Bài Ca Hiawatha

Lượt đọc: 52 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ii Bốn Phương Gió

❊ ❊ ❊

“Vinh quang thay Mudjekeewis!”

Các chiến binh cùng cao giọng reo hò, các bô lão cùng cất lời tán tụng,

Khi chàngải khải hoàn trở về mái tranh xưa,

Tay mang theo Dải Thắt Lưng Vỏ Sò thiêng liêng,

Từ những miền đất của Gió Bắc giá lạnh,

Từ vương quốc Wabasso thanh bình,

Từ xứ sở của Thỏ Trắng nhỏ xinh.

Chàngđã đánh cắp Dải Thắt Lưng Vỏ Sò ấy

Từ cổ của Mishe-Mokwa khổng lồ,

Từ Gấu Lớn oai hùng chốn non cao,

Từ nỗi kinh hoàng của muôn ngàn bộ tộc,

Khi ác thú đang say ngủ và nằm ì ra

Trên đỉnh núi cao vợi,

Trông tựa một khối đá phủ rêu xanh,

Đốm nâu đốm xám bởi rêu phong phủ đầy.

Chànglặng lẽ tiến đến gần sát bên,

Đến nỗi những chiếc móng đỏ ngầu của con quái vật

Suýt chạm vào người, suýt làm chàngkinh hãi,

Đến nỗi hơi thở nóng hổi từ đôi lổ mũi nó

Đã sưởi ấm đôi bàn tay của Mudjekeewis,

Khi chàngnhẹ nhàng kéo Dải Thắt Lưng Vỏ Sò

Qua đôi tai tròn đang ngơ ngác chẳng hay biết,

Qua đôi mắt nhỏ xíu chẳng thấy gì,

Qua chiếc mũi dài và đôi lổ mũi,

Cái mõm đen sì của loài mãnh thú,

Nơi phát ra những nhịp thở nặng nhọc

Sưởi ấm đôi bàn tay của Mudjekeewis.

Đoạn, chàngvung cao cây chùy chiến trên không,

Cất tiếng thét trận dài và vang dội,

Giáng một đòn trời giáng xuống Mishe-Mokwa

Ngay chính giữa vầng trán rộng,

Quất thẳng vào khoảng giữa đôi mắt nó.

Choáng váng vì đòn đánh nặng nề,

Gấu Lớn chốn non cao lổm ngổm đứng dậy;

Nhưng đôi đầu gối bên dưới run lẩy bẩy,

Và nó rên rỉ chẳng khác nào đàn bà,

Trong lúc lảo đảo lùi bước về phía trước,

Rồi ngã phịch xuống bệ ngồi của mình;

Và vị anh hùng Mudjekeewis hùng dũng,

Hiên ngang đứng thẳng trước mặt nó,

Cất lời chế nhạo bằng giọng cười cợt lớn tiếng,

Thốt những lời khinh miệt thế này:

“Nghe đây, hỡi Gấu! Mươi là kẻ hèn nhát;

Chẳng phải Dũng Sĩ nào như mi vẫn khoác lác;

Bằng không thì mi đã chẳng kêu ca rên rỉ

Hệt như một ả đàn bà thảm hại!

Hỡi Gấu! Mi thừa biết các bộ tộc chúng ta vốn cừu thù,

Đã từ lâu giao chiến đổ máu cùng nhau;

Giờ đây khi thấy chúng ta mạnh hơn cả,

Mi lại lủi thủi lẻn vào chốn rừng sâu,

Mi lại trốn chui trốn lủi nơi núi thẳm!

Ví bằng mi đánh bại được ta trong trận chiến

Thì dẫu một tiếng rên ta cũng chẳng thèm buông;

Đằng này mi, hỡi Gấu! Lại ngồi đây rên rỉ,

Làm ô nhục cả bộ tộc bằng những tiếng khóc than,

Tựa như một kẻ Shaugodaya hèn mạt,

Tựa như một mụ già nhát gan!”

Bấy giờ chànglại giơ cao cây chùy chiến,

Bồi thêm một đòn nữa vào Mishe-Mokwa

Ngay chính giữa vầng trán của nó,

Đập nát sọ nó, hệt như người ta đập vỡ lớp băng mỏng

Mỗi khi đi đánh cá vào mùa Đông.

Thế là Mishe-Mokwa đã bỏ mạng,

Hắn, Gấu Lớn oai hùng chốn non cao,

Hắn, nỗi kinh hoàng của muôn ngàn bộ tộc.

“Vinh quang thay Mudjekeewis!”

Muôn người đồng thanh cất tiếng hô vang,

“Vinh quang thay Mudjekeewis!

Từ nay về sau chàngsẽ là Gió Tây,

Và từ nay cho đến tận muôn đời

Chàngsẽ nắm giữ quyền uy tuyệt đỉnh

Trên tất cả các ngọn gió chốn thiên đình.

Đừng gọi chànglà Mudjekeewis nữa,

Hãy gọi chànglà Kabeyun, tức Gió Tây!”

Cứ thế, Mudjekeewis được suy tôn

Làm Cha của các Vị Thần Gió trên trời.

Chànggiữ lại Gió Tây cho riêng mình,

Và ban những ngọn gió khác cho các con trai;

Ban Gió Đông cho Wabun,

Ban Gió Nam cho Shawondasee,

Và trao Gió Bắc cuồng nộ, tàn nhẫn,

Cho tên Kabibonokka hung ác.

Wabun trẻ trung và tuyệt mỹ khôn cùng;

Chính chànglà kẻ mang ánh sáng ban mai đến,

Chính chàngvới những mũi tên bằng bạc

Đã xua tan bóng tối trên đồi ngọn suối ngàn;

Chính chàngmang đôi má được tô điểm

Bởi những tia hồng rực rỡ nhất,

Và tiếng gọi của chàngđã đánh thức xôn xao làng bản,

Gọi bầy hươu nai, gọi cả những người thợ săn.

Wabun cô đơn giữa bầu trời rộng lớn;

Dù cho lũ chim ca hót rộn ràng bên tai chàng,

Dù cho những đóa hoa dại nơi đồng cỏ

Tỏa hương thơm ngát xung quanh chàng;

Dù cho rừng sâu và dòng sông cuồn cuộn

Cùng cất tiếng hát ca vang dậy khi chàngđến,

Thì trong lòng chàngvẫn trĩu nặng buồn đau,

Bởi chàngvẫn thui thủi một mình giữa chốn thiên thai.

Nhưng rồi một buổi sáng nọ, khi hướng mắt nhìn xuống trần gian,

Lúc xóm làng vẫn còn đang say giấc ngủ,

Và sương mù còn giăng giăng trên mặt sông,

Tựa như bóng ma tan biến lúc bình minh,

Chàngchợt thấy một thiếu nữ đang bước đi

Lạng lẽ một mình trên cánh đồng cỏ,

Đang hái những đóa hoa lau và cây sậy

Bên dòng sông chảy giữa cánh đồng.

Sáng nào cũng vậy, khi hướng mắt xuống trần gian,

Hình ảnh đầu tiên đập vào mắt chàng

Vẫn là đôi mắt xanh đang ngước nhìn lên,

Tựa như hai hồ nước xanh thẳm giữa cụm sậy ngàn.

Và chàngđã đem lòng yêu thiếu nữ cô đơn ấy,

Kẻ vẫn hằng ngóng chờ bước chân chàngđến;

Bởi cả hai đều chung cảnh ngộ cô độc bơ vơ,

Nàng ở cõi trần còn chàng ở chốn bồng lai.

Chàngtán tỉnh nàng bằng những cái vuốt ve âu yếm,

Tán tỉnh nàng bằng nụ cười rạng rỡ ánh dương,

Bằng những lời ngọt ngào đường mật,

Bằng tiếng thở dài và khúc ca ngân nga,

Bằng những lời thì thầm dịu êm qua vòm lá,

Bằng khúc nhạc du dương nhất, hương thơm ngọt ngào nhất,

Cho đến khi kéo được nàng vào bầu ngực ấm áp,

Ôm ấp nàng trong tấm áo bào đỏ thắm,

Cho đến khi biến nàng thành một vì tinh tú,

Vẫn còn đang rung rẩy trên ngực áo chàng;

Và mãi mãi về sau trên bầu trời cao rộng

Người ta vẫn thấy họ sánh bước bên nhau,

Wabun và Wabun-Annung,

Wabun và Ngôi Sao Mai rực rỡ.

Song, tên Kabibonokka hung ác

Lại có chốn dung thân giữa những ngọn núi băng trôi,

Giữa các tầng tuyết phủ nghìn đời,

Trong vương quốc Wabasso thanh bình,

Nơi xứ sở của Thỏ Trắng nhỏ xinh.

Chính là bàn tay hắn vào mùa Thu

Đã nhuộm đỏ rực tất cả những tán cây,

Đã tô sắc lá thành màu đỏ và vàng tươi chói lọi;

Chính hắn là kẻ đã buông những bông tuyết rơi,

Lọc lừa, rít lên qua những cành cây ngọn cỏ,

Làm đóng băng ao hồ, sông ngòi lạnh giá,

Đuổi chim lặn và chim mòng biển về phương Nam,

Đuổi cả chim cốc và chim dẽ giun

Về chiếc tổ làm bằng cói và rong biển

Nơi vương quốc ấm áp của Shawondasee.

Có lần tên Kabibonokka hung hăng

Đã rời khỏi lều tuyết trắng xóa của mình,

Rời khỏi tổ ấm giữa những miền băng giá,

Với mái tóc điểm đầy những hạt tuyết lấm tấm,

Tung bay phía sau hệt như một dòng sông,

Hệt như dòng sông mùa đông đen ngòm cuồn cuộn,

Khi hắn cất tiếng tru hú và hộc tốc phóng về phương Nam,

Lướt qua những hồ nước đóng băng và đầm lầy hoang vắng.

Ở đó, giữa chốn cỏ sậy và bãi lầy,

Hắn đã chạm trán Shingebis, chàng thợ lặn gan góc,

Đang kéo lê những chuỗi cá dài đằng sau,

Vượt qua những bãi lầy và vũng bùn đóng băng,

Vẫn nấn ná chần chừ giữa chốn đồng hoang,

Dù bộ tộc của chàngđã rời đi từ lâu lắm

Để đến xứ sở của Shawondasee.

Kabibonokka hung ác liền cất tiếng thét lên:

“Kẻ nào mà gan cùng mình dám thách thức ta?

Dám lưu lại trong vương quốc của ta,

Khi loài Wawa đã bay đi biệt xứ,

Khi ngỗng trời đã di cư về phương Nam,

Và con diệc xám, tức Shuh-shuh-gah, bấy lâu

Đã cất cánh bay về phương Nam từ thuở nào?

Ta sẽ xông thẳng vào lều của nó,

Ta sẽ dập tắt đống lửa đang còn than hồng!”

Và vào ban đêm, Kabibonokka

Đã kéo đến túp lều với tiếng gào thét hoang dại,

Đắp tuyết thành những đống cao ngút xung quanh,

Hét vang xuống miệng ống khói nhỏ hẹp,

Làm rung chuyển những cây cột lều trong cơn giận dữ,

Và giật tung tấm rèm che cửa ra vào.

Nhưng Shingebis, chàng thợ lặn, chẳng hề hấn gì,

Shingebis, chàng thợ lặn, nào có bận tâm;

Chàngcó sẵn bốn khúc gỗ lớn làm củi sưởi,

Mỗi khúc tương ứng với một mặt trăng mùa đông,

Và thực phẩm thì đã có cá đầy nhà.

Chàngvẫn điềm nhiên ngồi bên đống lửa rực hồng,

Ấm áp và vui vẻ, vừa ăn vừa cười ha hả,

Vừa cất tiếng ca: “Hỡi Kabibonokka,

Ngươi cũng chỉ là một phàm nhân như ta mà thôi!”

Lúc đó Kabibonokka mới hùng hổ xông vào,

Và dẫu cho Shingebis, chàng thợ lặn,

Cảm nhận được sự hiện diện của hắn qua cái lạnh buốt xương,

Cảm nhận được hơi thở băng giá phả vào người,

Thì chàngvẫn không ngừng tiếng hát ca,

Vẫn chẳng ngớt những tràng cười sảng khoái,

Chỉ thong thả dịch chuyển khúc củi chút đỉnh,

Làm cho ngọn lửa bùng cháy sáng hơn,

Khiến những tàn lửa bay vút lên tận ống khói.

Từ trên trán của Kabibonokka,

Từ mái tóc điểm tuyết trắng xóa của hắn,

Những giọt mồ hôi tuôn rơi xối xả và nặng hạt,

Rơi lộp độp tạo thành những lỗ nhỏ trên lớp tro tàn,

Hệt như dọc theo nhữnghái hiên lều tranh,

Hệt như từ những cành thông rủ xuống,

Tuyết tan chảy thành giọt vào độ mùa xuân,

Khoét nên những hố sâu trên các đống tuyết dày.

Cho đến cuối cùng hắn đành buông xuôi bỏ chạy trong thất bại,

Chẳng thể chịu nổi cái nóng và tiếng cười giễu cợt,

Chẳng thể chịu nổi khúc ca vui tươi rộn rã,

Bèn hầm hập lao đầu qua cánh cửa ra vào,

Dậm chân thình thịch lên lớp tuyết đóng băng cứng ngắc,

Dậm chân lên cả ao hồ và sông ngòi lạnh giá,

Làm cho lớp tuyết trên mặt nước càng thêm cứng đặc,

Làm cho lớp băng bên dưới càng dày thêm,

Và thách thức Shingebis, chàng thợ lặn,

Hãy bước ra đây để đọ sức vật lộn với hắn,

Hãy bước ra đây đọ tài tay không cởi trần

Trên những bãi lầy và vũng bùn đông đá.

Shingebis, chàng thợ lặn, liền hiên ngang bước ra,

Vật lộn suốt đêm dài với ngọn Gió Bắc,

Đấu vật mình trần giữa chốn đồng hoang

Cùng tên Kabibonokka hung ác,

Cho đến khi hơi thở hổn hển của hắn yếu dần đi,

Cho đến khi cái nắm tay băng giá lơi lỏng dần,

Cho đến khi hắn lảo đảo lùi lại phía sau,

Và buộc phải rút lui trong cảnh bẽ bàng, thất trận,

Trở về vương quốc Wabasso thanh bình,

Về lại xứ sở của Thỏ Trắng nhỏ xinh,

Trong tiếng cười giòn giã vẫn văng vẳng bên tai,

Tiếng của Shingebis, chàng thợ lặn,

Đang cất cao câu hát: “Hỡi Kabibonokka,

Ngươi cũng chỉ là một phàm nhân như ta mà thôi!”

Shawondasee, mập mạp và lười biếng,

Có chốn dung thân ở tận phương Nam xa xôi,

Nơi ánh nắng vàng mơ màng và êm ả,

Dưới mùa Hè kéo dài mãi chẳng bao giờ phai.

Chính hắn là kẻ đã phái những loài chim rừng đến,

Gửi chim cổ đỏ Opechee đến, phái chim sâu Owaissa đến,

Sai chim én Shawshaw bay đi, sai loài ngỗng trời Wawa

Bay ngược về phương Bắc,

Mang theo cả những trái dưa ngọt lành cùng lá thuốc,

Và những chùm nho chín mọng sắc tía pha.

Làn khói tỏa ra từ chiếc tẩu của hắn

Đã phủ kín bầu trời bằng màn sương khói mờ ảo,

Làm cho không gian thấm đẫm vẻ mơ màng dịu êm,

Khiến mặt nước lấp lánh muôn vàn tia sáng lấp lánh,

Chạm nét mềm mại lên những ngọn đồi sần sùi gồ ghề,

Và mang mùa Thu Ấn Độ đầy lưu luyến

Đến vùng đất bắc lạnh lẽo và sầu thương,

Vào Mùa Đeo Giày Tuyết ảm đạm buồn tênh.

Shawondasee hững hờ và vô tâm làm sao!

Trong cuộc đời hắn chỉ có một nỗi bận lòng duy nhất,

Trong trái tim hắn chỉ mang một nỗi buồn vương vấn khôn nguôi.

Có lần, khi đang hướng mắt nhìn về phương Bắc,

Hắn nhìn thấy từ một khoảng xa xôi trên đồng cỏ<] Có một nàng thiếu nữ đang đứng lặng thầm,

Trông thấy một bóng hồng cao ráo và mảnh mai

Đang đứng thui thủi một mình giữa cánh đồng bao la;

Toàn thân nàng khoác tấm áo xanh biếc một màu,

Và mái tóc óng ả hệt như ánh mặt trời buổi sớm.

Ngày qua ngày hắn cứ đăm đăm ngắm nhìn nàng,

Ngày qua ngày hắn thở dài trong niềm đam mê cháy bỏng,

Ngày qua ngày trái tim trong lồng ngực hắn

Lại càng trở nên rạo rực và khát khao hơn

Đối với nàng thiếu nữ mang mái tóc vàng óng ả.

Nhưng hắn lại quá mập mạp và lười nhác

Để tự nhấc mình dậy mà cất lời tán tỉnh nàng.

Phải rồi, quá ư chểnh mảng và chậm chạp

Đế có thể đuổi theo và thuyết phục lòng nàng;

Thế nên hắn chỉ biết trân trân ngắm nhìn từ xa,

Chỉ biết ngồi một chỗ thở dài đầy thổn thức

Vì mến thương thiếu nữ chốn đồng hoang.

Cho đến một buổi sáng nọ, khi ngước nhìn về phương Bắc,

Hắn bỗng thấy mái tóc vàng óng của nàng

Đã đổi khác và phủ đầy một màu trắng xóa,

Bị bao trùm như thể vùi trong những bông tuyết tinh khôi nhất.

“Hỡi ôi! Người anh em của ta từ xứ sở phương Bắc,

Từ vương quốc Wabasso băng giá,

Từ miền đất của Thỏ Trắng nhỏ xinh!

Ngươi đã cướp mất thiếu nữ của ta rồi,

Ngươi đã nhẫn tâm đặt tay lên người nàng,

Ngươi đã tán tỉnh và chiếm đoạt nàng mất rồi,

Bằng những câu chuyện kể về xứ sở phương Bắc!”

Cứ thế, gã Shawondasee khốn khổ

Cất tiếng thở dài sầu muộn vào bầu không khí loãng;

Và ngọn Gió Nam thổi qua cánh đồng cỏ bao la

Mang theo hơi ấm cùng những tiếng thở dài đam mê,

Những tiếng thở dài của chính Shawondasee,

Cho đến khi không gian ngập tràn những bông tuyết trắng,

Đầy rẫy những tơ hồng cỏ dại bay khắp đồng hoang,

Và nàng thiếu nữ với mái tóc tựa ánh dương vàng

Đã vĩnh viễn biến mất khỏi tầm mắt của hắn;

Từ đó về sau Shawondasee chẳng bao giờ còn được thấy

Nàng thiếu nữ mang mái tóc vàng óng ả ấy nữa!

Hỡi Shawondasee tội nghiệp và lầm lẫn đáng thương!

Đó nào phải là một người phụ nữ mà ngươi hằng ngắm nghía,

Đó chẳng phải là thiếu nữ nào khiến ngươi phải thở dài mong nhớ,

Mà đó chính là đóa bồ công anh mọc giữa đồng cỏ

Suốt cả mùa Hè đầy mộng mơ và ảo ảnh

Đã khiến ngươi ngắm nhìn với biết bao niềm khắc khoải,

Đã khiến ngươi thở dài với biết bao nỗi khát khao,

Và rồi chính ngươi đã thổi bay nó đi mãi mãi,

Cuốn bay vào không trung theo tiếng thở dài của mình.

Ôi! Shawondasee u mê lầm lẫn!

Cứ thế Bốn Phương Gió được chia rẽ rạch ròi,

Cứ thế những người con trai của Mudjekeewis

Đã nhận lấy chốn dung thân nơi bầu trời cao rộng,

Tại bốn góc của vòm trời bao la;

Riêng Gió Tây hùng mạnh thì vị chúa tể Mudjekeewis

Đã giữ lại cho riêng một mình mình.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 3 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Henry Wadsworth Longfellow

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.