Cùng ngày hôm đó, thứ Tư, xảy ra một sự trùng hợp ngẫu nhiên: Gloria quyết định không gặp Eddie vài ngày, và Eddie cũng quyết định không gặp Gloria vài ngày.

Gloria đi mua sắm với mẹ; cô mua một cái mũ đi biển bằng vải lanh in hoa giá 8,5 đôla, một bộ pyjama dạo biển sọc ngang giá 29,5 đô. Cô mua một bộ đồ lướt sóng cột dây ở hai vai giá 10,95 đô. Một áo choàng ngủ giá 29,5 đô, một mũ len khâu tay điểm lông chim giá 3,95 đô. Ngoài ra còn có một bộ đồ linen, một cái áo kiểu lính thủy và cái váy màu trắng được mua với giá không thể tin được là 7,95 đô; một áo choàng thể thao bằng len giá 29,5 đô, một mũ không vành đan bằng sợi có quầng xoắn giá 12,5 đô và hai bộ váy chơi tennis đầy khêu gợi (thắt lưng đan bằng kim móc) giá 10,75 đô một cái. Ông bác cho mẹ cô 150 đôla và hai mẹ con tiêu vừa xoẳn. Gloria mua đồ gần như không cần mẹ góp ý, cô thấy thích thú và về nhà để gửi bộ áo của Norma Day đến tiệm giặt ủi.

Cô gói bộ quần áo vào tờ giấy báo nhưng không thể không đọc tờ báo. Đấy là tờ Mirror thứ Hai và cô sửng sốt khi phát hiện mình đã bỏ sót mục của Walter Winchell. Cô đọc lướt xem có nhắc đến tên mình không (bạn chẳng bao giờ biết được) rồi đọc kỹ hơn, và biết rằng Barbara Hutton được gửi đi châu Âu để quên Phil Plant, rằng câu chuyện của Connie Bennett-Marquis de la Falaise đã chấm dứt, “Joe McRae là người yêu mới”. Cô đọc vài dòng truyện ‘Grand Hotel’ trong số báo ấy, rồi lật sang mục “Các ngôi sao của bạn nói gì”, nơi viết rằng: “Riêng ngày hôm nay nên khuyến khích các phóng viên, nhân viên đánh máy, nhà văn và những người làm quảng cáo. Thứ Ba có thể là một ngày căng thẳng về nhiều mặt, nhưng tối thứ Ba cũng như tối thứ Tư thực sự tốt cho những khoái lạc và quan hệ tình dục trên cơ sở tình bạn. Đừng mong mỏi quá nhiều vào thứ Tư. Ngày này không tốt cho bất kỳ việc gì ngoài những công việc thường nhật, còn thứ Năm là ngày rất chán đối với những người dễ cáu kỉnh. Nên thận trọng với những bất đồng và tranh cãi trong công việc cũng như với người yêu. Thứ Bảy sẽ là ngày rất tốt trong mọi việc; bạn có thể tự tin thực hiện công việc xã hội hoặc kinh doanh. Tuần này tốt cho những người sinh từ ngày 29 tháng Giêng đến ngày 10 tháng Hai, từ ngày 3 đến 11 tháng Ba, từ ngày 1 đến 10 tháng Tư, từ ngày 5 đến 12 tháng Năm, từ ngày 2 đến 9 tháng Sáu, từ ngày 7 đến 12 tháng Bảy, từ ngày 1 đến 8 tháng Tám, từ ngày 15 đến 20 tháng Mười một, từ ngày 29 tháng Mười một đến ngày 5 tháng Mười hai, từ ngày 7 đến 11 tháng Mười hai và từ ngày 24 đến 28 tháng Mười hai.” Sinh nhật Gloria rơi vào ngày 5 tháng Chín, thế nên, nói chung hôm nay cô phải thận trọng và ngày mai phải kiềm chế nóng giận - thực ra thì không phải vì cô xấu tính, chỉ là thỉnh thoảng cô không kiềm chế được - cô sẽ có một tuần tốt lành vì thứ Bảy là ngày tốt cho hầu như bất cứ việc gì, các ngôi sao đã tiên đoán thế. Có thể đây là thời gian thích hợp cho một chuyến đi chơi, và ngay lập tức cô nghĩ đến Liggett. Hết thảy quần áo này dành cho mùa hè và chuyến đi mà người bác sẽ cho cô, nhưng nếu đẹp trời thì… mà cô đang nghĩ gì vậy? Cô có điên mới có dự định này nọ với Liggett, trong khi thừa biết ông ta bị nứt sọ? Liệu sọ ông ta có bị nứt không nhỉ? Thật may vì viên cảnh sát không kéo cô dính vào chuyện này. Lúc cô chạy khỏi quán rượu lậu, rõ ràng có một viên cảnh sát ở đó. Ông ta sẽ hỏi người bồi rượu tên cô, và cô sẽ bị dính líu. Cô phát hoảng và đọc lại những điều được nói đến về ngày thứ Ba: “… có thể là một ngày căng thẳng về nhiều mặt”. Nhất định là thế rồi. Nó còn nói tối thứ Tư thực sự tốt cho những khoái lạc và quan hệ tình dục trên cơ sở tình bạn, nhưng quan hệ của cô với Liggett đâu có dựa trên cơ sở tình bạn, theo lời Eddie thì mọi việc tồi tệ như địa ngục. Không, lời tiên đoán này đúng; nói chung, cô không nên tin quá nhiều, nó giống như một trò mê tín dị đoan; có lẽ cô nên cẩn thận để tránh thương tổn. Hơn nữa, nó khá đúng khi nói về ngày thứ Ba căng thẳng và lộn xộn, khi bạn kéo dài thời gian ban ngày, thì vụ lộn xộn ở quán rượu là một phần ngày thứ ba, không phải buổi tối. Đừng quá mong mỏi vào thứ Tư… Đúng, cô phải giặt sạch bộ đồ của cô Day, bạn gái Eddie, và trả lại chiếc áo khoác lông thú, những việc đó chỉ là việc thông thường. Ngày mai là thứ Năm, ngày nên thận trọng với những bất đồng và tranh cãi trong công việc (chắc là việc giấu chiếc áo, cô được báo trước ngày mai gặp rắc rối nếu trả lại áo vào hôm nay); cô sẽ cố không cãi vã với người mình yêu bằng cách trả chiếc áo. Việc đó nên làm thế nào thì sau sẽ nghĩ. Nhưng cô không phớt lờ sự thoải mái khi nghĩ đến Liggett như một người tình. Ông ta là gì thì cô vẫn yêu. “Mình ư?” cô tự hỏi.

Lúc ở một mình trong căn hộ, Eddie hút thuốc bằng tẩu. Đây là một trong những món quà cha anh cho, không kể tiền mặt. Nó là cái tẩu bằng bạc, phía trước nõ tẩu khắc “2S9” theo ý của cha anh, nhưng tình cờ đây lại là một chiếc tẩu tốt và Eddie thích dù nó chỉ là vật trang trí. Hút tẩu rẻ hơn hút thuốc điếu, mỗi khi có tiền Eddie mua nửa pao[1] hoặc hộp một pao thuốc lá sợi và giấy cuốn. Vì thế lúc nào anh cũng có thuốc để hút.

Căn hộ này có sẵn đồ đạc và ắt phải có tiểu sử của nó, nhưng Eddie chỉ quan tâm đến một điều duy nhất là giá thuê nó hạ từ 65 đôla xuống còn 50 đôla một tháng. Chắc chắn trong căn hộ này đã xảy ra sự gì đấy nên giá thuê mới hạ đến thế. Eddie thừa biết cuộc khủng hoảng không làm giảm tiền thuê những căn hộ có giá xấp xỉ 100 đô một tháng. Căn hộ một hoặc hai phòng giá vẫn thế, và những người môi giới cho thuê thậm chí còn có thể hơi khó khăn với những người trước kia trả 200 đô hoặc hơn, nay phải cho thuê đi những căn hộ rẻ hơn để trả tiền thuê. Vì thế ắt phải có lý do nên căn hộ này mới giữ đều giá 50 đô một tháng. Eddie chưa bao giờ luận ra điều gì dẫn đến việc giảm giá này. Lúc đầu anh hơi băn khoăn đôi chút; đồ đạc không phải loại được mua sẵn cho căn hộ và xếp đặt tùy tiện. Không, chúng là loại được chọn lựa kỹ càng, rõ là do người thuê trước để lại. Eddie nghĩ có khi người thuê trước đã bị giết một cách hung bạo, bị cắt cổ bằng dao cạo chẳng hạn. Một hôm, anh giải tỏa được thắc mắc của mình khi một bài báo khảo sát nhiều căn hộ khác nhau ở New York, nơi xảy ra các tội ác nghiêm trọng. Căn hộ nơi Elwell, một tay chơi bài brit, bị giết; căn hộ của Dot King; căn phòng ở Park Central nơi Arnold Rothstein bị giết. Tìm hiểu xem ai đang sống trong căn hộ này, dù họ có biết Elwell đã từng ở đây hay không chẳng hạn; dạng người nào dám sống trong một căn hộ đã xảy ra án mạng; chuyện này ảnh hưởng đến giấc ngủ của họ ra sao; liệu việc thuê nhà có được ưu đãi; liệu nhân viên công ty có nói cho khách hàng tương lai biết căn hộ đã có một quá khứ. Đấy là một trong những ý định của Elwell nhưng anh đã bỏ qua vì không biết phải viết ra như thế nào, nhưng nếu có một người bạn là nhà văn, anh sẽ chuyển ngay ý tưởng ấy cho anh ta.

Thật khó nói người từng thuê căn hộ này là đàn ông hay đàn bà. Những đồ vật nho nhỏ đặc trưng đã bị mang đi. Một cái giường có thể ngụy trang lúc ban ngày nhờ khăn phủ màu đỏ sẫm, một ghế bành kiểu hiện đại rẻ tiền (mọi thứ đều rẻ tiền); một lò sưởi nhỏ trông không thiết thực lắm; một bàn chơi bài brit có thể gấp lại; ba cái đèn hiện đại; một ghế bành lưng cao giống như số “5” bị cưa các thanh ngang. Phía trên lò sưởi có một bản đồ New York in màu có những ghi chú duyên dáng, một bản đồ Paris rõ ràng do cùng một người vẽ treo bên trong cửa buồng tắm. Tranh ảnh còn lại là bản sao của một tay nghiệp dư, bức hoa phong lan của Georgia O’Keeffe[2], và một bức của Modigliani[3]. Có vài cái gạt tàn đến từ thị trấn Brass qua đường Wool worth.

Mỗi khi cạo mặt, Eddie lại ngân nga I got Rhythm. Trước kia anh hay sử dụng những lời trong câu I had crabs but I got Rhythm. Trong lúc cạo mặt ở phòng tắm, anh nghĩ đến nó trước tiên và luôn nhớ đến nó, ít nhất cho đến khi có chuyện gì đó xảy ra. Eddie không bao giờ kể với ai rằng anh có thể dùng đầu đề trong một câu; đó không phải ý thích của anh. Rồi đây anh sẽ nghe có người nói câu đó và anh sẽ thôi không nghĩ đến nữa. Chuyện đó thường xảy ra với Eddie. Anh hoàn chỉnh trò chơi chữ, giữ cho mình rồi khi nghe thấy có người nói về chúng thì chúng không còn là tài sản của riêng anh nữa. Điều đó làm anh phân vân, anh nghĩ đấy là biểu hiện sự thiếu hụt lớn lao trong anh, anh không chỉ quan tâm đến chơi chữ mà nó còn là công việc thực sự của anh, tác phẩm của anh. Khi có một ý tưởng, anh biến nó thành một cái gì đó; thành các bức tranh trong trường. Nhưng anh suy nghĩ và tạo thành một kỹ xảo rất giống James Thurber[4]. Anh biết đến nó khi nhớ lại kỹ thuật dùng trong một cuốn sách viết năm 1917 nhan đề Dere Mabel của Ed Streeter[5], những bức tranh của Bill Breck, nhưng anh vẫn chưa có ý tưởng gì cho đến khi bắt gặp Thurber, xem cách ông làm: mọi người đều biết Thurber là ai,… còn những người biết Brunner sẽ làm một việc khá hay là quên lãng.

Những suy nghĩ này lướt qua tâm trí Eddie, giống như máu chảy trong người cặp sinh đôi dính nhau; còn một nửa tâm trí là của anh.

Sau đó anh bắt đầu cân nhắc đến nửa kia, tự từ bỏ chút niềm vui trong ngày, ý thích đầu tiên kể từ ngày anh đến New York. Ngày hôm nay, chưa đầy hai giờ trước, anh đến căn hộ này và châm tẩu, nhìn ngắm đồ đạc và băn khoăn về sự thiếu hụt của bản thân - hai giờ trước anh có một công việc đầy hứa hẹn và được hứa nửa vời. “Tôi không nói có cũng không nói không.” - người đó nói. - “Lúc này tôi chỉ nói rõ với anh rằng chúng tôi có thể sử dụng các bức tranh của anh.”

Đó là công việc ở ban mỹ thuật, thuộc phòng quảng cáo của một công ty điện ảnh. Hai năm trước, Eddie đã đến công ty ấy tìm việc vài lần vì anh biết một người học ở Stanford, vài người học trên lớp anh, đang làm việc ở ban này. Nhưng hồi đó, anh chàng Stanford lại sợ quỹ lương của công ty tăng thêm một suất. Anh ta biết các viên chức của công ty rất lo bị mang tiếng giành ưu tiên công ăn việc làm cho người quen, nếu biết có quan hệ dây dưa là bị sa thải liền. Thế nên Eddie nói được, anh sẽ để lại vài bức tranh và chẳng bao giờ nghe nói đến chúng nữa.

Vậy mà sáng nay, sau gần hai năm trời, anh đã đến văn phòng đó. Anh hỏi thăm về người bạn cũ và được biết anh ta đang ở Hollywood. Vậy anh có thể gặp ai? À được, anh có thể gặp người phụ trách ban mỹ thuật. Theo kinh nghiệm từ hai năm trước của Eddie, người đàn ông phụ trách ban mỹ thuật lắng nghe với vẻ tôn trọng khó hiểu. Anh ta nói:

- Ồ, tôi hiểu. Anh chính là bạn của anh De Paolo?

- Vâng, tôi biết anh ấy từ hồi đi học.

- Gần đây anh có nghe tin gì về anh ấy không?

- Không, không gần lắm. Tôi biết anh ấy đang ở Hollywood. - Eddie nói.

- Phải, nhưng chúng tôi mong một, hai ngày nữa anh ấy sẽ về. Vào thứ Năm hoặc thứ Sáu.

- Vậy khi đó tôi sẽ đến gặp anh ấy. Anh có thể nói hộ là có Eddie Brunner đến được không? Nhắn giúp là tôi có vài ý tưởng cho anh ấy.

- Về Benny the Beetle? - người đàn ông hỏi.

- Không.

- Anh ấy đang cần một số thứ về Benny.

- Không, đây là mấy bức tranh của tôi, tôi nghĩ anh ấy có thể dùng.

- Ồ, ra là anh vẽ tranh?

- Vâng.

- Hừm. - anh ta nói và nhìn Eddie, nghĩ ngợi. -Xin đợi một phút, anh Brunner.

Người đàn ông rời văn phòng khoảng năm phút. Anh ta trở lại với một mớ những maket quảng cáo nháp.

- Anh có thể xem qua chỗ này không?

- Lạy Chúa, có chứ. Đấy là việc của tôi mà. - Eddie nói. (Những bản nháp là chiến dịch quảng bá hình ảnh một trường đại học.) - Anh có muốn tôi thử không?

- Nhất định là có. Tôi nghĩ những cái này thật tệ, các cậu trong ban hình như không có quan điểm đúng. Họ có thể vẽ những núm vú cho đến khi tôi cằn nhằn, nhưng những cô gái này cần có thứ đó, anh hiểu ý tôi chứ. Thứ tôi muốn nhiều hơn là đơn đặt hàng của John Held Jr. Các cô gái trong vở hài kịch. Tôi muốn họ là phụ nữ, nhưng không muốn nhấn mạnh góc độ sex. - ông ta mỉm cười và lắc đầu. - Chúng tôi đang làm một cuộc vận động nhưng Trời ạ, chúng tôi có đủ thứ trên các tờ báo trong thành phố nhưng chúng đều đã cũ. Nói thẳng là thất bại kinh khủng, họ đã để chậm đề tài Trinh nữ khác thường đến tuần thứ hai rồi, các công ty khác trong thành phố than vãn với văn phòng Hays về những quảng cáo của chúng tôi, vì thế chúng tôi phải dành được lòng tin cho bất cứ hình ảnh nào đã làm. Có lẽ anh đã nghe về cuộc vận động?

- Tôi chắc là có.

- Trong đó cô nàng nằm duỗi chân như thế này, như ngoáo ộp! Tôi đã tự làm thế xem sao. Chúng tôi bị Andre Jacinto kêu la về chuyện đó. Ông ta bất ngờ đến thành phố, đích thân vi hành khi các quảng cáo ra đời và ôi chao, ông ta gọi đến, quát tháo om sòm, hết sức giận dữ: “Nghe này. - ông ta nói - Có thể tôi thích cái đó hoặc không, nhưng các anh đừng cậy được cấp phép mà nhét cái của nợ ấy vào các quảng cáo, những thứ không được đưa lên phim.”

Câu ấy làm tôi bật cười vì nếu để ý đến những quảng cáo như ông ta, còn lâu chúng mới được đưa vào bất cứ bộ phim nào ở Hollywood. Có thể trên phố West Sáu mươi sáu có một hình ảnh như thế. Nhưng là hiện nay kia. Dù sao thì đấy cũng là cuộc vận động. Các công ty khác than phiền với văn phòng Hays, nhưng tôi không ngại kể cho anh nghe rằng bản thân tôi cũng hai lần đề nghị các công ty này kêu thật to. Với hình ảnh một trường đại học như thế, chúng tôi cần một kỹ thuật hoàn toàn khác. Anh hiểu chứ? Những người phụ nữ duyên dáng và hài hước. Nhấn mạnh góc độ hài hước. Để tôi nói với anh tôi sẽ làm gì, anh Brunner. Tôi sẽ chịu trách nhiệm là người đứng đầu. Anh đến đây, ngồi xuống và đưa tôi vài bức phác thảo đúng như ý tôi, và nếu thấy thích tôi sẽ trả anh 25 đôla một tuần, giá cao nhất của chúng tôi hiện nay. Sau đó, có lẽ chúng ta có thể thỏa thuận một số công việc trong tương lai.

Eddie để lại vài bức tranh và người đàn ông nói chúng rất khác thường. Anh ta nhận một bức. Anh De Paolo sẽ hãnh diện lắm đây. - anh ta nói. Anh ta viết biên lai 25 đôla và bảo Eddie thứ Sáu tuần sau trở lại.

- Dĩ nhiên là tôi sẽ gặp anh trước khi anh gặp anh De Paolo.

Với Eddie, đấy là cơ hội cho anh có một việc làm đều đặn.

Trước khi đi, Eddie dĩ nhiên đã phát hiện ra ông bạn già De Paolo trước đó đã phất lên như diều; ông ta phụ trách các phần việc với Benny the Beetle, một nhân vật vay mượn ý tưởng từ chuột Mickey của công ty.

Eddie hình dung với 25 đôla, thỉnh thoảng anh có thể đi xem phim và xem Benny the Beetle. Quá nhiều hy vọng tìm được việc làm ổn định trong một đơn vị nghệ thuật, nơi chắc là họ trả hơn 25 đôla một tuần, nhưng nếu tình bạn với De Paolo giúp anh tiến xa hơn, xa đến đâu thì chưa biết miễn là Polly - De Paolo - về thành phố, không trịch thượng và không lờ anh đi. Anh không nghĩ Polly lại trịch thượng. Có thể có quyền thế, nhưng không trịch thượng.

Eddie thở ra từng luồng khói thuốc, anh đã vét voi tận đáy cái hộp sang trọng, chỉ còn lại ít thuốc thơm và hơi bị ẩm. Lúc này anh khoái trá vì còn 23 đôla và một ít tiền lẻ, không rõ bao nhiêu trong túi. 5 đô mua đồ hộp, còn hơn 18 đô đủ cho anh ăn ít nhất một tuần lễ. Sẽ đưa Norma đi xem biểu diễn, mua vé Ở Joe Leblang. Giải thích tình hình với Norma, cô là người anh cho phép trả hộ anh tiền thuê nhà coi như một món nợ, đổi lại anh cho em trai cô trọ, cậu ta là sinh viên năm thứ ba đại học Pennsylvania, cứ hai kỳ nghỉ cuối tuần lại đến thành phố thăm một cô bạn của Norma. Norma có tiền riêng do người bà để lại, cô cũng làm thư ký cho một phó giáo sư ở trường đạị học New York. Cô và em trai đều mồ côi và cậu em cũng có tiền riêng nhưng còn ở quỹ ủy thác cho đến khi tròn hai mốt tuổi.

Mà Norma thì sao? Eddie tự hỏi. Anh có cảm giác những rắc rối của mình tạm thời chấm dứt, và nếu cưới Norma liệu có phải là ý tốt hay không. Anh nghĩ lại những năm vừa qua cũng như nghĩ đến Norma. Các cô gái kế tiếp nhau đến với anh đều cùng một tuýp người: nhỏ nhắn, ngực khá lớn so với chiều cao, có cô còn lùn và chắc mập. Họ có cảm xúc về nhạc jazz hầu như có thể mong ở một cô gái. Họ thà lanh lợi hơn là tẻ ngắt, biết chút ít tiếng lóng, và anh nghĩ tất cả bọn họ kể cả Norma, ngày nào cũng càu nhàu, suốt hai mươi tám năm. Về cơ bản họ đều giống nhau, và chắc là tất cả đều giống Norma về cơ bản.

Eddie không tin chắc lắm vào tình yêu. Anh tin là có tình yêu, nó giữ cho một người đàn ông chung sống với một người đàn bà, giúp họ nuôi dưỡng con cái, có nhà cửa, giữ lòng chung thủy với nhau một cách mù quáng và dường như là không có cám dỗ, song anh chưa hề nhìn thấy tình yêu trong nhà mình, vì thế chưa thể quen với nó. Anh còn chưa chắc là đã thấy nó nữa kia. Ví dụ, anh biết là đã thấy cha mẹ của các bạn không hẳn giống với cách các bạn anh nhìn thấy họ. Mặc dù thời trưởng thành, anh hầu như tin rằng ông Latham, ông O’Neill, ông Dominick và ông Girardot, bố những người bạn thân nhất của anh hồi đó, đều không chung thủy với bà Latham, bà O’Neill, bà Dominick và bà Girardot. Anh không bao giờ nói đến chuyện đó vì bạn bè anh cũng thế, nhưng nếu họ nói, chắc chắn anh sẽ nói toẹt ra những điều anh nghĩ. Anh còn nghĩ xa hơn: anh tin những ông bố này đều là con người, chủ thể của thèm muốn, là thứ không thể tha thứ trừ trường hợp bố anh. Ông đã tình cờ dạy anh chấp nhận sự bất trung trong mọi người bố, trừ ông. Mặt khác, Eddie thích một người vợ trung thành tuyệt đối, không phải vì mẹ anh là người như thế, mà vì kết quả từ sự rèn luyện của bà, cuối cùng trong mắt anh bà là người tốt hơn bố anh. Nhiều năm liền anh không thay đổi, chắt chiu dành dụm so với những năm tiêu xài hoang phí. Nói thế vì tiêu hoang dễ hơn dành dụm. Lẽ tất nhiên thỉnh thoảng bạn cũng tiết kiệm, chẳng có gì ngoài tiền ở nhà băng, dù mất hết mọi thứ nó vẫn còn ở nhà băng, vẫn có chút gì đó quanh mắt, chút gì đó trên cằm lộ ra bạn là người có tiền tiết kiệm. Đôi khi anh tự nhủ: “Đúng, nhưng mẹ bạn khá là ngốc.” Phải thôi, bà ấy là gì nhỉ? Bà biết giữ lời hứa hơn bố anh. Eddie không thích các cậu trai ở trường cứ tưởng có bố như một người anh lớn là oách lắm. Nếu bố là anh trai, Eddie thích tống cho một quả vào mũi. Anh không lý tưởng hóa bất cứ ông bố nào mà anh biết, vì anh chưa gặp được một ông bố mà anh coi là lý tưởng, không có nghĩa là họ không tồn tại trên đời. Tâm lý và cách suy nghĩ ấy có phần mê hoặc Eddie, anh tán thành một số điều nhưng không quy lòng trung thành là nhu nhược hoặc không trung thực. Có lẽ như thế chỉ làm giảm sút giá trị của lời hứa. Hứa không ngủ với người đàn bà khác, trong trường hợp phải hứa, và nếu không thể trông chờ vào lời hứa thì chẳng có gì là tốt đẹp.

Anh luôn tự nhủ rằng khi nào già dặn hơn và hiểu biết nhiều hơn, anh sẽ hiểu một lời hứa là khó tránh khỏi. Nhưng anh hy vọng ngày ấy sẽ không bao giờ đến khi anh không tin lời hứa là tốt đẹp và văn minh - chỉ là lời hứa, chứ có phải là mọi thứ của một quý ông hào hoa và quyền cao chức trọng đâu.

Anh nằm trên giường, nghĩ đến những điều này và bỗng thấy ghê tởm chính mình. Mới hôm qua thôi, suýt nữa anh ngủ với Gloria, vậy mà nhiều tháng trước anh đã hứa với Norma là không ngủ với ai khác. Mọi sự xem xét nội tâm tự mãn của anh biến mất; anh không thể bào chữa cho những việc mình đã làm. Nếu không phải lỗi của anh thì đã không xảy ra sự việc. Thế đấy, lần đầu tiên lời hứa của anh với Norma được coi như một sự thử nghiệm, và ngay lúc này, chẳng cần nghĩ ngợi gì, anh đã sẵn sàng cho Gloria, sẵn sàng hết mức, tệ hơn nữa là anh gần như chẳng phải nghĩ ngợi quá lâu. Có lẽ nếu anh tìm ra được lý do để ở với Gloria và cắt đứt Norma sẽ hay hơn. Tiếp đó anh nghĩ đến một việc anh vẫn hay thường nghĩ, là rũ khỏi mối tình lãng mạn này để bắt đầu mối tình khác, anh tự trách mình chẳng tốt đẹp gì hơn bố, vì anh là con trai ông. Có lẽ các nhà phân tâm học sẽ giải thích giúp anh vì sao anh chung thủy với một cô gái suốt nhiều tháng trời như thế, rồi lại kiếm cô khác và chung thủy với cô ta cho đến khi bất trung. Sự việc sẽ diễn biến như vậy, và hầu như diễn ra ngay lúc này, với Norma và Gloria. Nhưng anh không ở với Gloria; anh cảm ơn vận may đã đứt quãng. Nếu đã làm việc ấy, anh phải nói với Norma. Nhưng anh chưa làm. Hình như việc quan trọng, một trong những việc quan trọng nhất trong đời anh là đã đến lúc anh quyết tìm cho ra cô gái anh muốn lấy làm vợ. Cuộc điện thoại của tiệm giặt ủi đã ngăn anh tình tang với Gloria. Thế mà hay. Anh tin là một việc ngoài ý muốn đã can thiệp; và có khi đó là vận may của anh. Phải, anh chẳng nên bỏ phí vận đỏ của mình. Tối nay, khi gặp Norma, anh sẽ cầu hôn cô. Không tiền bạc, không việc làm, không có gì hết. Nhưng anh biết cô chính là người anh muốn cưới. Anh hơi khẽ cười. Anh tự hào vì Norma và yêu cô rất nhiều. Anh cũng trung thành với cô; từ trong tâm trí, anh ý thức được phải bảo vệ cô khỏi những lời gièm pha của Gloria: anh có thể nghe Gloria gọi Norma là người bé như chuột (dù tầm vóc Norma cũng ngang với Gloria, và, nói đến chuột chẳng khó khăn gì không hình dung Norma có đầu óc như một cái bẫy bằng thép). Eddie đã giữ trọn lòng trung thành với Norma và không cố tự phủ nhận rằng chắc anh cũng trung thành với Gloria y như thế.

Thật lạ lùng, sao anh luôn cảm thấy trung thành với Gloria đến thế. Anh không thể nhớ nổi lấy một lần dù lẽ ra cần như thế; anh biết chắc rằng có đến hàng chục người đàm tiếu nhiều chuyện về cuộc sống của Gloria, song nếu có nghe thấy chỉ gợi lên trong anh một phản ứng không thay đổi và muốn che chở cô. Anh sẵn sàng bảo vệ Gloria bất cứ khi nào anh bắt gặp ai đó đồn đại hoặc làm gì cô. Ơn Chúa, đó chỉ là một hành động theo bản năng: ngay đêm đầu tiên gặp cô, anh đã cho cô vay tiền, mà lúc đó tiền là sự sinh tồn của anh. Nó làm anh buồn khi nghĩ đó là những thứ ẩn tàng trong quyết định cưới Norma. Một trong những điều đó là từ bỏ vai trò. Có thể anh nhầm (anh thừa nhận) nhưng hình như anh luôn thấy anh và Gloria đã rất rất nhiều lần mấp mé bên bờ một mối tình lãng mạn, một tình yêu cho nhiều thời đại, hoặc ít ra cũng là một cặp tương xứng của tình yêu và nỗi thống khổ như Amory và Rosalind trong Bên này Thiên đường[6], Frederick và Catherine trong Giã từ vũ khí[7]. Anh nghĩ mơ hồ: cưới Norma là một việc đúng đắn, nếu trong mối quan hệ nặng trĩu ân tình giữa anh và Norma có một chút xíu biết điều thì đó là một thứ không hoàn hảo cũng chẳng trữ tình. Thôi được, vậy nó là cái gì? Những mối tình đã qua của anh chưa bao giờ có quá nhiều sự lãng mạn và bản thân anh không tin vào sự lãng mạn, kiểu như bố anh là một người lãng mạn còn anh chẳng có lấy mảy may nào. Anh tin thế cũng chẳng hề hấn gì, mẹ anh cũng chẳng giống Norma. Tách rời khỏi suy nghĩ, anh hiểu rằng mẹ anh ắt phải trải qua cuộc sinh nở khủng khiếp, mọi thứ trần trụi trên bàn, một bác sĩ cúi nhìn mẹ anh, nhận thức được rằng cái “con người bé nhỏ” mà bà vẫn nói, vẫn nghĩ và cảm thấy cũng là một thứ nho nhỏ gớm ghiếc gọi là bào thai. (Anh nghĩ đến chuyện này mà chẳng hề xác định cái bào thai ấy chính là mình. Anh có thể nói: “Đó là tôi”, nhưng không thể hình dung kích thước của mình không to hơn bàn chân mình lúc này). Không, anh không cho thế là tách rời; Norma sẽ chẳng bao giờ nói đến “con người bé nhỏ”. Nếu có thai, cô sẽ biết ngay cái gì xảy ra trong người cô, cô biết về nhau thai và đủ mọi thứ. Anh hy vọng Norma sẽ không phải chịu nhiều đau đớn. Nhưng chuyện này mới vớ vẩn làm sao! Anh đang thản nhiên nghĩ đến việc Norma có con trong khi chưa hề hỏi cưới cô một cách nghiêm túc. Nếu cô từ chối, anh sẽ thành kẻ ngớ ngẩn, mà cũng có thể thế lắm chứ. “Khó lòng như thế.” - anh tự an ủi, nhưng đấy cũng là một khả năng.

Anh sẵn sàng kết hôn, như thể anh đã là một nửa của ông bà Eddie Brunner. Đôi khi bọn trẻ con làm đảo lộn nháo nhào mọi thứ, vậy thì thái độ của cha mẹ sẽ ra sao? Sẽ đổ hết tội cho đứa trẻ ư? Vợ có thai bao nhiêu lâu thì hai vợ chồng thôi ngủ với nhau? (Anh từng nghe chuyện một nghệ sĩ cố ngủ với vợ khi chị đang mang thai và phải đưa lên xe đẩy vào phòng sinh). Nhỡ Norma sinh ra một đứa nhỏ xíu, bác sĩ có để nó sống không? Nhỡ họ có một đứa con ái nam ái nữ? Bộ ngực đẹp đẽ của Norma có bị đau khi anh sờ chúng lúc cô mang thai không? Sau khi mang thai, chúng có mất đi sự săn chắc không? Còn việc bị xé rách nữa? Nó có bị xé rách đúng nghĩa đen không? Có bị rách toạc khi chưa giãn nở vừa đủ? Các bác sĩ có giữ kích thước đứa trẻ để không gây nguy hiểm cho sinh mạng người mẹ không? Chi phí cho một đứa trẻ là bao nhiêu?

Chà, nó có thể tốn kém hơn mức anh chi trả trong một thời gian dài, vì thế anh đừng nghĩ đến nữa. Anh phải vui vì tối nay có đủ tiền đưa Norma đi xem biểu diễn, đó là việc anh nên làm.

❀ ❀ ❀

[1] pound (lb): đơn vị đo trọng lượng của Anh - Mỹ (1 lb = 0,454 kg)

[2] Georgia O’Keeffe (1887-1986): nữ họa sĩ trừu tượng người Mỹ, nổi tiếng vì sự thuần khiết và trong trẻo trong các bức tranh tĩnh vật.

[3] Amedeo Modigliani (1884-1920): họa sĩ và nhà điêu khắc người Ý, nổi tiếng với những bức chân dung duyên dáng, giản dị và đầy xúc cảm.

[4] James Thurber (1894-1961): nhà văn khôi hài và họa sĩ biếm họa nổi tiếng của Mỹ.

[5] Edward Streeter: nhà văn Mỹ.

[6] Tiểu thuyết đầu tay xuất bản năm 1920 của nhà văn Mỹ F. Scott Fitzgerald (1896-1940).

[7] Tiểu thuyết của nhà văn Mỹ Ernest Hemingway (1889-1961).