Một ngày nọ, một tháng sau cuộc trò chuyện giữa Tiền Khiêm Ích và Liễu Như Thị, tại thành Nam Kinh cách Thường Thục vài trăm dặm về phía phương bắc, một chiếc kiệu do hai người khiêng từ một căn nhà ven sông Tần Hoài rẽ ra, vội vã đi qua Cống Sử, xuôi theo con phố tấp nập sầm uất, thẳng hướng tây mà đi.
Trời quang mây tạnh. Ánh nắng ấm áp từ bầu trời trong xanh chiếu chéo xuống, hắt bóng của dãy nhà bên trái lên mặt đường rộng rãi lát đá thanh, hắt lên đầu, lên vai người qua đường; trong khi mặt tiền của dãy cửa hàng bên phải thì tắm mình trong ánh nắng chói chang. Những cửa hàng san sát này hiên nhà không cao, mặt tiền khá rộng; những tấm biển hiệu đề chữ như "Tiệm lông lụa lâu năm", "Mũ nón kiểu kinh đô", "Tiệm bán lưới trùm tóc", "Phấn son hương liệu chậu sáp danh tiếng", "Tạp hóa Xuyên Quảng", "Bán buôn da lông hai miền Tây Bắc", "Đầy đủ hàng hóa hai vùng Đông Tây Dương", "Nhà sách danh tiếng Nhạc Hiền Đường nội lang", "Tiệm đổi bạc thông thương Vạn Nguyên Hào", v.ơ v.v. la liệt trước mắt. Trên đường phố, người đi kiệu, cưỡi lừa, đi bộ tấp nập ngược xuôi; thương nhân từ khắp bốn phương tụ tập trong dãy hành lang quan lại, lớn tiếng ra giá, mặc cả; trong những quán trà trước cửa treo lồng đèn, bày hoa tươi theo mùa, khách kh ngồi không còn một chỗ, việc kinh doanh hưng thịnh; trên lầu rượu tiếng người ồn ào, tiếng ngầm tiếng hát văng vẳng bên tai, theo gió thoảng bay ra những tiếng cười cợt uyển chuyển cùng hương thơm ngào ngạt đầy khiêu gợi của thức ăn rượu thịt... Mặc dù phía bắc có "Kiến Lỗ", phía nam có "Giặc cưu", cục diện đất nước ngày một hỗn loạn; các phủ miền Giang Nam lại liên tiếp gặp tai ương trong nhiều năm, những tin tức kiểu như "tiếng chim kêu than khắp chốn", "xác chết đói đầy đường" liên tục bay tới; hơn nữa giá gạo trong thành Nam Kinh cũng đã vọt lên đến ba lạng sáu tiền bạc một thạch, là điều hiếm thấy từ khi nhà Đại Minh lập quốc. Thế nhưng, tất cả những điều này dường như vẫn chưa từng gieo dù chỉ một tia bóng tối nhỏ nhoi nào lên đô thị lớn nhất Giang Nam này. Nó vẫn cứ rạng rỡ, mỉm cười đón khách, say sưa trong vàng son phấn son như thế...
Thực ra, cái bóng bất an không phải là không có — dân lưu vong khất ở trên đường rõ ràng đã tăng lên, hơn nữa còn có xu hướng ngày càng nhiều; ở các tiệm gạo, vì không ai ăn, loại đại mạch, kiều mạch vốn trước đây rất ít khi bày bán nay bỗng chốc trở thành hàng hot, năm nghìn đồng một thạch mà vẫn cung không đủ cầu; trên những cỗ bàn tiệc rượu, những hào khách cười nói huyên náo kia, đôi khi vì một tiếng thở dài bất ngờ mà khiến cả bàn mất vui; thậm chí những lời đồn đại chẳng có căn cứ xác thực nào cũng không chỉ một lần khiến cư dân trong thành hoảng loạn... Tuy nhiên, những điều này xem ra đều không tổn hại đến đại cục.
Giống như việc ném vài chiếc lá khô vào một xoáy nước cuộc sống khổng lồ, tuy có khiến người ta cảm thấy tiêu điều và thê sương đôi chút, nhưng lập tức bị nuốt chửng, bị dung hòa, trở thành một bộ phận không thể thiếu trong đời sống thường nhật kỳ lạ muôn màu của đô thị này, một sắc thái rất tự nhiên, không còn thu hút sự chú ý hay kinh ngạc của mọi người nữa. Phải rồi, bầu trời trong xanh làm sao, cảnh sắc mùa xuân tươi đẹp làm sao, những hàng liễu khắp thành đều bắt đầu đâm chồi nảy lộc — những cây liễu được các tao nhân mặc khách ca ngợi bằng cái tên kiều diễm là "Bạch Môn tú sắc" (tên gọi khác của Nam Kinh thời cổ đại), có những cây đã vô cùng cổ thụ, trong đó có vài gốc có lẽ vẫn là được trồng từ khi Minh Thái Tổ xây dựng thành ứng Thiên Phủ.
Trải qua quãng thời gian đằng đẵng hơn hai trăm bảy mươi năm, chúng vẫn xanh tươi như ngày nào. Nếu như giang sơn thống nhất của nhà Đại Minh lại không sớm không muộn, cứ ngay trước mặt thế hệ bọn họ mà sụp đổ hoàn toàn, sự phồn hoa vô tận trước mắt sẽ cùng với sắc liễu khắp thành biến thành tro bụi, thì điều đó thật hoang đường, ngu ngốc và khó tin biết bao!
Đúng vậy, đây có lẽ chính là tâm lý của đại đa số cư dân trong thành Nam Kinh vào đầu mùa xuân năm Sùng Trinh thứ mười lăm. Mặc dù những tin tức về việc "Kiến Lỗ" tàn phá kinh kỳ và "Giặc cưu" giày xéo Hà Nam, Hô Bắc liên tục truyền đến, nhưng trong cảm nhận của họ, điều đó rốt cuộc vẫn rất xa xôi, cách trở. Hơn nữa, "Kiến Lỗ" hết lần này đến lần khác kéo đến, chẳng phải kết quả là hết lần này đến lần khác lại rút lui đó sao? Còn về phần "Giặc cưu", lại càng lúc nổi lúc chìm, e rằng cũng chẳng thành nổi khí hậu lớn gì. Đặc biệt quan trọng là, "Kiến Lỗ" hay "Giặc cưu", dù chỉ là cái bóng của chúng, cũng chưa từng xuất hiện dưới chân thành Nam Kinh. Điều này cho thấy Nam Kinh là nơi đáng tin cậy, an toàn, dẫu cho thực sự có nguy hiểm thì cũng còn rất xa...
Thế nhưng, không phải tất cả mọi người đều suy nghĩ như vậy. Tỉ như vị công tử trẻ tuổi đang đoan trang ngồi yên lặng trong chiếc kiệu vội vã đi về phía bắc dọc theo con đại lộ phồn hoa náo nhiệt này, lại mang một tâm trạng hoàn toàn khác biệt.
Hắn tên là Mạo Tương, biểu tự Tích Cương, là một thành viên quan trọng của Phục Xá. Hắn sinh ra trong một gia đình nhiều đời làm quan ở huyện Như Cao, từ nhỏ đã đọc làu sách vở, tài hoa sớm bộc lộ, cộng thêm nền tảng và các mối quan hệ đủ loại mà các thế hệ ông cha tích lũy nhiều năm trong chính giới, văn đàn, khi còn rất trẻ hắn đã được các bậc phụ thân có thế lực ca ngợi và nâng đỡ, nổi bật giữa các bạn đồng trang lứa; sau khi gia nhập Phục Xá, tên tuổi lại càng lừng lẫy hơn. Năm nay hắn mới ba mươi mốt tuổi. Giống như đại đa số kẻ sĩ đọc sách trong thời đại đó, Mạo Tương cũng coi việc đỗ đạt làm quan qua con đường khoa cử là lối thoát căn bản của cuộc đời. Những năm gần đây, hắn vẫn luôn tham gia kỳ thi hương nhưng đều không đậu, cho đến nay vẫn chỉ là một tú tài. Tuy nhiên, dù là bạn bè đồng trang lứa hay các bậc trưởng bối đều không hề nghi ngờ rằng việc hắn thăng quan tiến chức, vinh thân phì gia chỉ là chuyện sớm muộn. Hiện tại, hắn cùng với Phương Dĩ Trí ở Đồng Thành, Trần Trinh Tuệ ở Nghi Hưng, Hầu Phương Vực ở Thương Khâu được xưng tụng là "Phục Xá tứ công tử".
Mạo Tương đón nhận những sự tôn sùng ca ngợi ấy, thực ra bản thân hắn cũng khá tự tin, nhưng hắn tuyệt đối không phải là kẻ có đầu óc dễ u mê. Dựa vào những điều mắt thấy tai nghe trong những năm tháng bôn ba khắp nơi, cùng với những tình hình hiểu được qua việc giao thiệp với các bậc đại thần hiển hoạn, hắn không chỉ vô cùng rõ ràng cục diện đất nước đã tồi tệ đến mức độ nào, mà khi đem những tình hình ấy đối chiếu với lịch sử hưng vong của các triều đại, hắn đã không còn hoài nghi gì nữa, giang sơn nhà Đại Minh đang đứng trước bờ vực cực kỳ nguy hiểm tựa trứng đầu ngón tay, bất cứ lúc nào cũng có thể sụp đổ. Hắn vốn không tin rằng trong trận đại họa vong quốc đã manh nha này, thành Nam Kinh sẽ là một "cõi lạc thổ" có thể trốn tránh kiếp nạn. Đừng nhìn nó hiện tại có vẻ vẫn rất yên bình, đáng tin cậy, một khi cơn bão ập đến, đó sẽ là một thảm biến cuốn phăng vạn vật — "Cờ xí che kín mặt trời, cột buồm nối liền mây, xương trắng lả tả tựa tuyết!"
Đây đã là bức tranh lịch sử lặp lại không biết bao nhiêu lần. Cho nên, khi chiếc kiệu đi qua đoạn đường từ Tam Sơn Giới đến Nội Kiều — nơi tập trung nhiều cửa hàng hơn và khung cảnh phồn hoa hơn, Mạo Tương cách lớp rèm cửa im lặng dõi theo dòng người qua lại tấp nập vai kề vai, cười nói tự nhiên, đôi mày hắn không khỏi càng nhíu chặt hơn.
Tuy nhiên, nguyên nhân khiến tâm trạng Mạo Tương u ám gần đây không chỉ dừng lại ở đó. Sự việc người cha được điều động đến Tương Dương xảy ra nửa năm trước vẫn luôn ám ảnh sâu sắc trong lòng, khiến hắn cảm thấy nhục nhã, đau đớn mà không biết làm thế nào để thoát ra. Cha của Mạo Tương là Mạo Khởi Tông, vốn nhậm chức Hoành Vĩnh binh bị sứ ở Hồ Nam, là một vị quan tam phẩm không lớn không nhỏ.
Mùa thu năm ngoái, Mạo Khởi Tông bất ngờ nhận được lệnh điều động đến Tương Dương — trọng trấn quân sự của tỉnh Hồ Bắc, nhậm chức Giám quân dưới quyền Tổng binh Tả Lương Ngọc. Tả Lương Ngọc người Thanh Trì, xuất thân từ chừng lính giáp, những năm đầu chiến đấu với thanh quân ở Liêu Đông, nhờ sự dũng mãnh mà được người Đông Lâm đảng là Hầu Hân đề bạt. Sau đó trong cuộc chiến trấn áp nghĩa quân nông dân, nổi tiếng là hung hãn tàn bạo, thế lực cũng ngày càng lớn mạnh. Ỷ vào việc trong tay nắm trọng binh, hắn vô cùng kiêu ngạo hách dịch, ngay cả mệnh lệnh của triều đình cũng không mấy tuân thủ. Chỉ vài tháng trước khi Mạo Khởi Tông nhận được lệnh điều động, thành Tương Dương đã bị quân khởi nghĩa nông dân của Trương Hiến Trung công phá, Đốc sư Dương Tự Xương gấp rút điều Tả Lương Ngọc đến chi viện, thế nhưng Tả Lương Ngọc vì muốn bảo toàn thực lực, gọi chín lần mà không đến một lần, Dương Tự Xương tuyệt vọng cùng cực, vì sợ tội mà tự sát bỏ mình. Hiện tại triều đình lại phái Mạo Khởi Tông đến để giám sát hắn. Mạo Khởi Tông thừa biết Tả Lương Ngọc quyết không dễ dàng chịu khuất phục, nếu không khéo, bản thân mình bất cứ lúc nào cũng gặp nguy hiểm tính mạng, nhưng vì mệnh lệnh cấp trên, không dám trái lệnh, đành vội vã nhậm chức. Tin tức truyền đến, khiến cả nhà Mạo Tương lo lắng đến phát điên. Đặc biệt là mẹ của Mạo Tương, ngày đêm khóc lóc thảm thiết, ép con trai nhất định phải tìm cách cứu vớt. Vì chuyện này, gần nửa năm qua, Mạo Tương bôn ba khắp nơi kêu oan, nhờ người chạy chót lót nói giúp, thỉnh cầu triều đình điều Mạo Khởi Tông rời khỏi Tương Dương. Đến nay, phàm là những mối quan hệ có thể lợi dụng hắn hầu như đã chạy qua hết, bạc cũng tiêu tốn cỡ vạn hai vạn, thế nhưng sự việc lại giống như đá chìm đáy biển, hoàn toàn không có hồi âm...
Hiện tại, Mạo Tương lại đến Nam Kinh rồi. Nhưng hắn thực sự không biết, kiểu nhờ vả cầu xin này rốt cuộc còn có tác dụng hay không...
Chiếc kiệu rung lên nhè nhẹ rồi dừng lại. Mạo Tương bỗng chốc giật mình tỉnh ngộ. Hắn vạch rèm nhìn ra ngoài, đập vào mắt là một con hẻm nhỏ u tịch kéo dài, một cánh cổng lớn sơn đen gắn vòng ngậm đầu thú, trước cửa đứng sừng sững một đôi sư tử đá.
Một gã môn công lớn tuổi đang ngồi phơi nắng trước bậc thềm. Thấy có kiệu đến, ông ta nheo đôi mắt mờ đục, nghiêng hẳn đầu sang một bên.
Trong lúc gã quản gia cầm danh thiếp tiến lên thông báo, Mạo Tương vẫn ngồi yên không nhúc nhích. Phủ trạch đã có từ lâu năm, bề ngoài trông có vẻ hơi cũ kỹ này, nửa năm qua hắn đã đến ba lần. Chủ nhân là một vị trưởng giả ôn hậu, lần nào cũng tiếp đón, hơn nữa còn nhận lời giúp đỡ. Mạo Tương không hề nghi ngờ sự thiện chí và lời hứa của ông, tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau, việc vẫn chưa thành.
Bản thân hết lần này đến lần khác đến tận cửa giục hỏi, liệu có khiến chủ nhân cảm thấy khó xử và không vui hay không? Liệu có xuất hiện cảnh tượng khó xử thường gặp trong hoàn cảnh tương tự hay không? Mối lo ngại này, Mạo Tương trước khi lên kiệu đã từng có, giờ phút này lại bắt đầu trở nên nặng nề hơn. Hắn là kẻ có lòng tự trọng rất cao, nhiều năm sống trong cảnh thuận lợi đã khiến hắn quen với việc được người ta lễ ngộ và ca tụng, dù chỉ là một ánh mắt coi thường, một câu châm chọc ám chỉ, cũng đủ khiến hắn bực bội, khó chịu, trong lòng thấy khó thấu suốt suốt cả buổi...
"Bẩm thiếu gia, chủ nhân có mời!" Giọng của gã quản gia vang lên bên tai.
Mạo Tương sững sờ một chút, mới nghe rõ câu nói đó. Hắn thở phào nhẹ nhõm, gật đầu, đợi phu kiệu vén rèm, liền hơi khom lưng, bước xuống kiệu.
Hắn là một vị nho sinh vô cùng tuấn tú, vóc dáng trung bình, y phục trang nhã, phong độ tiêu sái.
Hắn đứng bên kiệu trước, đảo cặp mắt trắng đen rõ ràng, vừa kiêu kỳ vừa lãnh đạm liếc nhìn xung quanh một lượt, lúc này mới thong thả bước về phía cánh cửa phụ bên phải cửa lớn.
“Lão gia nhà ta mời công tử vào thư phòng gặp mặt.” Gã đệ tử canh cửa đã đứng đón sẵn trước cửa hành lễ nói, rồi dẫn Mạo Tương đi qua tiền sảnh, từ thiên tỉnh rẽ phải vào một cánh cửa nhỏ, đi dọc theo hành lang ngoằn ngoèo một lúc, đến một khu đình uy tĩnh mịch. Trong đình viện là một căn thư phòng ba gian gồm một gian chính hai gian phụ; dọc chân tường trồng mấy khóm hoa cỏ, góc phía tây còn có một cái ao nhỏ, vây quanh bởi lan can ngói xanh, giữa ao đứng hai hòn giả sơn dáng vẻ cổ kính, trúc xanh um tùm.
Mạo Tương không tâm trí đâu mà ngắm nghía kỹ, hắn vội vã chỉnh đốn lại y phục khănát, đợi người viện thông báo xong, liền cúi đầu, chắp tay, bước chân nhẹ nhàng đi vào từ cánh cửa đang được vén rèm.
Binh bộ thượng thư Nam Kinh Hùng Minh Ngộ đã đợi sẵn trong phòng từ lâu.
Hùng Minh Ngộ là một lão già lùn béo râu tóc bạc phơ, trên khuôn mặt tròn trịa thường trực nụ cười có một vẻ lạc quan tri mệnh. Ông là tiến sĩ khoa Vạn Lịch năm thứ hỏa mập, từng làm quan kinh đô mấy nhiệm kỳ, cũng không chỉ một lần bị giáng chức và bãi miễn.
Sự chìm nổi nơi quan trường đại nửa đời người đã mài mòn đi tất cả các góc cạnh của ông. Thời kỳ đắc ý nhất ông từng làm đến chức Binh bộ thượng thư ở Bắc Kinh.
Mười năm trước, Sùng Trinh đế chê ông làm việc hồ đồ nên đã cách chức ông, mãi cho đến gần đây mới được trọng dụng trở lại, nhưng cũng chẳng qua là để ông đến Nam Kinh ngồi ghế lạnh. Nam Kinh thời nhà Minh từng là thủ đô thời đầu lập quốc. Mãi cho đến năm Vĩnh Lạc thứ mười chín, Minh Thành Tổ Chu Đệ để chống lại sự xâm lược của tộc Mông Cổ phương bắc mới dời đô về Bắc Kinh. Sau khi dời đô, bộ máy trung ương vốn có của Nam Kinh về hình thức vẫn được giữ lại, gọi là "Lưu đô". Ngoài việc không có hoàng đế ra, nơi đây cũng giống như Bắc Kinh có hoàng cung, có sáu bộ Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công, lại có cả Quốc Tử Giám và các bộ phận khác. Tuy nhiên, sáu bộ ở Bắc Kinh có thực quyền, mọi việc đều tập trung giải quyết ở Bắc Kinh; những vị quan ở Nam Kinh này chỉ là chức vị nhàn tản, tuy địa vị rất cao nhưng đại sự quốc gia không đến phiên họ quyết định. Hầu hết họ là những kẻ thất thế trên chính trường, hoặc được cho là già nua vô dụng. Hùng Minh Ngộ cũng thuộc loại này.
Tuy nhiên, lão già này lại là một người tốt tính, rất hợpạ nói chuyện với đám sĩ tử trẻ tuổi của Phục Xá. Trong số những người mà Mạo Tương nhờ vả, ông thuộc tuýp người thực lòng muốn giúp đỡ, cho nên lần này đến Nam Kinh, Mạo Tương liền đến bái kiến ông trước tiên.
Mạo Tương vén vạt áo trực xú, quỳ sụp xuống đất, dập đầu hành lễ: "Lão bá ở trên, tiểu chất thỉnh an lão bá!"
“À à, hiền chất, cần gì đa lễ!” Hùng Minh Ngộ mặt mày hớn hở, bước tới một bước, đỡ Mạo Tương đứng dậy. Sau khi hai người hành lễ vái chào lại từ đầu, Hùng Minh Ngộ làm động tác mời ngồi, rồi di chuyển thân hình nặng nề đi về phía chiếc trường kỷ gỗ tử đàn trải đệm gấm hướng về phía nam.
Mạo Tương lễ phép chậm chạp chờ đợi. Đợi Hùng Minh Ngộ ngồi vững rồi, hắn cáo từ chỗ ngồi trước, lúc này mới ngồi xuống chiếc ghế hoa lê tựa lưng hình như ý ở đối diện.
Trước kia, vào lúc này Hùng Minh Ngộ sẽ lập tức bắt đầu những lời thăm hỏi xã giao. Nhưng hôm nay, không biết vì lý do gì, cho đến tận một lúc lâu sau khi người nhà mang trà lên, Hùng Minh Ngộ vẫn cứ im lặng nhấp từng ngụm trà nhỏ, thậm chí không thèm nhìn khách lấy một cái. Trong lòng Mạo Tương lại bắt đầu bất an: Chẳng lẽ chủ nhân đã cảm thấy chán ngán, thậm chí chán ghét việc mình cứ đến quấy rầy liên tục, chỉ vì nể nang tình cảm nên mới đành miễn cưỡng tiếp đón, vì vậy cố ý trưng ra sắc mặt này để khách tự cảm thấy khó xử, tự biết điều mà rút lui chăng? Cảm giác nhục nhã xấu hổ ngay lập tức trào lên ngực, mặt Mạo Tương lại đỏ bừng lên.
Hắn thầm quyết định: Ngồi lại một lát rồi sẽ đứng lên cáo từ, tuyệt đối không nhắc đến chuyện nhờ vả nữa.
Hắn cảm thấy, chỉ có như vậy mới có thể duy trì được chút ít lòng tự trọng của bản thân, cũng đồng thời nói cho chủ nhân biết rằng đây chỉ là một cuộc bái yết thông thường thuần túy xuất phát từ lễ nghĩa, khách vốn không có mưu cầu nào khác, việc trưng ra bộ mặt cự tuyệt người ta ngàn dặm thực ra là điều không cần thiết...
“Khải bẩm thiếu gia, chủ nhân có mời!” Giọng của gã quản gia vang lên bên tai.
Mạo Tương giật mình, lúc này mới nghe rõ câu nói đó. Hắn thở phào nhẹ nhõm, gật đầu, đợi phu kiệu vén rèm, liền khẽ khom lưng bước xuống kiệu.
Hắn là một vị nho sinh vô cùng tuấn tú, vóc dáng trung bình, y phục trang nhã, phong độ tiêu sái.
Hắn đứng bên kiệu trước, đảo cặp mắt trắng đen rõ ràng, vừa kiêu kỳ vừa lãnh đạm liếc nhìn xung quanh một lượt, lúc này mới thong thả bước về phía cánh cửa phụ bên phải cửa lớn.
"Lão gia nhà ta mời công tử vào thư phòng gặp mặt." Môn đinh đứng đón ở cửa hành lễ nói, rồi dẫn Mạo Tương đi qua tiền sảnh, từ thiên tỉnh rẽ phải qua một cánh cửa nhỏ, đi dọc theo hành lang ngoằn ngoèo một lúc đến một khu đình uy tĩnh mịch. Trong đình viện là một căn thư phòng ba gian gồm một gian chính hai gian phụ; dọc chân tường trồng mấy khóm hoa cỏ, góc phía tây còn có một cái ao nhỏ, vây quanh bởi lan can ngói xanh, giữa ao đứng hai hòn giả sơn dáng vẻ cổ kính, trúc xanh um tùm.
Mạo Tương không tâm trí đâu mà ngắm nghía kỹ, hắn vội vã chỉnh đốn lại y phục khănát, đợi người viện thông báo xong, liền cúi đầu, chắp tay, bước chân nhẹ nhàng đi vào từ cánh cửa đang được vén rèm.
Binh bộ thượng thư Nam Kinh Hùng Minh Ngộ đã đợi sẵn trong phòng từ lâu.
Hùng Minh Ngộ là một lão già lùn béo râu tóc bạc phơ, trên khuôn mặt tròn trịa thường trực nụ cười có một vẻ lạc quan tri mệnh. Ông là tiến sĩ khoa Vạn Lịch năm thứ hỏa mập, từng làm quan kinh đô mấy nhiệm kỳ, cũng không chỉ một lần bị giáng chức và bãi miễn.
Sự chìm nổi nơi quan trường đại nửa đời người đã mài mòn đi tất cả các góc cạnh của ông. Thời kỳ đắc ý nhất ông từng làm đến chức Binh bộ thượng thư ở Bắc Kinh.
Mười năm trước, Sùng Trinh đế chê ông làm việc hồ đồ nên đã cách chức ông, mãi cho đến gần đây mới được trọng dụng trở lại, nhưng cũng chẳng qua là để ông đến Nam Kinh ngồi ghế lạnh. Nam Kinh thời nhà Minh từng là thủ đô thời đầu lập quốc. Mãi cho đến năm Vĩnh Lạc thứ mười chín, Minh Thành Tổ Chu Đệ để chống lại sự xâm lược của tộc Mông Cổ phương bắc mới dời đô về Bắc Kinh. Sau khi dời đô, bộ máy trung ương vốn có của Nam Kinh về hình thức vẫn được giữ lại, gọi là "Lưu đô". Ngoài việc không có hoàng đế ra, nơi đây cũng giống như Bắc Kinh có hoàng cung, có sáu bộ Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công, lại có cả Quốc Tử Giám và các bộ phận khác. Tuy nhiên, sáu bộ ở Bắc Kinh có thực quyền, mọi việc đều tập trung giải quyết ở Bắc Kinh; những vị quan ở Nam Kinh này chỉ là chức vị nhàn tản, tuy nhiên địa vị rất cao nhưng đại sự quốc gia không đến phiên họ quyết định. Hầu hết họ là những kẻ thất thế trên chính trường, hoặc được cho là già nua vô dụng. Hùng Minh Ngộ cũng thuộc loại này.
Tuy nhiên, lão già này lại là một người tốt tính, rất hợpạ nói chuyện với đám sĩ tử trẻ tuổi của Phục Xá. Trong số những người mà Mạo Tương nhờ vả, ông thuộc tuýp người thực lòng muốn giúp đỡ, cho nên lần này đến Nam Kinh, Mạo Tương liền đến bái kiến ông trước tiên.
Mạo Tương vén vạt áo trực xú, quỳ sụp xuống đất, dập đầu hành lễ: "Lão bá ở trên, tiểu chất thỉnh an lão bá!"
“À à, hiền chất, cần gì đa lễ!” Hùng Minh Ngộ mặt mày hớn hở, bước tới một bước, đỡ Mạo Tương đứng dậy. Sau khi hai người hành lễ vái chào lại từ đầu, Hùng Minh Ngộ làm động tác mời ngồi, rồi di chuyển thân hình nặng nề đi về phía chiếc trường kỷ gỗ tử đàn trải đệm gấm hướng về phía nam.
Mạo Tương lễ phép chậm chạp chờ đợi. Đợi Hùng Minh Ngộ ngồi vững rồi, hắn cáo từ chỗ ngồi trước, lúc này mới ngồi xuống chiếc ghế hoa lê tựa lưng hình như ý ở đối diện.
Trước kia, vào lúc này Hùng Minh Ngộ sẽ lập tức bắt đầu những lời thăm hỏi xã giao. Nhưng hôm nay, không biết vì lý do gì, cho đến tận một lúc lâu sau khi người nhà mang trà lên, Hùng Minh Ngộ vẫn cứ im lặng nhấp từng ngụm trà nhỏ, thậm chí không thèm nhìn khách lấy một cái. Trong lòng Mạo Tương lại bắt đầu bất an: Chẳng lẽ chủ nhân đã cảm thấy chán ngán, thậm chí chán ghét việc mình cứ đến quấy rầy liên tục, chỉ vì nể nang tình cảm nên mới đành miễn cưỡng tiếp đón, vì vậy cố ý trưng ra sắc mặt này để khách tự cảm thấy khó xử, tự biết điều mà rút lui chăng? Cảm giác nhục nhã xấu hổ ngay lập tức trào lên ngực, mặt Mạo Tương lại đỏ bừng lên.
Hắn thầm quyết định: Ngồi lại một lát rồi sẽ đứng lên cáo từ, tuyệt đối không nhắc đến chuyện nhờ vả nữa.
Hắn cảm thấy, chỉ có như vậy mới có thể duy trì được chút ít lòng tự trọng của bản thân, cũng đồng thời nói cho chủ nhân biết rằng đây chỉ là một cuộc bái yết thông thường thuần túy xuất phát từ lễ nghĩa, khách vốn không có mưu cầu nào khác, việc trưng ra bộ mặt cự tuyệt người ta ngàn dặm thực ra là điều không cần thiết...
“Ài, hiền chất, dạo này con thế nào rồi?” Hùng Minh Ngộ lên tiếng, giọng điệu tự nhiên, vui vẻ: “Sao lâu lắm không thấy sang thế? Cả Định Sinh, Triều Tông chúng nó cũng chẳng đến, chẳng lẽ chê lão già này lải nhải phiền phức hay sao?”
“À, không dám! Chỉ vì tiểu chất đã hai tháng không đến lưu đô nên mới lơ là việc thăm hỏi, lại thêm trăm việc quấn thân, thư từ thưa thớt, không ngờ lại khiến lão bá mong ngóng, thật vô cùng sợ hãi hổ thẹn, cúi xin được thứ tội!” Mạo Tương chắp tay đáp.
Hùng Minh Ngộ gật đầu: “Thì ra là thế. Ta nói mà, lão già này có đắc tội gì với Phục Xá các ngươi đâu, sao mà từng đứa một bóng dáng đều biến mất cả? Bỏ rơi ta thành ra lạnh lẽo quá chừng!”
Ông tiếp tục dùng giọng điệu nói đùa, đồng thời tha thiết nhìn Mạo Tương, như đang an ủi hắn: Đừng nản lòng, tiểu đệ, ta rất thích con, con đến ta thật sự rất vui!
“Định Sinh, Triều Tông chúng nó cũng mới về Nam Kinh mấy ngày trước. Còn có Thái Xung cũng đến rồi.”
“Thái Xung?” Hùng Minh Ngộ vuốt chòm râu bạc, hơi ngẩng đầu lên: “Chẳng lẽ là công tử của Cố thế Hoàng công Tôn Tố người Dư Diêu, tên là Tông Hi phải không? ừ, biết, biết chứ!”
“Thái Xung huynh tuy thân ở chốn giang hồ nhưng lòng vẫn lo lắng việc nước, gần đây rất muốn đem những điều sở đắc qua nhiều năm nghiên cứu suy ngẫm viết thành một bài luận, dâng lên triều đình. Lại muốn trước khi viết bút lông, đem ra rộng rãi thỉnh giáo các bậc hiền đạt trong thiên hạ. Lão tiên sinh tựa Thái Sơn Bắc Đẩu, uy vọng trọng vọng trong quần luân, lại lâu năm phò tá trung ương, nếu có thể nhân lúc nhàn rỗi ban ơn giáo huấn, đó chính là điều Thái Xung hằng mong mỏi nhất!”
“Ồ, không dám. Đang có học trò của ta rất muốn được lắng nghe đại mưu cứu đời của Thái Xung huynh. Đã đến rồi thì phiền hiền chất nhất định mời cậu ấy đến một chuyến cho ta diện kiến.”
“Lão bá đã triệu gọi, tiểu chất nghĩ Thái Xung nhất định sẽ vui mừng đến bái yết.” Mạo Tương lại chắp tay đáp.
Lúc này, tâm trạng hắn dần thả lỏng hơn. “Ừ, chủ nhân xem chừng không giống như ghét bỏ mình.” Hắn nghĩ, và đối với vị thế bối lão gia quyền cao chức trọng nhưng tính khí lại tốt đến kỳ lạ này, bỗng nhiên sinh ra lòng biết ơn và sự gần gũi.
Hùng Minh Ngộ nheo mắt cười, cũng đang đánh giá Mạo Tương. Vị sĩ tử trẻ tuổi này tuy số lần đến thăm không nhiều nhưng để lại ấn tượng rất tốt cho ông. Vẻ tuấn tú ôn hòa, khiêm tốn nhã nhặn của Mạo Tương, cùng sự thẹn thùng bất an biểu lộ khi có việc cầu người, đều khiến Hùng Minh Ngộ cảm thấy hài lòng và nhìn hắn bằng con mắt khác. Hùng Minh Ngộ tuy thỉnh thoảng có tiếp xúc với các sĩ tử Phục Xá, bên ngoài thậm chí còn đồn ông là một trong những hậu thuẫn của Phục Xá, thế nhưng lão gia đối với hành vi cử xử và thái độ giải quyết sự việc sắc bén lộ liễu, thích nổi danh của đám người trẻ tuổi này lại vô cùng không đồng tình. Đặc biệt là việc họ không kiêng nể gì bàn luận triều chính, châm biếm nhân vật, đắc tội ngày càng nhiều người. Hùng Minh Ngộ lo lắng cứ làm loạn thế này, sớm muộn gì cũng có ngày gây họa. Ông biết không thể khuyên can họ nên một hai năm gần đây đã áp dụng thái độ dần dần xa lánh. Ông cảm thấy về điểm này Mạo Tương khác với các bạn bè trong xã của cậu ta, người thanh niên này đoan trang trầm tĩnh, giữ được bình tĩnh và cũng dễ bảo hơn, rất hợp với tâm trạng của ông lúc này nơi đây.
Hùng Minh Ngộ năm nay sáu mươi sáu tuổi. Mười năm trước, khi rơi từ đỉnh cao sự nghiệp quan lại xuống, ông đã hiểu rằng vận may trong cuộc đời này đến đây coi như là chấm dứt.
Ông sớm nhìn ra vị hoàng đế trẻ tuổi là một người độc đoán đa nghi, khắc bạc quả ân. Bản tính dĩ hòa vi quý, cái gì cũng muốn làm người tốt của mình tuyệt đối sẽ không giành được sự yêu mến của hoàng thượng.
Năm Sùng Trinh thứ năm, chỉ vì nói sai vài câu đắc tội với hoàng thượng, ông liền bị lệnh "giải nhiệm chờ tra", cuối cùng kết cục là bị cách chức về quê. Nhiều năm trôi qua, nay lại được trọng dụng trở lại, trong lòng Hùng Minh Ngộ thừa biết chẳng qua triều đình tạm thời không tìm được người thích hợp hơn nên mới để ông ra gánh thay tạm, đừng nói đến chuyện quay lại vị trí huy hoàng ngày xưa là hoàn toàn không thể, ngay cả cái ghế lạnh Binh bộ thượng thư Nam Kinh này hiện tại cũng chẳng biết ngồi được bao lâu. May mà ông lạc quan tri mệnh, ôm ấp tôn chỉ làm hòa thượng ngày nào hay ngày đó, cuộc sống trôi qua cũng coi như khá sung sướng. Tuy nhiên, ông lại không đánh mất bản năng tự bảo vệ mình, giống như đa phần các lão quan liêu đang trượt dốc trên sườn dốc địa vị và quyền thế, ông thường mang trong lòng sự cách biệt và đề phòng đối với các đồng nghiệp nơi quan trường, giống như một con mèo già hành động chậm chạp nhưng giác quan vẫn còn tinh anh, lúc nào cũng đề phòng những gương mặt quỷ và sự tính toán của đồng loại. Dù đôi khi các mối xã giao của ông rất bận rộn nhưng nội tâm lại cô độc và hiu quạnh. Trong hoàn cảnh đó, ông thích giao du với những sĩ tử trẻ tuổi chưa dấn thân vào quan trường, tìm họ trò chuyện, lắng nghe suy nghĩ của họ về thời cuộc, đón nhận sự kính trọng tôn sùng của họ dành cho mình, điều này thường mang lại cho ông niềm vui và sự thỏa mãn.
Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại, ông lại không muốn vì thế mà rước họa sát thân để rồi phải đền cả tính mạng gia đình. Ông ghi nhớ bài học mười năm trước: Cẩn thận hơn một chút làm người không có hại gì. Cho nên gần đây việc tiếp đón các thành viên Phục Xá của ông đã trở nên có chọn lọc hơn, ăn nói cũng cẩn thận hơn nhiều.
Những thủ lĩnh trẻ tuổi của Phục Xá như Trần Trinh Tuệ, Hầu Phương Vực v.v. đã nhận ra điều này nên dần dần không đến nữa.
Vừa nãy, lúc Mạo Tương bước chân vào phòng, Hùng Minh Ngộ đang khổ sở suy nghĩ về một vấn đề.
Vấn đề này mấy ngày trước trên đường đi du xuân ở Ngưu Thủ Sơn mới bỗng nhiên trở nên rõ ràng và sắc bén trong đầu ông. Ý niệm này một khi đã bộc lộ liền trở nên cuồng bạo, đáng sợ, vô tình đến mức ông hầu như không thể bình tâm lại được nữa. Ông rất muốn tìm một người để bàn bạc nhưng bản chất của vấn đề không phải tầm thường, phải hết sức cẩn thận. Ông định tìm một người uy bác uyên thâm, có đầu óc chính trị, hơn nữa phải đáng tin cậy và không có xung đột lợi ích gì với bản thân.
Sự ghé thăm bất ngờ của Mạo Tương vừa vặn hợp ý ông, đây chính là nguyên nhân ông đặc biệt vui mừng khi tiếp đón Mạo Tương.
“Ừ, hiền chất đi lại khắp nơi, gần đây có nghe được tin tức gì không?” Hùng Minh Ngộ đổi chủ đề, hỏi.
“Cái này... cũng không có tin tức gì đặc biệt. Lão bá chắc cũng biết, tai ương các nơi ngày càng nặng thêm. Sơn Đông, Hà Nam không cần phải nói, hai nơi này đã thành thế giới quỷ quái, đâu đâu cũng lấy thịt người làm lương thực. Nghe nói dù là thân thích bạn bè cũng không dám dễ dàng bước vào nhà người khác. Những gia đình an phận thủ thường, già trẻ nam nữ nhường nhau để ăn; kẻ cường trược thì bắt người ta ăn; thậm chí có cha giết con để ăn... Giá gạo Lâm Thanh tăng vọt lên tới hai mươi bốn lạng bạc một thạch; tỷ như các phủ huyện Giang Nam, Tô Hàng hai châu nổi tiếng giàu có, từ năm ngoái đến nay cũng có vô số cư dân chết đói. Người mỗi ngày khiêng ra ngoại thành mai táng nối đuôi nhau trên đường. Lưu công tri phủ Hàng Châu là người Biện Lương, thế là mấy kẻ hiếu kỳ liền sửa đổi thơ cổ để châm biếm...”
“Ồ? Nói thế nào?”
“Cái này — cũng chẳng qua là những lời vô căn cứ mỏng manh, chỉ thỏa mãn cái lưỡi chốc lát, sao biết không phải là phỉ báng bề trên.”
“Cứ nói ra nghe thử không sao cả.”
“Vâng! Nghe nói là sửa bài thơ ‘Sơn ngoại thanh sơn lâu ngoại lâu’ của Lâm Thăng thời Nam Tống, đọc là: Sơn bất thanh sơn lâu bất lâu, Tây Hồ ca vũ nhất thời hưu, noãn phong huân đắc tử nhân xú, hoàn bạt Hàng Châu tống Biện Châu! Đệ tử tuy gặp kẻ này nhưng trong lòng không khỏi có chút gợn sóng. Đạo lý hai câu này, bề ngoài tuy là châm biếm thực tế, nhưng đằng sau đó quả thực không phải không có lý, càng khiến người ta phải suy ngẫm sâu sắc về nguyên nhân tàn lụi của thời cuộc, trong lòng không khỏi tê tái.” Mạo Tương nói đến đây, nỗi u buồn trong lòng lại tăng thêm mấy phần.
“Còn nữa, nghe nói Tùng Sơn đã thất thủ rồi.” Mạo Tương thấy Hùng Minh Ngộ không bày tỏ thái độ, đoán là ông không vui về bài thơ đó nên liền đổi chủ đề.
“Tùng Sơn chưa thất thủ.” Hùng Minh Ngộ lắc đầu, giọng điệu rất quả quyết. Tin tức của ông tự nhiên là chuẩn xác. Tuy nhiên, dẫu là thế, Hùng Minh Ngộ cũng không cho rằng Tùng Sơn có thể giữ được. Thậm chí có thể nói, vấn đề đáng sợ đang quấy rầy ông mấy ngày nay ít nhiều có liên quan đến cục diện chiến trận Tùng Sơn. Ông nhìn Mạo Tương, như giải thích mà nói: “Hồng kinh lược vẫn đang tử thủ cô thành, Kiến Lỗ dùng binh lực cả nước vây công mấy tháng nay vẫn chưa đạt được mục đích. Thế nhưng,” ông nhíu mày, “nếu như viện binh các trấn tiếp tục chần chừ không tiến, sự thất thủ của Tùng Sơn e rằng cũng chỉ là chuyện sớm muộn mà thôi.”
Mạo Tương không còn giữ lòng hoài nghi đối với chủ nhân nữa. Nghe nói Tùng Sơn chưa thất thủ, tinh thần hắn không khỏi chấn động.
Nhưng lời nói tiếp theo của chủ nhân lại khiến hắn vô cùng nản lòng. Có khoảnh khắc hắn rất muốn nói: “Đối với đám người tham sống sợ chết, lầm nước hại dân này, triều đình phải nghiêm khắc trừng trị để làm gương!” Nhưng lời đến miệng lại nuốt vào. Phải, nếu là một năm trước, hắn có lẽ có thể ngẩng cao đầu hô to như thế. Nhưng hiện tại, hắn vì cha mà bôn ba cầu xin, thỉnh cầu điều khỏi chiến tuyến "tiễu tặc" Tương Dương, trong mắt kẻ khác, há chẳng phải là hành vi tham sống sợ chết hay sao!
“Trước đây Kiến Lỗ nhiều lần xâm lược, giày xéo kinh sư, mà rốt cuộc không dám ở lại lâu, toàn nhờ Sơn Hải Quan kiềm chế ở phía sau. Mà Tùng Sơn, Cẩm Châu lại là bức bình phong của Sơn Hải Quan, hai thành một khi không giữ được, kỵ binh giặc có thể thẳng tiến đến trước quan, nếu có bất trắc, kinh sư sẽ ngàn cân treo sợi tóc!” Hùng Minh Ngộ nói tiếp.
“Chẳng lẽ trong các trấn chi viện, lại không có một kẻ trung nghĩa dám chết nào chịu xông lên phía trước, trực diện nghênh chiến mũi nhọn chó dê để giải nguy cho Tùng Sơn hay sao?” Mạo Tương cuối cùng vẫn không kìm được, mang theo vẻ lo lắng hỏi một câu.
Hùng Minh Ngộ liếc nhìn Mạo Tương, lại không lên tiếng. Bởi vì sự thật trước mắt chính là như thế, khiến ông không thể giải thích.
Ngoài ra, ông không hoàn toàn đồng ý với cách nói của Mạo Tương rằng sự thất thủ cuối cùng không thể vãn hồi của Tùng Sơn trách nhiệm thuộc về các trấn chi viện. Hùng Minh Ngộ hiểu rõ nguyên nhân và bối cảnh gây ra thảm bại này phức tạp hơn nhiều. Tỉ như ban đầu nếu không phải hoàng thượng có mật chiếu giục Hồng Cỗng Trù đánh nhanh tiến lên để giải vây Cẩm Châu, Binh bộ cũng không thúc giục đánh liên tục mà kiên trì phương lược đánh từng bước, lấy thủ làm chiến mà Hồng Cỗng Trù áp dụng ban đầu thì tình thế có lẽ đã khác xa. Bây giờ đợi đến khi chủ lực tinh binh toàn quân bị tiêu diệt rồi, lại để các trấn chi viện dùng đội quân yếu ớt đi tấn công lực lượng đắc thắng của Kiến Lỗ, chẳng khác nào lùa bầy cừu vào miệng hổ, ngoài việc chịu chết vô ích ra thì chẳng giúp ích gì được. Tuy nhiên, điều này đã liên quan đến cơ mật quân sự, hơn nữa chạm trực tiếp đến uy tín cá nhân của hoàng thượng, Hùng Minh Ngộ cảm thấy không tiện và cũng không dám đàm đạo sâu hơn với vị sĩ tử trẻ tuổi này. Cho nên ông chỉ mơ hồ lắc đầu, chuyển chủ đề khỏi chiến sự Tùng Sơn.
“Kiến Lỗ tuy đáng lo nhưng tâm phúc chi hoạn của bản triều e thực ra là giặc cưu.” Ông chầm chậm nói, khuôn mặt tròn béo hiện lên vẻ lo lắng sâu sắc. Giống như quan điểm của một bộ phận quan lại sĩ phu lúc bấy giờ, trong thâm tâm Hùng Minh Ngộ thực ra cảm thấy quân Thanh ngoài quan ải tuy đáng sợ ít nhất còn có thể thông qua nghị hòa nộp tiền để cầu sự yên ổn tạm thời. Thế nhưng đối với phong trào khởi nghĩa nông dân ngày càng lớn mạnh, họ lại cảm thấy bó tay không có sách lược nào. Bất kể dùng biện pháp "tiễu" hay "phụ" đều ngày càng kém hiệu quả. Quân nông dân giống như một cơn lốc dữ dội vô tình, lướt qua đâu cuốn phăng quét sạch tới đó, đang từ tầng dưới cùng — cũng là tầng nền móng căn bản nhất mà tòa đại hạ vương triều dựa vào để đứng vững — không chùn bước phá hoại, oanh tạc, khiến những vị lão gia đứng trên cao như họ đã cảm nhận rất rõ mặt đất rung chuyển dữ dội, nghe thấy tiếng rầm rầm đáng sợ khi nền điện sụp đổ, cột kèo gãy gãy, khiến tim đập chân run, không thể nào yên giấc được nữa. Thực ra, từ năm ngoái trở lại đây, trọng trấn Khai Phong ở Hà Nam vẫn luôn chịu sự tấn công mãnh liệt của quân nông dân do Lý Tự Thành cầm đầu, suýt chút nữa thất thủ. Hiện tại Lý Tự Thành tuy tạm thời giải vây bỏ đi nhưng bất cứ lúc nào cũng có thể quay trở lại. Còn về phe quân nông dân do Trương Hiến Trung cầm đầu thì liên thủ với các bộ Cách Lễ Nhãn, Tả Kim Vương v.v., đang hoành hành ngang ngược trong địa phận phủ Phượng Dương, đánh sập châu huyện, giết hại quan thủ thành. Lần gần đây nhất thậm chí còn công hạ cả Vu Hữu cách không xa Nam Kinh. Mưu đồ của chúng đã rất rõ ràng, chính là chuẩn bị đánh sang Giang Nam. Hiện tại Hùng Minh Ngộ tuy một mặt dốc toàn lực phòng bị nhưng mặt khác lại không biết sáng mai ngủ dậy, thế giới xung quanh có còn giống ngày hôm nay hay không. Chính sự lo âu kiểu này những ngày gần đây đã khiến Hùng Minh Ngộ lạnh sống lưng, khổ sở không thôi.
Ông do dự một lát, cuối cùng hạ thấp giọng hỏi:
“Hiền chất, theo ý con, đại Minh trung hưng còn hy vọng hay không?”
“Ồ, lão bá là nói —”
“Ừ, ừ!” Hùng Minh Ngộ không đợi Mạo Tương nói hết, vội vã gật đầu, còn làm một động tác tay giống như sợ cậu ta thốt ra từ đáng sợ kia vậy.
Mạo Tương trầm ngâm một lát, cẩn trọng nói: “Điều lão bá lo lắng, tiểu chất cũng từng suy nghĩ qua. Chỉ là kiến thức thiển cận, sợ rằng...”
“Đâu có, hiền chất cứ việc nói thẳng ý kiến của mình.”
“Vâng!” Mạo Tương đáp lời. Hắn cúi đầu, trầm mặc một lúc rồi mới cất lời: “Tiểu chất mạo muội nói bậy, xin lão bá chỉ giáo. Đến ngày nay, chuyện này e rằng đã nằm ở mức lưỡng nan rồi!” Hắn dừng lại một nhịp, như để tăng thêm sức nặng cho phán đoán này: “Đại họa ở giữa, tự nhiên nằm ở Kiến Lỗ và giặc cưu. Kiến Lỗ từ năm Thiên Khải thứ nhất lấy Thẩm Dương làm sào huyệt, bên trong sửa sang chế độ, bên ngoài tiến hành xâm lược, hơn mười năm qua đã nhanh chóng làm rung chuyển có được vùng đất rộng lớn từ Liêu Đông về phía bắc; lại thêm phía đông hàng Triều Tiên, phía tây thu phục Mông Cổ, thế cánh đã thành. Chúng ngoài mặt giả vờ tỏ ý muốn quy thuận triều đình ta nhưng thực chất hổn hển dòm ngó, không ngày nào là không mưu đồ tiến về phương nam. Từ năm Thiên Khải thứ bảy đến nay đã ba lần xâm lược, kinh kỳ cùng với đất Yên, Tề, Lỗ đều bị giày xéo, cướp bóc vô cùng thảm khốc. Nay lại huy động binh lực cả nước, chuyên đánh Tùng, Cẩm, ý đồ cướp lấy Sơn Hải Quan đã quá rõ ràng. Sơn Hải Quan là cửa ngõ kinh sư, tâm địa lang sói, ý đồ muốn làm gì thực đã phơi bày rõ mươi mươi! Còn về phần giặc cưu, năm Sùng Trinh thứ nhất, quân giặc chưa đến vạn người, đất không ra khỏi một cảnh Thiểm Tây, hơn nữa các nhóm không thuộc về nhau; bảy năm sau, đã hiên ngang quy tụ hai ba mươi vạn người, tung hoành khắp Tần, Tấn, Xuyên, Sở, thế mà quan quân vẫn có thể kiềm chế được. Sau đó đói kém liênền năm, dân đói nổi dậy dồn dập, thêm vào chính sách tiễu phủ của triều đình không kiên định, khiến thế giặc lụi rồi lại trỗi dậy, ngày càng lớn mạnh, rốt cuộc thành cục diện khó kiểm soát như ngày nay. Hơn nữa Sâm, Hiến hai giặc lại càng hung hãn xảo quyệt và mạnh mẽ, dã tâm cuồng bạo chưa từng thua kém Kiến Lỗ, khiến người ta kinh hãi lo lắng. Huống chi —” Mạo Tương nói đến đây, khẽ thở dài một tiếng: “Từ xưa đến nay chưa từng có chuyện giặc loạn ở trong mà có thể dẹp yên giặc ngoại xâm ở ngoài. Đến nay, tình thế nguy ngập thực sự là hiếm thấy trong lịch sử các triều đại. Triều đình nếu không nhanh chóng mưu tính sách lược hay, đại nghiệp trung hưng e cuối cùng khó lòng trông mong!”
Mạo Tương nói xong. Hắn cung kính cúi đầu, chờ đợi sự chỉ giáo của chủ nhân. Nhưng Hùng Minh Ngộ lại đờ đẫn ngồi đó, nửa ngày không lên tiếng. Phải, nội dung mấy lời này ông cũng từng nghĩ qua rải rác nhưng giờ phút này được thốt ra từ miệng vị sĩ tử trẻ tuổi bằng những ngôn ngữ rõ ràng sắc bén như thế vẫn khiến nội tâm ông chịu chấn động lớn. Có khoảnh khắc, trước mắt ông dường như hiện lên bức tranh đáng sợ nước mất nhà tan: cửa thành kinh sư lần lượt thất thủ, trong ngoài Tử Cấm Thành bùng lên ngọn lửa ngút trời, cấm vệ quân và nội thị tan tác như ong vỡ tổ. Hoàng thượng tuẫn quốc bằng đao, trăm quan kẻ chết kẻ chạy kẻ hàng. Còn ông — Hùng Minh Ngộ, tự nhiên cũng phải chết một lần để báo ơn vua, điều này dường như không có sự lựa chọn nào khác. Thế nhưng ông vẫn còn một đám thê thiếp con cái, đến lúc đó ông có lẽ không nỡ để tất cả bọn họ cùng chết theo mình, vậy thì sẽ có người sống sót, kết quả số phận lại vô cùng thảm khốc...
À, bọn họ sẽ thế nào đây? Bị tàn sát, câu thúc, giày xéo, lăng nhục, cuối cùng trôi dạt đầu đường xó chợ, thành dân tiện, kỹ nữ, ăn mày! Sự tưởng tượng đáng sợ này đè ép Hùng Minh Ngộ đến không thở nổi, ông cựa quậy một chút muốn thoát khỏi áp lực nặng nề này, kết quả chỉ là co ro người lại, trừng đôi mắt hoảng sợ, lắp bắp hỏi: “Vậy, vậy hiền chất có kế sách cứu vãn thời cục nào không?”
“À, sợ rằng nói ra lại càng làm bẩn tai thanh tịnh của lão bá!” Mạo Tương ngẩng đầu, nhìn chủ nhân, khiêm tốn nói.
Hắn sớm đã đợi có câu hỏi này để đem chính kiến của mình trần thuật ra trước vị tiền bối đức cao vọng trọng này. Mạo Tương rốt cuộc không giống Hùng Minh Ngộ, tuy hắn nhìn rõ sự nguy ngập của quốc thế, nhạy bén ngửi thấy hơi thở vong quốc đang đến gần.
Nhưng trong trái tim trẻ trung cường tráng của hắn, há chẳng phải cũng cảm thấy đây là một cơ hội, vừa vặn nhân đó thử sức bản năng và năng lực của mình, rốt cuộc hắn vẫn chưa từng thử qua bao giờ! Huống chi từ lâu Mạo Tương vẫn cho rằng quốc sự sở dĩ lâm vào cục diện thối nát này chủ yếu vẫn là do những kẻ nắm giữ đại kế triều đình hầu hết là những kẻ tài năng hèn nhát vô dụng gây nên. Cho nên, dẫu có chút ít nhận ra sắc mặt chủ nhân không đúng nhưng khi bắt đầu trả lời câu hỏi, hắn vẫn không kìm được dùng một giọng điệu gần như phấn khích và có chút khoe khoang: “Theo ngu kiến của tiểu chất, thời đại ngày nay phong tục đồi bại, liêm sỉ tang vong, tệ nạn tích tụ nhiều hơn lông trâu. Nếu cứ cải cách từng nhánh từng cành chỉ phí hoài thời gian vô ích mà khó thấy hiệu quả. Chi bằng dùng thuốc mạnh đại hoàng, thiên hùng để trị tận gốc. Gốc đã sạch thì nhánh cành không khó sửa trị. Cái gọi là gốc, không gì ngoài việc chỉnh đốn phong tục, làm nghiêm kỷ cương. Phong tục đoan chính thì tệ nạn tích tụ tiêu tan; kỷ cương nghiêm minh thì tín nhiệm của quân vương được thiết lập. Tệ nạn tiêu tan, tín nhiệm lập thì dân không dễ làm loạn. Dù có một số kẻ bất lương cũng không nơi thi triển kỹ năng xúi giục mị dân. Như vậy trong nước có thể định. Trong nước định, triều đình có thể dốc toàn lực hướng về phía đông, Kiến Lỗ dẫu mạnh cũng không đủ lo! Tuy nhiên, đạo lý này nói ra thì rất tầm thường dễ dàng nhưng thực sự thi hành lại cực kỳ không dễ. Vấn đề dùng người trong đó thực sự là mớ mấu chốt của tất cả. Dùng không đúng người thì dẫu có pháp luật hay ý tốt đẹp cuối cùng cũng vì vô vàn ngăn trở mà bước đi khó khăn. Cho nên triều đình nếu muốn mưu cầu trị quốc tự cường phải hạ quyết tâm đau đớn, tiến cử quân tử, bài xích tiểu nhân. Biết ai là tiểu nhân dẫu ở nơi miếu đường cao cũng phải đuổi đi; biết ai là quân tử dẫu ở chốn giang hồ xa cũng phải tìm kiếm trọng dụng. Cốt sao toàn quốc trên dưới chính khí được phát huy, nhân tài được trọng dụng. Như vậy trung hưng có thể đứng chờ mà thấy!”
Mạo Tương nói một hơi liền một mạch. Hắn nói chuyện hăng say, hai mắt cũng phát sáng lên, tâm trạng vô cùng phấn chấn, rực rỡ hẳn lên. Đợi đến lúc nói xong, hắn mới giật mình nhớ ra trước mặt mình là ai, mặt hơi đỏ lên, vội vã dừng lại.
Hùng Minh Ngộ vẫn cuộn người co ro, ngồi im bất động, thần sắc tỏ ra ưu sầu và đờ đẫn, cái thần thái lạc quan tri mệnh trên mặt lúc trước đã không còn thấy nữa. Ông im lặng lắng nghe màn trần thuật nhiệt tình, bàn luận cao siêu của Mạo Tương, hoàn toàn không thể xua tan áp lực đè nặng trong lòng. Thử hỏi, kiến giải của vị sĩ tử trẻ tuổi này không hổ danh là những lời lẽ chính đáng đàng hoàng, nhưng cục diện đất nước đã đến bước đường này, muốn thực thi đơn giản là không thể. Cứ lấy việc dùng người mà nói, thói quen lâu đời truyền thừa lại cùng với các mối quan hệ phức tạp đan xen tựa như một cây cổ thụ trăm năm, rễ cành đan xen đã sớm hình thành nên cục diện ngoan cố cứng nhắc bất thường. Muốn thay đổi nó thật nói dễ hơn làm! Không khéo kẻ cải cách sẽ phản tác dụng rước họa vào thân. Nếu dùng sức mạnh cưỡng ép thay đổi chỉ càng đẩy nhanh việc cây cổ thụ này đổ sụp cái chết. Sách lược lúc này chỉ có cách tận lực không đụng chạm đến nó, tối đa cũng chỉ là chặt bỏ mấy cành lá thực sự không thể giữ lại, còn lại thì cố gắng duy trì, bao dung để cùng nhau sống sót qua cơn cuồng phong bão táp. Như vậy có lẽ còn có thể hấp hối kéo dài hơi tàn...
Thế nhưng, Hùng Minh Ngộ gần đây ngày càng cảm thấy bản thân là một con người đang dần lùi vào dĩ vãng, tư duy, tinh thần và trí nhớ đang suy giảm từng ngày. Ông đối với quan điểm của bản thân cũng không còn sự tự tin đó nữa. “Có lẽ ta quả thực đã già nua vô dụng, đám người trẻ tuổi này tài khí tung hoành, biết đâu thật sự có cách cứu đất nước khỏi đường cùng? Nhìn xem, bọn họ đứa nào đứa nấy đều rất có năng lực và đầy tự tin...” Nghĩ đến đây, ông dường như sinh ra một tia hy vọng, thế nên xốc lại tinh thần, tập trung nghiêng tai lắng nghe, chờ mong Mạo Tương nói ra những phương pháp cụ thể hơn, thiết thực khả thi hơn.
Thế nhưng Mạo Tương đã nói xong rồi.
“Ừ, chỉ thế thôi sao?”
“Vâng, tiểu chất mạo muội nói bậy, cúi xin lão bá chỉ giáo!”
“Ồ... những điều hiền chất nói vốn là lẽ phải đường hoàng. Chỉ có điều —” Hùng Minh Ngộ trầm ngâm một lát, “lão phu vẫn muốn thỉnh giáo thêm. Tỉ như hiện tại dân đói đầy đồng, quân lương không tiếp tế, nhà giàu đầu cơ tích trữ, kẻ gian thừa cơ xúi giục, những điều này đều đủ để làm loạn, không biết tính sao đây?”
Mấy điểm này chính là vấn đề nổi cộm hiện nay ở vùng Giang Nam, cũng là vấn đề ngày đêm quấy rầy Hùng Minh Ngộ khiến ông đau đầu nhức óc. Cho nên ông đặc biệt điểm ra, mang đầy kỳ vọng nhìn chằm chằm Mạo Tương, chờ đợi cậu ta trả lời.
“Cái này... cũng không phải không có cách,” Lần này Mạo Tương rõ ràng không chuẩn bị trước, hắn có chút do dự, mặt cũng bắt đầu hơi đỏ lên. Nhưng chỉ một thoáng hắn đã lấy lại tự tin, vẫn dùng giọng điệu kiên định nói: “Thế nhưng, tệ nạn tích tụ thời nay đâu chỉ có ngần ấy mối! Ngu kiến của tiểu chất vẫn cho rằng thà rằng đi tìm sự cai trị ở từng nhánh từng chi tiết, chi bằng trị thẳng từ gốc. Gốc đã chính nguồn đã trong thì bùn nhơ cặn bã ở cành ngọn mới có thể đồng thời gột rửa sạch sẽ. Bằng không hôm nay trừ cái này ngày mai lại sinh cái khác, rốt cuộc vẫn khó có hiệu quả!”
Hùng Minh Ngộ không lên tiếng nữa. Ông rũ mắt xuống, cảm thấy thất vọng, “Rốt cuộc cũng chỉ là một gã thư sinh, chỉ có bàn suông!” Ông nghĩ.
Trong phòng tĩnh lặng hồi lâu, Hùng Minh Ngộ cuối cùng cười khổ một tiếng, mở lời nói: “Những điều hiền chất nói không phải không có lý, chỉ có điều nói thì dễ làm thì khó, cổ kim đều vậy, hiền chất chắc cũng hiểu sâu sắc. Ta đã già nua vô dụng rồi, giang sơn cơ nghiệp hai trăm bảy mươi năm của tổ tông từ nay gửi gắm lên vai các cậu. Mong các cậu thiếu niên anh tài đều khoe tài cao, đồng tâm hiệp lực, phò tá xã nghiệp, hoàn thành đại nghiệp trung hưng, trên báo ơn vua cha, dưới an lòng mong mỏi của lê dân. Như vậy thì thiên hạ may mắn lắm, lão phu cũng may mắn lắm!”
Mạo Tương vội vàng đứng lên, chắp tay trước ngực, cung kính nói: “Lời dạy bảo của lão bá, tiểu chất xin ghi khắc trong lòng không quên!”
“Ừ, ngồi đi, ngồi đi.” Hùng Minh Ngộ tùy tiện làm động tác. Mạo Tương ngồi xuống lại, Hùng Minh Ngộ trầm mặc một lát mới mở lời nói tiếp: “Có một chuyện suýt nữa quên nói cho hiền chất biết — mấy ngày trước, các lão các các ở kinh đô có thư tới, nói là vạn ngôn thư cứu cha mà hiền chất dâng lên triều đình ngài ấy đã biết rồi. Chuyện lệnh tôn được điều động rời khỏi Tương Dương đã không còn vướng bận gì nữa, đệ báo ngày một ngày hai sẽ xuống.”
Đôi mắt Mạo Tương mở to hết cỡ. Tin tức này đến quá đột ngột, hoàn toàn nằm ngoài dự tính của hắn khiến trong khoảnh khắc hắn nghi ngờ mình nghe nhầm. Hơi thở của hắn trở nên gấp gáp, lắp bắp hỏi: “Lão bá là nói, là nói...”
“Ta chúc mừng hiền chất đây! Lệnh tôn điều động rời Tương Dương chỉ là chuyện trong ngày một ngày hai thôi.”
Mạo Tương hét lên một tiếng "A" rồi đứng phắt dậy, kích động bước tới trước hai bước, bỗng nhiên lại như tự giác thất thái mà đứng khựng lại.
Hắn mỉm cười hổ thẹn, vô cùng cảm kích nhìn Hùng Minh Ngộ, trên mặt lộ rõ vẻ hưng phấn cuồng hỉ. Đột nhiên hắn quỳ sụp xuống đất, dập đầu lạy chủ nhân.
“Ài, hiền chất, không cần như thế, không cần như thế.”
Thế nhưng Mạo Tương vẫn dập một lạy, lại dập thêm một lạy nữa, cho đến khi tự cho là đã đủ rồi lúc này mới cúi người đứng dậy.
Hùng Minh Ngộ bất đắc dĩ lắc đầu, đợi Mạo Tương bò dậy thì ông cũng đứng theo lên.
“Có tin tức rồi, hiền chất nên sớm về nhà báo tin để đỡ cho lệnh đường ngày đêm trông ngóng.”
Ông tiện miệng nhắc nhở, liên tiếp ngáp hai cái, thần sắc tức thì trở nên bơ phờ. Dù Mạo Tương vẫn đang liên tục nói lời cảm ơn nhưng Hùng Minh Ngộ nghe như không nghe. Ông "ừ, ừ" đáp lời, cố gắng mở to mắt. Cho đến khi Mạo Tương cuối cùng cáo từ bước ra cửa, đi dọc theo hành lang lấp ló bóng hoa bóng lá, khuất hẳn đi rồi, Hùng Minh Ngộ vẫn thẫn thờ đứng trước bậc thềm.
“...ừ, nên dặn dò cậu ta tuyệt đối không được loan truyền cuộc trò chuyện lần này, bằng không e rằng cả hai bên đều bất tiện...” Ông mơ hồ nghĩ.
Bỗng chốc Hùng Minh Ngộ tỉnh táo lại. Ông trấn tĩnh lại, có khoảnh khắc không quyết định được nên hay không nên phái người đuổi theo gọi Mạo Tương quay lại? Nhưng sau đó lại gạt bỏ ý niệm này. Bởi vì cảm giác đè nặng trong lòng vốn có lúc trước lại xuất hiện trở lại. Trước sức ép ngày càng lớn và nặng nề này, những mối lo ngại còn lại dường như đều trở nên vi vao nhỏ bé, không quan trọng, thậm chí là vô nghĩa.
“Hải, phải làm sao đây, phải làm sao đây?” Ông lẩm bẩm, tuyệt vọng ngẩng phắt đầu lên, đăm đăm nhìn vào con kìm hông (hình rồng cá trên mái nhà) nhô ra giữa ánh chiều tà đỏ như máu ở trên mái nhà không xa. Một lát sau, mặt trời lặn xuống, con kìm hông cũng khôi phục lại màu sắc xám xịt ban đầu. Hùng Minh Ngộ chán nản rũ cái đầu lơ thơ tóc bạc xuống, chậm chạp bước xuống bậc thềm, bắt đầu thơ thẩn đi đi lại lại không mục đích quanh sân.
Mười dặm Tần Hoài uốn lượn xuyên qua Đông Thủy Quan và Tây Thủy Quan là đoạn sông náo nhiệt phồn hoa nhất trong thành Nam Kinh, đồng thời cũng là cái động tiêu kim sa hoa đồi trụy, truy hoan sắc dục đứng đầu Giang Nam. Nơi đây có những kỹ viện xa hoa phồn hoa nhất, những dinh thự thoải mái nhã nhặn nhất, những tửu lâu lộng lẫy tráng lệ nhất và những gánh hát xuất sắc nhất. Dù sát ngay bờ bắc sông Tần Hoài là Văn Miếu ứng Thiên Phủ uy nghiêm trang trọng cùng với trường thi — Cống Sử trang nghiêm, thế nhưng điều này hoàn toàn không ảnh hưởng đến bầu không khí đồi trụy trụy lạc son phấn chìm đắm của sông Tần Hoài, hơn nữa phải nói là nhờ có sự tham gia nhiệt tình của đám thánh nhân đồ vốn đọc nhiều sách vở mà lại tự phong là phong lưu đó mới khiến cho mười dặm Tần Hoài say sưa giấc mộng rượu chè này tăng thêm rất nhiều sức hấp dẫn đặc biệt và màu sắc kỳ lạ.
Quả thực, sông Tần Hoài cũng có nét phi thường của nó, chưa nói đến những thứ khác, chỉ riêng dòng nước trong vắt xanh biếc, lấp lánh gợn sóng mềm mại ấy, cùng với những dãy nhà ven sông tinh xảo san sát hai bên bờ cũng đủ khiến người ta mê mẩn.
Những căn nhà ven sông này hầu như đều là những khu vườn tư gia có tường rào ngắn. Các gian phòng bên trong dù quy mô lớn nhỏ thế nào đều được trang hoàng lầu chạm trổ lan can, rèm ngọc cửa sổ then cài. Cầu kỳ hơn một chút thì đào ao trồng cây trong sân, xếp đá trồng hoa. Mỗi một căn nhà ven sông đều có một sân hiên phơi nắng có lan can thò ra mặt nước để hóng mát giải nhiệt mùa hè, ngắm cảnh thưởng đèn. Chủ nhân của nhà ven sông có những vị danh công cự khanh hưởng thụ thanh phúc, có những cao nhân nhã sĩ không lo cơm áo, có những kỹ nữ nổi danh xa gần; nhưng đa phần các căn nhà ven sông lại được dùng để cho thuê. Chủ nhân nhà ven sông thường xuyên thay đổi, từ quan viên đương chức, thái y trong cung cho đến thương nhân giàu có bình thường đều có, họ nhắm trúng môi trường ưu việt của sông Tần Hoài nên mua nhà ven sông cho thuê kiếm lời. Dù tiền thuê nhà vô cùng đắt đỏ nhưng các công tử vương tôn, phú thương hào khách qua lại vẫn đổ xô đến như vịt. Họ hội bạn, tiếp khách, bàn chuyện làm ăn, luận thơ văn ở đây, tất nhiên cũng lại uống rượu say sưa, đánh bạc thả phanh, mua vui chốn lầu xanh, xem hát, nghĩ đủ mọi phương pháp để hưởng thụ, làm cho góc lợt lạt xa hoa nhất của đất son phấn sáu triều nổi tiếng càng thêm rực rỡ muôn màu muôn vẻ.
Khi Mạo Tương xuống kiệu trước căn nhà ven sông Đào Diệp nơi hắn trọ, hớn hở bước vào sân, người nhà là Mạo Thành — một tráng đán trung niên lanh lợi, thân hình cường tráng — vội vã từ trong phòng bước ra đón, theo sau còn có hai gã đệ tử trẻ tuổi.
“Đại gia, ngài về rồi!” Mạo Thành và hai gã đệ tử đứng nép sang một bên, chắp tay hỏi.
Mạo Tương gật đầu: “Ừ — lấy hai lạng bạc trả tiền kiệu phu. Mau vào đây, ta có việc dặn ngươi.” Vừa nói hắn vừa bước thẳng chân vào trong phòng.
Đi thẳng vào phòng sinh hoạt, Mạo Tương mới dừng bước. Hắn quen thói ngồi xuống chiếc trường kỷ gỗ lê, lập tức lại đứng phắt dậy, đi vòng vèo không mục đích một vòng, liếc nhìn ra ngoài cửa, số nóng nhíu mày. Khi tiếng bước chân nhanh nhẹn, mạnh mẽ của Mạo Thành vang lên ngoài cửa, hắn liền quay phắt người lại cùng với một đứa con trai vừa tròn ba tuổi; ngoài ra thì chỉ có Mạo Tương và cha. Cha quanh năm đi làm quan bên ngoài, cha con hiếm khi gặp mặt, dù có gặp mặt thì tình cảm giữa hai bên cũng rất hòa hợp, không tồn tại khoảng cách. Điều hiếm có nhất là bất kể cha hay mẹ đều rất ít khi can thiệp vào hành động của Mạo Tương; đối với việc tiêu xài hoang phí của hắn cũng chưa bao giờ hỏi đến. Nói đây là nuông chiều đứa con trai độc nhất chi bằng nói là hoàn toàn tin tưởng hắn, tôn trọng hắn. Vì lý do này, Mạo Tương rất yêu quý gia đình của mình, đặc biệt mang ơn sâu sắc đối với song thân. Hắn thành tâm cảm thấy bản thân chỉ có cung kính thành khẩn, trọn vẹn hiếu đạo mới có thể đền đáp được phần nào ơn nghĩa sâu nặng của cha mẹ. Cho nên mùa thu năm ngoái, khi nhận được tin cha điều động đến Tương Dương, dù trong lòng hắn cũng từng khó xử và do dự, cảm thấy bản thân với tư cách là một thủ lĩnh trẻ tuổi của Phục Xá, ngày thường cùng bằng hữu bi ca khẳng khái, coi thiên hạ là trách nhiệm của mình, nếu vì để điều cha rời khỏi chiến tuyến "tiễu tặc" mà bản thân công khai đứng ra bôn ba, liệu có rước lấy sự châm chọc và bàn tán của người khác hay không?
Đối với uy tín của bản thân trong xã hội, liệu có gây ra ảnh hưởng gì không? Thế nhưng, khi nghĩ đến ơn nghĩa sâu nặng của cha mẹ, hắn liền lập tức cảm thấy trách nhiệm không thể chối từ. "Hì, dù thế nào đi nữa, ta không thể trơ mắt nhìn cha đi chịu chết! Lúc này người khác thích nghĩ thế nào, nói thế nào thì tùy họ, đằng nào thì ta cũng có cách chứng minh cho họ thấy, Mạo Tương tuyệt đối không phải là kẻ nhát gan sợ chết, ham danh chuốc tiếng!" Nửa năm trước, hắn đã ôm ý nghĩ như thế, nhấc bút viết một lá vạn ngôn thư với những lời lẽ bi thiết, trong thư hết lời giãi bày cha mình có tính cách bộc trực cương trực, không chịu hợp tác với đồng liêu, đảm nhận chức giám quân không những không có lợi cho cục diện chiến tranh, mà ngược lại còn có thể làm hỏng việc. Hắn khẩn cầu triều đình thương xót cho tâm trạng bi ai khổ sở của một đứa con độc nhất, thuyên chuyển Mạo Khởi sang chức vụ khác.
Sau khi bức thư này được dâng lên triều đình, tiếp đó Mạo Tương bắt đầu những hoạt động căng thẳng — bán đія sản, biếu quà lo lót, nhờ người chạy chọt...
"Hì, cuối cùng nay cũng đã có kết quả, mẹ biết tin này, không biết sẽ vui mừng đến nhường nào đây!"
Mạo Tương nhìn những ngọn đèn càng lúc càng dày đặc đang dần hiện lên trong màn đêm chập tối, vừa cảm thán vừa vui thích, và lại một lần nữa mỉm cười. Hắn bắt đầu tưởng tượng ra cảnh tượng hân hoan vui sướng của người trong nhà sau khi nghe được tin này...
Lúc này, Mạo Thành đã bưng nước rửa mặt tới, một bộ khăn áo sạch sẽ dùng để đi dự tiệc cũng được bày biện gọn gàng trên ghế. Cậu ta khẩn khoản gọi: "Đại gia..."
Mạo Tương quay đầu lại, liền nhớ đến buổi tụ hội nhà Lý Thập Nương tối nay, bèn gật đầu, sảng khoái đặt chén rượu xuống, bước qua. Hắn trước tiên cởi chiếc khăn vuông, lại cởi chiếc áo trực trù xuống, đều giao cho Mạo Thành. Sau đó hai tay nâng một bụm nước, cúi mặt xuống, để làn nước sạch tỏa hương thơm dịu nhẹ của hoa vi chạm vào da thịt. Lập tức, một cảm giác khoan khoái dễ chịu không diễn tả được thấu tận tâm can, hắn không kìm được mà rên lên một tiếng.
Mạo Thành ở bên cạnh nghe thấy, giật mình thon thót, chỉ cho rằng nước quá nóng. Lúc sau, thấy tiểu chủ nhân không có biểu hiện gì, mới yên tâm.
Cứ vốc nước rửa đi rửa lại như thế mấy lần, Mạo Tương mới vắt khô khăn mặt, thong thả lau mặt. Hắn tỉ mỉ, dùng sức lau, cái bụi trần phong trần đã rửa không sạch suốt hơn nửa năm nay, cùng với vẻ nhục nhã thẹn thùng phải gánh chịu trên mặt, dường như đều muốn trong một trận lau chùi này mà quét sạch sành sanh...
"Ừm. Ngô Thứ Vĩ công tử bọn họ lúc nãy tới, còn nói gì nữa không?" Khi mặt đã rửa gần xong, Mạo Tương chợt hỏi.
"À, cũng không nói gì, chính là mời đại gia qua sớm một chút, nói có việc thương lượng." Mạo Thành đã chuẩn bị sẵn tinh thần đáp.
Mạo Tương hiểu "việc" mà mấy người bạn nhắc tới là gì. Hắn không gặng hỏi nữa, bắt đầu nhẩm tính trong lòng về buổi tụ hội với các bạn đồng xã tối nay. Hôm nay là mồng bảy tháng ba, còn hơn nửa tháng nữa, tức là ngày hăm tám tháng ba, Phục Xã sẽ tổ chức đại hội lần thứ tư kể từ khi thành lập xã tại Hổ Khâu, Tô Châu. Ngô Ứng Cơ đã thông báo trước cho hắn, buổi tụ hội tối nay chính là để bàn bạc lại lần cuối về việc này.
Mạo Tương vốn dĩ định tham gia đại hội Hổ Khâu, nhưng bây giờ hắn phải quay về Như Cao, báo cáo với mẹ chuyện của cha. Đi đi về về, thời gian sẽ không kịp. Tuy nhiên, Mạo Tương cảm thấy việc này cũng không có gì. Bởi vì tuy đây là đại hội toàn xã lần đầu tiên sau khi lãnh đạo Phục Xã là Trương Phổ qua đời, rất có thể sẽ thảo luận vấn đề bầu cử người kế nhiệm, khá là quan trọng, nhưng thời gian trước khi các phái trong xã triển khai tranh giành quyết liệt, bản thân hắn vẫn luôn không có thời gian tham gia, đứng ngoài cuộc; mà kết quả tranh chấp, ghế chủ soái của đại hội lần này lại bị xã trưởng khu vực Dương Châu là Trịnh Nguyên Huân và xã trưởng khu vực Tùng Giang là Lý Văn cướp mất, phái của hắn bị gạt bỏ hoàn toàn, xem ra đại thế đã mất, có tham gia nữa, thì thực ra cũng chẳng có ý nghĩa gì lớn...
Hắn dự định lát nữa gặp Ngô Ứng Cơ bọn họ, đem chuyện mình thay đổi chủ ý nói ra một tiếng là xong.
Mạo Tương cuối cùng cũng rửa mặt xong, vứt chiếc khăn mặt đi, với vẻ mặt rạng rỡ đứng thẳng người dậy. Mạo Thành đã bưng khăn áo mới đứng hầu ở bên cạnh. Mạo Tương lật qua lật lại, là một chiếc áo trực trù màu xanh nhạt thêu hoa văn mây nổi đầy trăm mảnh, một chiếc khăn đội đầu chữ vạn thêu hoa đỏ trên nền xanh. Hắn cảm thấy tạm ổn, bèn gật đầu, đang định bảo Mạo Thành mặc vào giúp, chợt liếc thấy anh chàng lanh lợi đó đang nheo mắt cười.
"Ừm, ngươi cười cái gì?" Mạo Tương vừa đội khăn vừa hỏi, "Chẳng lẽ ngươi thấy ta lúc nãy, có điểm nào buồn cười hay sao?"
"À à, tiểu nhân không dám!" Mạo Thành vội vàng nói, "Tiểu nhân lúc nãy nhớ ra một chuyện."
"Ồ?"
"Tiểu nhân nghĩ, chuyện của lão gia đã có chỗ định đoạt, đại gia có thể đến Cô Tô để thăm Trần cô nương rồi!"
Mạo Tương đang đút một cánh tay vào ống tay áo, nghe nói vậy, không khỏi khựng lại, ngay sau đó mỉm cười nhẹ, nói: "Tên đầy tớ đáng đánh đòn này, sao ngươi lại lắm trò nhảm nhí thế!"
Cô Trần mà Mạo Thành nhắc tới, chính là Trần Viên Viên, kỹ nữ nổi danh lừng lẫy một thời ở Tô Châu, nhan sắc, kỹ nghệ, tài hoa được xưng tụng là tam tuyệt.
Mùa xuân năm ngoái, Mạo Tương đến Hồ Nam thăm người cha lúc bấy giờ vẫn đang làm quan ở Hành Châu, ghé qua Tô Châu thì quen biết nàng. Hai người vừa gặp đã phải lòng, lại còn có hẹn ước riêng. Đến mùa thu, Mạo Tương từ Hồ Nam hộ tống mẹ quay về, hai người lại gặp nhau một lần nữa ở Tô Châu. Lúc đó Trần Viên Viên vừa mới trốn thoát khỏi sự ép buộc cướp đoạt của một gia tộc hào thích bên ngoại thích, đang rất muốn hoàn lương lấy chồng; Mạo Tương đối với vẻ đẹp dịu dàng thông tuệ của Trần Viên Viên cũng khá hài lòng, cuối cùng đã đồng ý cưới nàng. Nhưng ngặt một nỗi đúng lúc này lại truyền đến tin tức Mạo Khởi Tông thuyên chuyển sang Tương Dương, sự việc đành phải gác lại. Nửa năm nay, Mạo Tương bận rộn chạy vạy cho cha, vẫn luôn không dứt ra được để lo liệu chuyện của Trần Viên Viên, hơn nữa cũng không còn thời gian để đến Tô Châu nữa. Mặc dù Trần Viên Viên hết lần này đến lần khác viết thư hỏi han giục giã, nhưng Mạo Tương cảm thấy không thể quá vội vàng. Dựa theo kinh nghiệm giao du với phụ nữ bao năm nay, hắn đối với bản thân vô cùng tự tin. Hắn rất hiểu gia thế cao quý, tài năng siêu quần, cùng với dung mạo phong độ xuất chúng của mình, bất cứ thứ gì cũng có sức hút vô cùng lớn đối với phụ nữ.
Trong cuộc đua tình trường, hắn từ trước đến nay luôn là một vị tướng nắm chắc phần thắng trong tay, chỉ có hắn thường xuyên lạnh lùng từ chối những người phụ nữ vì hắn mà si mê cuồng dại, chứ chưa từng bị bất kỳ người phụ nữ nào từ chối cả. Ngay cả trong quá trình đùa giỡn tình cảm lẫn nhau với Trần Viên Viên, sự tự tin này của hắn cũng chưa từng lung lay. Hắn không tin Trần Viên Viên còn có thể có chuyện lật lọng gì, cũng như xảy ra chuyện ngả vào lòng người khác. Không, hắn tuyệt đối không tin! Hơn nữa, hắn vốn dĩ có ý định kéo dài chuyện cưới xin ra một chút, để tránh việc cử hành quá gấp gáp vội vàng, khiến Trần Viên Viên đạt được mục đích một cách thuận buồm xuôi gió, đến cuối cùng, lại khiến nàng coi thường mình. Cho nên, khi Mạo Thành nhắc đến chuyện này, mặc dù có khoảnh khắc hắn do dự không quyết: Liệu có thực sự nên đến Tô Châu thăm Trần Viên Viên trước không? Nhưng cuối cùng vẫn dập tắt ý nghĩ này. "Dằng dặc đã kéo dài đến ngày hôm nay, trễ thêm mười ngày nửa tháng nữa, cũng thế thôi." Hắn nghĩ.
Mạo Tương không nói một tiếng, chỉnh đốn trang phục xong xuôi, đoạn dặn dò Mạo Thành bằng giọng điệu kiên quyết, rành mạch: Đừng quên sáng mai thuê thuyền về Như Cao! Nói xong, liền cầm chiếc quạt xếp quý giá gác tre do Lý Chiêu chế tác, họa tiết do Vương Mạnh Nhân vẽ từ trên bàn lên, dùng một động tác tiêu sái đẹp đẽ, khẽ quạt một cái, sải bước chân nhẹ nhàng, đi ra ngoài.
Bốn
Lý Thập Nương là một danh kỹ ở sông Tần Hoài. Nhà nàng nằm ở phía nam phố Sào Khố, cách căn nhà ven sông nơi Mạo Tương trọ chỉ vỏn vẹn một dặm đường. Vùng đó, người Nam Kinh gọi là "Cửu Viện", là chốn tập trung lầu xanh kỹ viện. Đám kỹ nữ có giá trị nhất trong thành Nam Kinh, như Lý Thập Nương, Cố Mi, Lý Đại Nương, Doãn Xuân, Phạm Ngọc, Sa Tài, Mã Kiều, Cố Hỉ, Thôi Khoa, Gia Cát Nộn, Lý Hương v.v., đều quây quần cư ngụ ở đó, bằng danh thơm sắc đẹp của mình, thu hút khách hào hoa phong lưu từ khắp bốn phương tám hướng.
Lúc này đèn hoa vừa thắp lên, đang bước vào thời điểm náo nhiệt vui vẻ nhất trong ngày. Tiếng ca dịu dàng uyển chuyển, tiếng đàn tiếng sáo theo làn gió xuân ấm áp thổi phất phơ từ xa tới gần, làm cho cõi lòng của người qua lại ngứa ngáy khó tả.
Khác với khu Tam Sơn Nhai bên kia, các cửa hàng ở khu này mười phần thì có bảy tám phần là làm ăn buôn ăn chơi. Nhìn ra một cái, lầu rượu liền kề lầu rượu, quán trà sát cạnh quán trà, dưới sự chiếu rọi của những chiếc đèn sừng trâu sáng rực, phòng nào phòng nấy đều chật kín chỗ, tiếng người huyên náo. Những sòng bạc lớn nhỏ giăng kín khắp con phố, việc kinh doanh lại càng sung túc hơn. Người ta không chỉ chơi bài lá, đánh xúc xắc ở đây, mà còn chơi đá gà, chọi dế, chọi chim cút; rạp hát chiêng trống ngợp trời, đang diễn hết vở kịch mới này đến vở kịch khác; giọng Côn Sơn yểu điệu mềm mại, cực kỳ thịnh hành ở đây.
Còn như những kẻ dựa vào con phố này để mưu sinh kiếm ăn, lại càng đủ mọi thành phần, từ khách thanh khách mạn, bói toán xem tướng, khiêng kiệu chống thuyền, múa dạo hát rong, cho đến người bán hoa tặng quả, sửa chân cạo tóc, sư sãi đạo sĩ, ni cô bà mối, đầu gấu kẻ nhàn rỗi đều có. Bọn họ suốt ngày lang thang lợn lờ trên phố xá, một lòng mong chờ vận may trên người những vị khách ăn mặc lụa là, vung tay hào phóng, để kiếm lấy chút may mắn...
Vì cuối cùng đã trút bỏ được một chuyện lớn trong lòng, Mạo Tương lúc này cảm thấy sự nhẹ nhõm đã lâu không có. Hắn vui vẻ, thong thả bước đi, cảm thấy ánh đèn trên phố xá tối nay sáng rực lạ thường, khuôn mặt của mọi người cũng trở nên thân thiết, đáng yêu lạ thường.
Nếu không có một đội ngũ áp tải lễ vật đi qua, thu hút sự chú ý của hắn, có lẽ hắn đã cứ thế đi thẳng đến Hàn Tú Thê. Thế nhưng, hắn chợt nhớ ra một chuyện, bèn dừng bước, quay đầu lại nói với Mạo Thành đang đi theo phía sau:
"Ta thiếu chút nữa quên mất, chỗ bá phụ Hùng, hôm nay ta đi vội vàng, không chuẩn bị lễ vật. Nay việc đã thành, món lễ này không thể thiếu được. Ngươi mau quay về chuẩn bị đi, thà tốn thêm chút bạc, cũng phải cho ra dáng một chút — đem qua đó ngay trong đêm."
"Vâng!" Mạo Thành đáp lời, lại hỏi: "Đi ngay bây giờ ạ?"
"Ừ! Ngày mai chúng ta về nhà, việc phải làm còn không ít. Chỗ ta đi mấy bước là tới, cũng không cần ngươi đi theo. Lát nữa, ngươi sai thằng Tam, không thì bảo Mạo Quý qua đón ta là được!"
Mạo Tương quay người lại lần nữa. Hắn cẩn thận đi sát lề đường, đề phòng bị những chiếc kiệu liên tục quát đường lao vút qua phía sau va phải, trên mặt luôn treo một nụ cười hòa nhã.
Thế nhưng, dần dần, một loạt tiếng thì thầm vo ve vang lên sau lưng hắn, đó là một thứ âm thanh cầu xin hèn nhát, máy móc. Ban đầu âm thanh này rất nhỏ, ngắt quãng, sau đó thì lớn dần lên, càng lúc càng to, cuối cùng thành một tiếng ồn ào không dứt.
Mạo Tương giật mình đứng khựng lại, quay đầu nhìn ra sau.
Phía sau hắn, không biết từ lúc nào đã tụ tập một đám đông lớn ăn mày, toàn là những đứa trẻ tuổi còn nhỏ, lớn thì mới mười bốn mươi lăm tuổi, nhỏ nhất chỉ mới ba bốn tuổi. Dưới ánh đèn phố xá, nhìn qua chúng hầu như đều có một khuôn mặt: Tóc tai bù xù như cỏ rác, gò má bẩn thỉu nhọn hoắt, đôi mắt to đờ đẫn, không có thần thái. Người thì mặc áo rách rưới tả tơi, người thì cởi trần, lộ ra những bộ xương gầy gò khẳng khiu. Mấy đứa nhỏ tuổi hơn thì hoàn toàn trần truồng, run lẩy bẩy trong cái lạnh của đêm xuân. Tất cả chúng đều nhìn Mạo Tương với vẻ khẩn khoản, từng đứa một chìa những bàn tay đen đúa gầy guộc ra, lúc nhúc quây quần trước mặt hắn...
Mạo Tương hoảng hốt lùi lại một bước, nhíu mày chán ghét, rồi lại đứng sững lại. Hắn suy nghĩ một lúc, sắc mặt trở nên ôn hòa hơn. Hắn theo thói quen quay đầu nhìn lại, rồi thò tay vào ngực áo, chợt khựng lại. Hóa ra, để đỡ rắc rối bận tâm, hắn trước nay không bao giờ mang theo bạc bên người, bạc từ trước đến nay đều do Mạo Thành hoặc người hầu cận khác cất giữ, luôn đi theo bên cạnh hắn bất cứ lúc nào bất cứ nơi đâu để chi trả lo liệu giúp hắn. Lúc nãy Mạo Thành vội vã rời đi, Mạo Tương lúc này trên người ngay cả một đồng tiền đồng cũng không có.