trấn, nhưng cũng không tệ, nhà giống nhà Lý Lâm, năm năm trước đã xây xong rồi. Trong sân đều lát nền xi măng, bày mấy chậu hoa nguyệt quý. Cha nhà họ Miêu đến nhà con gái, con rể không có ở đó. Ông đặt trứng gà trong phòng rồi ngồi xuống, con gái nói câu không nên mang đồ đến thăm con gái, ông liền hỏi chồng nó đâu, con gái bỗng nhiên khóc, nói nó cãi nhau với chồng, anh ấy về nhà cô ở rồi. Hỏi tại sao, nói chẳng vì sao cả, chỉ là anh ấy bán miến tính nhầm trả lại người ta mười đồng, một ngày làm ăn coi như bằng không, cô nói anh ấy vài câu, anh ấy đập nồi, rồi đi về nhà cô ở huyện.

Cha nhà họ Miêu thở dài một tiếng.

Con gái nói có việc à?

Ông nói không có việc gì.

Con gái nói không có việc gì thì cha không đến đây một cách trang trọng vào lúc này đâu.

Ông nói chỉ là muốn đến xem một chút. Lại cùng con gái nói vài câu chuyện thường ngày, thấy bụng con gái đã lùm lùm, hỏi ngày dự sinh xong, đi vài vòng trong sân nhà con gái, tưới nước cho mấy chậu nguyệt quý, rồi lại về nhà.

4

Hồng Văn Hâm đã nhìn ra vài khúc mắc từ trên mặt cha nhà họ Miêu.

Sau khi cha nhà họ Miêu đi, ông hỏi đi hỏi lại thằng ngốc chuyện con trai thứ hai nhà họ Lý cưỡng bức con gái thứ tư nhà họ Miêu, thấy thằng ngốc nói chắc như đinh đóng cột, liền cày thêm vài luống đất, thu cày về làng sớm. Nhà họ Hồng là đại gia ở Cao Điền, lúc tảo mộ quỳ xuống đen nghìn nghịt một mảng. Hồng Văn Hâm mười tám tuổi đã bắt đầu dạy học ở làng - Bắc Kinh có quảng trường Thiên An Môn - ông dạy một mạch ba mươi năm. Người trong làng dưới ba mươi lăm tuổi, phàm là người biết chữ đều là học trò của ông. Thế nhưng một ngày nọ, con trai leo cây ngã xuống, hôn mê tỉnh lại liền trở nên đần độn. Ông liền từ bục giảng trường tiểu học nông thôn nghỉ hưu, bán mấy cái cây, mua mấy con bò mới sinh, nuôi bò cày đất, khi bò đến tuổi trưởng thành, dắt ra chợ bò bán một con còn kiếm được nhiều hơn ông dạy học hai năm, ông liền tích góp dự định đưa con trai đi khám bệnh. Chuẩn bị đi khám bệnh, thì xảy ra chuyện con trai thứ hai nhà họ Lý cưỡng bức con gái thứ tư nhà họ Miêu. Hồng Văn Hâm cảm thấy chuyện này quan trọng hơn việc ông đưa con đi khám bệnh, thế là bảo con trai lùa bò về nhà, tự mình đi đến nhà Lý Lâm.

Đến nhà họ Lý, Hồng Văn Hâm đẩy cửa vào, rồi tiện tay khép chặt cửa lại.

Hai vợ chồng nhà họ Lý đang ngồi ủ rũ trong nhà, đều vội vàng đứng dậy mời Hồng Văn Hâm một cái ghế.

Hồng Văn Hâm nhận ghế ngồi xuống, lại nhận thuốc hút. Hút vài hơi đột nhiên hỏi, thằng thứ hai không có ở nhà à?

Lý Lâm nói, không biết chết ở đâu rồi.

Hồng liền nói, cha nhà họ Miêu lên phố chính rồi đấy.

Lý liền nhìn chằm chằm Hồng.

Hồng lại nói, ông thực sự không biết chuyện đó?

Lý liền nói, cha nhà họ Miêu đã đến đây rồi.

Hồng nghĩ một lúc, làm to chuyện đến pháp luật, thì rắc rối to đấy.

Lý nghĩ một lúc, con súc sinh thứ hai này, thực sự là nó à?

Hồng liền nói, thằng cả nhà tôi nhìn thấy đấy, ở rừng hòe, còn có máu; thằng ngốc này còn nói cho người khác nghe nữa. Khi Hồng Văn Hâm nói như vậy, trong giọng điệu có sự áy náy kiểu "dậu đổ bìm leo". Lý Lâm nghe những lời này, mặt cứng lại một chút, rồi chậm rãi thả lỏng, như một chuyện đã có kết quả, cuối cùng đã có bằng chứng xác thực, bước tiếp theo không phải là có hay không, mà là nên đối mặt thế nào. Thế là, ông kéo Hồng Văn Hâm vào trong nhà, hai người đứng đối diện, ông nói thầy Hồng, ông có văn hóa, ông nói chuyện này nếu là thật, thì rốt cuộc nên giải quyết thế nào?

Hồng liền nói, chuyện này không giấu được.

Lý không nói.

Hồng lại nói, đừng nói con gái thứ tư nhà họ Miêu đã mười bốn tuổi, chính là bốn tuổi, thì chỉ nhìn một cái là nhận ra ngay.

Lý liền hỏi, nên làm thế nào?

Hồng nghĩ ngợi, bất kể thằng thứ hai ở đâu cũng đừng để nó về, về nhà sẽ bị nhà họ Miêu đánh chết đấy. Chuyện kiểu này, là vết nhơ trăm năm có một đấy.

Lý Lâm cúi đầu.

Hồng lại nói, nhà họ Miêu có người thân làm nghề pháp luật ở trên trấn. Cha nhà họ Miêu đã đến trấn rồi, cộng thêm con gái nhà họ Miêu đều là người đã đọc sách. Đến đây, Hồng Văn Hâm không nói gì nữa, dường như mọi thứ đều ở trong cái không nói. Im lặng một lát, ông thở dài thay cho Lý Lâm một tiếng dài, hút thuốc, nhìn sắc trời tối dần sau, nghe thấy thằng ngốc gọi ông trên phố, liền đứng dậy cáo từ. Lý Lâm quay người đi tiễn ông, lại bảo thầy Hồng đợi một chút trong sân. Thế là Lý Lâm đi ra rồi quay lại vào trong nhà, từ dưới gầm giường kéo ra một cuộn dây dắt bò loại tốt, hai cái roi da bò và một cái lưỡi cày mới, nói thầy Hồng ông lấy đi mà dùng, ông nuôi bò cày đất, những thứ này đều là thiết yếu.

Hồng nói, không cần không cần.

Lý nói, lấy đi lấy đi.

Cứ nhường nhịn một lúc, Hồng ông không từ chối nổi, cũng đành nhận lấy.

Lý Lâm ở cửa nhìn Hồng Văn Hâm cầm đồ vật bỏ đi, đứng một lát, đi về phía rừng hòe sau làng. Trong ánh hoàng hôn tối trời, rừng hòe thấp tè, cành lá lôi kéo nhau. Ông men theo con đường nhỏ, thỉnh thoảng né tránh cành lá. Đến bên một vũng suối nhỏ cuối đường, quả nhiên nhìn thấy trên đám cỏ bên suối, có một đám cỏ khô bị đè bẹp trên mặt đất. Những cành cỏ khô và cỏ dại bị gãy, trải ra bên suối, như một tấm thảm xanh. Còn có mùi máu tanh, lan tỏa như mùi cỏ mới. Nhưng hít hà kỹ nhận ra vẫn là mùi máu. Cúi người xuống, quả nhiên lại nhìn thấy trên mấy cây cỏ khô bị đè bẹp, có những vệt máu đen sì. Dường như trên đất cũng có một mảng. Bên vệt máu, có giỏ tre nhà họ Miêu, trong giỏ có một nắm rau hoa, lá nhỏ, răng cưa, đều xanh mướt rải rác dưới đáy giỏ.

Đứng bên chiếc giỏ, nhìn chằm chằm vệt máu đó, không biết là hận mình, hay hận con, đến tận cùng, Lý Lâm đột nhiên chửi một câu "đồ súc sinh", tát mình một cái, rồi mềm nhũn ngồi xổm bên giỏ tre.

5

Cha nhà họ Miêu từ phố chính về nhà, sao đã mọc cả rồi. Trên phố Tây ánh sáng xanh lan tỏa, tiếng bước chân vang lên sâu xa và xa xôi. Về đến nhà, vợ hỏi đã nói với con rể cả chưa? Ông hỏi con gái còn đau không? Vợ nói ngủ rồi, uống bát cháo loãng rồi cũng ngủ rồi. Đang nói chuyện, có người gõ cửa, vợ đi mở cửa, người đón nhận lại chính là Lý Lâm.

Cha nhà họ Miêu còn đang đói, không biết chuyện con gái thứ tư nên tiến triển và kết thúc thế nào. Con rể cả không có ở nhà, người thân được gọi là ở đồn công an, cũng không phải người thân gần, không tiện vội vàng tìm đến bàn bạc, nên vì chuyến đi phố chính vô ích mà có chút hối hận. Thế nhưng lúc này, Lý Lâm lại đúng lúc đến đây. Ông xách một giỏ trứng gà đầy ắp, nhiều hơn giỏ ông xách đi phố chính nhiều, lại có thêm hai bình sữa bột và các loại thuốc bổ. Ông vừa đến, cha nhà họ Miêu trong lòng ngược lại bốc hỏa, kết cục của sự việc dường như đã rõ ràng. Ông ngồi giữa nhà không nhúc nhích, Lý Lâm đặt đồ đạc lên bàn, cúi đầu đau buồn nói, anh Miêu à, tôi Lý Lâm đến để tạ tội với anh đây.

Cha nhà họ Miêu không nói gì, giữ nguyên vẻ mặt, nhìn ánh sao và ánh trăng ngoài cửa, hút hết điếu thuốc này đến điếu thuốc khác. Lý Lâm ngồi ngay đối diện cha nhà họ Miêu, cách vài thước, nói đến lúc này, thằng thứ hai vẫn chưa về nhà. Không tìm thấy, không về nhà, tôi liền biết con súc sinh này không làm chuyện gì tốt lành rồi. Bảo là nó không làm chuyện tốt nên không dám bước chân về nhà nữa; bảo tôi Lý Lâm cả đời cẩn trọng làm người, cẩn trọng làm việc, sinh ra đứa con nghịch tử này phá hoại thanh danh, tổn hại thiên lý, về nhà lột da vài lần cũng không tiêu tan được cơn giận; bảo đợi thằng thứ hai về rồi, tôi nhất định sẽ tống nó đến tận cửa nhà anh, tùy anh giết tùy anh xẻo, nhà họ Lý tôi một giọt nước mắt cũng không rơi.

Đến đây, cha nhà họ Miêu mới lên tiếng.

Nói, tôi không đánh nó, hai nhà chúng ta không oán không thù.

Trên mặt Lý Lâm thoáng qua một tầng xanh ánh trăng.

Ông là bác nó, không có chuyện này, ông muốn đánh nó cũng nên đánh nó chứ.

Cha nhà họ Miêu cười lạnh một tiếng, đứa trẻ ông dạy dỗ, nào cho người khác đụng vào à?

Lý Lâm lấy tay vuốt mặt, cúi đầu xuống, nói anh Miêu anh lớn hơn tôi hai tuổi, anh có nhổ nước bọt vào mặt tôi tôi cũng không nói gì được.

Cha nhà họ Miêu hừ một tiếng, gạt tàn thuốc đi, nói nhà họ Miêu tôi không nơi nương tựa trong làng, nhổ nước bọt cũng phải chọn chỗ chứ.

Lý Lâm nói, nhà họ Lý ở Cao Điền cũng không phải đại gia - lần này chính là thằng thứ hai chết đi, nhà họ Lý cũng không đau lòng; nhưng cháu gái mới mười bốn tuổi, tôi làm chú cả đời có lỗi với cháu gái này. Nói như vậy, Lý Lâm nhìn vào trong nhà. Cha nhà họ Miêu do dự một lát, nói Quyên Tử ở phòng bên kia kìa, Lý Lâm liền vòng qua bên cạnh cha nhà họ Miêu đi về phía phòng tây.

Trong gian nhà chính chỉ còn lại cha nhà họ Miêu. Vợ ông vẫn đang nấu cơm cho ông trong bếp, lúc này, ông ngồi ủ rũ một lát cũng vào phòng tây. Trong phòng ánh đèn vàng vọt. Trong ánh vàng vọt đó, cha nhà họ Miêu vì đã nói những lời châm chọc với Lý Lâm, Lý Lâm cũng đều nhận cả, trong lòng cũng liền bình tĩnh lại, có lòng đồng cảm với Lý Lâm. Nghĩ mấy năm trước, ông đến cửa hàng nhà họ Lý ở trấn trả cuốc, người ta chẳng phải cuối cùng cũng đổi cho ông một chiếc cuốc tốt sao? Nghĩ đến cái cuốc đó, cảm thấy Lý Lâm rốt cuộc vẫn là người cùng phố, con trai là súc sinh, nhưng Lý Lâm vẫn là một người tốt, liền đứng một lát cùng Lý Lâm ở phòng tây, thấy đứa thứ tư đã ngủ rồi, liền đều nhẹ chân lui ra ngoài, bê hai cái ghế đặt giữa sân. Ánh trăng từng tia từng sợi, bay lượn có tiếng có vang. Đã là lúc đi đêm rồi, trên sườn núi có hơi lạnh tràn tới. Trong làng yên tĩnh, có thể nghe thấy tiếng cây cối lớn lên ngoài làng "kẽo kẹt", như lúa mì đều đang đi trên đường trong làng ngoài làng. Còn có dưa và rau mới mọc mùa này, cũng đang thì thầm nói chuyện bên sông. Hút một điếu thuốc, lại hút một điếu thuốc. Đến cuối cùng, Lý Lâm kiên định nói, anh Miêu à, thằng thứ hai là súc sinh, nó không phải người, anh cứ cho nó ngồi tù đi! Cháu gái nó, nó nếu thấy tôi được, thì cứ để nó nhận tôi làm cha nuôi đi.

Cha nhà họ Miêu thở dài, liền nhẹ nhàng ôn hòa nói, thằng thứ hai dù ở đâu, ông đều đừng để nó về làng, con rể cả tính khí nóng nảy, lại có người thân làm nghề pháp luật đó, biết chuyện rồi thì làm to chuyện đấy.

Lý Lâm rít một hơi thuốc thật mạnh, nhả vào ánh trăng, nói anh Miêu, tôi không tha thứ cho thằng thứ hai, anh cũng đừng mềm lòng, để nó ở vài năm, là tốt cho nó.

Miêu liền nói, ông chỉ có một đứa con trai độc đinh này, tôi cũng không thể dồn người ta vào đường cùng được.

Lý cũng nói, nhìn cháu gái, anh dồn nhà tôi vào đường cùng cũng đáng thôi.

Cuối cùng đến khi không còn lời để nói, hai trái tim liền thông hiểu nhau. Lý Lâm lấy ra năm trăm đồng, mượn ánh trăng đặt bên cạnh cha nhà họ Miêu, nói trước hết để cháu gái đi khám bệnh, ba ngày hoặc năm ngày nữa, tôi lại đưa tiền đến. Còn nói số tiền này không liên quan đến thằng súc sinh thứ hai kia, đáng đánh cứ đánh, đáng mắng cứ mắng, đáng phán cứ phán; số tiền này không phải để giảm tội cho thằng thứ hai, là chút tấm lòng của Lý Lâm tôi làm chú đối với cháu gái.

Không ở tiền, ở lời nói. Cha nhà họ Miêu có chút cảm động rồi. Tiền ở dưới cái ghế ông ngồi, một xấp. Ông nhặt tiền từ trên đất lên, đưa sang đặt lên đầu gối Lý Lâm.

Nói, ông cầm đi, tiền nhà tôi có.

Lý Lâm cầm số tiền đó trong tay lại đưa sang, là chê ít?

Miêu nói, một vạn mười vạn đều không nhiều, một phân nửa phân cũng không ít.

Lý nói, ngày mai tôi lại đưa một nghìn đến, đều đang khóa trong cửa hàng trên trấn đây.

Miêu lại nói, lại đưa năm nghìn nhà họ Miêu tôi cũng không thể nhận.

Lý Lâm có chút cứng đờ, nói chính phủ phán xong, bồi thường bao nhiêu tôi cũng sẽ lấy ra.

Cha nhà họ Miêu liếc nhìn xấp tiền đó, nói cần tiền tôi có thể đối mặt với con gái thứ tư nhà tôi sao? Người quan trọng, tiền là cái gì!

Lý Lâm lại đưa số tiền đó về phía trước một đoạn, nói đây là chút chi phí y tế của cháu gái.

Cha nhà họ Miêu nói, vết thương ngoài da dễ chữa, nhà tôi trả nổi.

Lý Lâm hiểu ý câu này, nói, anh Miêu, thằng súc sinh đó tùy anh bắt tùy anh đánh, số tiền này thực sự là chút tấm lòng của Lý Lâm tôi đối với cháu gái, anh không nhận, chính là trong lòng không chịu dung thứ cho Lý Lâm tôi rồi. Đang nói chuyện, ông lại đặt số tiền đó dưới ghế, đứng dậy, muốn đi. Cha nhà họ Miêu còn muốn trả lại số tiền đó, nhìn mặt Lý Lâm cực kỳ không vui, liền mặc kệ số tiền đó cứ ở dưới ghế. Lý Lâm liền đi. Mở cổng sân, tiễn Lý Lâm ra ngoài cửa, thấy ánh trăng dần nhạt, ngõ phố tối sầm lại một mảng lại một chuỗi, cha nhà họ Miêu vội nói đợi một chút, về nhà lấy cho Lý Lâm một chiếc đèn pin.

Ánh đèn pin rực rỡ một cột, Lý Lâm cầm đèn pin về nhà.

6

Một đêm không nói gì.

Ngày hôm sau, cha nhà họ Miêu sáng sớm ra đồng dạo một vòng, về thấy trong làng có người bàn tán gì đó, bước lên, ai ai cũng thân thiết với ông, hỏi thành tích và chi phí của đứa thứ hai đứa thứ ba ở trường, khen con gái ông có tiền đồ rồi. Không ai nhắc đến chuyện đứa thứ tư. Không ai nhắc, nhưng bóng đen trong lòng cha Miêu vẫn không biến mất. Con gái mới mười bốn, lớn lên sẽ thế nào? Kiện nhà họ Lý, dường như xa rời nhân tình; không kiện nhà họ Lý, lại tỏ ra nhà họ Miêu nhút nhát và vô năng. Người dân trấn không biết còn đỡ, biết rồi còn ai coi trọng nhà họ Miêu ông? Nhìn xa trông rộng, ba năm năm năm sau, đứa thứ tư lại gả chồng thế nào? Cứ thế lo âu về nhà, bữa sáng cha Miêu bưng bát lên, uống vài hớp canh lại đẩy bát xuống chân.

Vợ đi tới, nói chuyện có chuyện, cơm phải ăn chứ.

Ông nói tôi còn tâm trí đâu mà ăn cơm.

Vợ ngồi xuống trước mặt ông, cũng vẫn là chỗ Lý Lâm ngồi đêm qua, cái ghế ngồi. Bà ngồi xuống rất lâu sau, nói một câu. Nói thằng thứ hai nhà họ Lý thường ngày nhìn tinh ranh lanh lợi thế, sao lại thế này, thực sự là ma quỷ ám ảnh rồi.

Cha Miêu cau mày.

Bà lại nói, nếu không phải chuyện này, kết thông gia cũng tốt.

Ông liền thở dài một tiếng, nói hận ngàn thu, hận ngàn thu.

Vợ liền đi mất. Ông nghĩ hai chị em thằng thứ hai nhà họ Lý, đứa chị đã lấy chồng, thằng thứ hai đọc sách, cuộc sống thuận buồm xuôi gió. Không thi đỗ cấp ba, Lý Lâm muốn bỏ tiền nuôi con trai học lại, nhưng con trai ngại thể diện, không chịu học tiếp, liền nhàn rỗi ở nhà. Rảnh rỗi rảnh rỗi thành người lớn rồi, có lần cha Miêu đến giếng múc nước, nó ở trên giếng, còn giúp ông quay lên hai thùng, nói năng làm việc, đều giống người đã đọc sách. Lúc đó, ông nghĩ nhà họ Lý chỉ có đứa con trai này, người tốt nhà tốt, không lo không thành gia lập nghiệp. Từng nghĩ đứa thứ hai hoặc thứ ba nhà mình, đứa nào thi hỏng, về nhà, không bằng kết thông gia với nhà họ Lý.

Chưa từng nghĩ đến đứa thứ tư. Đứa thứ tư còn nhỏ.

Hiện tại ông đã nghĩ.

Trong lúc đang nghĩ, có người đi qua cửa, nói con gái cả và con rể ông về rồi, đang nói chuyện với người ta ở đầu phố kia. Ra nhìn, quả nhiên con rể và con gái về rồi, đẩy một chiếc xe, đang hướng về phía này đi tới. Bảo vợ mau múc cơm, nướng bánh xào rau. Đón họ ở cửa, hỏi sao sáng sớm đã về, con gái nói thấy cha hôm qua như có việc, không yên tâm, gọi chồng từ trong thành phố về.

Cơm ăn ở trong sân, dùng một cái bàn nhỏ.

Khi ăn cơm con gái nói nhà xảy ra chuyện gì? Mẹ muốn nói gì, cha Miêu trừng mắt, nói không xảy ra chuyện gì. Con gái hỏi em thứ tư đi học rồi à? Ông nói sáng sớm đi rồi, liền bình tĩnh ăn cơm. Lúc này, cha nhà họ Miêu ngồi một lúc, ra ngoài cửa đứng ở cửa, trên mặt có chút hoảng hốt, vài người dân trong làng xuống đồng đi qua, ông muốn qua nói chuyện, lại thấy không ổn, vài câu chuyện phiếm qua lại, ông liền đi về phía nhà Lý Lâm.

Nhà Lý Lâm chỉ có Lý Lâm ở nhà.

Ông bước vào trong sân, ho nhẹ một tiếng, Lý Lâm đón ra cửa, trên mặt có một tầng trắng bệch, cười muốn đi xới cơm cho ông.

Ông nói, tôi ăn rồi.

Lý nói, ăn miếng bánh nhé?

Ông nói, người không có ở đó à?

Lý nói, vẫn chưa tìm thấy thằng thứ hai.

Ông nói, chưa tìm thấy thì tốt.

Lý bưng qua một cái ghế cho ông, nghi ngờ nhìn ông.

Ông nói, mẹ thằng thứ hai đâu?

Lý nói, đến nhà người thân tìm rồi.

Ông nói, ông cũng đi ra ngoài trốn một chút đi, con rể con gái tôi về rồi, biết chuyện sẽ làm to chuyện lớn đấy.

Lý Lâm đứng đờ ra không động đậy.

Cha Miêu nói ông lập tức ra ngoài trốn đi. Nói xong câu này, ông liền đi ra ngoài, không quên nhẹ tay đóng cửa lớn nhà họ Lý. Ngoài cửa đúng lúc có người lùa đàn cừu đi qua, hỏi ăn cơm rồi hả chú Miêu? Ông cười gật đầu, nói đến nhà họ Lý nhờ Lý Lâm mang về hộ một cái xẻng tốt từ cửa tiệm, nghe nói Lý Lâm mua một bó xẻng thép từ Lạc Dương về.

Thông báo cho nhà họ Lý xong, trên mặt cha nhà họ Miêu không còn vẻ hoảng hốt, đi trong làng không nhanh không chậm, trong lòng tính toán lát nữa về nói toạc ra với con gái con rể thế nào. Con rể tính khí không tốt, khi chưa kết hôn với con gái ông, ở trấn đánh nhau với người ta, từng đánh gãy tay người nông thôn, bị giam trong đồn công an vài ngày, vì có người thân ở đó, nên không chịu khổ sở gì, ngược lại là bị phạt tiền. Dự đoán nó sẽ không tha cho nhà họ Lý, liền nghĩ Lý Lâm đi rồi, cửa lớn khóa lại, chuyện sẽ tốt hơn nhiều.

Nhưng về đến nhà, cơm trên bàn nhỏ trong sân vẫn còn thừa, trên bàn không một bóng người. Trong phòng có tiếng khóc nỉ non. Ông đứng trước bàn nhỏ, con rể từ trong phòng đi ra, đóng cửa lại, ngồi xuống trước bàn lần nữa.

Mặt trời đang cao, đỏ rực chiếu trong sân.

Con rể nói, cha, chuyện này làm sao đây?

Ông nói, chuyện gì?

Con rể nói, chuyện em thứ tư ấy.

Hóa ra đều biết rồi. Cha Miêu ngồi xuống, nhìn nhà trên, nhìn sân, vẻ khó xử trên mặt khô quắt lại thành một tầng vàng vọt.

Con rể nói, kiện không?

Cha nhà họ Miêu lấy thuốc lá ra.

Con rể nói, kiện nó tôi đi tìm người.

Cha nhà họ Miêu chầm chậm châm thuốc.

Con rể nói, hoặc là phế bỏ thằng súc sinh đó cho ông, nhưng đây cũng không phải cách giải quyết.

Cha nhà họ Miêu có chút kinh nghi câu này, nhìn chằm chằm mặt con rể.

Nói: Cậu nói chuyện này làm thế nào?

Hỏi: Là thằng thứ hai nhà Lý Lâm?

Đáp: Là thằng thứ hai nhà Lý Lâm.

Hỏi: Thừa nhận không?

Đáp: Thừa nhận đấy.

Hỏi: Là nhà có ngôi nhà cao nhất phía Tây phố đó à?

Đáp: Chính là nhà nó.

Hỏi: Cửa hàng nông tạp trên trấn là nhà nó mở à?

Đáp: Cha biết mà, mở mấy năm rồi đấy.

Hỏi: Thằng thứ hai nhà nó bao nhiêu tuổi?

Đáp: Mười bảy.

Hỏi: Chỉ có đứa con này thôi à?

Đáp: Đứa chị lớn, mọi người đều lấy chồng cả rồi.

Nếu thế này, con rể dừng lại một chút, cầm đũa vẽ trên vệt nước trên bàn ăn. Vẽ rất nhiều vòng tròn. Vừa vẽ vừa nói sự việc đã xảy ra rồi, cách tốt nhất là để thằng thứ hai và em thứ tư đính hôn.

Cha nhà họ Miêu nhìn chằm chằm con rể, ánh mặt trời chiếu trên mặt con rể hơi sáng, khi nó nói chuyện, ánh sáng trên mặt như dòng nước nhỏ động đậy trong ánh nắng. Cha nhà họ Miêu lâu không nói, đợi ánh mặt trời rời khỏi mặt nó, bóng cây ngô đồng trong sân chuyển qua, cha nhà họ Miêu cử động cơ thể đã ngồi lâu, nói nhà họ Lý sẽ đồng ý đính hôn?

Con rể nói, tùy nhà nó?

Ông nói, đính rồi, chuyện này cũng qua đi; sợ nhà họ Lý kéo dài lâu hối hận, đến lúc đó không có cách gì với nhà họ Lý.

Con rể nói, sớm kết hôn đi, tin nhà họ Lý không dám không tốt với em thứ tư. Nói cứ nhìn điều kiện nhà họ Lý, cuộc sống em thứ tư sẽ không tệ đâu. Nói xong những điều này, con rể lại bưng bát canh uống dở lên, vừa uống vừa nói, con từng làm ăn với Lý Lâm, người này đúng là không tệ.

Cha nhà họ Miêu nói, Lý Lâm không tệ, nhưng nhà ta phải nói ra mối hôn sự này trước, thì họ Miêu cũng rẻ rúng.

Con rể dừng bát ở miệng, nói tất nhiên phải để nhà họ Lý nói trước.

7

Con rể đến một buổi, liền đi rồi, nói ngày mai là phiên chợ trấn, miến cần phải phơi nắng một chút, không phơi chút mẫu khô cháy, đều là ẩm ướt mềm dẻo, không tiện đi bán. Cha nhà họ Miêu liền để con rể đi. Lời của con rể gần như chính thức nhận được sự tán đồng trong lòng ông. Ra ngoài tiễn con rể đến ngoài cửa, đợi bóng người mất hút, cha nhà họ Miêu mới hạ mắt xuống. Không ngờ tới, vài năm làm ăn qua lại, con rể lại có thể nói ra một phiên lời lẽ, một tầng đạo lý, hoàn toàn hợp ý cha nhà họ Miêu. Nghĩ đây đâu phải người từng bị người ta quản thúc cơ chứ. Hơn nữa lúc chia tay lại nói, mọi chuyện đều tùy cha quyết định, cần con, gọi một tiếng là đến.

Cha nhà họ Miêu cảm thấy an ủi.

[TÊN_MỚI]

李林 = Lý Lâm

洪文鑫 = Hồng Văn Hâm

洪傻子 = Hồng Ngốc

Đứng bên cửa, dõi mắt nhìn dãy núi Ba Lâu phía sau, thấy trước sau trái phải, trời quang mây tạnh, khắp nơi đều là ánh mặt trời và mây trắng. Mây trên trời vừa mỏng vừa sáng, tựa như dải lụa trắng bị sờn mép nhưng vẫn trải ra đầy thư thái. Những sườn núi màu nâu vàng nhuốm đầy sắc xanh của mùa vụ, hương lúa mì xanh non cứ thế cuồn cuộn không ngớt. Mùa này khiến lòng người khoáng đạt. Đi qua đầu phố chừng một tầm tên bắn là tới mép ruộng nhà mình. Thửa ruộng hình tam giác, trên hẹp dưới rộng, vắt vẻo bên lưng chừng núi như một lá cờ. Ruộng không tốt lắm nhưng mùa màng phát triển khá ổn, hứa hẹn một vụ mùa bội thu. Lúa mì cao bằng đôi đũa, gần như che phủ mặt đất, nhìn ra xa một chút là chẳng còn thấy màu nâu của đất nữa. Cha nhà họ Miêu đứng trên đỉnh thửa ruộng tam giác, hương lúa xanh từng đợt ùa tới, thấm vào lòng người. Nỗi u uất tích tụ trong lòng từ hôm qua bắt đầu dần dần tan biến. Nghĩ con gái tuy bất hạnh, nhưng nếu kết được mối duyên này với nhà họ Lý cũng chẳng phải là chuyện xấu. Người như Lý Lâm này, nói cho cùng tuy tinh ranh nhưng không mất đi sự lương thiện, cái chất phác của người làm ruộng vẫn còn lưu lại trên người ông ta. Ví dụ như chuyện đổi cái cuốc. Ví dụ như sự chân thành của ông ta đêm qua. Ví dụ như cái dáng vẻ run rẩy khi ông ta đặt năm trăm đồng tiền kia xuống. Hơn nữa, cũng không phải là cái bản tính làm ruộng mù quáng như chính mình, cái sự phồn hoa chốn thị trấn kia, loạn đến mức không có quy củ, nhiều người bỗng dưng phát tài, nhưng cũng có nhiều người chỉ thấy bận rộn cả ngày mà chẳng thấy dành dụm được đồng nào. Ngược lại với Lý Lâm, các người đều đổ xô đi buôn mấy món hàng thời vụ, tết đến bán áo, hết mùa lại bán rau, chẳng có lấy sự ổn định của nghề làm ăn bốn mùa. Lý Lâm bắt đầu xác định bán mấy món tạp hóa nông nghiệp này, dây thừng và roi ngựa, xẻng sắt và cuốc, cày và bừa, liềm và rìu búa. Tưởng rằng đó là mấy món đồ thời vụ lạnh lẽo, nhưng vì chỉ có duy nhất một cửa hàng, mở cửa là thấy khách, không có cảnh chen chúc đỏ lửa, cũng chẳng có cảnh đóng cửa lạnh lẽo, ngày tháng trôi qua như nước chảy trước cửa, núi tựa sau lưng. So ra mà nói, lấy nhà cửa làm gốc, có người xây còn sang trọng hơn nhà họ Lý, nhưng cũng có người kém xa nhà họ Lý.

Nhà họ Lý đúng là có gia cảnh khấm khá.

Có lẽ đây chính là đoạn nhân duyên của con gái út?

Từ sườn núi đi xuống, thấy Hồng Văn Hâm và con trai lại đi xuống sườn núi cuốc đất, cảm thấy đứa thứ hai nhà họ Lý dù có tệ thế nào, xét cho cùng vẫn tốt hơn thằng cả nhà họ Hồng. Thằng cả nhà họ Hồng thì khờ khạo, chẳng phải cuối cùng vẫn phải có người gả cho nó để thành gia lập thất sao? Không nói chuyện với nhà họ Hồng, mà chỉ nhìn cha con họ đi về phía sườn núi phía sau. Trong thung lũng sườn núi phía sau có ruộng rau nhà họ Hồng. Thấy thằng cả nhà họ Hồng đi đến mép rừng hòe bên sườn núi, nó dừng chân chỉ rừng hòe, nói với cha mấy câu, Hồng Văn Hâm đá vào eo nó một cái, hai cha con lại rẽ hướng đi mất.

Cha nhà họ Miêu quay về nhà.

Con gái lớn muốn ở lại nhà ngoại một thời gian, lúc này đang đợi ở cửa, nói Lý Lâm đang ngồi trong nhà. Hỏi tới làm gì? Bảo không cần biết làm gì, chúng ta không thể để nhà họ Lý được hời như thế.

Cha nhà họ Miêu nhìn con gái.

Con gái nói, phải bắt nhà đó đưa ít nhất một vạn đồng.

Cha nhà họ Miêu quay mặt đi, nhổ một bãi đờm đặc xuống đất.

Con gái nói, cha, giờ đâu phải ngày xưa nữa.

Cha bảo, bận bịu thì con về nhà con đi.

Con gái nói, trên phố chính từng có chuyện này, mở miệng ra là đòi hai vạn. Chúng ta chỉ đòi một vạn, đã là quá nể mặt nhà họ Lý rồi, số tiền này giữ cho em út, ai cũng không được tiêu, coi như tiền của riêng của em út.

Từ chỗ con gái quay về nhà, cha nhà họ Miêu không nói thêm với con gái một câu nào nữa. Vào trong nhà, quả nhiên thấy Lý Lâm đang ngồi đó, sắc mặt vàng vọt, nói đã tìm được đứa thứ hai, nó đang trốn ở nhà chị gái, không dám về, mời người nhà họ Miêu đến nhà chị gái nó, treo cổ đánh chết cái thằng súc sinh này đi.

Cha nhà họ Miêu nói, nó vô tình, nhưng nhà họ Miêu tôi không thể bất nghĩa.

Lý Lâm nói, tôi đến chậm một bước, để con rể chạy mất rồi.

Cha nhà họ Miêu đưa ánh mắt cho Lý Lâm, hai người từ nhà chính đi sang gian phòng khác, ngồi đối diện nhau, Lý Lâm nói anh Miêu, chuyện này không thể xong như thế được, phải để con rể đi đánh thằng súc sinh kia một trận, đánh gãy một cánh tay. Cha nhà họ Miêu nói, sự việc đã xảy ra rồi, đánh thì có thể vãn hồi được gì? Tôi chỉ lo con út đời này phải tính sao đây.

Lý Lâm không nói gì.

Hai người ngồi hút thuốc, ánh nắng xuyên qua cửa sổ nhuộm khói thuốc thành màu vàng kim. Có một con thiêu thân bay trong ánh nắng, va đập vào làn khói vàng kim khiến nó đứt đoạn. Có thể nghe thấy tiếng đập cánh của thiêu thân. Cũng có thể nghe thấy tiếng làn khói đứt gãy, như kéo đứt một sợi chỉ thêu mảnh mai. Ngồi hồi lâu, Lý Lâm ngẩng đầu lên, nhìn chằm chằm vào mặt cha nhà họ Miêu một lát, rồi nói anh Miêu, anh bảo phải làm sao?

Cha nhà họ Miêu nói, thật sự không gả đi được, thì để nó ở nhà thủ tiết cả đời.

Lý Lâm dời ánh mắt sang bàn tay của cha nhà họ Miêu, nói, anh Miêu, cho phép tôi nói một câu tội lỗi nhé.

Cha nhà họ Miêu dùng đôi mắt sáng quắc nhìn Lý Lâm.

Lý Lâm nói, đứa thứ hai có tội, hãy để nó làm thân trâu ngựa phụng dưỡng hai ông bà cả đời, phụng dưỡng cháu gái cả đời.

Trong lòng ấm lại một chút, nhưng trên mặt cha nhà họ Miêu lại kết tầng mây sầu. Ông đứng dậy khỏi giường, dựa vào bàn, rồi lại ngồi xổm xuống đất lấy tay ôm đầu rất lâu. Cuối cùng, dường như là chưa quyết định được, vẻ mặt đầy lo âu, ngẩng đầu lên nói người anh em, sự việc không do anh và tôi quyết định, tôi sợ đứa thứ hai sẽ không như anh nói.

Lý Lâm đứng dậy từ dưới đất, nói anh Miêu, có lời gì anh cứ nói.

Cha nhà họ Miêu nói, đứa trẻ như đứa thứ hai, không cách nào khiến tôi tin nó được.

Lý Lâm cũng rời đi, không nói thêm lời dư thừa, xuyên qua sân nhà họ Miêu, tiếng bước chân để lại vừa sâu vừa nặng.

Đến lúc trời sắp tối, Lý Lâm lại đến nhà họ Miêu. Người nhà họ Miêu chưa ăn cơm, con gái lớn đang bận rộn trong bếp. Gà lợn trong sân kêu lên những âm thanh ồn ã. Lý Lâm lại tới, mọi thứ lại yên tĩnh trở lại. Cha nhà họ Miêu đang đệm chuồng lợn, mùi đất mới hồng hồng bay lảng bảng trong sân, hòa với mùi phân trong chuồng, khiến nhà họ Miêu rất có hơi thở thường nhật của người thường. Mặt Lý Lâm đầy mồ hôi, lấp lánh dưới ánh hoàng hôn, không cần nói cũng biết anh ta đi đường rất vội, cũng rất hưng phấn. Anh ta đã đến nhà chị gái, xử lý mọi việc vô cùng viên mãn. Bước vào sân nhà họ Miêu, anh ta lấy từ trong túi ra một thứ, gọi một tiếng anh Miêu.

Cha nhà họ Miêu nhảy ra từ chuồng lợn, nói, vào trong nhà ngồi đi.

Lý Lâm nhìn cửa sổ nhà trên, nói sang phòng bên cạnh đi.

Cha nhà họ Miêu đẩy cửa phòng bên cạnh ra, gọi bảo nhà mình này, bà nấu thêm bát cơm đi.

Lý Lâm không vào nhà ngay, nói bảo bà chị cũng qua đây một chút đi.

Cha nhà họ Miêu lại gọi thêm một tiếng về phía cửa sổ nhà trên.

Phòng bên của nhà họ Miêu vẫn là nhà tranh, vốn là chỗ ở của con gái lớn. Con gái lớn gả đi, căn phòng bỏ không, chất đống đồ tạp vật thường ngày, nhưng giường vẫn còn, bàn vẫn còn, vẫn còn một cái ghế dài. Con gái lớn về, vẫn ở căn phòng này. Có khách, cũng ngủ lại ở căn phòng này. Sự bừa bộn trong phòng đã được con gái lớn dọn dẹp sạch sẽ. Trên giường trải ga mới. Ghế dài cũng được rửa bằng nước giếng. Dưới đất không thấy bụi bặm. Ánh sáng trong phòng cũng tốt. Cửa sổ quay về hướng tây, nắng chiều rọi vào một tia, trong phòng có thể thấy rõ ánh sáng của mạng nhện trên xà nhà. Ba người vào trong phòng, cha nhà họ Miêu ngồi trên giường, Lý Lâm ngồi ghế dài, chủ nhà nữ đứng ở cửa ngăn tường. Tĩnh lặng một lúc, Lý Lâm bê một gói vải nhỏ trong tay, nói anh ta đã đến nhà chị gái, lại gặp đứa thứ hai, mắng cho một trận, đánh cho một trận, mặt mũi sưng vù, cuối cùng nói về tâm ý của bác gái nhà họ Miêu, nói về sự không tin tưởng đối với đứa thứ hai, nói sợ đứa thứ hai sau này bất nhân bất hiếu, đối xử không tốt với con gái út, nói đứa thứ hai nghe xong, lúc đó đã khóc, chạy vào bếp nhà chị gái, thế mà dùng dao thái rau chặt đứt một đốt ngón tay, cầm đốt ngón tay đó về nói, sau này nó đến nhà bác Miêu, nếu tay không chăm chỉ, lòng không hiếu thuận, thì chính là như thế này; nếu phụng sự con gái út không chu đáo, chỉ trỏ, thậm chí động tay động chân đánh con gái út, thì cũng chính là như thế này.

Vừa nói như vậy, Lý Lâm mở gói vải trắng ra, vừa mới mở một lớp, đã thấy máu đỏ thấm ra. Mở từng lớp từng lớp, nghe thấy tiếng máu dính vào vải trắng dính dớp. Ánh sáng vẫn tốt, nắng vẫn còn trên trời, sự sáng sủa trong phòng không khác bên ngoài là bao, nhưng hơi ấm lại không bằng buổi trưa. Có sự mát lạnh của hơi nước ập tới. Lý Lâm mở gói vải ra đến cuối cùng, thì quả nhiên lộ ra một đốt ngón tay, máu đã nhuộm đỏ cả, co lại thành một hạt, hiện ra màu xanh, như một mẩu củ cải để qua đêm.

Trong phòng có mùi tanh, như mở cửa sổ, sương sớm ùa vào, ẩm ướt. Vợ nhà họ Miêu nhìn đốt ngón tay đó, mặt tái nhợt hồi lâu, người dựa vào khung cửa, ánh mắt rơi trên mặt cha nhà họ Miêu. Mặt cha nhà họ Miêu có màu vàng nhạt, như dán một tờ giấy lên vậy. Ông vấn một điếu thuốc hút, nói sao anh lại có thể để đứa thứ hai làm thế?

Lý Lâm dùng góc vải che đốt ngón tay lại, nói không ngờ tới.

Cha nhà họ Miêu nhả một ngụm khói, nói đứa trẻ này tính cũng quá nóng nảy.

Lý Lâm bắt đầu gói đốt ngón tay lại, nói đứt cũng tốt, để nó ghi nhớ.

Cha nhà họ Miêu hỏi, đốt nào?

Lý Lâm nói, ngón trỏ.

Cha nhà họ Miêu đứng dậy khỏi giường, nói người làm ruộng mà, còn phải làm việc trồng trọt đấy.

Lý Lâm liền nhét gói đó vào lại trong túi, nói, giữ lại nó, bất nhân bất nghĩa thì đưa cho nó xem.

Cha nhà họ Miêu lườm vợ, nói còn đứng ngẩn ra đó làm gì, mau đi xới cơm cho chú Lý đi. Lý Lâm nói không ăn đâu, ở nhà nấu rồi, lại bị cha nhà họ Miêu nói nhiều lời giữ lại, nên cũng ăn cơm tối ở nhà họ Miêu.

8

Mọi chuyện cuối cùng cũng có hồi kết.

Tại nhà Hồng Văn Hâm, đang bận rộn xào nấu. Thằng cả khờ đã bị đuổi ra khỏi nhà. Người đàn bà nhà họ Hồng bận rộn không ngừng trong bếp, tiếng lạch cạch vang lên. Lý Lâm và Hồng Văn Hâm ngồi đối diện nhau trên một cái bàn, bày trà nước thuốc lá. Lý Lâm nói khiến thầy Hồng tốn kém thật không phải phép. Hồng Văn Hâm nói tôi cũng vui, nào ngờ lại có kết cục thế này. Lý Lâm nói đa tạ sự bao dung của người nhà họ Miêu. Thầy Hồng nói, thù là thù, nhân là nhân, lần này anh cũng làm nhà họ Miêu cảm động rồi. Đang lúc nói chuyện, cha nhà họ Miêu đẩy cửa vào, mọi người đều đứng dậy nhường ghế rót nước. Lại chuyển sang đề tài khác, nói đến lương thực, cha nhà họ Miêu nói cảnh năm nay không tệ, mưa thuận gió hòa, cả dãy núi Ba Lâu đều hứa hẹn bội thu. Lại nói đến chuyện cày đất, Hồng Văn Hâm nói với cha nhà họ Miêu, trâu rảnh rỗi, anh lúc nào cày đất cũng được.

Cha nhà họ Miêu nói, gieo hạt còn sớm lắm.

Lý Lâm nói, khi nào cày, cứ để đứa thứ hai Lý Chàng đi làm.

Cha nhà họ Miêu cười cười, nói, nhặt được một mảnh đất hoang, không biết có mọc được hoa màu không.

Hồng Văn Hâm mời mỗi người một điếu thuốc, lúc châm lửa đến chỗ cha nhà họ Miêu, đặc biệt thổi tắt diêm, lại đổi một que mới, nói anh Miêu, tôi kính sự nhân hậu của anh, lúc cày đất anh đừng nhắc đến tiền phí và tiền công vất vả của con trâu nữa.

Cha nhà họ Miêu làm nghiêm, nói thế sao được.

Hồng Văn Hâm nói, anh đưa tiền cho tôi, chính là chê cười tôi bất nhân rồi.

Lý Lâm nói không đưa thì thôi vậy, người cùng làng, nhận tiền cũng khiến người ta nóng mặt. Lúc này, thức ăn đã xào xong, mấy đĩa, thấy đỏ thấy xanh, còn có nửa chai rượu trắng. Ba người dùng ba cái bát không rót ra, đều có độ đậm nhạt che đáy bát, chạm cốc uống. Vợ Hồng Văn Hâm xào thức ăn cũng rất chuẩn, vị thơm màu tươi, bày trên bàn, cực kỳ bắt mắt. Cả ba đều là người trung niên, vừa uống vừa nói, không một ai nhắc đến chuyện kia, như thể chưa từng xảy ra. Không khí tốt như mùa này. Tháng tư giữa xuân, khắp nơi đều ấm áp, không khí trong trẻo tỏa sáng. Vừa uống vừa nói, nói rất nhiều chuyện. Lý Lâm nói về cửa hàng kinh doanh ở trấn của mình, một năm có thể kiếm mấy ngàn, làm cho cả nhà họ Miêu và nhà họ Hồng đều sợ hãi. Trong làng không ai biết anh ta có khoản thu nhập lớn như vậy. Cha nhà họ Miêu nói đứa thứ hai đứa thứ ba của mình, nhờ Hồng thầy dạy dỗ làm nền tảng, thi cử đều nằm trong mấy vị trí đầu của trường cấp ba. Hồng Văn Hâm cũng nói mình không dạy học nữa, vẫn không sửa được cái tật đọc sách, mấy ngày trước đọc một cuốn sách cũ, nói thời Thanh, có một kẻ trộm chuyên nghiệp họ Trương, bị Từ Hy hạ chỉ truy nã, hắn trốn lên núi, tới ngôi làng dưới núi trộm đồ của một đôi vợ chồng già vô sinh, sau khi bị phát hiện, bà lão muốn báo quan huyện, nhưng bị ông lão ngăn lại, không những không báo, mỗi đêm còn làm đồ ăn ngon để ở cửa, có khi đêm không chốt cửa, để trên bàn trong nhà. Kẻ trộm này trộm quen tay, liền chuyên trộm của đôi vợ chồng già này suốt nửa năm. Mùa đông đến, bỗng nhiên một trận tuyết lớn, trời lạnh đất đóng băng, kẻ trộm vừa lạnh vừa đói, lại trộm vào nhà ông bà, thấy trên cửa treo một bó áo bông, lấy mặc vào, vừa mềm vừa ấm, rất vừa vặn, ngay cả ủng bông cũng vừa chân. Hiểu ra, đêm đó đến quỳ trước giường ông bà, nhận làm con trai, từ đó không trộm không móc nữa, cày cấy trồng trọt, hiếu dưỡng hai ông bà đến tận khi đưa tiễn xuống mồ. Nói có năm Từ Hy đi ngang qua đây, biết người này chính là kẻ trộm chuyên nghiệp năm xưa bà hạ chỉ truy nã, sau khi trở thành người con hiếu thảo khắp vùng trăm dặm, Từ Hy còn tặng ông bà một tấm bia đá, viết bốn chữ "Nhân lực vô biên", khắc trên đá, dựng ở đầu mộ. Lý Lâm nghe câu chuyện này, nói có chuyện như thế sao? Hồng Văn Hâm nói, tất nhiên là có, chính là xảy ra ở dãy núi Ba Lâu. Cha nhà họ Miêu nói, ở làng nào? Hồng Văn Hâm nói, ở làng Đào Viên núi phía tây, tấm bia chữ "Nhân lực vô biên" vẫn còn dựng thẳng ở mộ cổ nhà họ Mã. Nói chuyện này huyện chí, thành phố chí và tỉnh chí đều có ghi chép, tôi đọc chính là một cuốn chí thư.

Nói đến đây, rượu cũng hết, lại nấu ba bát mì, mỗi người ăn một bát. Dọn dẹp tàn canh, lau bàn, ba người lặng lẽ ngồi. Sau khi hút một điếu thuốc, Hồng Văn Hâm nhìn Lý Lâm không nói, ánh mắt có chút hỏi han.

Lý Lâm ánh mắt rơi trên mặt cha nhà họ Miêu, nói anh Miêu, đã nói với cháu gái chưa?

Cha nhà họ Miêu nhìn cái bàn lau sạch, nói, đã ướm lời rồi.

Hồng Văn Hâm hỏi, đồng ý chứ?

Cha nhà họ Miêu nói, con bé còn nhỏ, không hiểu được nhiều chuyện.

Lý Lâm nói, làm sao đây?

Cha nhà họ Miêu nói, viết thôi.

Hồng Văn Hâm liền đi vào phòng trong lấy bút mực, lấy giấy ra, trải một tờ giấy trắng rộng bảy tấc lên bàn, lại quay lại lấy ra một tờ báo cũ, một cuốn sách in chữ mẫu cũ, tiện tay lật ra, ngắm nghía một lát, mô phỏng theo chữ mẫu trên báo viết một chữ "Trang", một chữ "Nhân", thấy nét bút thuận rồi, liền xé tờ báo, viết lên giấy trắng. Ông viết rất chậm, chậm hơn nhiều so với viết câu đối tết. Mỗi nét mỗi chữ đều rất chú trọng, đến cả Lý Lâm và cha Miêu cũng nhìn đến mỏi mắt. Cốc trà xanh vợ ông pha cho ông cũng đã nguội, mới viết đầy tờ giấy đó.

Chữ đó là:

Hôn thư

Lý gia thứ hai Lý Chàng cùng Miêu gia thứ tư Miêu Quyên năm Quý kết ước đính hôn, nam mười bảy, nữ mười bốn, đều là tự nguyện, hai bên đến chết không hối. Ngày kết hôn, tùy tình hình có thể sớm. Sau khi kết hôn nam nữ hai bên, tương kính như tân, ân ái bạc đầu, hiếu kính hai bên cha mẹ, bao dung lỗi lầm của nhau, sinh con đẻ cái, lập nghiệp làm gốc, thành đôi vợ chồng nhân ái, làm gia đình hòa thuận.

Dưới cùng là chữ ký của cha nhà họ Miêu và Lý Lâm và ngày tháng. Viết xong, Hồng Văn Hâm trước tự nhẩm đọc một lần, không thấy sai chữ sót chữ, lại đọc lớn một lần, hỏi còn gì nữa không, Miêu và Lý nhìn nhau, đều nói hài lòng, chính là ý này. Hồng Văn Hâm liền theo đó sao chép thêm hai bản, lấy mực dấu, để Miêu và Lý lăn tay, ấn dấu tay của mình lên cả ba bản, dùng miệng thổi khô dấu vết, ba người mỗi người cất giữ một bản, nói lời cảm ơn, rồi đều rời đi.

Lúc đi, Lý Lâm rút ra năm mươi đồng.

Hồng Văn Hâm biến sắc, nói tôi Hồng Văn Hâm là vì tiền này sao?

Lý Lâm lẩm bẩm vài câu xin lỗi và cảm ơn, cuối cùng vẫn để số tiền đó lại trên bàn.

9

Gần đến mùa thu, lúc lá rụng, Miêu gia thứ tư do phần dưới thường có bệnh phụ nữ, nghỉ học ở nhà chữa trị. Đông y tây y, có thuốc thì nhẹ, không thuốc thì nặng, cả ngày không thấy lúc nào khỏi. Mời bác sĩ cao tay, xem đi xem lại, cuối cùng lại nói, hay là để đứa trẻ sớm kết hôn.

Cha nhà họ Miêu đi tìm Lý Lâm ở cửa hàng trấn. Lý Lâm nói để chúng kết hôn là được, kết hôn rồi, để cháu gái đến trấn trông coi cửa hàng, vừa thanh nhàn, vừa sạch sẽ, lại rảnh tay để tôi đi làm việc kinh doanh khác.

Theo phong tục chọn ngày lành, định vào ngày Tết Trung Thu, qua lễ nạp thái, nhà họ Lý lên thành phố mua đồ sính lễ, bên trong đựng mấy màu vải vóc, chỉ màu ngũ sắc, bánh trái quả phẩm và một đôi bông tai ngọc, một chiếc nhẫn vàng nguyên chất, để tỏ ý băng thanh ngọc khiết, lòng dạ như vàng. Nhận sính lễ, nhà họ Miêu cho con út xem, con út đều hài lòng. Nói đến đứa thứ hai, thứ ba đều còn đang học ở thành phố, thứ tư là không nên gả, tuổi còn nhỏ. Nhưng hoàn cảnh như vậy, cũng coi như một việc lớn mà cử hành, lấy tiền cưới nhà họ Lý gửi mua quần áo và đồ dùng giường chiếu, chặt mấy cái cây dùng lửa sấy khô, làm một loạt hòm bàn làm của hồi môn. Người trấn người phố, cũng đều biết căn nguyên, càng thêm đồng cảm, đều tặng rất nhiều vật phẩm bỏ thêm vào hòm, như quần áo, trang sức, đồ dùng chải chuốt, chất đầy hòm tủ, trong ngăn kéo bàn đều nhét đầy chăn màn, mặt chăn, len sợi, v.v. Ngày mười bốn tháng tám, hai bên nam nữ, đều đến mộ tổ cử hành nghi thức thỉnh tổ. Ngày mười lăm hôm đó, một nửa thị trấn nhộn nhịp hẳn lên, phố lớn ngõ nhỏ, đầy ắp tiếng bước chân.

Nhà họ Miêu ngoại trừ đứa thứ hai, thứ ba đang học ở thành phố chưa về, đứa cả và con rể, tự nhiên đều về nhà có mặt, cô, dì và cậu, nam nam nữ nữ, cùng tổ tiên họ Miêu, mấy chục người ra ra vào vào trong sân nhà họ Miêu. Trong sân cứ là cửa thì có câu đối hỷ, cứ là cây thì có chữ "Hỷ". Một mảnh hân hoan, đỏ đến rực rỡ. Ánh nắng cũng đẹp, vàng óng ấm lòng người. Để long trọng, nhà họ Miêu mời một ban nhạc cụ, nhà họ Lý cũng mời một ban nhạc cụ, đều là những nhạc công dân gian có đạo hạnh ở trấn. Hồng Văn Hâm là tổng quản và chủ trì của cả hai bên Miêu - Lý, điều phối rất nhiều việc. Vì là cùng làng cùng phố, cách nhau trăm bước, kiệu cũ không còn, phong tục cũng bị chê là lỗi thời. Cưỡi ngựa hiện nay đang thịnh hành, có người vì làm giàu, nuôi ngựa chuẩn bị yên, chuyên cho người kết hôn thuê dùng. Nhưng thứ tư nhà họ Miêu tuổi còn nhỏ, lại có bệnh phần dưới, không thể cưỡi ngựa. Tất nhiên cũng không thể để đi bộ vào cửa, nhà họ Lý liền đến thành phố tìm người thân làm việc trong chính phủ, mượn một chiếc xe con của phó huyện trưởng, không lấy tiền thuê, sau khi dùng xong đưa tài xế một phong bao đỏ, bọc trăm đồng, hai trăm không biết, còn có một bao thuốc ngon, một chai rượu ngon là xong.

Lúc mặt trời mọc, xe con từ huyện thành lái tới. Tài xế ăn một bát trứng chần đường trắng, liền dưới sự chỉ huy của tư nghi, từ nhà họ Lý lái ra. Xe đi chậm rãi, trong tiếng nhạc lái về phía nhà họ Miêu.

Nhà họ Miêu nghe thấy tiếng pháo nhà họ Lý, con rể lớn liền sai người ngựa vào vị trí của mình. Người khiêng hòm bàn chuẩn bị đòn gánh, người đốt pháo đốt sẵn hương lớn, người dìu tân nương thắt sẵn dây đỏ. Lúc này nhà họ Lý đón tân nương cũng đã tới. Một đội ngũ đông đảo, tiếng pháo, tiếng nói cười không ngớt bên tai. Vốn dĩ là ngày lễ Trung Thu, nhà họ Hồng, nhà họ Miêu, nhà họ Lý ba họ, mấy chục hộ dân vùng Cao Điền góc trấn, đều vì chuyện cưới hỏi mà bận rộn thay quần áo, người không bận cũng thay quần áo. Không lâu sau bữa sáng, mặt trời lệch đông, ánh nắng vàng rực, người dân đều vây quanh. Thế trận còn khí thế hơn cả ngày tết. Giấy pháo bay múa, tiếng nổ chấn động, lưu chuyển mùi thuốc súng. Đám đông chen chúc, khiến cái Trung Thu nông thôn của cả con phố trở nên vô cùng náo nhiệt. Bách tính trên sườn núi phía sau, người dân các làng trước sau, đều đứng ở chỗ cao đầu làng nhìn về phía góc phố Cao Điền này. Có những kẻ rảnh rỗi, lại cũng chạy đến đây, tựa như xem kịch trẩy hội.

Nhà họ Miêu sau khi mọi thứ xong xuôi, bỗng nhiên xảy ra sự cố. Tân nương không chịu rời bỏ cha mẹ, trong nhà ôm lấy mẹ khóc sống khóc chết. Vốn dĩ đều đã bàn bạc xong xuôi. Tuổi tuy không lớn, nhưng chuyện cưới gả này đều đã hiểu. Hoàn cảnh của bản thân, cũng đều biết. Trong tiết sinh lý ở trường, thầy giáo cũng đã giảng sơ qua đôi chút. Lợi hại thế nào cô cũng hiểu. Để chữa bệnh, nói đến chuyện cưới hỏi, cũng đều im lặng chấp nhận. Nhưng hôm nay thực sự rời đi, cô dường như hiểu được những lời đáp ứng trước kia, đáp ứng không đáng, thời gian còn quá sớm, liền ở trong nhà khóc không chịu ra cửa. Ngoài cửa tiếng pháo vang dội, âm nhạc như thủy triều, thúc giục gấp gáp, bên này tân nương Miêu Quyên, chính là không chịu rời khỏi nhà trên, mặc ai khuyên thế nào cũng không được.

Đến cuối cùng, con rể lớn vào sân tìm cha Miêu.

Cha Miêu trong đám đông im lặng một lát, mặt vàng nhạt, đi vào trong nhà.

Tiếng nhạc ngoài cửa ngừng lại, thực sự thổi mệt quá rồi, thổi không ra tân nương, liền đều nghỉ lại. Còn phải dành chút sức, đợi tân nương ra cửa thì thổi suốt dọc đường. Tiếng pháo cũng dứt. Bỗng nhiên yên tĩnh trở lại, người xem, người này nhìn người kia, hỏi han nhau, cũng đều nghe thấy tiếng khóc xé lòng của tân nương trong nhà trên, như một dòng sông lớn chảy trôi, đều nói tân nương này thật sự hiểu chuyện, đối với cha mẹ thân cực kỳ thân, lại khóc thành thế này thế kia.

Hồng Văn Hâm vốn đang sắp xếp công việc ở nhà họ Lý, đợi lâu quá, cũng từ nhà họ Lý chạy sang. Hỏi, sao thế?

Con rể lớn nói, không chịu ra cửa.

Hồng nói, khóc vài tiếng trừ tà, cầu cái may mắn là được thôi. Không thể khóc mãi, bên kia cơm cũng nguội rồi.

Con rể lớn nói, là thật sự không chịu ra cửa.

Sững người một chút, Hồng liền bảo con rể lớn đi dặn ban nhạc tiếp tục thổi, pháo tiếp tục đốt, lễ nghi tiếp tục chuẩn bị. Anh đi tới gọi hai người đàn bà nhanh nhẹn trong làng dìu tân nương ra ngoài cửa, bảo họ chờ tân nương trong sân, nói anh đi gọi thứ tư ra.

Con rể lớn hỏi, anh có thể gọi thứ tư ra được sao?

Hồng Văn Hâm nói, tôi dạy học ba mươi năm, bài học gì cũng từng giảng qua rồi.

Liền vào nhà trên. Tân nương vẫn ở phòng tây, Hồng Văn Hâm vừa tới, trước hết bảo những người khác đều ra ngoài, trong phòng chỉ còn cha Miêu, thứ tư và anh Hồng Văn Hâm. Ngay cả con gái lớn nhà họ Miêu cũng đều được sắp xếp chờ ngoài sân. Trong sân người đông, phó tư nghi giúp việc, người đốt pháo, người dìu khách, người đưa khách, đội ngũ nhà gái, tất cả đều ngơ ngác nhìn vào nhà trên. Đội đón khách nhà họ Lý, cũng đều ở ngoài cổng nhìn vào sân.

Trong lúc yên tĩnh tột độ, có thể nghe thấy tiếng lá mùa thu rơi trong sân. Tiếng khóc của thứ tư nhà họ Miêu, và lời khẽ gọi "Con không lấy chồng đâu, con không lấy chồng đâu" của cô, trong trẻo chảy ra từ cửa sổ, như trăng lạnh ngâm mình trên phố, trong làng và trong lòng mỗi người dân.

Nhưng cô khóc, tiếng lại nhỏ đi.

Tiếng nhỏ dần, không khóc nữa.

Hồng Văn Hâm vào phòng một lúc lâu sau, cô thế mà thực sự không khóc nữa.

Chốc lát sau, thứ tư Miêu Quyên, liền đi ra từ trong phòng. Không lạnh đâu, cô mặc áo lụa đỏ, hiện lên vẻ đầy đặn của cơ thể; che khăn trùm đầu đỏ, đi giày lụa đỏ. Cả người đều nằm trong sắc đỏ, chỉ có tấm gương đồng bên hông trắng sáng, từ trong phòng đi ra, cô như một mặt trăng đỏ. Tân nương không khóc nữa, nhưng mẹ Miêu thấy con gái đi rồi, không còn tiếng khóc, trái lại ngồi ngay ngắn trong nhà rơi lệ. Mọi người không bận tâm nhiều chuyện, chỉ chú ý đến sự kinh ngạc đối với Hồng Văn Hâm, cả sân người nhìn tân nương đỏ rực, cũng nhìn thầy Hồng bên cạnh, không biết anh đã dạy cô bài học gì, mà thế này liền chịu lấy chồng rồi. Lúc này giữa không trung vang lên một tiếng pháo. Ban nhạc lại thổi lên. Người dìu khách vội dìu tân nương. Thảm đỏ trải dưới chân tân nương. Trong đoàn đưa khách vang lên tiếng gọi và tràng pháo dài ngàn tiếng. Tiếng gọi của tư nghi dâng lên dạt dào trong tiếng pháo.

Tân nương lên xe.

Có tiếng gọi của con rể lớn, khởi kiệu——

Người con trai nhà họ Miêu đi trước nhất, gánh một đôi hộp gỗ đỏ, trên hộp có một đôi gà trống mái lông đỏ. Đây là hộp gà mối trong phong tục. Hộp gà mối đi trước, theo sau là một loạt của hồi môn, như bàn, ghế, hòm, tủ, chậu, chăn màn, đều có người khiêng, đều là màu đỏ, ngay cả xe con sản xuất tại Thượng Hải ở phía cuối, tuy là màu đỏ, nhưng lại buộc hoa đỏ, phủ vải đỏ, càng đỏ rực hơn. Ban nhạc trước xe sau xe, mỗi bên thổi một ban, trên kèn và loa đều buộc dải lụa đỏ. Đội đón khách đưa khách phía sau, gộp chung thành một đội hình, có lúc thô thành một khối, có chỗ mảnh thành một sợi, lộn xộn, loạn mà có trật tự. Mọi người đều hài lòng với cuộc hôn nhân này, nói của hồi môn nhà họ Miêu không tệ, nói nhà họ Lý chịu tốn kém, còn mua cho tân nương nhẫn thật. Do hai nhà Miêu - Lý, chỉ cách một con ngõ, người dẫn đường gánh hộp gà mối, được chỉ dẫn đi vòng ra đường ngoài trấn. Đường cái ngoài trấn, là con đường mới sửa năm đó, rải cát đỏ, rộng rãi, xe con đi trên đó bằng phẳng hơn nhiều. Ban nhạc, đi trên đường tốt không cần để ý chân, liền ngửa đầu lên trời, chĩa nhạc cụ về phía ánh mặt trời, nheo mắt, thổi như say như mê. Hai ban nhạc, thổi cùng một điệu "Nhập Tiên Cảnh". Tiếng sáo chim hót hoa thơm. Tiếng khèn nước biếc chảy dài. Tiếng tiêu gió mát hiu hiu. Ánh nắng vàng sáng, lấp lánh trên dòng nhạc dân gian. Hàng cây ngôi nhà dọc đường, đều rung động không thôi trong dòng nhạc, róc rách hiu hiu.

Hồng Văn Hâm bên cạnh xe con, kẹp một cuộn thảm đỏ. Kẹp thảm, chính là đại diện của quá trình cưới hỏi này, quyền cao uy lớn, bảo đi thì đi, bảo dừng thì dừng; bảo nhanh thì nhanh, bảo chậm thì chậm. Dọc đường rắc giấy đỏ may mắn, làm các nghi thức phong tục. Thấy một cây cổ thụ, một cây cầu đá chống mưa, đều dùng thảm đỏ che lại, đến khi xe con đi chậm qua, mới lấy thảm xuống. Những việc trừ tà theo thời thế này, đều làm vô cùng tỉ mỉ, có quy tắc. Đến một nhà họ Hồng đầu phố, trước cửa là một mảnh đất rộng, trở thành chỗ ăn cơm trong làng. Trong chỗ ăn cơm có mười mấy cây hòe, cây lớn to bằng cái bát, nhỏ như bắp tay, Hồng Văn Hâm đều lần lượt dùng thảm đỏ che lại. Có người hiểu phong tục cưới hỏi, nói thầy Hồng, cây hòe không cần che đâu, cũng không phải cây hòe cổ trăm năm. Anh cười cười, che đi, không mất công sức gì. Liền che tất cả cây hòe dọc đường, ngay cả một cây hòe non mới mọc năm đó, to bằng ngón tay, cũng đều dùng thảm đỏ bao lại.

Tổng cộng che lại bốn mươi bảy cây hòe.

Cuối cùng đến nhà họ Lý.

Tiếng pháo càng vang dội. Nhạc cụ càng thổi mạnh. Cả con phố làng đều trở thành biển pháo đỏ, âm thanh nhạc dân gian vàng sáng. Người đông như sóng biển, dồn đông dồn tây, lúc thì lần lượt thổi "Nhập Tiên Cảnh", "Tiến Đào Viên", lúc thì thổi "Phượng Triều Hoàng". Mọi người đều vây quanh xe con, chờ xem tân nương xuống xe, náo loạn tiếng pháo vui mừng. Ngôi làng cũng sôi trào. Ngoài hai nhà Miêu, Lý, những người còn lại đều đóng cửa chính, tập trung ngoài cửa nhà họ Lý, thì đều thấy Miêu Quyên dưới khăn trùm đầu, mặt có màu vàng. Cửa xe mở, ngũ cốc tạp lương rắc qua cửa nhà họ Lý. Hai người dìu khách, như hợp sức nhấc một bao bông, dìu thứ tư nhà họ Miêu này, từ khe hở của đám đông xuyên vào trong sân nhà họ Lý.

Đám đông theo sát vào trong.

Pháo càng vang, nhạc thổi càng sáng.

Tài xế là nhân vật đã thấy qua việc đời, một mình ngồi trên xe hút thuốc, nghe tiếng bái thiên địa truyền ra từ nhà họ Lý, cũng liền xong chuyện cưới hỏi.

10

Vào đêm, người dân phố tây Cao Điền đều đến náo động phòng.

Mà nhà họ Miêu thiếu mất một người, con gái lớn con rể liền ở lại bù đắp sự cô quạnh. Khi trăng mới lên, ngôi làng sáng rực, cha nhà họ Miêu bày một bàn trong sân, bày táo, hồng, lựu, lê thơm và táo đỏ. Năm loại quả cúng đựng trong năm cái đĩa, ở giữa đặt một quả dưa hấu được cất giữ cẩn thận nhiều ngày, trước dưa dựng một chiếc bánh trung thu nặng trọn một cân, hai bên lại bày mỗi bên một đĩa đậu nành nấu chín. Mẹ nhà họ Miêu đốt nhang, đốt ngựa giấy, bái tế mặt trăng, con rể lớn, con gái lớn cũng đều qua ngồi trước bàn.

Cha nhà họ Miêu nói, cuối cùng cũng xong một việc.

Con rể lớn nói, con muốn mở một cửa hàng thực phẩm ở trấn, chuyên bán quà tặng, bánh trái, đồ hộp gì đó.

Cha nhà họ Miêu nói, làm được không?

Con rể lớn nói, chuyên bán hàng tốt của Lạc Dương, Trịnh Châu, thấy chắc là được.

Con gái lớn nói, anh có vốn không?

Con rể lớn nói, muốn vay nhà họ Lý một ít trước, không biết người ta có chịu không.

Cha nhà họ Miêu nói, chỉ cần nhà đó có, chắc chắn sẽ cho vay, đều là người thân cả mà.

Mẹ nhà họ Miêu qua chia bánh trung thu, đều ăn. Trăng không cần nói cũng tròn to đỏ rực, bóng mờ bên trong, như mây trôi nổi, ăn vừa ngắm, không thiếu được nói những lời tục ngữ thưởng trăng năm nào cũng nói sau đó, con gái lớn liền cùng con rể về nhà.

Đều đã trải qua một Tết Trung Thu vui vẻ.

11

Thằng cả nhà họ Hồng đến nhà cậu ở một thời gian, lúc trở về làng, đã là ba ngày sau chuyện vui nhà họ Miêu, nhà họ Lý. Đúng vào lúc ăn trưa, không có ánh nắng, trời âm u như muốn đổ mưa, mây trôi bồng bềnh trên bầu trời. Giấy pháo ba ngày trước bay lên rơi xuống, đỏ, xám, vàng, còn tỏa ra khí tức của nó, dán một tầng trên mặt đất.

Thằng cả khờ từ nhà cậu xách về mấy quả táo, đứng ở đầu đường, nhìn con đường đầy giấy pháo, nghi hoặc trên mặt dày thật dày. Lúc này có một người làng đi tới, bưng bát cơm, xách cái ghế, thằng khờ hỏi bảo, là qua mười lăm tháng tám à?

Người đó nói, cậu không ăn bánh trung thu à?

Nó nói ở nhà cậu ăn rồi, tôi còn xách về mấy quả táo đây. Nó giơ táo lên đưa cho người xem, lại nói mười lăm tháng tám sao lại đốt cả làng pháo thế này, không phải qua tết mới đốt sao.

Người đó nói, thứ tư nhà họ Miêu và thứ hai nhà họ Lý kết hôn rồi.

Nó liền đứng đó, mặt đờ đẫn nghi hoặc, dày như tờ giấy dán lên vậy. Đứng một lúc, lại nhặt từ dưới đất hai quả pháo đỏ chưa nổ, cầm vào phố.

Từ ngõ phố đi ra một đàn cừu, như đám mây trắng trong ngõ. Người chăn cừu là trưởng bối cùng tộc của nó. Khi đàn cừu cọ qua ống quần nó, nó chặn đàn cừu lại, nói chú ơi, thứ hai nhà họ Lý và thứ tư nhà họ Miêu kết hôn à?

Chủ cừu nói, người mối của cha cậu đấy.

Nó nói, chú biết không?

Chủ cừu hỏi, gì?

Nó nói, thứ hai nhà họ Lý là lưu manh.

Chủ cừu nói, về nhà mà ăn cơm cậu đi.

Nó nghi hoặc, thật à, thứ hai nhà họ Lý cưỡng hiếp thứ tư nhà họ Miêu.

Chủ cừu đi qua bên cạnh nó, lại ngoái đầu lại, nói cậu thấy à?

Nó nói, thấy, ngay ở rừng hòe bên kia.

Chủ cừu nói, về nhà mà ăn cơm cậu đi, đừng có nói nhảm. Nói xong, người ta đuổi đàn cừu, muốn đưa đàn cừu về chuồng. Nó nghi hoặc không giải được đứng đó, nhìn thẳng đàn cừu rẽ về phía bắc ở đầu làng. Chỗ ăn cơm phố làng ở góc đầu phố, mọi người đang ăn cơm. Lúc này thằng cả nhà họ Hồng tới, xách mấy quả táo của nó, cầm mấy quả pháo cũ, đi tới bên chỗ ăn cơm.

Một người đàn bà nói, đi ở nhà cậu về rồi à?

Nó nói, các người biết không, thứ hai nhà họ Lý là lưu manh.

Đàn bà nói, ở nhà cậu mấy ngày rồi?

Nó nói, thứ hai nhà họ Lý cởi sạch quần áo thứ tư nhà họ Miêu.

Người dân trong làng có người ăn cơm, có người nhìn nó, ánh mắt đều rất chăm chú.

Nó nói, ngay trong rừng hòe, tôi đi đại tiện ở đó thấy.

Người dân trong làng nói, cậu nhìn kìa, cha cậu gọi cậu về nhà ăn cơm rồi.

Nó nhìn phố làng, không thấy một người, liền lại nghiêm túc nói, thật à, chính mắt tôi thấy, thứ tư nhà họ Miêu muốn khóc, hắn nói cái gì đó, cô ấy liền không khóc nữa, liền cởi sạch quần áo người ta, để ở bên cạnh con suối thứ hai, đến sau này tôi chạy về làng liền nghe thấy tiếng hét của thứ tư nhà họ Miêu rồi.

Dân phố không tiếp lời nó, ăn cơm càng vang như sóng biển. Cũng không còn ai nhìn nó, không còn ai để ý nó. Cũng không còn ai nói chợ trời âm u, nói làm cỏ ruộng. Thằng cả nhà họ Hồng một mình nói một hồi, cực kỳ chán chường bỏ đi. Đi được vài bước, vừa định rời khỏi chỗ ăn cơm, cha nhà họ Miêu bưng một bát mì trắng muốt đi tới. Trong mì trắng có kẹp trứng gà vàng non, hương dầu thơm nồng chảy dọc ngõ không ngớt. Thấy cha Miêu, thằng cả nhà họ Hồng liền đứng lại, đợi ông tới gần, nói bác Miêu ơi, cháu nói với bác, thứ hai nhà họ Lý Lý Chàng nó không phải là thứ gì.

Cha Miêu đứng lại.

Nó nói, Lý Chàng là lưu manh.

Mặt cha Miêu nóng lên, nói đến giờ ăn cơm rồi, cháu về nhà đi.

Nó tiến lên một bước, cách cha Miêu gần hơn một chút, nói Lý Chàng ức hiếp thứ tư, ở trong rừng hòe.

Tay cha nhà họ Miêu có chút run rẩy, nói mẹ cháu làm cho cháu đồ ăn ngon rồi, mau về nhà đi.

Nó nhìn sắc mặt cha nhà họ Miêu, nghiêm túc dừng lại một hồi, nói cháu là nhân chứng, tận mắt thấy đấy, hắn cởi sạch thứ tư. Thứ tư không cho, nhưng hắn dọa cô ấy, liền chà đạp thứ tư trong rừng hòe. Nói ngay trên cỏ bên cạnh con suối ở giữa đó, còn có một bãi máu thứ tư chảy ra đấy.

Mặt cha nhà họ Miêu một trận tái nhợt, bát rơi từ tay xuống. Mì trắng rơi trên quần ông, trên giày ông. Trên chỗ ăn cơm nằm một con chó hoa, là chó nhà Lý Lâm nuôi, nó vội vàng chạy tới từ đám đông, ăn ở chân cha nhà họ Miêu, lại liếm quần ông. Thằng cả nhà họ Hồng có chút sững sờ, cúi đầu nhìn con chó đang ăn, dùng sức đá vào eo con chó, con chó liền kêu thảm bỏ chạy.

Dân phố trên chỗ ăn cơm, liền đều vây tới, nhặt bát cơm giúp cha nhà họ Miêu, đều nói nó là thằng khờ, nói bậy nói bạ, hồ ngôn loạn ngữ. Liền có người tốt bụng đặt bát cơm xuống, bước nhanh đến nhà họ Hồng. Cha nhà họ Hồng nhanh chóng tới, tát hai cái vào mặt con trai, vội vàng dắt thằng cả khờ về nhà. Đi rồi lại nói với cha nhà họ Miêu, tôi thấy mảnh ruộng bên sườn núi sau của anh còn cứng lắm, mai cày đi; cày xong tôi liền bán trâu; bán trâu xong, tôi liền đến Lạc Dương chữa bệnh cho thằng cả đây, tranh thủ lúc nông nhàn này.

Cha nhà họ Miêu nói, chữa bệnh quan trọng hơn, tôi mượn trâu nhà khác.

Hồng Văn Hâm nói, của nhà mình không dùng, dùng của người ta làm gì?

Liền dắt thằng cả khờ về nhà. Dân phố vẫn ăn cơm ở chỗ ăn cơm, ngồi đứng, nói giá cả ngoài chợ, nói chỗ nào lại mọc thêm một cửa hàng, nói thịt lại tăng giá rồi, muối cũng tăng giá rồi, giấm cũng tăng giá rồi, xì dầu đều tăng giá rồi. Đang nói chuyện, liền nghe thấy tiếng khóc thô ráp của thằng cả khờ truyền ra từ nhà Hồng Văn Hâm, liền đều biết Hồng Văn Hâm ở nhà lại đánh thằng cả nhà họ. Đánh mạnh tay nhỉ, tiếng khóc của thằng cả khờ dài đến mức cao ngang bằng với sông núi vậy.

Vài ngày sau, đợi nhà họ Miêu dùng xong trâu cày, nhà họ Hồng dắt trâu ra chợ, bán được giá tốt, liền dắt thằng cả đi Lạc Dương chữa bệnh. Ngày đi, mùng chín tháng chín, Tết Trùng Dương, ngày đã chọn. Sau đó gần đến đầu đông. Sau đó mùa đông đến rồi đi. Mùa đông vừa đi mùa xuân đến. Mùa xuân vừa tới, thứ tư nhà họ Miêu Quyên Quyên liền sinh.

Là một đứa con trai, đặt tên là Lý Xã.