Bạch Môn Liễu 1: Tịch Dương Phương Thảo

Lượt đọc: 120 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 11
(2)

❊ ❊ ❊

Thuyết "hai mươi tư khí" mà Cung Đỉnh Tư nhắc đến, là chỉ cách đây không lâu, có người vì Chu Diên Nho tái nhiệm Nội các Thủ phụ, cất nhắc không ít người phe Đông Lâm nên sinh lòng đố kỵ, bèn bị đặt ra một vụ án giả gọi là "hai mươi tư khí", quy kết hai mươi tư vị quan lại trong đó có Ngô Vĩ Nghiệp vào phe cánh riêng, thêu dệt như thật rồi tung tin đồn thổi khắp nơi.

Kết quả đến tai hoàng thượng, ngài liền hạ chiếu chỉ, sai bách quan có thì sửa đổi, không có thì tự răn mình; trong đó còn đặc biệt dùng lời lẽ nghiêm khắc quở trách các vị ngôn quan một trận, khiến lòng người hoang mang lo sợ. Sự việc này đến nay vẫn chưa rõ ai là kẻ đứng sau quạt gió thổi lửa. Chỉ là Cung Đỉnh Tư vốn là ngôn quan, trách nhiệm lại là giám sát Binh bộ, cộng thêm dạo trước các ngôn quan công kích Binh bộ vô cùng dữ dội, cho nên hắn mới hoài nghi Trần Xinh Giáp đang âm thầm trả thù, kỳ thực chưa chắc đã có căn cứ...

Ngô Vĩ Nghiệp không đáp lời. Hắn rõ ràng không giỏi tranh cãi, hơn nữa lại sợ tranh cãi. Thấy đối phương hầm hầm sát khí, hắn liền nhụt chí.

"Thôi, chúng ta không bàn chuyện này nữa, không bàn nữa." Hắn ấm ức, bất đắc dĩ nói, chán nản cúi gằm đầu xuống, "Kỳ thực, chà..."

Cung Đỉnh Tư đảo tròng mắt, cũng lập tức tỏ ý đồng tình: "Đúng, coi như xong, không bàn, không bàn nữa!"

Hắn cười lớn: "Uống rượu, uống rượu!"

Lúc hai người bọn họ tranh cãi, Phương Dĩ Trí từ đầu đến cuối không hề chen lời. Sự trách mức của Ngô Vĩ Nghiệp khiến hắn ít nhiều cảm thấy cụt hứng.

Đương nhiên, đối với Trần Xinh Giáp, Phương Dĩ Trí không hề có chút thiện cảm nào, nhưng những cuộc đấu đá phe phái không dứt trên triều đình, nói thật lòng cũng khiến hắn ngày càng ngán ngẩm. Phải thừa nhận rằng, hoạn đảng Ngụy Trung Hi Hiền hung ác tàn độc tuy đã bị đánh ngã từ hơn mười năm trước, nhưng những kẻ kế thừa sau đó đối đầu với Đông Lâm như cựu Nội các Thủ phụ Ôn Thể Nhân, Tiết Quốc Quan lần lượt sụp đổ vì tội danh.

Sau khi Chu Diên Nho tái xuất, không ít cựu thần Đông Lâm từng bị chèn ép đả kích đều được trọng dụng. Thế nhưng hiện tại trên triều đình, cuộc đấu giữa các phe nhóm sơn đầu vẫn vô cùng phức tạp và gay gắt. Lấy Trần Xinh Giáp mà nói, hắn tuy không thuộc phe Ôn Thể Nhân và Tiết Quốc Quan, nhưng cũng chẳng nể nang gì phía Đông Lâm, mà dựa vào sự sủng ái của hoàng thượng để tự lập phe phái, dốc sức khuếch trương thế lực của bản thân. Hơn nữa, hắn mang danh Binh bộ Thượng thư lại chỉ huy vô năng, mất quân mất đất, còn dám sau lưng triều đình lén lút nghị hòa với quân Thanh. Những điều này đều gây ra sự bất mãn mạnh mẽ từ phía Đông Lâm, vốn đã sớm muốn hất cẳng hắn xuống đài, chỉ vì hoàng thượng một mực bao che nên đành bất lực. Giờ khó khăn lắm mới có cơ hội, đương nhiên bọn họ không chịu buông tha. Hình bộ Thức Tả thị lang Từ Thạch Kỳ chủ trương kiên quyết trừng trị Trần Xinh Giáp, nói vậy cũng có quan hệ mật thiết với việc này.

Thế nhưng, Phương Dĩ Trí cũng hiểu rõ, cục diện chiến trận đến bước này thực chất là do thói quen lâu ngày khó lòng thay đổi, tuyệt đối không phải một mình Trần Xinh Giáp có thể xoay chuyển. Lão già họ Trần tuy không phải tài năng an bang định quốc, nhưng đổi lại người khác, chẳng lẽ lại có cách sao? Nghĩ đến đây, Phương Dĩ Trí đối với ý nghĩa thực sự của cuộc tranh chấp phe phái hiện tại, không thể không hoài nghi. Ban nãy, hắn tỏ ra hơi bất mãn đời đời kiếp kiếp, nhưng trong lòng kỳ thực vô cùng chán nản.

Chính vì thế, lúc này hắn hoàn toàn có thể thấu hiểu tâm trạng của Ngô Vĩ Nghiệp. Hắn không những không có ý định hùa theo Cung Đỉnh Tư để nhạo báng sự lương thiện và mềm yếu của người tốt tính này, trái lại còn có ý định hòa giải giúp hắn vài câu an ủi.

Thế nhưng, hắn chưa kịp làm vậy. Bởi vì gã tiểu đồng Tôn Phúc vội vã bước vào, dâng lên một tấm thiếp bái kiến, rồi bẩm báo rằng: "Kiệu của Phùng gia bên Binh bộ sắp đến ngoài cửa rồi!"

Ba vị bằng hữu nghe vậy, không khỏi nhìn nhau đầy kinh ngạc.

"Chẳng lẽ vì chuyện của Trần Xinh Giáp?" Cung Đỉnh Tư thốt lên một câu.

Phương Dĩ Trí trầm ngâm một lát, dặn dò: "Dọn trà ngoài sảnh!" Đoạn đặt chén xuống, đứng dậy bước vào nhà trong thay quan phục, rồi làm hiệu "chờ một chút" với Ngô và Cung, vội vã nghênh đón ra ngoài.

Vị "Phùng gia Binh bộ" đến viếng thăm này chính là Binh bộ Tả thị lang Phùng Nguyên Bưu. Ông đỗ tiến sĩ năm Thiên Khải thứ hai, từng làm quan kinh thành qua mấy nhiệm kỳ, cũng từng đi nhậm chức ở địa phương nhiều lần, chỉ mới ba tháng trước vẫn còn nhậm chức Thông chính sử ở Nam Kinh. Ông là người ưa mưu lược, có quyền mưu, những năm đầu từng dâng sớ đàn hích Chu Diên Nho, công kích không tiếc sức lực; lần này tiến kinh sau khi thấy Chu Diên Nho có ý muốn xoay chuyển cục diện, ông liền thay đổi thái độ cũ, thân thiết qua lại với Chu Diên Nho, kéo gần quan hệ rất tốt. Phùng Nguyên Bưu hiện là một trong những trụ cột của phái Đông Lâm, hơn nữa vẫn luôn tự nhận là hậu thuẫn của Phục xã. Cho nên sự viếng thăm đột ngột của ông không hề khiến Phương Dĩ Trí cảm thấy kinh hãi hay bất an. Ngược lại, khi thân hình thấp béo và khuôn mặt tròn trĩnh, sinh động, tươi vui của ông đập vào mắt, cảm giác vui vẻ, thân thiết trong lòng Phương Dĩ Trí liền trào dâng.

"Ha ha, học sinh còn đang lo phải ăn cửa đóng then cài đây! Tiết thu thế này, huynh ông không đi leo núi, ngắm cúc, uống rượu, hóa ra vẫn còn kiên nhẫn ngồi ở nhà!" Phùng Nguyên Bưu vừa nhìn thấy Phương Dĩ Trí liền hớn hở chắp tay cười nói.

"Đào lão đến thật đúng lúc!" Phương Dĩ Trí vừa hành lễ đáp lại vừa cười nói, "Uống rượu, ngắm cúc đâu cần phải tìm ở đâu xa, ngay tại tệ xá lúc này đã có sẵn, xin mời vào cùng uống ba chén thế nào?"

"Ồ?"

"Chỉ vì mấy ngày trước có một vị niên hữu gửi đến mười mấy chậu cúc, vãn sinh thấy chúng còn khá tao nhã, hôm nay bèn chuẩn bị dăm chén rượu nhạt, mời Tuấn Công và Hiếu Thăng cùng đến thưởng ngoạn, hiện giờ hai người họ đang ở trong thư phòng."

"Thì ra là thế! Có nhã sự này, sao huynh ông lại quên mất học sinh? Trọng bên này khinh bên kia, đáng phạt, đáng phạt!" Phùng Nguyên Bưu lắc đầu, lại cười lớn, tiếng cười hào sảng vang dội cả khoảng sân.

"Vãn sinh xin cam tâm chịu phạt ba chén đầy!" Phương Dĩ Trí sảng khoái nói, đoạn dừng lại trước cửa ngách dẫn vào thư phòng, "Vậy, xin Đào lão đi lối này?"

Phùng Nguyên Bưu đảo tròng mắt: "Ừm, ngươi nói Hiếu Thăng cũng ở bên trong à?"

"Đúng vậy."

"Ồ, thế thì thôi vậy, thế thì thôi vậy!" Phùng Nguyên Bưu vội vàng nói, kéo Phương Dĩ Trí đi về phía trước, rồi quay đầu lại, ranh mãnh chớp chớp mắt, "Học sinh hiện đang tạm quản Binh bộ, hắn lại là ngôn quan khoa này, vào lúc nhạy cảm này, tốt nhất vẫn nên tránh né một chút thì hơn!"

Phương Dĩ Trí "à" lên một tiếng. Hắn đương nhiên hiểu rõ, Cung Đỉnh Tư với tư cách là Binh khoa Cửu sự trung, trách nhiệm chính là thanh tra nha môn Binh bộ, đem tình hình công việc, tốt xấu được mất báo cáo lên hoàng thượng bất cứ lúc nào. Quan hệ đôi bên từ trước đến nay vừa đối đầu gay gắt vừa có khi cấu kết với nhau, vô cùng tế nhị. Hiện giờ vụ án Trần Xinh Giáp chưa kết thúc, Phùng Nguyên Bưu với tư cách là phó thủ tạm quản Binh bộ, đối với Cung Đỉnh Tư tự nhiên không tiện qua lại quá thân thiết để tránh rước lời đàm tiếu. Tuy nhiên, nếu lúc này đang ở nhà mình, hơn nữa thực chất đôi bên từ lâu đã cùng chung một chiến tuyến, Phương Dĩ Trí cảm thấy Phùng Nguyên Bưu có vẻ cẩn thận thái quá rồi.

Phùng Nguyên Bưu có lẽ nhìn thấu tâm tư của hắn qua ánh mắt, lại cười lớn nói: "Huynh ông, học sinh đùa với huynh thôi, kỳ thực nào có thời gian uống rượu ngắm cúc! Ta sắp phải đến chỗ Chu các lão đây, đi ngang qua đây nên ghé vào thăm huynh một chút, lát nữa là đi ngay!"

Lúc này, họ đã đến đại sảnh, bèn hành lễ chào hỏi lại từ đầu, phân chủ khách ngồi xuống.

"Huynh ông, những ngày này có gặp Thái Xung không?" Phùng Nguyên Bưu vừa nhận chén trà tiểu đồng dâng lên, vừa đi thẳng vào vấn đề hỏi.

"Ồ, hôm kia cậu ấy từng cùng hai vị Khải Chương, Đạo Tế đến tệ xá thăm viếng, hẹn vãn sinh ngày mai đến nhà thờ Thiên Chúa thăm Thang Nhược Vọng, đồng thời nói chẳng bao lâu nữa sẽ trở về Giang Nam." Phương Dĩ Trí đáp, chợt nhớ đối phương là người Từ Cửu, Chiết Đông, tính ra cũng coi như đồng hương với Hoàng Tông Hi.

"Ừm, nghe nói khoa thi này cậu ấy lại không đậu?"

"Đúng vậy."

"Năm nay Chu Duệ Cẩm làm chủ khảo, nghe nói kẻ lót ổ chạy chọt lo lót sau lưng nhiều lắm mà, sao Thái Xung lại không nhờ người ta gửi gắm đôi câu?" Vẻ mặt Phùng Nguyên Bưu vô cùng nghiêm túc. Hắn đã thu lại nụ cười.

Phương Dĩ Trí cười khổ một tiếng: "Tính tình Thái Xung bướng bỉnh lắm, cậu ấy sao chịu làm những chuyện thế này."

Phùng Nguyên Bưu lắc đầu: "Người này chịu thiệt là vì cái gì cũng quá nghiêm túc! Kỳ thực bát cổ đến ngày nay, đâu còn khảo ra được chân tài thực học gì nữa? Chẳng qua chỉ ứng phó cho qua chuyện mà thôi! Cậu ấy cứ nghiêm túc như vậy, bản thân rớt thí đã đành, triều đình cũng mất đi một nhân tài có thể dùng được. Giờ lại để cho đám kẻ sĩ vô sỉ tranh tiến chiếm hời, thật quá sức đáng tiếc!"

"Đào lão thấy rất phải. Ngay cả vãn sinh cũng từng khuyên cậu ấy như vậy, chỉ là Thái Xung không chịu nghe theo, thật khiến người ta đành chịu."

Phương Dĩ Trí nói xong, một lúc lâu sau, chủ khách hai bên đều không nói gì nữa.

Phùng Nguyên Bưu chậm rãi vuốt chòm râu vàng thưa thớt của mình, ngẩng cằm lên, như đang suy nghĩ điều gì.

"Nghe nói Thái Xung định dâng sớ lên triều đình, có chuyện này không?" Cuối cùng, ông lại hỏi.

"Ồ, Đào lão cũng biết rồi sao?"

"Đệ nghe bọn trẻ con trò chuyện nhắc đến, nhưng chưa rõ chi tiết."

"Chuyện này vãn sinh có xem qua. Đại khái ý của Thái Xung là, quốc sự đã đến mức này, nếu không vội mưu đồ cải cách thì không đủ để tồn tại. Mà nhiệm vụ cấp bách của cải cách là phải áp chế hào cường kiêm tính, khôi phục chế độ tỉnh điền; tức là: bình quân ruộng đất toàn quốc, giao theo hộ, mỗi hộ năm mươi mẫu. Phần dư ra mới để cho dân giàu chiếm hữu. Ngoài ra, còn phải miễn trừ tạp dịch phu phen phiền nhiễu. Ruộng đất thời cổ không cho phép mua bán, nhà nước thu thuế một phần mười; ruộng đất đời sau cho phép mua bán thì có thể nới lỏng hơn, ví dụ như thuế ba mươi lấy một. Nếu nói chiến họa hiện nay chưa dứt, vì tính toán cho việc quân nhu, thuế má khó mà giảm đột ngột, thì cũng phải nghiêm ngặt giới hạn trong mức thuế mười lăm lấy một. Như thế thì người giàu không khốn đốn, mà người nghèo cũng có thể hơi yên cư lạc nghiệp. Nguồn gốc loạn lạc mất đi, giặc tự khắc dễ bình, giặc bình quốc định, thì Kiến Lỗ cũng chẳng làm gì được nữa!"

Phương Dĩ Trí nói đến đây, liếc trộm khách nhân, phát hiện Phùng Nguyên Bưu đang nhíu mày, mím môi, vẻ mặt như muốn cười mà cũng như muốn khóc, bèn vội vàng nói tiếp: "Thái Xung cũng biết hiện nay trong ngoài chịu khốn đốn, thiên hạ khốn cùng, nghị luận này không thể thực hiện ngay được. Thế nên dự định trước tiên thí điểm ở vài tỉnh miền Nam. Nơi đó tuy ngày càng khốn đốn nhưng may mắn chưa trải qua binh đao hỏa hoạn, có lẽ dễ thu được hiệu quả hơn..."

Hắn vốn định nói tiếp, thấy Phùng Nguyên Bưu làm động tác ra hiệu dừng lại, bèn khựng lại.

Phùng Nguyên Bưu lắc đầu: "Hoàn toàn là lời bàn suông! Đừng nói triều đình nhất định không chấp thuận, cho dù chấp thuận, làm theo bộ này của cậu ta, chỉ sợ Giang Nam sẽ đại loạn trước tiên —— bất quá, có được một phần văn bản thế này, vẫn tốt hơn là không có. Ngày mai, huynh ông bảo Thái Xung mang tới đây, nói với cậu ta đừng vội rời đi, để học sinh chuyển giúp cho Chu các lão. Lão già đó chưa chắc đã có thời gian đọc, chẳng qua mượn cớ làm cái cớ, học sinh lại từ bên cạnh vun vào, để ông ấy giữ Thái Xung lại, phân phéo cho ít việc mà làm, chung quy vẫn được!" Nói xong, ông đứng dậy.

"Ồ, Đào lão, chuyện của Trần Xinh Giáp hiện giờ không biết thế nào rồi?" Phương Dĩ Trí vừa tiễn khách ra ngoài vừa hỏi.

"Nghe nói hoàng thượng vẫn còn hơi do dự, dẫu sao đó cũng là người do chính tay ngài cất nhắc mà! Lão Trần trong ngục hình như cũng nghe ngóng được chút tin tức, đang khắp nơi đút lót, nhờ người nói giúp dăm câu. Bọn vây cánh của hắn cũng chạy đôn chạy đáo khắp nơi. Học sinh đã nói với Từ đại nhân rồi, kẻ này không trừ bỏ, há chỉ quốc gia không có ngày yên, mà cuối cùng còn là mối họa của Đông Lâm ta nữa! Huống chi hắn còn chủ trương nghị hòa, cấu kết với giặc nữa." Phùng Nguyên Bưu hừ lạnh một tiếng, vẻ mặt vô cùng kiên quyết. "Bây giờ hắn đang ở trong ngục, sống chết đều do hoàng thượng định đoạt, nhưng lời bàn ngoài kia vẫn còn phải xem xét."

Phương Dĩ Trí gật gật đầu, đi được mấy bước, chợt cười nói: "Lão Trần đi rồi, chiếc ghế Đại tư mã e rằng không ai khác ngoài lão tiên sinh!"

Phùng Nguyên Bưu khựng lại bước chân, quay đầu lại, chớp chớp mắt: "Ồ, huynh ông cho là vậy sao? Đây là lời người khác nói, hay là huynh ông tự nghĩ thế?" Hắn đoạn tiếp tục đi về phía trước, vừa lắc cái đầu bạc trắng phơ vừa thở dài nói: "Nếu quả thực như vậy, thì đó lại chính là điều ta không muốn nhất! Thử hỏi hơn mười năm qua, hễ ai ngồi lên chiếc ghế này, có kẻ nào có kết cục tốt đẹp đâu!"

Năm

Hôm sau, Hoàng Tông Hi đến theo hẹn. Cùng đến với hắn còn có Phùng Đạo Tế và đường huynh Phùng Khải Chương của hắn. Riêng Lục Phù, vì kỳ thi hương lần này hắn đã ngầm đút lót lo lót cửa ngõ với chủ khảo nên quả nhiên đỗ cử nhân. Mấy ngày nay hết bái sư phòng lại tạ tri kỷ, đang bận rộn túi bụi nên không cùng đến.

Phương Dĩ Trí khựng lại một chút, chưa kịp mở lời, Phùng Đạo Tế ngồi bên cạnh đã số ruột chen vào: "Ấy, Thái Xung huynh, về Giang Nam có gì hay chứ? Phụ thân đã chịu mở lời thế này, đoán chừng nhất định là có nắm chắc rồi. Khó khăn lắm mới đến kinh sư một chuyến, huynh cứ dứt khoát ở lại luôn, ba năm sau lại thi đậu Trạng nguyên cho ta!"

Phùng Khải Chương cũng nói: "Đúng vậy, lần này thi không đậu, không oán trời, không trách đất, càng không phải văn chương của mình không tốt, chỉ trách cái lão hồ đồ Chu Ruệ Cẩm kia công khai nhận hối lộ, ngầm thông mốt cửa! Giờ người đời mắng chửi oán thán khắp nơi, nghe nói có người còn dán một đôi câu đối trước cửa cống viện rằng: 'Không dùng Khổng Tử, không dùng Mạnh Tử, chỉ lấy công tử; không cần cổ văn, không cần kim văn, chỉ lấy chân ngân!' Há chẳng phải mỉa mai lắm sao? Huynh hà tất phải giận dỗi bỏ đi chứ?"

Thế nhưng Hoàng Tông Hi chỉ kiên quyết lắc đầu, không nói gì.

"Thái Xung huynh, chẳng lẽ huynh nghe nói đó là Chu các lão, cho nên..." Phương Dĩ Trí nhìn chằm chằm vào hắn hỏi.

"Ồ, nếu vì Chu các lão, Thái Xung huynh cứ yên tâm!" Phùng Đạo Tế lại lần nữa chen vào, "Chu các lão trước đây từng gây khó dễ cho Đông Lâm ta, điều đó không sai. Nhưng lần này ông tái xuất lại khác xa trước kia, đối với Đông Lâm ta ngược lại vô cùng nhã nhặn ưu ái. Nghe phụ thân nói, tháng trước có một lần, khi ông giảng đọc trước ngự tiền, hoàng thượng cầm một tập tấu bản hỏi: 'Trương Phổ, Trương Thái là hạng người nào?' Chu các lão liền đáp ngay: 'Là những tú tài đọc sách giỏi!' Hoàng thượng lại hỏi: 'Trương Phổ đã chết, Trương Thái là quan nhỏ, sao khoa đạo quan lại nói hắn hay?' Chu các lão đáp: 'Trong bụng hắn khá có học vấn, văn chương cũng hay. Khoa đạo quan lúc làm tú tài từng xem văn chương của hắn, nay dùng mà chưa phát huy hết tài năng của hắn, cho nên đáng tiếc.' Hoàng thượng nói: 'Cũng không tránh khỏi cực đoan!' Chu các lão dập đầu tâu: 'Thần phò tá, khen chê không dám tự ý, chẳng qua sợ mai một nhân tài thôi!' — Huynh xem, ông ấy bảo vệ Phục xã cũng coi như hết lòng hết sức rồi chứ!"

Phùng Khải Chương cũng nói: "Nghe nói Ấu lão lần này được phục chức, cũng hoàn toàn nhờ một câu nói của Chu các lão trước mặt hoàng thượng đấy!"

Những tin tức này, Hoàng Tông Hi có lẽ là lần đầu tiên nghe thấy. Hắn ngẩng mặt lên, ngẩn ngơ lắng nghe, thần sắc trở nên dịu lại một chút; nhưng chỉ chốc lát sau, lại trở về vẻ lạnh nhạt, vẫn lắc đầu.

Phương Dĩ Trí rất hiểu tính tình bướng bỉnh của Hoàng Tông Hi, biết rằng chốc lát không thể khuyên chuyển được, bèn đứng dậy nói: "Chuyện này từ từ bàn sau. Trời không còn sớm nữa, e rằng Thang Nhược Vọng đợi lâu rồi, chúng ta đi thôi."

Thế là bốn người cùng xuất phát, ai nấy lên ngựa, đi qua Kim Tỉnh hồ đồng, dọc theo Thượng Giả nhai, hướng về phía đông mà đi.

Nhà thờ Thiên Chúa nằm ở một góc dưới chân thành phía đông bên trong Tuyên Vũ môn, là do đích thân vua Thần Tông triều Vạn Lịch đặc chuẩn cho giáo sĩ dòng Tên người Ý Matteo Ricci xây dựng. Sau đó, nơi đây vẫn luôn trở thành địa điểm tụ cư và tiến hành các hoạt động truyền giáo của các giáo sĩ phương Tây. Đó là một tòa kiến trúc kiểu La Mã có mái vòm hình bán nguyệt, chính giữa là một cánh cửa có bậc thềm đá, bốn phía mở rất nhiều cửa sổ, xung quanh trang trí rất nhiều hoa văn họa tiết kỳ lạ. Cạnh nhà thờ Thiên Chúa còn xây thêm một dinh thự để các giáo sĩ sinh sống. Khi Phương Dĩ Trí và bốn người xuống ngựa ngoài cửa viện, sau khi thông báo, Thang Nhược Vọng nhanh chóng xuất hiện.

Đây là một người đàn ông Đức vóc dáng cao lớn, có bộ râu quai nón xoăn tít và chiếc mũi cao gồ lên. Dưới đôi xương chân mày nhô ra cất giấu một đôi mắt kỳ dị, xanh biếc. Tuy nhiên, mái tóc xoăn màu vàng óng của ông lại được chải ngược thẳng lên theo kiểu Trung Quốc, và cũng đội một chiếc khăn vuông giống như các nho sinh Trung Quốc, trên mình mặc một chiếc áo dài vải thô màu trắng.

Ông từng chuyên tâm học tập tại Bắc Kinh, lại sống ở Trung Quốc hơn mười năm, trong thời gian đó còn từng đến Tây An truyền giáo, tiếng Trung nói vô cùng trôi chảy.

Vừa nhìn thấy Phương Dĩ Trí, Thang Nhược Vọng liền lớn tiếng hoan hô: "A, Phương tiên sinh, hội ngộ, hội ngộ, đệ đã kính đợi từ lâu rồi!" Lại quay sang ba người còn lại: "Dám hỏi ba vị tiên sinh đây cao danh đại tính là gì?" Sau khi Phương Dĩ Trí giới thiệu, Thang Nhược Vọng lại liên tục nói mấy tiếng "ngưỡng mộ, may mắn hội ngộ!", rồi theo cách của người Trung Quốc chắp tay vái chào từng người.

"Đạo Mạt huynh, vị Hoàng tiên sinh đây và hai vị Phùng tiên sinh hôm nay một là ngưỡng mộ đại danh từ lâu, đặc biệt đến thăm viếng; hai là có ý định chiêm ngưỡng bảo sát của quý giáo, đồng thời lắng nghe nhã ngôn của Thang huynh." Phương Dĩ Trí nói.

"A, dám đâu, dám đâu! Đệ mới là người mong mỏi các vị tiên sinh không tiếc lời chỉ giáo!" Thang Nhược Vọng khiêm tốn nói, rồi ân cần hỏi: "Không ghé qua tệ xá dùng chén trà trước sao?"

Phương Dĩ Trí quay đầu nhìn lại, thấy ba vị bằng hữu đều lộ vẻ nghi ngại, bèn nói: "Không cần đâu, chiêm ngưỡng bảo sát trước đã!"

"Được, vậy xin mời!"

Đợi mọi người bước đi, Thang Nhược Vọng đi bên cạnh tiếp đón, cùng nhau đi qua sân viện, bước lên bậc thềm, tiến vào trong nhà thờ Thiên Chúa.

Trong buổi trưa ngắn ngủi này, Hoàng Tông Hi rất ít khi nói chuyện. Ban nãy ở nhà Phương Dĩ Trí, hắn đã từ chối đề nghị của Phùng Nguyên Bưu và lời khuyên của mọi người. Chuyện này cho đến nay vẫn ảnh hưởng đến tâm trạng của hắn. Vâng, giờ phút này, hắn không hy vọng cũng không cần người khác thương hại mình, cho dù đó là bậc tiền bối Đông Lâm như Phùng Nguyên Bưu đi nữa. Mặc dù chuyến đi Bắc Kinh lần này của bản thân có thể nói là mọi chuyện không như ý, thất bại thảm hại, đến thì hưng phấn mà về thì cụt hứng. Nhưng càng như thế, hắn càng cảm thấy việc chấp nhận bất kỳ sự thương hại hay ban ơn nào của người khác, dẫu đối phương xuất phát từ tấm lòng chân thành, đối với bản thân mà nói cũng là một sự sỉ nhục, là biểu hiện thiếu cốt cách. "Hừ, ta tự nhiên vẫn sẽ đến Bắc Kinh, nhưng phải đợi sau khi thi đậu, một cách hiên ngang, quang minh chính đại mà đến. Hiện tại hà tất phải bám lại không đi để người ta chê cười!" Hắn nghĩ. Nhưng những lời này lúc đó không tiện nói ra ngay, hắn vốn định đợi sau khi lên đường rồi sẽ từ từ giải thích với Phương Dĩ Trí. Nào ngờ Phương Dĩ Trí hình như cố ý trêu chọc hắn, cứ ngậm chặt miệng không nhắc đến chuyện này nữa, dọc đường chỉ mải vui cười nói chuyện với anh em họ Phùng, khiến Hoàng Tông Hi càng thêm bực bội.

Thế nhưng lúc này, nỗi phiền muộn đó của hắn tạm thời bị sự tò mò đối với nhà thờ Thiên Chúa lấn át. Hắn phát hiện tòa đại sảnh được thiết kế xây dựng theo kiểu Tây phương này vừa hẹp vừa dài, trên đỉnh lắp trần nhà, không nhìn thấy xà nhà, hai bên sắp xếp những ô cửa sổ có chạm trổ trang trí, chính giữa là một cái khám thờ trang trí bằng đèn hương và trướng lụa, thờ một bức tranh sơn dầu vẽ Chúa Giê-su. Vị Chúa Giê-su trong tranh có chiếc mũi cao, tai to, râu tóc bù xù, dung mạo thanh tú, trên đỉnh đầu có một vòng "thánh quang". Tay trái ngài nâng quả cầu thiên văn, tay phải hùng biện vươn về phía trước, miệng hơi hé mở, như đang nhiệt tình kể về một chân lý uyên thâm vĩ đại nào đó.

Đây là lần đầu tiên Hoàng Tông Hi nhìn thấy chân dung Chúa Giê-su. Nhưng điều khiến hắn kinh ngạc không phải là tư thế hùng hổ của vị cứu thế phương Tây ấy, mà là sự chính xác và chân thực của hội họa phương Tây.

Hắn ngẩn ngơ mất một lúc lâu, hoài nghi đó không phải là tranh vẽ mà là một pho tượng tô màu. Tiếp theo, hắn không kìm được bước đến gần, chăm chú quan sát. "A, hóa ra trên đời lại có kỹ thuật vẽ chân dung thần kỳ đến thế này! Có thể thấy thế giới rộng lớn, quả thật không thể dùng ống tre mà dò biển lớn được!" Hắn thán phục nghĩ.

Lúc này, Thang Nhược Vọng đã ở bên cạnh nhiệt tình giảng đạo. Ông bắt đầu từ việc A-đam và Ê-va lén ăn trái cấm trong vườn Địa Đàng, từ đó sinh sôi ra loài người tội lỗi, cho đến việc Chúa Giê-su giáng sinh, truyền đạo cứu người, bị đóng đinh trên cây thập giá thế nào, sau khi chết ba ngày thì phục sinh thăng thiên ra sao v.v.. Kể vô cùng sinh động như thật. Phương Dĩ Trí có lẽ đã nghe từ lâu, tuy không cắt lời ông nhưng khóe miệng lại treo một nụ cười không đồng tình. Anh em họ Phùng thì nghe vô cùng say sưa, thỉnh thoảng lại yêu cầu đối phương kể chi tiết hơn nữa. Về phần Hoàng Tông Hi, hắn là học trò của đại nho bản triều Lưu Tông Châu, từ trước đến nay chủ trương "ngoài khí ra không có vật gì", bao gồm cả trời đất quỷ thần. Đối với mớ lý thuyết này của Thang Nhược Vọng, hắn đương nhiên không tin. "Điều này cũng giống như Phật giáo có Thích Ca, Đạo giáo có Lý Lão Quân mà thôi, chưa chắc không có người đó, chẳng qua là cố làm cho nó thần bí đi mà thôi. Kỳ thực cái gọi là chủ tể, thuần túy là một cỗ khí hư linh, sự héo tươi của cỏ cây, sự vận hành của nóng lạnh, sự cương nhu của địa lý, sự thuận nghịch của tinh tú, sự sống chết của con người, đều do khí đó tự chủ tể lấy. Thuyết quỷ thần đều thuộc thứ yếu!"

Hắn nghĩ, vừa bước theo mọi người vào một căn nhà thờ Thánh Mẫu ở bên phải.

Cách bài trí của nhà thờ Thánh Mẫu cũng giống như chánh điện, bên trong cũng thờ một bức tranh vẽ Thánh Mẫu Ma-ri-a — một trinh nữ, trong ngực ôm một đứa trẻ sơ sinh. Nghe nói đó chính là Chúa Giê-su vừa mới ra đời. Hoàng Tông Hi theo lệ đi một vòng, thầm nghĩ: "Thuyết trinh nữ không chồng mà mang thai cũng có ở Trung Quốc, nhưng đó là chuyện Chu Lịch Vương vô ý làm rớt bãi nước bọt của con rồng, trinh nữ dẫm lên mà mang thai, kết quả sinh ra Bao Sĩ làm nước mất nhà tan! Tin đồn trong ngoài nước lại khác nhau đến thế, cũng có thể gọi là một kỳ tích. Chỉ không biết vị Thang tiên sinh này nghe được sẽ có cảm tưởng gì?"

Tham quan nhà thờ Thiên Chúa xong, Thang Nhược Vọng lại liên tục mời mọi người ra dinh thự dùng trà, hai anh em họ Phùng vốn đã quen thân với giáo sĩ, liền sảng khoái đồng ý. Hoàng Tông Hi do dự một lát, cũng tỏ ý đồng tình. Thế là mọi người lại đi theo Thang Nhược Vọng quay về.

"Thái Xung, huynh cảm thấy thế nào?" Phương Dĩ Trí chợt tiến lại gần hỏi nhỏ.

Hoàng Tông Hi liếc hắn một cái, lập tức nhớ lại chuyện bị đối phương cố tình lạnh nhạt suốt dọc đường. Hắn muốn đáp trả lại một trận, nhưng nhất thời lại không nghĩ ra câu gì cho bõ tức, đành sầm mặt im lặng.

Phương Dĩ Trí rõ ràng nắm rõ trong lòng, hắn ranh mãnh chớp mắt, cười hì hì nói: "Cái này — thực ra không tính là gì đâu. Lát nữa còn có chuyện khiến người ta kinh ngạc đến mức không thể tưởng tượng nổi cơ!"

Trong lúc nói chuyện, đã bước vào cửa đại uy từ bức bình phong rẽ hướng tây, qua tiền viện bước vào nhị môn, đi qua hậu viện lát gạch vuông, đến phòng khách ở gian chính phía bắc.

"Đệ ở độc thân, không có gia quy, cho nên hễ có khách đến, đệ đều mời vào đây ngồi."

Thang Nhược Vọng giải thích, rồi mời mọi người ngồi xuống. Một tiểu đồng trẻ tuổi dâng trà lên. Hoàng Tông Hi nhìn thấy cậu ta chừng hai mươi tuổi, áo xanh mũ nhỏ, mày mục thanh tú, rõ ràng là một người Trung Quốc, ngực lại đeo một cây thánh giá nhỏ, y hệt như cây thánh giá treo trước ngực Thang Nhược Vọng. "Trông dáng vẻ cậu ta đã nhập giáo rồi. Nghe nói cố các lão họ Từ, Lý Chi Tảo v.v., đều từng gia nhập giáo của họ, công khai làm lễ misa, không biết có chính xác không?" Hắn định hỏi nhưng lại thấy đường đột đành kìm lại.

Lúc này, anh em họ Phùng đã bị mấy món đồ bài trí mới lạ tinh tế trong phòng thu hút, đó là một chiếc đàn phong cầm đặt cạnh tường, một chiếc đồng hồ tự hành to bằng hộp hương trên bàn sập, một chiếc kính hiển vi trên bàn vuông và một khẩu súng nòng trơn dựng ở góc tường. Anh em họ Phùng tựa như những đứa trẻ bước vào cửa hàng đồ chơi, đôi mắt phát sáng liên tục đảo quanh, trên mặt lộ ra vẻ kinh ngạc, cuồng hỉ. Chờ chủ nhân đặt chén trà xuống, mỉm cười đưa ra lời mời, họ liền lập tức đứng dậy, một người lao về phía đàn phong cầm, một người lao về phía khẩu súng nòng trơn, đồng thời cất lên một tràng câu hỏi đan xen những tiếng kinh thán, khiến Thang Nhược Vọng ứng phó không xuể, không biết nên trả lời câu hỏi nào trước.

Đang lúc lúng túng không biết phải làm sao, chợt vang lên một tiếng nhạc du dương, tiếng nhạc ấy hơi giống tiếng chim hót nhưng tiếng chim không du dương êm tai bằng; giống như nhạc cụ hòa tấu nhưng xung quanh lại không nhìn thấy ban nhạc. Hơn nữa giai điệu ấy có chút kỳ lạ, hoàn toàn không giống âm nhạc Trung Quốc. Mọi người đang ngẩn ngơ thì nhìn thấy cậu tiểu đồng trẻ tuổi kia hai tay bưng một chiếc lồng chim phát sáng lấp lánh, từ phòng bên từ từ bước ra, cẩn thận treo nó lên một chiếc móc sắt cạnh cửa.

Mọi người vẫn ngẩn ngơ đứng đó, rõ ràng không tin tiếng nhạc mỹ diệu bên tai này có liên quan gì đến chú chim nhỏ trong lồng.

"Ồ, các vị tiên sinh, đây là một chú chim biết hát thánh ca, xin mời qua đây thưởng thức tiếng hót của nó. Nó đang ca ngợi Thiên phụ toàn tri toàn năng và Chúa Ki-tô đấy!" Thang Nhược Vọng giơ một tay lên, dùng giọng điệu cảm động, nhiệt tình nói.

Mọi người hoài nghi vây quanh lại, quan sát kỹ mới phát hiện không chỉ chiếc lồng được đan bằng những sợi kim loại mảnh mà ngay cả chú chim nhỏ trong lồng cũng được làm bằng kim loại. Nó tuy há miệng đứng ở đó nhưng hoàn toàn không cử động được.

Mọi người đang đoán già đoán non không hiểu chú chim giả này phát ra âm thanh bằng cách nào thì tiếng nhạc bỗng dừng bặt. Cậu tiểu đồng trẻ tuổi kia lập tức móc từ trong ngực ra một chiếc chìa khóa kiểu dáng đặc biệt, cắm vào một lỗ nhỏ dưới đế lồng, vặn xoay mấy cái, tiếng nhạc lại vang lên.

"A, Thang tiên sinh, đồ thủ công của quý quốc quả có thể gọi là khéo léo qua mặt tạo hóa, khiến người ta mở rộng tầm mắt! Chỉ không biết kỳ kỹ như vậy do ai truyền dạy?" Phùng Đạo Tế vừa kinh vừa ngạc hỏi, cậu rõ ràng đã khâm phục sát đất.

"Phùng tiên sinh hỏi tới, đệ đang muốn thưa." Thang Nhược Vọng giơ một ngón tay lên, trang nghiêm đáp, "Điều khai sáng cho chúng ta thứ trí tuệ vô cùng này, không phải là phàm phu tục tử bằng da bằng thịt, mà chính là Thượng đế từ bi vạn năng! Là Thượng đế dạy dỗ chúng ta mọi thứ, còn dụ thị chúng ta không nên xem trí tuệ này là của riêng mình, mà phải truyền dạy nó cho nhân dân sống trên thế giới, cho dù là ở vùng đất xa xôi nhất!"

"Vậy, Thang tiên sinh lặn lội vượt đại dương, đi vạn dặm đường dài đến du ngoạn Trung Quốc, ý cũng ở đây sao?" Phùng Khải Chương hỏi, vẻ mặt nghiêm cẩn nhìn chủ nhân.

Thang Nhược Vọng gật đầu, chuyển ánh mắt sắc bén sang anh ta: "Chính thế. Tất cả là vì chúng ta đều là những kẻ có tội từ khi sinh ra, tâm hồn chúng ta đều nhuốm đầy điều ác và sự ô uế. Chỉ có Thượng đế từ bi vạn năng mới có thể cứu rỗi chúng ta!"

Trong lúc họ đối đáp, Hoàng Tông Hi đứng một bên lặng lẽ lắng nghe. Hắn thấy vẻ mặt ra vẻ đạo mạo, ra điều dạy đời của Thang Nhược Vọng, thầm nghĩ: "Tính chất nhân nghĩa vốn có sẵn từ khi sinh ra. Đạo lý trong thiên hạ không có điều gì nằm ngoài tâm. Muốn cứu rỗi chính mình, cũng chỉ có cách quay về tìm bản tâm, nỗ lực tu dưỡng bên trong — 'trí lương tri' mà thôi, hà tất phải cầu cứu Thượng đế nào!"

Tuy thế, Thang Nhược Vọng với tư cách là một "tăng lữ di địch", vì để truyền bá và thực hiện "đạo" mà mình tôn sùng, không tiếc rời quê hương chối bỏ phong tục thay đổi y phục để đến làm thần dân ở một đất nước xa lạ, cho đến tận ngày nay vẫn duy trì được sự nhiệt tình tràn đầy sung mãn, điểm này khiến Hoàng Tông Hi kinh ngạc xong trong lòng không khỏi xúc động. "Nếu đổi lại là ta, ở vào địa vị của hắn, liệu có thể làm thế không?" Hắn thầm hỏi bản thân, rồi lại giật mình: "Ấy, sao ta lại nghĩ thế này? Sao lại có thể nghĩ thế này?" Hắn lờ mờ cảm thấy bản thân đang tiệm cận một suy nghĩ đáng sợ, nguy hiểm.

Hắn không dám, cũng không muốn đào sâu thêm nữa.

"Ấy, Đạo Mạt huynh, những lời này vẫn nên để dành lúc anh làm lễ misa rồi hãy nói!" Có lẽ nhìn thấy sắc mặt Hoàng Tông Hi có chút không ổn, Phương Dĩ Trí từ bên cạnh chen vào, "Vị Hoàng tiên sinh đây là một người say mê sách vở như mạng, gác các hạ đem những kỳ thư bí tịch đó ra cho chúng ta mở rộng tầm mắt đi!"

Thang Nhược Vọng đang nói say sưa thì bị cắt ngang, ít nhiều cảm thấy cụt hứng. Ông há há miệng, hình như định phân bua, cuối cùng đành thất vọng xua xua tay, nói: "Xin đợi một lát!" rồi hậm hực bước vào phòng bên, lát sau cùng cậu tiểu đồng mỗi người ôm một chồng sách lớn bước ra, đặt hết lên bàn, nói: "Xin mời!"

Hoàng Tông Hi nghe nói có sách để xem, tinh thần phấn chấn hẳn lên. Hắn vội vã bước qua, lật xem mục lục trước. Hắn phát hiện những cuốn sách này phần lớn đều là những cuốn bản thân không biết, hoặc chỉ mới nghe qua tên chứ không có cơ hội đọc.

Trong đó có 《Hình học nguyên bản》 do Từ Quang Khải và giáo sĩ Matteo Ricci hợp dịch, 《Hoàn dung giảo nghĩa》 do Lý Chi Tảo dịch, 《Đoảng lượng pháp nghĩa》 của Từ Quang Khải — hai cuốn sau là sách bàn về ứng dụng thực tế của nguyên lý hình học, còn có 《Viễn kính thuyết》 giới thiệu quang học phương Tây do chính Thang Nhược Vọng trước tác, 《Thái Tây thủy pháp》 chuyên bàn về máy móc thủy lực do giáo sĩ Sabino de Ursis trước tác, về phần cuốn 《Viễn tây kỳ khí đồ thuyết》 do Vương Trưng và giáo sĩ Johann Schreck hợp dịch lại là cuốn sách giới thiệu nguyên lý trọng tâm, tỷ trọng, đòn bẩy, ròng rọc và cấu trúc máy móc đơn giản trong vật lý học.

Ngoài ra, còn có 《Vạn quốc dư đồ》 giới thiệu thuyết năm đại châu trên thế giới, 《Chức phương ngoại kỷ》 giới thiệu kiến thức địa lý thế giới, và 《Hồn cái thông hiến đồ thuyết》 giới thiệu thiên văn học phương Tây v.v.. Hoàng Tông Hi càng lật càng hưng phấn. Mặc dù có rất nhiều sách hắn hoàn toàn không hiểu, nhưng chính vì thế lại càng khóc lên lòng ham học hỏi mãnh liệt trong hắn, khóc lên sự nhiệt tình muốn đọc hiểu, nghiên cứu thấu đáo chúng. "Ấy, đây đều là học vấn kinh thế chí dụng! Học giả đều phải biết. So với cái đàn phong cầm hay âm nhạc lồng chim kia quả thực không thể cùng nhật đồng ngữ được!" Hắn hưng phấn nghĩ. Đoạn mặc kệ có người khác ở đây hay không, chọn đại một cuốn 《Chức phương ngoại kỷ》 tương đối dễ đọc, lùi về ghế cúi đầu đọc ngấu nghiến...

Hôm ấy, do sự kiên trì của Hoàng Tông Hi, họ đã lưu lại dinh thự của Thang Nhược Vọng mãi đến tận chiều muộn mới cáo từ ra về. Thang Nhược Vọng giữ họ dùng bữa trưa, lúc ra cửa lại ân cần tiễn họ ra tận ngã rưỡi mới vẫy tay từ biệt.

Trên con đường trở về trong ánh chiều tà, Phương Dĩ Trí quất ngựa đi đến bên cạnh Hoàng Tông Hi đang vừa mệt mỏi vừa hưng phấn, nhỏ giọng hỏi: "Bây giờ huynh không vội đi nữa chứ? Lão Thang này còn tinh thông chế tạo hỏa khí, triều đình gần đây rất có ý định dùng ông ấy đốc tạo pháo lớn, nghe nói ông ấy còn có một bộ 《Hỏa công tiếu yếu》, càng là một kỳ thư lớn ngày nay. Hừ, chỉ vì đọc nó thôi cũng đáng để huynh ở lại rồi!"

Sáu

Do sự khuyên bảo nhiều lần của Phương Dĩ Trí và anh em họ Phùng, Hoàng Tông Hi cuối cùng cũng đồng ý giao tập sớ đó cho Phùng Nguyên Bưu chuyển giao lên Chu Diên Nho.

Nửa tháng sau, hắn nhận được thông báo nói rằng Chu Diên Nho đã xem tập sớ của hắn và quyết định tiếp kiến. Thế là, vào khoảng giờ Thân chiều mùng tám tháng mười, Hoàng Tông Hi đến phủ đệ của Chu Diên Nho theo hẹn.

Nếu là ba tháng trước, Hoàng Tông Hi biết được tập sớ của mình được vị Thủ phụ đương triều coi trọng như thế, thì cho dù có bất mãn với con người Chu Diên Nho đến đâu, chắc chắn hắn cũng sẽ vô cùng hưng phấn và cảm kích. Thế nhưng đến ngày hôm nay, tình hình đã khác rồi. Lần này từ việc đồng ý dâng sớ cho đến việc đến yết kiến theo hẹn, nói là do vẫn ôm ấp sự nhiệt tình và lòng tin đối với tập sớ đó, chi bằng nói chủ yếu là vì sự tôn trọng đối với Phùng Nguyên Bưu, cùng với việc không muốn phụ lòng tốt của mấy vị bằng hữu. Trên thực tế, kể từ lần Từ Thạch Kỳ gọi hắn đến nói chuyện hồi tháng bảy, tâm trạng của Hoàng Tông Hi đã thay đổi. Hắn không thể nào lạc quan mù quáng và tự mãn như trước được nữa. Và một khi hắn dùng ánh mắt đã trở nên tỉnh táo để quan sát xung quanh, mặt tối tăm, hủ bại, bệnh hoạn, suy tàn của kinh đô vương giả trang nghiêm tôn nghiêm này liền hiện lên rõ mồn một. Hắn phát hiện ở đây cư trú vị hoàng đế chí cao vô thượng, nhưng vị hoàng đế này đang lâm vào cảnh khốn đốn trong ngoài, sứt đầu mẻ trán, hơn nữa ngày càng độc đoán chuyên quyền, hỷ nộ thất thường; ở đây nắm giữ quyền sinh sát đáng sợ, nhưng quyền lực này lại nằm trong tay những nha môn âm u đáng sợ như Đông Cẩm Y Vệ, được dùng để đối phó với những nhân lực trung thành lo cho nước và đông đảo bách tính vô tội; ở đây tụ tập nhân tài xuất sắc từ khắp nơi, nhưng những người này hiện đang cuốn vào cuộc chiến phe phái sống mái với nhau, chỉ trích kiềm chế lẫn nhau, khiến cho một số ít nhân tài có năng lực cũng không thể phát huy tài năng; ở đây còn có thể nhanh chóng nghe được tin tức mới nhất về cục diện thời sự, nắm bắt mạch đập quyết sách của triều đình, nhưng những tin tức này cái sau xui xẻo hơn cái trước, cái sau khiến người ta nản lòng thoái chí hơn cái trước; còn cái gọi là quyết sách của triều đình thì hoàn toàn lâm vào cảnh ứng phó hoảng loạn, khoét thịt vá đùi, hỗn loạn một mảnh...

Cộng thêm kỳ thi hương lần này, tình trạng công khai đút lót, mưu tư gian lận nghiêm trọng hơn bất kỳ lần nào trước đây, vậy mà triều đình đối với chuyện này hoàn toàn không có cách nào, đành buông xuôi phó mặc. Điều này càng khiến Hoàng Tông Hi phẫn nộ cùng cực đồng thời cảm thấy tuyệt vọng sâu sắc.

Cho nên, cho đến tận lúc này, khi vượt qua từng lớp xe ngựa đến trước cổng lớn của quan đìa thủ phụ, từ biểu cảm cho đến nội tâm, hắn vẫn luôn lạnh nhạt và chần chừ.

"Ấy, Thái Xung, cuối cùng huynh cũng đến! Đệ đợi huynh tròn nửa canh giờ rồi đấy!" Một giọng nói vui vẻ cất lên chào hỏi.

Hoàng Tông Hi ngẩng đầu nhìn, nhận ra đó là Cố Lân Sinh — mạc khách của Chu Diên Nho.

Cố Lân Sinh người Thường Thục, năm nay mới hơn ba mươi tuổi, mày mục khôi ngô, tinh minh tháo vát. Hắn vốn là thành viên Phục xã, vì cha hắn là Cố Đại Chương là thầy của Chu Diên Nho, cho nên lần này Chu Diên Nho tái xuất liền chiêu mộ hắn làm mạc liêu, tham gia cơ mật, rất được trọng dụng. Lần trước chính là hắn nhìn thấy thư từ qua lại của Chu Diên Nho, biết Tiền Khiêm Ích mưu đồ lật án rửa oan cho Rán Đại Thành liền viết thư báo cho Mạo Tương, mới vạch trần hoàn toàn chuyện đó. Hoàng Tông Hi vốn đã quen biết Cố Lân Sinh, giao tình lại khá tốt, lần này đến Bắc Kinh cũng từng qua lại thăm hỏi nhau mấy lần. Hắn biết hôm nay Hoàng Tông Hi đến nên đặc biệt đến cổng chờ sẵn.

Sự xuất hiện của Cố Lân Sinh chưa khiến Hoàng Tông Hi cảm thấy gì, nhưng đám người đến trước xung quanh lập tức xôn xao hẳn lên.

Họ đều là vì đủ loại công việc hoặc việc tư đến cầu kiến Chu Diên Nho. Có người tay bản nộp vào đã lâu mà mãi không thấy hồi âm, thấy trời không còn sớm nữa đang vô cùng sốt ruột, khó khăn lắm mới thấy có người bước ra, đương nhiên không chịu bỏ qua, nhao nhao vây quanh hỏi thăm tin tức.

Cố Lân Sinh rõ ràng vô cùng quen thuộc với cảnh tượng này. Hắn sầm mặt, xua tay, nói một câu: "Chu tướng công tiếp khách chưa xong, xin các vị an tâm chờ đợi!" rồi kéo tay Hoàng Tông Hi bước thẳng vào trong, không thèm ngoảnh đầu lại.

Va phải bức tường này, đa số mọi người đều nản chí, chỉ có một vị thân sĩ béo tròn để chòm râu dài vẫn không cam tâm, bước nhanh mấy bước đuổi theo Cố Lân Sinh ngay trước cửa lớn.

"Cố tiên sinh, tiểu đệ không cầu kiến Chu tướng công, mà đến thăm Đổng tiên sinh. Làm phiền chuyển lời giúp một tiếng, vô cùng cảm kích!" Vị thân sĩ béo nịnh nọt cười cợt, cầu xin nói.

Cố Lân Sinh ngoảnh đầu nhìn lại: "Ồ, các hạ muốn thăm Đổng tiên sinh?" hắn hỏi, khựng bước chân lại.

"Chính là chính là!" Vị thân sĩ béo vội vàng chắp tay nói, "Tiểu đệ dạo gần đây có được hai cuốn sách mới, định dâng một cuốn xin Đổng tiên sinh lãm lãm, còn một cuốn — nếu Cố tiên sinh không chê, xin kính mời tiên sinh chỉ giáo!"

"Cái này..."

"Mong ngài nể mặt nhận cho!"

Trong lúc họ đối đáp, Hoàng Tông Hi chỉ lạnh lùng lắng nghe. Hắn sớm nghe nói Chu Diên Nho có một tên tâm phúc mạc khách tên là Đổng Đình Hiến, tính tình xảo quyệt tham lam, mượn thế lực của chủ nhân để bán quan mua tước, tham ô hối lộ, tai tiếng đã bay xa từ lâu. Vị thân sĩ béo này muốn tìm có lẽ chính là kẻ này. Còn cái gọi là "tặng sách" bất quá chỉ là tiếng lóng của việc đút lót hối lộ, đằng sau những cuốn sách này theo lệ đều kẹp vàng bạc, gọi là "thư phấp". Vị thân sĩ béo này không biết đang sốt sruột mưu cầu chuyện gì mà nay tính toán kéo cả Cố Lân Sinh vào để lấy lòng lôi kéo. "Hừ, ta phải xem Ngọc Thư xử lý thế nào mới được!"

Hoàng Tông Hi nghĩ.

"Được thôi, ta chuyển lời cho Đổng tiên sinh hộ các hạ là được chứ gì!" Cố Lân Sinh đáp gọn lỏn, kéo Hoàng Tông Hi tiếp tục bước vào trong.

"A, vậy còn cuốn sách này?"

"Cứ gửi ở phòng canh cổng đi, lát nữa ta lấy!" Cố Lân Sinh nói, không ngoảnh đầu lại.

"Ngọc Thư," trầm mặc đi được mười bước, Hoàng Tông Hi cuối cùng không nhịn được hỏi, "Hơn nửa năm nay, cậu đều như thế này sao?"

"Cái gì?"

"Đương nhiên là 'thư phấp', còn có..."

Cố Lân Sinh "à" lên một tiếng, tỏ vẻ bất cần nói: "Cái này tính là gì chứ? Huynh không nhìn thấy họ Đổng kia đâu, mới đúng là kẻ sành sỏi đấy! Bất luận là ai muốn mưu cầu chức tổng binh, tuần phủ gì đều phải lật đật đến bái kiến hắn trước. Bằng không, đừng hòng làm thành! Mấy năm nay hắn vơ vét bẫy béo bở lắm rồi. Đừng thấy mấy cuốn sách rách đó, chỉ sợ hắn chưa chắc đã thèm liếc mắt nhìn ấy chứ!"

"Nhưng mà, sao có thể như vậy..."

Cố Lân Sinh cười khúc khích: "Nói không thể thì quả thực không thể. Nhưng nếu muốn thế thì trừ phi huynh đừng đến chốn quan trường này lăn lộn! Phong khí hiện nay, người ta không hận huynh lấy tiền, mà lại hận huynh không lấy tiền của họ. Huynh hứa không lấy tiền, kẻ đắc tội lại càng nhiều đấy!"

"A, sao lại thế?"

"Huynh nhận tiền rồi, lo xong việc cho người ta, hắn đến địa phương có thể vơ vét gấp năm gấp mười lại, hà cớ gì mà không làm? Huynh nếu không nhận tiền, việc của hắn không làm xong, chẳng phải đứt đường tài lộc của người ta hay sao, lại sao có thể không hận huynh chứ!"

Hoàng Tông Hi không khỏi "hừ" một tiếng, thầm nghĩ: "Nước tự suy tàn rồi người khác mới tấn công! Việc chính trị hỏng bét, chính là hỏng ở đám sâu mọt vô khổng bất nhập này! Ngay cả người như Cố Ngọc Thư mới bước chân vào quan trường mà lập tức bị thói đời nhuộm bẩn, cũng đủ thấy phong khí đồi bại làm người ta trụy lạc đáng sợ đến nhường nào!"

Mặc dù hắn thừa biết căn nguyên không nằm ở Cố Lân Sinh, và cho dù Cố Lân Sinh có thủ thân như ngọc thì vẫn còn những kẻ khác, họ e rằng còn tham lam gấp mười lần Cố Lân Sinh, giống như lũ Đổng Đình Hiến. Thế nhưng, Hoàng Tông Hi vẫn cảm thấy cần thiết phải khuyên can bạn mình, nhắc nhở cậu ta đừng quên quy tắc làm một người quân tử. "Ừm, đợi sau khi yết kiến Chu các lão xong, ta phải nói cho cậu ta một trận mới được!" Hắn nghiêm túc nghĩ.

Lúc này, họ đã đi từ cửa ngách phía đông của tiền viện vào biệt viện. Khi họ đi ngang qua cửa một phòng hoa sảnh, Hoàng Tông Hi nhìn thấy ba bốn vị quan viên mặc triều phục đội mũ sa đang lặng lẽ ngồi đối diện nhau ở đó, như đang đợi cái gì.

Cố Lân Sinh ghé tai nói nhỏ cho Hoàng Tông Hi biết: Vụ án Trần Xinh Giáp do Hình bộ Tả thị lang Từ Thạch Kỳ chủ trì thẩm vấn kiên quyết khép vào tội chết vì lơ là quân cơ, lén lút nghị hòa nhục nước, phán tội chém đầu khiến cả triều chấn động. Nghe nói hiện tại hoàng thượng vẫn còn đang do dự. Mấy vị quan viên trong hoa sảnh chính là đến cầu xin Chu Diên Nho tìm cách cứu giúp.

Hoàng Tông Hi từ chỗ Từ Thạch Kỳ sớm đã nghe qua tình hình vụ án của Trần Xinh Giáp, cảm thấy kẻ này quả thực tội ác tày trời, chết không hết tội; hơn nữa đối với việc triều đình đến nay vẫn còn một bộ phận đại thần biện hộ xin tha cho Trần Xinh Giáp, dốc sức chối tội, trong lòng vô cùng bất mãn. Hắn liếc nhìn Cố Lân Sinh, thản nhiên hỏi: "Chu tướng công có chịu ra tay cứu giúp không?"

Cố Lân Sinh mỉm cười: "Ra tay thì phải ra tay chứ. Nhưng Chu tướng công hầu hạ hoàng thượng nhiều năm, tính tình tâm tư của hoàng thượng ông ấy nắm rõ hơn bất kỳ ai..." Hắn nhìn bốn phía, chợt tiến lại gần, hạ thấp giọng nói: "Hoàng thượng thực ra đã quyết tâm muốn giết, chỉ là ông ấy không muốn làm kẻ ác nhân, cho nên..."

Hoàng Tông Hi nghe hắn nói ghê gớm như vậy, không khỏi giật mình, vội nháy mắt ra hiệu ngăn cản. Cố Lân Sinh lè lưỡi, lập tức ngậm miệng.

Sau đó, hai vị bằng hữu đồng thời im lặng. Lại đi qua mấy cánh cửa, đến trước một tiểu trai, Cố Lân Sinh bảo Hoàng Tông Hi đứng đợi ngoài cửa, một mình bước vào. Lát sau hắn bước ra, nói: "Tướng công mời vào!" Đoạn lại ghé tai dặn dò: "Sáng nay, con mèo Ba Tư yêu quý nhất của tướng công bị khó đẻ chết, cho đến tận lúc này vẫn rất không vui, bên ngoài vứt một đống khách khứa mà ông ấy chẳng thèm gặp. Là ta hết lời xin tình giúp huynh, ông ấy mới miễn cưỡng đồng ý đấy. Lát nữa ông ấy nói gì huynh cứ nghe nấy, tuyệt đối đừng tranh cãi, nhớ kỹ chưa? Chỉ cần ông ấy chịu giữ huynh lại, sau này mọi chuyện đều dễ tính, có ta lo!"

Lúc này Hoàng Tông Hi cũng ít nhiều có chút căng thẳng. Dù sao đây cũng là lần đầu tiên hắn đến yết kiến vị Thủ phụ đương triều này. "Ừm, không biết ông ấy trông thế nào nhỉ? Tính tình ra sao? Ta nên đối phó với ông ấy thế nào đây?" Hắn vội vã nghĩ. Lời dặn dò của Cố Lân Sinh hắn đều lọt tai, nhưng không kịp phản ứng lại, chỉ máy móc gật đầu, bước lên bậc thềm theo Cố Lân Sinh bước vào tiểu trai.

Đây là một thư trai nhỏ bé, bài trí vô cùng nhã nhặn tinh tế. Thoạt nhìn, mọi thứ trong trai đều mang đặc trưng nhỏ nhắn tinh xảo — bình phong nhỏ, bàn ghế nhỏ, sập nằm nhỏ. Chính giữa là một chiếc bàn đọc sách viền hẹp cổ chế, bên trên bày bút nghiên, hộp hương, lò xông... không món nào là không nhỏ nhắn linh động, kiểu dáng tinh tế. Bốn mặt tường không nhìn thấy một bức tranh chữ nào, ngược lại có một chiếc tủ phật nhỏ, bên trong thờ một pho tượng Phật dát vàng nhỏ xíu. Do đã là cuối tháng mười, thời tiết dần lạnh, trên ghế đều lót nệm gấm cổ, trên sập nhỏ trải một tấm da hổ rực rỡ.

Hoàng Tông Hi không có tâm trạng quan sát cách bài trí trong trai, hắn trợn tròn mắt, nhìn quanh bốn phía, hy vọng có thể sớm nhìn thấy chủ nhân. Lúc này vang lên tiếng giày quan giẫm xuống đất lộp cộp, Chu Diên Nho mặc triều phục nhất phẩm, đầu đội mũ sa từ sau bức bình phong chậm rãi bước ra. Ông là người vóc dáng trung bình, tuy đã lớn tuổi và hình như có chút rầu rĩ, nhưng vẫn rất phong độ, một khuôn mặt dài tròn da dẻ mịn màng, thêm đôi mày mắt dài thanh tú, chiếc mũi thẳng tắp khiến người ta không khó liên tưởng đến việc vị Thủ phụ đương triều này thời trẻ chắc chắn là một mỹ nam tử. Cho dù là hiện nay, chòm râu hoa râm được chải chuốt không một sợi thừa thãi, vòng eo mãi không phát phì ấy, vẫn cứ chỗ nào cũng toát lên vẻ tao nhã.

Đương nhiên, với tư cách là một đại thần mang trọng trách, ông đồng thời cũng tự tin và điềm tĩnh. Ánh mắt ông trong lúc bình thường chắc chắn kiên định có thần, nhưng không hiểu sao lúc này lại hoàn toàn không có chút ánh sáng nào, hai bên chiếc cằm nhô ra phía trước còn xuất hiện hai đường rãnh sâu, khiến toàn bộ khuôn mặt trông ưu sầu thẫn thờ, thiếu đi sự uy nghiêm và khí thế đáng có.

Hoàng Tông Hi ngẩn ngơ nhìn khuôn mặt này, có khoảnh khắc không dám tin đây chính là Chu Diên Nho. Nói ra cũng thật buồn cười, có lẽ do tâm lý phản cảm, trước đây hắn vẫn luôn tưởng tượng vị thủ phụ này là một kẻ gầy gò nham hiểm, trong đôi mắt giống loài rắn lúc nào cũng lóe lên ánh sáng tham lam và đa nghi...

Thế nhưng, hắn nhanh chóng tỉnh táo lại, bởi vì Cố Lân Sinh đã bắt đầu giới thiệu. Thế là Hoàng Tông Hi thở phào nhẹ nhõm, mang theo ấn tượng mới mẻ, thậm chí có phần hơi thân thiện về Chu Diên Nho, bước lên bái kiến, rồi dưới sự dìu dắt của chủ nhân đứng dậy, hành lễ lại từ đầu, phân chủ khách ngồi xuống.

"Ừm, có lẽ ông ấy không tham lam tàn ác như ta tưởng tượng nhỉ? Ông ấy đã hai lần vào triều làm tể tướng, lần sau này lại do phe Đông Lâm bỏ sức giúp đỡ, hẳn là có chỗ hơn người. Ví dụ như tập sớ của ta, dâng lên mới nửa tháng, ông ấy không những xem mà còn lập tức tiếp kiến, chỉ riêng điểm này thôi đã không đơn giản rồi!" Hoàng Tông Hi vừa tiếp tục quan sát chủ nhân vừa nghĩ. Tâm trạng của hắn dần trở nên cởi mở hơn, cảm thấy biết đâu Chu Diên Nho thật sự có hứng thú với kế hoạch cải cách của hắn. Hắn thậm chí bắt đầu cân nhắc, nếu đối phương hỏi tới thì nên đối đáp thế nào.

"Ngọc Thư huynh, lát nữa phiền cậu lục lọi giúp ta, tìm chừng một hai mươi bài thơ vịnh mèo của người xưa ra đây. Ta muốn xem bọn họ viết thế nào." Chủ khách hàn huyên mấy câu xong, Chu Diên Nho chợt quay đầu lại, bảo Cố Lân Sinh như vậy.

"Vâng!" Người sau chắp tay đáp.

"Cái gì? Thơ vịnh mèo? Cậu ta định làm thơ vịnh mèo để làm gì?" Hoàng Tông Hi khó hiểu nghĩ, ánh mắt không kìm được hướng về chiếc bàn sách viền hẹp kia. Húc nãy cậu ta từng chú ý thấy nghiên bút trên đó vẫn chưa thu lại, trên trang giấy tuyên thành vẫn còn vương lại dấu vết từng viết chữ. Chợt, cậu ta nhớ lại những lời dặn dò của Cố Lân Sinh, thầm nghĩ: "Đúng rồi, nghe Ngọc Thư nói vị Chu tướng công này vừa chết mất một con mèo Ba Tư gì đó, đau lòng lắm, lúc này chắc là đang định viết thơ khóc nó đây!"

Do bất chợt phát hiện ra rằng cho đến tận lúc này, Chu Diên Nho tuy có vẻ đang ôn hòa niềm nở tiếp đón mình, nhưng thực ra tâm trí hắn ta lại đang vương vấn món đồ chơi yêu thích ấy, Hoàng Tông Hi không khỏi hít vào một ngụm khí lạnh, ngẩn người. Sau đó, một cảm giác bị xúc phạm từ tận đáy lòng từ từ trào lên. Gương mặt gầy gò của cậu ta đỏ bừng vì giận dữ.

"À, Thái Xung huynh, huynh không biết đấy thôi, con mèo này của Ngọc lão là do năm ngoái Tổng đốc Lưỡng Quảng họ Thẩm mua từ chỗ thương nhân Ba Tư ở Áo Kiếng Hoa Dữ. (Macau), đặc biệt sai người đưa đến kinh thành. Vốn là một đôi, toàn thân trắng muốt, không một cọng lông tạp, quấn quýt bên người, vô cùng đáng yêu. Con mèo cái ấy lại càng là vật kỳ lạ, hai mắt trái phải màu sắc khác nhau, một vàng một bạc, nhìn ngó long lanh, kẻ thấy không ai là không khen lạ."

"Nào ngờ sáng nay nó lại chết vì khó sinh, thật khiến người ta tiếc thương khôn xiết!" Có lẽ thấy thần sắc Hoàng Tông Hi không đúng, Cố Lân Sinh vội vàng giải thích, miệng liên tục nháy mắt ra hiệu cho cậu ta.

Hoàng Tông Hi lại làm như không thấy. Cậu ta vái chào chủ nhà một cái, xẵng giọng hỏi: "Lão tướng, nửa tháng trước vãn sinh nhờ Tẩu lão chuyển dâng bức thượng thư kia, không biết đã lọt vào "quân giám" (mắt xanh) của ngài chưa?"

"Ồ, thượng thư của huynh đài ư? Phùng Thiếu tư mã đã chuyển tới rồi." Chu Diên Nho gật đầu, kỳ lạ liếc vị khách một cái.

"Không biết đã lọt vào quân giám chưa?" Hoàng Tông Hi lại hỏi.

"Cái này... ừm, học sinh của ta cũng từng đọc qua... kiến giải trong đó, đại khái là không tệ, chỉ có điều..." Chu Diên Nho ấp úng nói.

Nhưng Hoàng Tông Hi không hề buông tha: "Cúi xin chỉ giáo cho!" Cậu ta lại vái chào một lần nữa.

Chu Diên Nho rõ ràng nhận ra thái độ dồn dập ép người của đối phương, hơn nữa lại cảm thấy khó chịu với kiểu trò chuyện này. Để cho đối phương hiểu rõ điều đó, hắn xua xua tay, dùng giọng điệu trở nên uy nghiêm mà nói: "Chuyện này, để sau hãy nói!"

Sau khi dứt khoát kết thúc vấn đề như vậy, hắn liền lập tức chuyển câu chuyện sang những phương diện khác. Hắn bắt đầu hỏi Hoàng Tông Hi dạo này đọc những sách gì, hỏi cậu ta đã gặp Tiền Khiêm Ích chưa, lại hỏi cả tình hình thiên tai ở Giang Nam, mà dù là lúc hỏi hay lúc nghe, hắn vẫn luôn duy trì một thứ thần sắc đạm mạc, thâm bất khả trắc, hơn nữa thường là chưa đợi Hoàng Tông Hi nói xong, hắn đã đưa ra câu hỏi khác để cắt ngang. Điều này tạo cho người ta ấn tượng rằng những tình huống mà Hoàng Tông Hi nói tới đều là những điều hắn đã nắm rõ từ lâu, chẳng có giá trị gì, còn hắn hỏi như vậy, chẳng qua chỉ xuất phát từ phép lịch sự mà thôi.

Ban đầu, Hoàng Tông Hi vẫn vô cùng nghiêm túc trả lời các câu hỏi của chủ nhà. Nhưng rất nhanh chóng, cậu ta trở nên chán nản, và càng lúc càng nhận thức rõ ràng rằng, bản thân mình trong mắt đối phương thực ra nhỏ bé và non nớt biết bao. Cậu ta bắt đầu đỏ mặt tim đập, lúng túng không yên, việc trả lời câu hỏi cũng mỗi lúc một ngắn ngủn hơn, cuối cùng chỉ còn lại hai từ "vâng" và "không".

Thấy tình hình này, Cố Lân Sinh ngồi bên cạnh thầm sốt ruột. Hắn liên tiếp ra hiệu cho Hoàng Tông Hi mấy lần, nhưng Hoàng Tông Hi bướng bỉnh cúi đầu, làm như không thấy. Cố Lân Sinh hết cách, định mở miệng nói vài câu hòa giải hộ, bỗng nhiên ngoài hành lang vang lên tiếng bước chân, tiếp theo, vị mỗ khách già gầy gò khô khốc là Đổng Đình Hiến xuất hiện ở cửa. Cố Lân Sinh đành ngậm miệng lại.

Đổng Đình Hiến đảo mắt nhìn vào trong trai phòng trước, sau đó rụt cổ rướm lưng, bước những bước nhẹ mà gấp gáp đi đến bên cạnh Chu Diên Nho, cúi đầu thấp xuống, hạ giọng nói nhỏ mấy câu.

Chỉ thấy Chu Diên Nho nghe xong với vẻ mặt vô cảm, phất phất tay nói: "Bảo họ cứ đợi trước đi, cứ nói là lúc này ta chưa rảnh gặp họ."

"Vâng!" Đổng Đình Hiến cung thuận đáp lời, nhưng không lui ra. Hắn liếc xéo Hoàng Tông Hi một cái, hơi nâng cao giọng: "Nhưng nghe nói Từ đại nhân đã dâng tấu rồi, chỉ sợ thánh chỉ sẽ hạ xuống bất cứ lúc nào..."

Chu Diên Nho trừng mắt liếc hắn ta một cái, thiếu kiên nhẫn nói: "Hoảng cái gì? Không thấy lúc này ta đang có khách đây sao!" Sau đó, hắn liền mặc kệ vị mỗ khách, quay lại nhìn Hoàng Tông Hi, nở nụ cười giả tạo hỏi: "Vừa rồi, chúng ta nói đến đâu rồi nhỉ? — À đúng rồi, nghe nói Tiền Mục Trai lúc đến Thịnh Trạch đón dâu, bị người ta đuổi ném ngói bay, đây rốt cuộc là chuyện thế nào?"

"Các lão đại nhân đã có việc công bận rộn, vãn sinh xin cáo lui tại đây." Hoàng Tông Hi vốn đã chán nản cúi gằm mặt, vội vàng đứng dậy nói.

"Ồ, huynh đài định đi ngay ư?" Vẻ mặt Chu Diên Nho có chút ngạc nhiên, cũng có chút tiếc nuối, nhưng không giữ lại, đứng dậy tiễn khách. Cho đến khi bước ra tới cửa, hắn mới nheo mắt lại, ngắm nhìn với vẻ thưởng thức mấy cọng cỏ khô đang phấp phới trong gió thu nắng chiều ở bức tường đối diện, dùng giọng điệu dửng dưng nói: "Ý của học sinh là muốn mời huynh đài đến các bộ, phụ tá công việc văn thư — tất nhiên, chuyện này cũng không vội, tiên sinh về nhà cân nhắc nặng nhẹ xong, nếu chịu buông mình chiếu cố, thì hãy thông báo cho Ngọc Thư, để cậu ta bảo tôi một tiếng."

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.