Với Liggett, chuyến về New York là cảnh quen thuộc từ những năm học dự bị và đại học ở Harvard, kỳ nghỉ phép trong thời chiến và lần đến thăm Emily ở Hyannisport. Nhưng ông không rời mắt khỏi cảnh vật dù cũ hay mới. Có lúc trong đời một người, anh ta bất hạnh vì có một điều bí mật bẩn thỉu đến mức dù có sống trọn đời cũng không xua nổi nó đi. (Shakespeare biết điều này và cố nói ra, nhưng ông nói rằng chỉ khi nào gay cấn lắm con người mới nói ra. Các loại nước hoa Ả Rập làm bạn nghĩ đến mọi mùi thơm Ả Rập và không gì hơn nữa. Con người chứ không phải con tàu, quân cờ, bông hoa, ngựa đua, sơn dầu, những chai champagne, phân, nhạc cụ hoặc bất cứ thứ gì khác ngoài con người. Các phép ẩn dụ rất đúng khi cho bạn một ý tưởng).

Liggett nghĩ ông biết chuyện xảy ra, và tự gọi mình là kẻ giết người. Rồi ông thôi gọi mình là kẻ giết người, vì ông bắt đầu muốn thế và không có thời gian để thích điều mà chính mình đã gọi. Kẻ sát nhân là một người đàn ông trong nhà hát, mặc áo choàng đen và cầm dao găm; một người đàn ông có khẩu 38 ly tự động và người vợ không chung thủy; một người đàn ông có con dao nhiều lưỡi đút trong vỏ da và khẩu súng trường Marlin. Thật khó lòng thoát khỏi ý nghĩ bạn hành động như một đứa trẻ, khi biết kẻ sát nhân là một tội phạm quý tộc. Bạn phải quên chuyện đó đi. Liggett đã chứng kiến một vụ giết người trong đời. Ở Pháp. Ông đã nhìn thấy nhiều người bị giết, một số người trong trận đánh giáp lá cà, nhưng chỉ có một vụ giết người. Một trong những người của ông đánh nhau với một tên Đức; tên Đức lùi dần, áp sát vào thành hào. Lính Mỹ có thể dễ dàng cần đến quân Đức, nhưng một trong những thượng sĩ của Liggett nhênh nhang tiến tới, rút súng lục bắn hai phát vào tai tên Đức. Đấy là vụ giết người. Theo suy nghĩ của ông, viên thượng sĩ là kẻ sát nhân. Anh ta thuộc vào loại những kẻ sát nhân chứ không phải là chiến binh. Giết chóc theo kiểu băng nhóm là sát nhân.

Đây là một việc đáng chê trách, nhưng đó là những kẻ giết người có liên quan nhất định với lịch sử. Việc ông làm không và không bao giờ can hệ tới lịch sử. Ông mong là thế. Ông không muốn làm thế. Ông căm ghét điều bí mật này và không muốn ai gặp chuyện tương tự… ông biết mình đang ngả người trên ghế vì tàu chạy nhanh và ông có thể thổ lộ mọi chuyện với Emily.

Lại nhắc đến Emily. Trước kia ông có Emily và luôn có bà. Ông tránh nghĩ đến điều đó, theo cách tránh nghĩ đến mọi chuyện trên tàu. Một ý nghĩ hay ho xuất hiện trong đầu và cứ dính chặt ở đó trong khi các bánh xe lăn trên các chỗ nối, nhất là trên các đường ray loại nhẹ ru bạn ngủ mà mắt vẫn mở, ý nghĩ vẫn nằm trong đầu bạn, sau đó quên hết, thay thế bằng ý nghĩ khác.

Vì thế ý nghĩ về Emily đã nhường chỗ cho ý nghĩ về việc xảy ra đêm qua. Ông có thể nhìn thấy tất, kể cả những thứ đã bỏ sót. Khi Gloria chạy và ông gọi, ông tin rằng cô nghe thấy tiếng ông, giận dữ nhưng không nói ra; thế nên cô cứ chạy khi ông gọi “Này, ổn chứ?”. Cô nhắm hướng cầu thang mạn trái, phía sau phòng lái nhưng tiến về phía trước khá xa, mong thoát khỏi ông bằng cách chạy xuống cầu thang. Nhưng trong bóng tối và sự chuyển động con tàu, cô đâm sầm vào hàng lan can quá thấp trên boong thượng. Chắc chắn là cô đã va vào lan can ở khoảng đầu gối hoặc ngay dưới đó. Cả phần thân trên của cô lao tới và cô ngã xuống nước. Một tiếng hét, rồi tiếng thứ hai, và ngay sau khi hiểu được việc đang diễn ra, ông biết là không thể cứu cô. Phải, ông có thể bị chết cùng với cô.

Ông sẽ kể tất tật cho Emily. Phải, ông biết mình sợ nên không kể với bà. Nếu bà bảo ông đến cảnh sát thuật lại sự việc, ông sẽ làm. Nhưng ông sẽ không khai báo nếu không có ai giục ông. Phải, ông hy vọng bà bảo ông đừng đến cảnh sát.

Ở Grand Central, ông xuyên qua lối đi và leo lên bậc đến Biltmore, lấy chìa khóa về phòng rồi xuống thanh toán hóa đơn. Trở lại Grand Central, ông đưa cái túi cho người khuân vác (ông không muốn bất cứ ai trông thấy ông xách túi). Ông bảo người khuân vác gửi túi rồi mang hóa đơn lại cho ông. Ông mua các báo buổi chiều. Bài được đăng trên trang nhất các tờ Journal, Telegram - nay gọi là World-Telegram, trông như thể được phát hành vào thời điểm nhà in đình công. Chẳng có gì trên tờ Evening Post, tờ báo Emily hay đọc. Tờ Journal có tiêu đề: CÁI CHẾT BÍ ẨN CỦA CÔ GÁI NY Ở EO BIỂN LI. Bài báo gây ấn tượng về sự bí ẩn bao quanh cái chết của Gloria Wandrous, 18 tuổi, xinh đẹp, da ngăm ngăm và cú nhảy chí tử từ chiếc City of Essex. Cô được nhận dạng nhờ quần áo của cô!

Liggett không đọc nữa. Chiếc áo khoác của Emily thì sao? Chiếc áo ấy ở đâu? Nếu Gloria để nó ở nhà thì rất dễ nhận ra. Một thứ như thế - chiếc áo khoác lông chồn vizon đắt tiền - cảnh sát sẽ nhận ra không khó khăn gì. Họ sẽ lần đến Emily ngay. Thế là tốt cho bà, nhưng chồng bà ở đâu đêm hôm ấy? Tại sao áo khoác của bà lại ở trong nhà hay căn hộ của cô Wandrous? Bà có quen biết cô Wandrous không? Bà có biết quan hệ của chồng bà với cô Wandrous không? Bà đang bao che cho chồng? Chồng bà ở đâu đêm hôm ấy? Rồi đến viên cảnh sát ở quán rượu lậu. Anh ta sẽ làm một bản báo cáo. Người bồi rượu đọc nó trên báo và sẽ bình luận với viên cảnh sát, viên cảnh sát sẽ thuật lại rằng cô gái ấy có rắc rối với một người đàn ông vào hôm thứ Ba trước khi cô tự tử - nếu như cô tự tử thật. Rồi những người trong quán rượu mà ông đã giới thiệu với Gloria. Họ là loại người rất khoái những tin tức nội bộ khi có một vụ xì căng đan. “Này, cậu đã đọc về cái cô Gloria tội nghiệp ấy chưa? Gloria Wandrous ấy? Ừ. Phải rồi. Ừ, bọn mình đã gặp cô ta và anh chàng của cô ta, tên hắn là gì ấy nhỉ, Weston Liggett, ở Duilio đêm hôm trước. Kinh khủng quá nhỉ? Mình cho là Liggett bất chợt mê tít cô nàng.” Rồi đến anh chàng Brunner kia nữa. Gloria đã nói chỉ là bạn, nhưng một người bạn còn nguy hiểm hơn một người tình. Mọi người tình của Gloria đều bị kiểm tra chứng cứ ngoại phạm đêm hôm trước, và họ vui mừng thoát khỏi mọi chuyện, nhưng không như một người bạn. Liggett đã về đến nhà.

Ông vẫn có chìa khóa và ông vào nhà. Cô hầu trả lời câu hỏi của ông: Không ạ, không có ai gọi điện hoặc nhắn gì; vâng, bà Liggett ra ngoài và sẽ về vào khoảng ba giờ. Bà đi mua sắm, cô hầu nói thế.

Liggett hút liền tù tì mấy điếu thuốc và rót một cốc đồ uống nhưng không thể uống gì ngoài nước. Rồi ông ngồi xuống và viết cho Emily một bức thư ngắn. “Emily,” - ông viết. - “Hãy đến ‘21’ gặp tôi vào lúc bốn giờ. Có chuyện hết sức quan trọng và tôi van em hãy đến. W.” Rồi ông gọi cho Lockheed, người phụ trách văn phòng, báo rằng ông ốm “Nói riêng nhé, tôi đã bị gục vì bữa chén linh đình nửa năm một lần ấy mà.” Lockheed nói mọi việc ổn cả, không có tin nhắn nào quan trọng, ông sẽ gửi giá thầu khoán ở Brooklyn cho Liggett duyệt, nhưng nghe chừng họ không giành được hợp đồng vì ông già John McCooey gắt như mắm về việc gì đó…

Liggett chợt nảy ra một ý. Ông sẽ đến chỗ Brunner và hỏi hết sức chân thành xem anh ta có biết gì về chiếc áo khoác lông chồn kia không. Ông tin chắc Brunner biết. Đó là việc mà Gloria ân hận vì đã làm và chắc cô phải bàn bạc với một người bạn. Liggett tin thế nếu Gloria có bạn. Ông tin Brunner là bạn cô. Đêm hôm ấy, anh ta có một cô gái khác. Như thế cũng không tồi. Một người đàn ông bồ bịch với Gloria sẽ không thích dây dưa với một cô gái hấp dẫn nào khác. Đằng nào thì Liggett cũng định kể với Brunner rằng ông đã đọc tin về Gloria, ông rất lấy làm tiếc vì ông yêu Gloria biết chừng nào. Có khi ông còn nói ông và Gloria đã dự định kết hôn, nhưng ông phải nói cho cẩn trọng. Lúc này, khi cô đã chết, ông sẵn sàng nói thế mà không sợ gặp nhiều rắc rối - hai cô gái trẻ - chiếc áo khoác. Nếu ông biết làm thế nào lấy lại được chiếc áo hoặc biết nó ở đâu, ông tin chắc rằng đó là điều Gloria muốn.

Liggett tìm ra địa chỉ trong danh bạ điện thoại; ông đi xe điện ngầm rồi đi bộ đến đó. Ơn Chúa, Brunner có nhà. Anh nhận ra Liggett, việc ấy đã động viên Liggett song ông vẫn còn nhiều lo lắng.

- Anh Brunner, tôi không biết anh có nhớ tôi không. - Liggett nói.

- Có. Ông Liggett. Tôi có thể làm gì cho ông?

- Ồ không, cảm ơn. Cả ngày nay tôi đã hút quá nhiều. Tôi đoán anh biết vì sao tôi đến đây.

- Tôi hình dung có việc liên quan đến Gloria. Ông có biết cô ấy…

- Tôi mới xem trên báo chiều qua. - Liggett nói. - Tôi không biết bắt đầu ra sao. Cô ấy kể với tôi anh là bạn thân nhất của cô ấy.

- Có lẽ thế.

- Cô ấy có nói với anh về chúng tôi, về những dự định của chúng tôi không?

- Có, tôi biết hai người có chuyên yêu đương. - Eddie nói và đứng dậy. - Ông nghe này, ông đến đây vì chiếc áo khoác chết tiệt ấy phải không? Nếu đúng thế thì nó đây. Hãy cầm lấy và biến đi. Tôi không muốn ông đến đây với bộ mặt dài thượt và mọi nỗi lo lắng vì sắp bị vướng vào những rắc rối trong vụ xì căng đan. Ông muốn có chiếc áo, vậy hãy nhận lấy. Cô ấy cũng không cần nó. Lý do duy nhất khiến cô ấy lấy nó vì ông đã xé toạc quần áo cô ấy. Loại người như ông đã đẩy cô ấy vào chỗ hôm nay. Tôi sẽ chẳng ngạc nhiên nếu ông thực sự là…

Chuông cửa reo vang.

- Ai đấy?

- Chắc là bạn tôi. - Eddie ấn nút và thò đầu ra ngoài, nhìn xuống tiền sảnh. - Ai thế?

- Ông Brunner? Tên tôi là Malloy, tôi muốn nói chuyên với ông, nếu ông có vài phút rảnh rỗi tôi muốn hỏi ông vài câu sơ sơ, nếu ông…

- Nhảm nhí, vậy anh muốn gì? Ồ, ra là cậu.

- Tôi nghĩ mình nên đi. - Liggett nói.

- Phải. - Eddie nói. - Tôi sẽ gửi cho ông những bức vẽ đó. Ông muốn gửi đến đâu? Về nhà hay văn phòng?

- Ừ, về nhà, nếu không quá phiền. - Liggett nói.

- Về nhà cũng phiền như đến văn phòng thôi. - Eddie nói. - Chào ông.

- Tôi vào được không? - Malloy nói.

- Được, nếu cậu không dai ngoách.

- Ồ, tôi nhớ ra anh rồi.

- Ờ, phải thế chứ. - Eddie nói. - Vậy cậu muốn gì? Muốn tìm một người chơi piano chắc?

- Không, đây là công việc. Tôi là phóng viên tờ Herald Tribune.

- Ồ.

- Sinh kế mà. Hoặc cho đến hôm nay. Tôi nghĩ đây có lẽ là nhiệm vụ cuối cùng của tôi, anh giúp tôi hoàn thành nhé? Hôm qua tôi mê mẩn vì câu chuyện Crowley. Chúa ơi, họ bắn tan nơi ấy! Anh biết chuyện đó chứ?

- Tôi không ra ngoài mua báo.

- Crowley Hai Súng ấy mà? Họ tóm hắn hôm qua rồi. Cả đơn vị cảnh sát ở đấy, phố Chín mươi, bờ Tây. Crowley, một thằng cha nữa và gái của hắn.

- Ồ, thế họ có giết hắn không?

- Không, không phải hắn. Nhưng hắn sẽ toi thôi. Bất cứ khi nào giết cảnh sát là toi. Khi hai đường cắt nhau, các góc đối đỉnh bằng nhau, và khi một người giết chết cảnh sát thì người đó toi, còn khi tôi háo hức vì một bài viết, tôi thường say xỉn. Tôi bảo với họ là chỉ ngửi hơi cay thôi, nhưng rồi tôi không sao rứt ra được.

- Hãy kể thêm chút ít về bản thân xem, thưa ngài.

- Không, không phải lúc này. Để lúc khác. Có lẽ ngày mai. Tôi đến đây để hỏi anh về Gloria Wandrous. Anh là bạn khá thân của cô ta phải không?

- Không theo cách cậu nghĩ đâu.

- Ờ, đấy chính là điểm tôi muốn biết. Là ai? Tôi muốn nắm được đường dây bạn bè của cô ấy. Tôi không đưa lên báo đâu. Tôi chỉ làm cái việc người ta gọi là đào bới sự thực. Tôi đang đào bới sự thực vì lợi ích của Chúa. Tôi viết văn. Tôi không phải là kẻ đào bới.

- Cậu là một nghệ sĩ.

- Theo cách của tôi. Cũng như anh vậy. Chắc chắn anh cho tôi là một họa sĩ cừ. Một George Luks hoặc, ờ, một Picasso. Tôi chỉ nhớ được hai người đó.

- Nghe này, Bud, cậu cũng thế thôi.

- Anh gặp cô Wandrous lần cuối khi nào?

- Một tuần trước. Mà không, tôi gặp cô ấy tối Chủ nhật.

- Hừm. Khôi hài thật đây. Không phải anh mới ăn trưa với cô ấy hôm qua ở Brevoort. Cô ấy ra trước còn anh đi xe buýt lên phố. Tất nhiên nếu anh nói thế.

- Cậu định đưa chuyện này lên báo à?

- Đấy là việc mà một phóng viên như tôi sẽ làm.

- Vậy cậu cứ nói thẳng ra có hơn không.

- Tôi sẽ không nói thẳng nếu anh từ chối hoặc nói dối. Này, đây là lần đầu tiên anh bị báo chí phỏng vấn phải không? Nếu thế, hãy để tôi nói cho mà biết. Chỉ tí tẹo nữa là tất cả những người khác sẽ kéo đến đây. Tờ Trib không phải là tờ báo bê bối nên tốt hơn hết anh hãy nói thực với tôi hơn là nói dối. Nếu anh nói sự thật, tôi sẽ biết đưa in những gì. Nhưng nếu anh kể với những gã kia những lời dối trá, họ sẽ truy anh đến cùng. Họ là phóng viên đích thực, còn tôi thì không. Tôi là loại phóng viên muốn thành nhà phê bình sâu sắc, nhưng những gã ranh kia sẽ xới tung nơi này, lộn từ trong ra ngoài…

- Thế cảnh sát đâu trong lúc diễn ra mọi việc như thế?

- Chắc chắn là ở bên ngoài xem anh có bỏ trốn không. Có một gã viết bài này sinh trưởng ở gần đây nên biết mọi ngóc ngách. Giờ thì anh nói thẳng ra rồi tôi sẽ cho anh đi nhờ xe lên phố. Hôm qua lúc gặp anh, cô ấy có sầu não không?

- Có.

- Vì sao?

- Cô ấy không nói với tôi. Tôi cho là cô ấy mệt vì nắng đầu xuân.

- Cô ấy không hé lộ manh mối gì về việc vì sao buồn rầu ư?

- Không hề.

- Cô ấy có thai?

- Có thể.

- Ai là tác giả chuyện ấy? Khá nhiều, tôi đã thu thập rồi, nhưng ai là người đặc biệt?

- Tôi không biết.

- Cô ấy có chồng chưa?

- Chưa. Điều ấy thì tôi khá chắc.

- Giờ đến một câu anh không thích đây. Thực ra, cô ấy có dùng ma túy không?

- Không, kể từ khi tôi quen biết cô ấy.

- Bao lâu rồi?

- Hai năm.

- Cô ấy không kể hết với anh rồi. Cô ấy nghiện ma túy. Còn quan hệ của cô ấy với mẹ và bác thì sao? Mà ông bác thế nào?

- Họ có vẻ hòa thuận. Ông bác cho Gloria nhiều tiền, hoặc trong chừng mực họ có. Gloria được trợ cấp khá và luôn mặc quần áo rất đẹp. Thế thôi.

- Một câu hỏi nữa. Cô ấy có từng nói với anh về việc tự tử không?

- Có chứ. Theo kiểu mọi người vẫn nói. Tôi cũng nói. Tôi hình dung cả cậu cũng thế.

- Nhưng nói một cách cụ thể, nhảy khỏi tàu City of Essex kia. Cô ấy có nói gì về việc đó trong bữa trưa hôm qua không? Hoặc một lần nào khác? Tôi đang cố tìm hiểu xem cô ấy có ý định tự tử không?

- Không, tôi có thể nói thế.

- Tôi cũng nghĩ vậy. Trong toàn bộ sự việc này có một cái gì đó rất kỳ quái. Tôi đã đọc nhiều chuyện trinh thám đủ để hiểu rằng một cô gái trẻ, xinh đẹp và có đủ mọi thứ, gói ghém hành lý theo kiểu Gloria không phải để tự tử. Đấy là chuyến đi tình yêu, nếu anh không bận tâm khi tôi nói thế. Một câu hỏi nữa, thưa ông Brunner.

- Một phút trước cậu đã nói thế rồi.

- Câu này rất quan trọng. Tôi chỉ muốn cho anh biết tôi không phải là đồ ngu. Từ hôm qua, anh có liên hệ với gia đình cô ấy không?

- Không. Tôi đã cố gọi điện cho họ nhưng họ không trả lời. Tôi đoán điện thoại…

- Bị ngắt. Tôi cho là anh sẽ nói thế. Điện thoại của anh cũng bị ngắt. Còn hôm nay anh không ra ngoài mua báo. Vậy làm sao anh biết tin này?

- Này, cậu không định thử xem…

- Tôi chỉ cho anh những câu hỏi mẫu mà phóng viên các tờ báo khổ nhỏ sẽ hỏi. Nhân lên năm chục lần và anh có một ý tưởng.

- Điện thoại của tôi không bị ngắt, vì thế cậu nhầm.

- Phải, còn anh đang nói dối. Chà, đừng lo. Tôi không nghĩ thế đâu. Đi nào, tôi sẽ đưa anh thoát khỏi đàn sói ấy.

- Liệu họ có phá cửa nhà tôi không?

- Ồ không, chắc là không. Tôi chỉ đưa anh lên phố như một cử chỉ thân thiện thôi. Họ sẽ không để ý đến anh như cái gã cao tuổi nào đó. Đó là những gì tôi biết về hắn, và họ cũng chỉ biết có thế. Gã là một phần quá khứ của cô ấy. Một phần lớn, tôi định nói thế. Đi chứ?

- Được thôi.

- Tôi sẽ mua cho anh một cốc. Chúa ơi, anh không nghĩ tôi làm việc này sao? Anh có nghe tin gì về các đĩa mới của Louis Armstrong[1] không?

- Không có gì mới. Còn cô nàng bé nhỏ chơi dương cầm của cậu thì sao?

- Lấy chồng rồi. Đấy là việc tất cả chúng ta nên làm. Cả anh nữa.

- Tôi sắp đây.

- Tôi có một cuốn tiểu thuyết sắp xong. Ngay sau khi hoàn thành và lấy được tiền, tôi sẽ kiêng rượu ba tháng. Tốt hơn hết anh nên khóa cửa sổ lại để đề phòng.

❀ ❀ ❀

[1] Louis Armstrong (1901-1971): danh ca da đen nổi tiếng của Mỹ, là một trong những nhạc công cách tân và có ảnh hưởng nhất trong thế kỷ 20. Ông chơi nhạc jazz, thổi kèn cornet và trumpet.