“Xin hãy cho tôi vỏ cây, ôi Cây Bạch Dương!

Xin lớp vỏ vàng rộm của người, ôi Cây Bạch Dương!

Vẫn vươn mình bên dòng sông cuồn cuộn,

Cao lớn và uy nghi giữa chốn thung lũng!

Tôi sẽ tự tay đóng một chiếc xuồng nhẹ,

Đóng một chiếc Cheemaun lướt nhanh trên sóng,

Để có thể bồng bềnh trôi trên mặt nước,

Tựa chiếc lá vàng trong độ Thu sang,

Tựa đóa súng vàng giữa đầm nước mát!”

“Hãy trút bỏ tấm áo choàng, ôi Cây Bạch Dương!

Hãy cởi bỏ lớp vỏ trắng bọc ngoài, hỡi người,

Bởi Mùa Hè đang bước về trên khắp lối,

Và vòm trời đang đượm ấm ánh dương soi,

Người đâu cần tấm áo choàng da trắng nữa!”

Nơi khu rừng vắng lặng muôn trùng,

Bên dòng Taquamenaw cuồn cuộn sóng,

Hiawatha cất tiếng gọi vang lừng,

Khi đàn chim đang ca vang mừng rỡ,

Cất tiếng ca trong Tháng Lá đâm chồi,

Và vừng dương bừng tỉnh giấc ngủ đời,

Liền chồm dậy và cất lời: “Hãy ngắm ta!

Gheezis, Thái Dương vĩ đại, hãy nhìn ta!”

Cội cây cùng muôn nhánh lá sum sê

Xào xạc khẽ trong làn gió sớm mai về,

Rồi cất tiếng thở dài đầy nhẫn nại:

“Xin hãy lấy áo choàng của ta, Hiawatha!”

Dùng con dao nhỏ, chàng vòng quanh gốc cây;

Ngay phía dưới những cành thơ ngây thấp nhất,

Ngay bên trên phần rễ cắm sâu vào đất,

Chàng rạch một đường đến khi nhựaứa trào ra;

Rồi dọc theo thân, từ ngọn xuống tới ngà,

Chàng rạch thẳng một đường đôi vỏ rẽ;

Dùng nêm gỗ, chàng bẩy lớp vỏ ra phía thế,

Lột trọn vẹn khỏi thân mà chẳng chút đứt lìa.

“Xin hãy cho tôi cành nhánh, hỡi Cây Tuyết Tùng!

Xin những cành dẻo dai và vững chãi của người,

Để chiếc xuồng của tôi thêm phần vững chãi,

Thêm dẻo dai và kiên cố dưới thân ngồi!”

Xuyên qua tận chóp đỉnh của Cây Tuyết Tùng

Vang lên một tiếng động, một tiếng kêu kinh hãi,

Vang lên cả tiếng thì thầm đầy kháng cải;

Nhưng rồi cây vẫn cúi mình thì thầm đáp:

“Xin hãy lấy cành của ta, hỡi Hiawatha!”

Chàng đốn hạ những nhành cây tuyết tùng,

Rồi uốn nắn thành khung xuồng ngay lập tức,

Tạo hình chúng tựa như hai chiếc cung,

Tựa hai cây cung uốn cong chồng khít.

“Xin hãy cho tôi rễ cây, ôi Cây Lãnh Sam!

Những chùm rễ tơi bời của người, ôi Cây Lát!

Để buộc chặt chiếc xuồng tôi cho thật ngặt,

Buộc các mối nối sao cho thật chặt gút ngàng,

Dể làn nước kia không thể nào len lỏi,

Để dòng sông không thấm ướt thân mình!”

Rồi Cây Lát, với muôn vàn sợi rễ tinh anh,

Đã run rẩy trong tiết trời ban mai sớm,

Chạm trán chàng bằng những tua rễ mềm,

Rồi khẽ lướt đi cùng một tiếng thở dài êm.

“Xin hãy lấy tất cả đi, hỡi Hiawatha!”

Chàng bứt những sợi rễ từ lòng đất thẳm,

Giật đứt những rễ dai của Cây Lát sần sùi,

Khâu thật sát mép vỏ cây vừa khít lại,

Buộc chặt vào khung xuồng cho thật ngơi.

“Xin hãy cho tôi nhựa thơm, ôi Cây Tùng Búp!

Cả nhựa gắn và trầm hương của người nữa,

Để bịt kín lại những đường rèm thưa thớt,

Dể làn nước kia không thể nào len lỏi,

Để dòng sông không thấm ướt thân mình!”

Và Cây Tùng cao lớn với nét buồn u tịch,

Đã nức nở qua muôn lớp áo sẫm màu,

Rào rạt vang lên như bãi sỏi bờ ao,

Vừa than vãn vừa sụt sùi đáp lại:

“Xin hãy lấy nhựa thơm của ta, Hiawatha!”

Chàng liền lấy những giọt lệ nhựa thơm,

Thu nhặt thứ nhựa mủ từ Cây Tùng ấy,

Trét kín lên từng đường rèm từng kẽ nứt,

Khiến mọi khe hở đều an toàn trước dòng nước chảy.

“Xin hãy cho tôi lông nhím, hỡi Cây Nhím xù!

Tất cả chùm lông nhọn, ôi Kagh Cây Nhím ạ!

Tôi sẽ dùng chúng kết thành chuỗi vòng hoa,

Làm thắt lưng cho người thương của dạ,

Và hai ngôi sao ngời sáng ngực nàng đeo!”

Từ trong bọng cây sâu, chú Nhím nghển nhìn theo

Với đôi mắt hãy còn ngái ngủ,

Phóng những chiếc lông sắc ngời như mũi vũ,

Rồi cất giọng thì thầm ngái ngủ vọng ra,

Xuyên qua lớp ria rậm rạp của mình:

“Xin hãy lấy lông của ta, hỡi Hiawatha!”

Chàng nhặt nhạnh những chiếc lông từ mặt đất,

Tựa muôn vàn mũi tên sáng lấp lánh ngời,

Đem nhuộm chúng thành sắc đỏ, vàng, xanh chói,

Bằng thứ nước ép từ rễ cây và trái rừng tươi;

Rồi đan chúng vào thân chiếc xuồng rực rỡ,

Vòng quanh eo xuồng một chiếc thắt lưng tinh khôi,

Vòng quanh mũi xuồng một chuỗi vòng sáng chói,

Và trên ngực xuồng hai đóa sao ngời chói chang.

Thế là chiếc Xuồng Bạch Dương đã được tạo thành

Giữa thung lũng, bên dòng sông uốn quanh,

Nằm trọn trong lòng cõi rừng sâu thẳm;

Và mang trong mình cả sự sống của ngàn năm,

Cùng mọi điều huyền bí và phép màu kỳ diệu,

Cùng nét nhẹ nhàng của thân cây bạch dương,

Cùng sự dẻo dai từ gỗ cây tuyết tùng,

Cùng gân cốt dẻo dai của loài cây lá rụng;

Để rồi bập bềnh trôi trên mặt nước dòng sông

Như chiếc lá vàng trong độ Thu sang,

Tựa đóa súng vàng giữa đầm nước mát.

Hiawatha nào có mái chèo nào trong tay,

Chẳng có lấy một cây hay cần đến dẫu một mảy,

Bởi tư duy của chàng đã hóa thành mái chèo thay,

Và mọi ý muốn đều dẫn đường chỉ lối;

Chàng muốn lướt nhanh hay chậm tùy ý muốn trôi,

Thích rẽ trái hay sang phải tùy theo sở thích.

Rồi chàng cất tiếng gọi to Kwasind đích thực,

Gọi người bạn dũng mãnh, gọi Kwasind của mình,

Rằng: “Hãy giúp ta dọn sạch dòng sông này

Khỏi những khúc gỗ mục vùi và bãi cát lầy.”

Kwasind liền lao thẳng xuống dòng sông sâu

Như thể chàng là một con rái cá,

Ngụp lặn như một chú hải ly bơi qua,

Đứng ngập đến tận ngang thắt lưng dưới nước,

Ngập đến tận nách trong dòng chảy lướt,

Bơi lội và dò dẫm khắp mặt sông dài,

Kéo những khúc gỗ mục và cành cây trôi,

Dùng đôi tay vun vét từng bãi cát cạn,

Dùng đôi chân khỏa bùn lầy và đám rong đan.

Và cứ thế Hiawatha của tôi xuôi dòng bơi

Xuôi theo dòng Taquamenaw cuồn cuộn trôi,

Lướt qua mọi khúc quanh khúc lượn muôn đời,

Lướt qua những vùng nước sâu, đoạn cạn ngời,

Trong khi người bạn dũng mãnh Kwasind đi bên,

Bơi qua vực sâu, lội qua vùng nước nông kề bên.

Họ đi ngược xuôi khắp dòng sông dài rộng,

Ra vào giữa những cù lao đảo rờm bóng,

Dọn sạch lòng sông khỏi rễ cây và bãi cát bồi,

Kéo những thân cây chết khỏi dòng chảy trôi,

Biến lối đi thành chốn an toàn và chắc chắn,

Mở ra một con đường cho muôn người qua lại,

Từ những nguồn suối non cao mãi

Đến làn nước ngút ngàn của Pauwating,

Đến tận vịnh Taquamenaw yên bình.