Vượt qua những bãi hoang gió lộng, cất bước đi lên,

Alfred băng qua những rặng cây thưa,

Rung động trước niềm hoan lạc của những bậc khổng lồ,

Niềm hoan lạc chẳng cần căn nguyên.

Nơi sườn dốc thoai thoải về phía những vịnh biển phương tây,

Nơi chẳng một bóng cây nào trổ lá,

Người gột rửa linh hồn trong ngọn gió tây

Và trầm mình giữa làn sóng biển.

Rồi người dệt vần thơ cho những cữ rượu bia,

Và cất cao tiếng hát những luật lệ của mình,

Bởi niềm hoan lạc của những bậc khổng lồ,

Niềm hoan lạc chẳng cần căn nguyên.

Nhà vua lên đường tập hợp người dân xứ Wessex,

Như sàng hạt thóc ra khỏi đống trấu rơm,

Số ít ỏi còn sống sót để bước vào cõi chết,

Bật cười, như những đầu lâu vương vãi nằm im

Sau những trận huyết chiến bại tàn ngước nhìn lên bầu trời

Bằng một nụ cười bất tận.

Nhà vua lên đường tập hợp các tín đồ Cơ Đốc,

Như đãi hạt lúa mì ra khỏi vỏ trấu thô;

Là Eldred, điền chủ tự do bên bờ sóng vỗ,

Và Mark, người đàn ông đến từ đất Ý xa xôi,

Cùng Colan của Cây Thiêng huyền thoại,

Từ bộ tộc cổ xưa bên bờ sông Usk.

Đàn quạ nặng nề bay về tổ cất tiếng kêu khan,

Phương tây sáng trong và ấm áp,

Khói bếp bữa chiều ấm cúng thảnh thơi

Tựa vòm cây xanh biếc mọc giữa ngàn cây

Khi người đặt chân tới nông trại của Eldred.

Nhưng nông trại của Eldred đã đổ nát nghiêng xiêu,

Tựa như bộ xương khô của người tàn phế,

Đồ nông cụ của Eldred phủ kín gỉ sét đỏ ngầu,

Trên miệng giếng rêu phong đóng lớp màng xanh ngắt,

Và những nhánh kế tím vươn gai nhọn hoắt,

Giữa những phiến đá lót sàn gian bếp xưa.

Nhưng làn khói của những bữa tiệc linh đình

Vẫn không ngừng bay lên cao mãi,

Cánh cửa nhà Eldred luôn rộng mở đón mời

Từng bước chân thơ thẩn hay cỗ xe cày nặng nhọc,

Và trái tim vĩ đại mà khờ khạo của Eldred

Cũng rộng mở như cánh cửa nhà ông.

Eldred vốn là một trang dũng sĩ phi thường,

Tầm vóc tựa thùng tô-nô khổng lồ chứa rượu,

Gương mặt ông như lò lửa rực rỡ mộng mơ,

Thân hình ông tựa ngọn đồi sừng sững di động.

Trong những cuộc chiến xưa kia của xứ Wessex

Thanh gươm ông từng ngập sâu vào xương thịt quân thù,

Nhưng hết thảy bằng hữu, ông thở dài cay đắng nói,

Đều đã gãy đổ tan tác bên vua Ethelred;

Và giữa cơn say túy lúy với những bóng hình đã khuất,

Ông đã chìm sâu vào giấc ngủ quên đời.

"Đừng tìm đến tôi, hỡi Vua Alfred, trừ khi chỉ để uống bia:

Cớ sao những người nông phu vô tội của tôi lại phải bỏ mạng

Chỉ vì các vị thủ lĩnh thêm một lần hô hào vang dội,

Rằng ta sẽ thắng như trong mọi cuộc chiến đã qua,

Để rồi trong mọi cuộc chiến ta đều thảm bại?

"Các thi nhân của bệ hạ vẫn gầm vang những lời sấm truyền

Về chiếc vương miện chẳng bao giờ chạm tới;

Này người bạn, tôi thà ngắm nhìn những điều chắc thực nơi đây,

Lũ lợn béo, và vầng trăng trôi chậm tựa những vòng bạc,

Cùng mùa mận chín ngọt ngào trên cành."

Và Alfred vừa cạn chén vừa đáp lại,

Giọng nghiêm trang, chẳng gợn chút trách hờn,

"Ta nào mang theo lời khoác lác của thi nhân hay đế vương,

Điều ta mang theo là một điều bé mọn hơn nhiều,

Nhưng lại nhân danh một đấng thiêng liêng cao quý hơn.

"Từ đôi môi của Đức Mẹ Chúa Trời truyền phán,

Mạnh mẽ hơn muôn vàn cánh cửa định mệnh,

Ta phát lệnh hiệu triệu những trang nam nhi xứ Wessex

Từ thôn xóm ngát cỏ xanh, từ hào sâu hay hang tối mịt mùng,

Đến để đập tan quân thù và chịu tan xương nát thịt, Chúa mới biết khi nao,

Nhưng ta biết tường tận mình chiến đấu vì ai.

"Từ đôi môi của Đức Mẹ Chúa Trời truyền phán

Ta bước ra tựa một lời phán nhỏ nhoi;

Bởi ta đi tập hợp những tín đồ Cơ Đốc

Từ những con đường lát đá sụt lún, từ bến nước và chốn đầm lầy,

Đến để ngã xuống nơi sa trường, Chúa mới biết khi nao,

Nhưng có Chúa chứng giám, ta biết rõ vì sao.

"Và đây chính là lời của Đức Mẹ Mary,

Lời đáp lại nỗi khát khao của toàn cõi thế gian:

'Các con sẽ chẳng nhận được chút an ủi nào thêm,

Ngoại trừ việc bầu trời sẽ còn tăm tối hơn nữa

Và biển cả sẽ dâng cuộn cao hơn.'"

Rồi sự tĩnh lặng buông trùm. Và chậm rãi,

Vị chúa tể miền duyên hải đứng thẳng người lên,

Tựa một loài thú khổng lồ đầy bí ẩn,

Vóc dáng ông choán ngợp căn phòng, hiên nhà và cả bầu trời,

Và từ chiếc đinh phủ đầy mạng nhện trên cao

Ông nhấc xuống thanh trọng kiếm của mình.

Tiếp tục bước lên những vùng đồi lộng gió ven biển, cất bước đi lên,

Một mình Alfred dấn bước đơn độc,

Chỉ ngoái lại một lần trước khi cánh cửa khép chặt,

Hét lớn dặn Eldred bên cạnh thùng rượu to,

Rằng hãy mang toàn bộ giáo mác tới túp lều của người tiều phu

Được đẽo gọt dưới chân Tảng Đá Egbert.

Rồi người quay lưng bước đi, rẽ lối qua rặng dương xỉ,

Vẹt màn sương mù mịt của hoàng hôn,

Tiếp tục lên đường tìm kiếm những người bạn khác—

Những người bạn thất trận nơi cùng trời cuối đất,

Từ La Mã gieo rắc thịnh nộ lẫn ban phát thứ tha

Cho tới những bộ tộc màu tro bên bờ sông Usk.

Người nhìn thấy dấu vết khổng lồ của tử thần

Cùng muôn vàn hình bóng của diệt vong,

Những điền trang trù phú nay hóa tro tàn xám xịt

Và tu viện của một tu sĩ trắng toát tựa bộ xương

Nằm trong hầm mộ xanh thẳm của thung lũng sâu.

Và nơi biết bao biệt thự thời La Mã xưa kia

Bị đất cát và đám dây thường xuân gặm nhấm,

Người thấy những sàn lát đá màu chìm dần và biến mất

Dưới lớp hoa dại, và dãy cột hiên gió lùa trơ trọi

Tựa như bóng ma của một con phố thuở nào.

Nhưng những vì sao lạnh lẽo đã kết thành chòm

Giữa những rặng thông buốt giá

Trước khi người đi được nửa chặng đường hành hương

Vượt qua những phòng tuyến phương tây.

Và ánh bình minh trắng nhạt đã lan rộng

Trước khi người tới rặng thông cuối cùng,

Nơi Mark, người đàn ông đến từ đất Ý,

Vẫn làm dấu thánh Cơ Đốc nguyện cầu.

Trang trại dài nằm thoai thoải bên sườn đồi rộng lớn,

Trải phẳng tựa một bức họa đồ,

Và bên cạnh là ngôi nhà thấp màu trắng tinh,

Nơi người đàn ông phương nam sinh sống.

Một con người nước da màu đồng, mang đôi mắt sáng quắc của loài chim,

Với sống mũi khoằm và vầng trán cương nghị tựa chim ưng,

Làn da ông nâu sẫm như vàng chôn dưới đất sâu,

Và người ta kể rằng có vài vị tổ tiên của ông

Từng vượt biển trên con thuyền lộng lẫy thuở xa xưa,

Với Caesar đứng nơi mũi tàu kiêu hãnh.

Những hàng cây ăn quả của ông đứng thẳng tựa đoàn binh

Được tập dượt nghiêm trang theo hàng lối,

Những gốc ô liu kỳ lạ, cứng cáp chẳng hề lụi tàn,

Và trong khi mọi vị vua trên trần gian đều uống bia lúa mạch,

Thì riêng ông lại nhấp rượu vang.

Rộng khắp những đồng bằng hoang phế xứ Anh Cát Lợi

Chẳng còn lấy một mái vòm hay cổng cuốn uy nghiêm,

Chỉ có cây cối ngả nghiêng quằn quại trong gió,

Các bộ tộc tranh giành xâu xé, thú hoang gầm rú the the;

Nhưng đôi mắt trong đầu ông cứng cỏi tựa thép nguội,

Và linh hồn ông vẫn hằng tưởng nhớ La Mã khôn nguôi.

Bấy giờ Alfred cầm ngọn giáo đơn độc

Ngẩng cao mái đầu bờm sư tử;

Và đối diện với ánh nhìn sắc sảo của người đất Ý,

Hỏi han về nguồn cội và lẽ sống của ông,

Vua Alfred đứng thẳng và cất lời:

"Ta chính là vị Vua bao phen nếm mùi thất trận,

Kẻ mà nỗi bại vong ngập tràn khắp cõi đất này,

Kẻ từng tháo chạy trước quân Đan Mạch ngày trước,

Kẻ từng đổi vàng lấy hòa hoãn với quân Đan Mạch,

Kẻ mà giờ đây trên vùng đồi hoang xứ Wessex

Chân đứng còn chẳng vững vàng.

"Nhưng từ đôi môi của Đức Mẹ Chúa Trời truyền phán

Ta đã nhìn thấy chân lý rực sáng tựa lửa hồng,

Ấy là—bầu trời sẽ còn tăm tối hơn nữa

Và biển cả sẽ dâng cuộn cao hơn."

Người La Mã đăm đăm nhìn ra miền đất rộng;

Những rặng cây tựa những vương miện bằng vàng

Rực cháy bừng bừng, đẫm sương mai lấp lánh như ngọc trai

Trong khi những vệt màu nhạt dần, cuộn lại tươi tắn hơn,

Mây trời từ dưới đáy thế gian sâu thẳm

Đang vươn mình đứng dậy trên những dải đồi hoang.

"Những luống nho này là dây thừng trói chặt lấy tôi,"

Ông nói. "Tôi chẳng thể đi xa;

Ngài muốn hội quân ở đâu? Vì ngài phải giữ lấy

Một nửa xứ Wiltshire và vùng đồi Ngựa Trắng,

Cùng bờ sông Thames trải dài đến Owsenfold,

Nếu xứ Wessex dấy binh chinh chiến.

"Guthrum đang đóng cứ hùng mạnh ở cả hai bờ

Và ngài phải dồn ép phòng tuyến của hắn

Vào sâu bên trong, đánh bạt hắn về hướng đông;

Tôi ngờ rằng ngài khó lòng giành lại vương miện

Cho đến khi đoạt được thành London.

Còn phần tôi, tôi còn có những luống nho."

"Nếu mỗi người trong Ngày Phán Xét cuối cùng

Đều đứng một mình diện kiến Chúa Trời trên cánh đồng trống,"

Alfred đáp, "ta sẽ nói đỡ cho ông

Như nói cho chính bản thân mình, và làm chứng rằng

Ông đã dẫn mọi chiến binh mà ông quen biết

Dàn hàng tề tựu dưới chân Tảng Đá Egbert.

"Dẫu trước ngày ấy ta có tan thành cát bụi,

Ta vẫn biết ông sẽ đứng ở nơi nao."

Và bất chợt vác ngọn giáo lên vai

Người khuất bóng tựa một nỗi sợ ma quái hư ảo,

Nơi những rặng thông cao vút xếp từng tầng, từng lớp

Cây này trùm bóng che khuất ngọn cây kia.

Người vác ngọn giáo lên vai trong buổi sớm mai

Và mỉm cười chuẩn bị sẵn sàng lâm trận,

Nhưng rồi người lại chống giáo như chống chiếc gậy mòn,

Dốc cạn sức lực và chẳng còn tâm trạng để cười vui,

Trước khi kịp nhìn thấy bóng dáng gà con hay bê nhỏ

Của Colan xứ Caerleon.

Bởi người đàn ông ấy sống nơi miền đất hoang tàn lãng quên

Đầy đá tảng ngổn ngang và những mảnh đời tan tác,

Trong một hang đá lớn màu xám tít tắp tận phương nam

Nơi cánh rừng xanh rậm rạp che kín lối vào,

Rót bóng đêm đen kịt vào tận sào huyệt của ông.

Và người đàn ông ấy bước ra tựa một bóng ma,

Từ bóng râm của những tàn cây của giáo sĩ Druid,

Nơi dòng sông Usk cuộn trào tiếng rì rầm dữ dội,

Băng qua Caerleon của những vị vua đã ngã xuống,

Để đổ ra những vùng biển lạnh lẽo hư vô.

Hậu duệ cuối cùng của một giống nòi đã diệt vong—

Chàng nói thứ ngôn ngữ của người Gael cổ;

Bà con dòng tộc chàng ở chốn Ireland linh thiêng,

Hay tít trên những vách đá cheo leo xứ Wales.

Nhưng linh hồn chàng luôn gắn bó với dòng dõi mẹ mình,

Những con người của hòn đảo mịt mù mưa phủ,

Nơi Patrick và Brandan phóng tầm mắt về cõi tây xa xăm

Cuối cùng chỉ thấy biển khơi thăm thẳm không bờ bến

Cùng nụ cười hấp hối của vầng dương.

Cây đàn hạc của chàng được chạm trổ tài tình, tinh xảo,

Theo đúng bàn tay của người thợ thủ công xứ Celt,

Khắc chằng chịt những hình thù uốn lượn ngoằn ngoèo

Tựa như muôn vàn loài rắn cụt đầu.

Cây đàn hạc của chàng chạm trổ tài tình, tinh xảo,

Thanh kiếm của chàng sắc bén và sẵn sàng tuốt bao,

Và chàng hân hoan rạng rỡ khi nắm chặt chuôi gươm,

Nhưng lại ủ rũ u sầu khi nâng niu dây đàn hạc.

Bởi những người Gael vĩ đại của đất Ireland

Là những kẻ bị Chúa Trời làm cho điên loạn,

Vì mọi cuộc chiến tranh của họ đều tràn ngập reo vui,

Nhưng mọi khúc ca của họ lại chứa chan sầu muộn.

Chàng vẫn giữ trật tự phép tắc của La Mã,

Vẫn làm dấu thánh Cơ Đốc nguyện cầu;

Nhưng đôi mắt chàng thường mù lòa rồi lại sáng quắc,

Và tiếng sóng biển dâng trào nơi vách đá lúc đêm buông

Lại xông thẳng lên đầu chàng tựa men rượu nồng nàn.

Chàng làm dấu thánh giá của Chúa Trời,

Chàng thuộc làu bài kinh cầu La Mã,

Nhưng trong tim chàng vẫn ôm ấp mối cuồng si vô lý

Bởi những vị thần linh của thuở xa xưa.

Chính là những đấng từng dạo bước trên những vách đá dựng đứng,

Cao vời vợi như những tầng mây thuở ấy,

Những vị thần mang vẻ đẹp khôn xiết khôn cùng,

Từng bóp nghẹt và làm tan nát trái tim nhân thế.

Và dẫu ngồi yên vị hay ruổi rong trên yên ngựa,

Dẫu cau mày giận dữ hay mỉm miệng cười tươi,

Dẫu ở giữa tiệc vui hay nơi chiến trường đẫm máu,

Chàng vẫn văng vẳng nghe tiếng gầm của một vùng biển vô danh

Vỗ về bên bờ cõi một hòn đảo chưa từng ai khám phá.

Vén lùm dây thường xuân xanh rậm rạp

Và hạ thấp ngọn trường thương đồ sộ,

Một người cất lời: "Ta là Alfred của xứ Wessex,

Và ta là một vị vua đã nếm mùi thất trận."

Và người đàn ông trong hang đá cất tiếng đáp lời,

Đôi mắt chàng ánh lên những vì sao khinh miệt:

"Những vị vua vĩ đại hơn ngài đã từng chịu khuất phục

Từ trước khi tổ tiên ngài được sinh ra trên đời.

"Nữ thần nào từng là mẹ của ngài,

Nàng tiên nào đã hoài thai sinh ra giống nòi ngài,

Để ngài nghĩ mình không phải chết chung số phận

Cùng với Uther, Arthur và Lancelot?

"Nhưng khi chiến thắng các người lại huênh hoang khoác lác,

Và khi thua trận các người lại oán thán thở than,

Một đội quân gồm toàn những gã nhà quê miền đông lù đù

Chẳng đủ kiên cường để nhận lấy bại vong."

"Ta không mang đến lời khoác lác hay tiếng thở than,"

Alfred điềm tĩnh đáp, chẳng chút giận hờn,

"Ta mang đến một bài học do Đức Mẹ răn dạy,

Ấy là—bầu trời sẽ còn tăm tối hơn nữa

Và biển cả sẽ dâng cuộn cao hơn."

Bấy giờ Colan của Cây Thiêng huyền thoại

Hất ngược mái tóc bờm đen nhánh lên trời,

Và hét lớn, khi chàng sừng sững đứng thẳng dậy:

"Và nếu biển cả cùng bầu trời hóa thành thù địch,

Thì chúng ta sẽ thuần phục cả biển cả lẫn bầu trời."

Alfred mỉm cười: "Ngươi muốn tìm kiếm một huyền thoại

Kỳ ảo và rùng rợn hơn sao

Hơn hết thảy những câu chuyện man tộc điên rồ của ngươi,

Nơi bầu trời bị lộn ngược cắm đầu xuống đất?

"Một câu chuyện nơi con người cúi nhìn xuống bầu trời

Thứ đã bao đời dõi nhìn xuống thân phận họ;

Một câu chuyện nơi con người có thể nuốt trọn cả đại dương

Thứ đại dương có thể nuốt chửng cả các thiên thần luyến thần.

"Hãy mang đến túp lều bên Tảng Đá Egbert

Mọi ngọn kích và cung tên mà các ngươi có."

Rồi Alfred rảo bước vội vã rời đi,

Còn Colan của Cây Thiêng huyền thoại

Lại chậm rãi lùi bước quay về hang đá của mình.