Vua Guthrum là một bậc quân vương đáng sợ,

Tựa thần chết trỗi dậy từ phương bắc;

Bao đền thờ vô danh vô số

Bị ông san phẳng, vùi dập như gỗ mục rác rên,

Từ Chester dài đến tận Humber

Ông xua đuổi quân thù tan tác khắp miền.

Những trang viên La Mã nghe tiếng gầm của ông

Nơi thung lũng sông Thames huyền thoại,

Nghe bước chân ông thét vang qua rặng đồi

Vượt lên trên những mái nhà cao vút, rồi trút xuống

Khắp ngọn tháp, bậc thang và nền đất

Bao lưu huỳnh, nhựa thông cùng ngọn lửa ngút trời.

Băng thẳng qua những vùng cao nguyên phấn trắng

Và ngọn đồi mang hình Bạch Mã uy nghi,

Cho đến tận ngọn lửa hiệu vùng Hampshire

Ông phóng tầm mắt nhìn thấy biển trời nam.

Đứng sừng sững trên đỉnh cao xứ Wessex

Ông ngắm làn nước mặn chát phương nam,

Rồi quay đầu nhìn về miền đất đã bị chinh phục,

Và nơi những rừng gai phương bắc vươn mình,

Nơi con đường rẽ chia đôi ngả,

Một điềm triệu bỗng tìm đến bên ông.

Vua Guthrum là một tướng soái trận tiền,

Bậc túc trí đa mưu trên sa trường máu lửa,

Dù đang đắc thắng rạng ngời, và thừa hiểu

Đoàn quân Alfred chỉ là đám tàn binh buồn bã thưa thớt,

Ông vẫn chẳng hề lơ là mối lo âu cẩn trọng

Dàn những hàng dài giáo kích xen lẫn khiên đao.

Vua Guthrum phục binh trên dải đất cao,

Đăm đăm dõi mắt nhìn một lối đi duy nhất,

Nơi kẻ thù buộc phải dắt díu hàng ngũ xác xơ,

Lần theo nhánh trái của con đường xẻ ngả,

Tiến đến chỗ giao hòa giữa đôi ngả đường đi.

Và từ rất lâu trước khi vang lên tiếng binh giáp va chạm,

Hàng giờ trước lúc rạng đông hé rạng,

Khu rừng đã bừng tỉnh trong tiếng gãy đổ cùng tiếng thét gào,

Bầy chim chóc nháo nhác vút lên, inh ỏi xé toang thinh lặng,

Lũ thỏ hoảng loạn tháo chạy tựa một đạo quân yêu tinh

Trước khi bóng dáng Alfred kịp hiện ra nơi tầm mắt.

Cả cánh rừng sống động ùa về phía Guthrum,

Bằng móng guốc, vuốt nhọn lẫn cánh bay,

Những tổ chim rộn rã trên cành cao rợp bóng,

Vì Alfred và vì vì tinh tú đỏ ngời,

Muôn loài cùng trỗi dậy, và cả rừng già tháo chạy

Trước thánh dung oai nghiêm của Đức Vua.

Thế nhưng dừng bước nơi lối mòn rừng rậm

Đoàn tàn binh của Chúa đứng lặng, ủ rũ và sạm đen phong sương,

Từng người một dõi ánh nhìn xa xăm, nhỏ bé tựa chim muông

Thấu hiểu nỗi rồ dại khôn cùng của cuộc giao tranh này;

Dẫu niềm hoan lạc kỳ lạ từng nhen nhóm trong đêm tối,

Nỗi tuyệt vọng lại trỗi dậy theo ánh sáng ban ngày.

Và khi ánh bình minh trắng bệch len lỏi qua ngàn cây,

Tựa bọt nước lạnh căm của cơn lũ tràn trề,

Tâm can mỗi chiến binh bỗng chùng xuống suy sụp,

Tia hy vọng lụi tàn, dẫu khí phách vẫn vẹn nguyên kiên cường;

Và từng người đứng đó, trĩu nặng u sầu

Theo cốt cách riêng của dòng máu mình mang.

Bởi người điền chủ Saxon đau xót ngậm ngùi

Cho những tháng ngày tươi đẹp nay đã hóa tro than;

Cho bóng hình người đàn bà dấu yêu vận áo thắm đã nằm gai nếm đất,

Cùng những yến tiệc linh đình và bằng hữu tri âm thuở nào;

Thế nhưng tâm hồn chàng vương tử Celtic lại nặng trĩu u hoài

Cho những ước vọng muôn đời chẳng bao giờ thành sự thật.

Trong đôi mắt chàng trai người La Mã, mọi sự trên đời

Đều đã lụi tàn, chỉ trừ một nụ cười cay đắng khôn nguôi;

Và Alfred quẳng tấm khiên rớt xuống mặt đất cằn

Tự đấm vào ngực mình mà cất tiếng than van—

“Ta đã hại chết một sinh linh vô tội,

Và đẩy một người đàn bà vào nỗi nhục nhằn nhơ nhuốc,

Đã từng buông mắt nhìn một trinh nữ đoan thệ

Kẻ đã trọn đời hiến dâng cho Thánh Danh chí tôn.

“Và ta từng cướp vợ của người lân bang lối xóm,

Người đàn bà đã kết tóc cùng trang nam tử miền đông,

Trong chuỗi ngày ngông cuồng của tuổi xuân tăm tối tội lỗi,

Trước khi muôn vàn khổ ải ập xuống đời ta.

“Hỡi muôn dân, nếu trong lòng còn một lời nguyện ước,

Hãy cất lời cầu nguyện chở che cho ta:

Và xin hãy đặt ta dưới phiến đá mang hình Thánh Giá

Nơi mảnh đất hoang tàn ta từng ngỡ thuộc về mình,

Để nằm chờ ngày tiếng tù và thánh thiêng vang dội,

Ngày tất thảy những kiếp nghèo hèn được giải thoát tự do.”

Bấy giờ Eldred, chủ trang trại hoang tàn,

Chống tay lên thanh cổ kiếm tàn tạ,

Buông từng lời nặng trĩu và thưa thớt ngắn ngủi;

Và đôi mắt ông mang một sắc xanh biếc xa lạ kỳ cùng

Tựa ánh lấp lánh nơi người phương Bắc lần đầu căng buồm

Rẽ sóng tiến vào một vịnh hẹp chưa từng ai biết tới.

“Ta từng là một gã khờ hoang phí bao thùng bia ủ—

Đám nô lệ của ta thấy giọt bia sao ngọt lành;

Ta từng là một gã khờ ném phí bao mẩu bánh,

Để bầy chim trời có bánh nhặt ăn.

“Bao bậc đế vương trỗi dậy rồi bao đế vương suy tàn,

Nào ai biết mai này ai sẽ làm minh chủ trị vì;

Đêm tới đây một vì vua có thể chết đói hoặc yên giấc say nồng,

Nhưng con người, muông thú cùng chim muông sẽ nhỏ lệ khóc than

Bên nấm mồ chôn một kẻ khờ dại.

“Hỡi những kẻ say sưa trong căn hầm rượu của ta,

Hỡi lũ trẻ nghịch ngợm trèo trên cây táo nhà ta,

Thế gian này đang trở nên khắc nghiệt, lạ lẫm và đổi thay khôn xiết,

Những kẻ khôn ngoan rồi sẽ đến cai trị các ngươi,

Và các ngươi sẽ phải khóc thương cho ta.

“Nhưng hãy thắng cho ta bầy bò mộng của chính ta,

Dẫn bước trở về trang trại của chính đời ta;

Con chó nhà ta sẽ rên rỉ mừng đón ta,

Bè bạn thân tình sẽ quỳ gối cúi chào,

Và những kẻ thù ta từng công khai đoạt mạng

Chưa bao giờ ôm mối oán hận hại ta.”

Mọi người nghe xong đều có phần xúc động nao lòng,

Duy chỉ có Colan vẫn đứng lặng một góc cách biệt,

Trước hết dấy lên mối thương cảm xót xa, nhưng rồi sau đó

Chàng lại nghe thấy, tựa tiếng chuột gặm trên rui mè mái rạ,

Một nụ cười khẩy mỉa mai rúc rỉa tâm can

Vốn muôn đời ăn sâu vào lồng ngực người Ireland.

Và đôi mắt màu xám xanh của chàng ánh lên vẻ tàn nhẫn,

Nụ cười nơi khóe môi chàng đanh lại sắt đá,

Chàng cất lời: “Và tự bao giờ đất nước Britain này

Lại biến thành bãi tha ma chôn xác các người?

“Từ trước khi người La Mã mang ánh sáng văn minh rọi chiếu đất này,

Khi trường học và tu viện còn chưa hề xuất hiện,

Tổ tiên ta đã dựng nên những cột đá tế thần mặt trời vĩ đại

Đủ sức làm lu mờ cả vầng thái dương rực rỡ kia.

“Những thân cây cao vút của đất trời Britain

Chúng ta từng tôn thờ và nhờ đó trở nên thông tuệ,

Thế nhưng dẫu các ngươi có cướp phá khắp cõi bờ cõi đất nước này

Sẽ chẳng có lấy một ngọn cây cất lời trò chuyện cùng các ngươi đâu,

Dù mỗi chiếc lá là một chiếc lưỡi đã được dạy lời chân lý

Và khắp cả rừng già đều giăng đầy những đôi mắt dõi trông.

“Trên một ngọn đồi tròn thoai thoải hướng ra phía biển

Bao ngọn cây mọc cao vút và mang màu xám thẫm

Và cây cối rì rào trò chuyện cùng nhau

Mỗi độ bóng dáng con người vắng bóng rời xa.

“Phía trên vài ngọn đồi tròn hoang phế bị lãng quên

Bao ngọn cây mọc vươn cao kết thành từng vòng tròn cổ kính,

Và cây cối lại rầm rì trò chuyện cùng nhau

Về bao điều huyền bí thời ngoại đạo xa xăm.

“Thế nhưng ta có thể thanh thản nằm xuống lắng nghe

Với cây thánh giá ngự trên nắm đất tàn của xác thân ta,

Và mãi mãi lắng nghe mà chẳng hề tổn thương run sợ

Trước những lời rầm rì của ngàn cây đất nước Britain.”

Một con người kiêu hãnh thay, người chiến binh La Mã ấy,

Lời lẽ chàng buông ra đanh thép dứt khoát một lời,

Thế nhưng đôi mắt chàng rực sáng tựa mắt chim đại bàng

Đang đăm đăm nhìn thẳng vào vầng nhật hoa chói lọi.

“Hãy đào huyệt chôn ta ngay tại nơi ta ngã xuống,” chàng nói,

“Dù ta là kẻ tử trận đầu tiên hay người cuối cùng trút hơi thở—

Dù chết gục trên đồi hoang ngay trong đợt xung phong thứ nhất,

Hay gục ngã bên chân tường thành Wantage rêu phong;

“Đừng nâng đầu ta dậy khỏi mặt đất đẫm máu tươi,

Đừng đưa thi hài ta trở về quê hương nguồn cội,

Bởi toàn bộ cõi trần gian này đều là mảnh đất của La Mã

Và ta sẽ nhắm mắt xuôi tay ngay chính tại Rome.”

Bấy giờ Alfred, Vua của nước Anh cương thổ,

Truyền lệnh nổi hồi tù và rền vang trận chiến,

Và tung bay ngọn cờ Rồng Vàng ngạo nghễ,

Trong tiếng phần phật reo vui, tiếng tung hô cùng tiếng thét gầm,

Lượn sóng chập chùng, rực lửa cháy ngời và vươn xa tít tắp.

Và dưới bóng ngọn cờ Rồng Vàng rực rỡ

Đoàn quân Wessex rầm rộ sải bước tiến lên,

Vượt qua mũi nhọn sắc bén của ngã ba đường xẻ nhánh,

Bước ra khỏi cánh rừng đen thẫm mịt mùng để hòa vào luồng sáng chói lòa

Của ánh thái dương, của ánh thép gươm đao và tiếng ca trận mạc ngân vang.

Và khi tiến ra dải đất phong quang rộng mở

Họ chuyển hướng, dàn trận thế rồi dừng bước nghiêm trang;

Ở trung tâm là Marcus sát cánh cùng Đức Vua,

Và Eldred lĩnh ấn trấn thủ bên cánh hữu,

Còn bên cánh tả là Colan thâm trầm u tối,

Đứng nép mình dưới bóng râm cuối cùng của cánh rừng già.

Nhưng các Bá tước của Đại Đạo Quân phương bắc

Lại dàn trận tựa một vành trăng khuyết trải dài,

Cách chiến lũy cọc rào chừng mười tầm sào đứng đợi,

Đầu đội mũ giáp chắp cánh rộng, tay lăm lăm thanh gươm khắc chữ rune cổ kính,

Những gã khổng lồ đỏ rực hung tàn của thời đại thảo phạt cướp bóc,

Đang trấn giữ trên vùng đất đầy bụi gai của xứ Ethandune.

Ở chính giữa trung quân, những yên ngựa nhấp nhô lay động,

Cùng sự xao động của muôn bờm ngựa chiến,

Nơi Guthrum cùng một vài cận thần ngạo nghễ ngồi trên lưng ngựa

Những chiến mã đoạt được từ bao khúc khải hoàn vinh quang;

Thế nhưng Ogier lại chọn đi bộ bước vào cõi chết,

Theo đúng cổ tục ngàn đời của người Đan Mạch.

Xa tít về phía cánh trái Đức Vua, thi sĩ Elf

Dẫn đầu đạo quân cánh đông dũng mãnh

Bằng những câu ca và bùa chú làm sôi sục máu nóng trong tim;

Và đứng bên cánh hữu Đức Vua là Harold oai vệ,

Một người bà con huyết thống của bậc quân vương.

Chàng Harold trẻ tuổi, vẻ thô tháp khoác trên mình xiêm y rực rỡ,

Thơm nồng nặc mùi dầu thơm và hương xạ ngạt ngào,

Cùng khí thế bạo liệt đầy hăm hở của tuổi trẻ thanh xuân,

Chen qua hàng ngũ quân mình, cất tiếng thét gầm thị uy

Về phía quân thù, nơi rủ xuống xám xịt tựa màng nhện

Những lá cờ trận của dòng họ Usk.

Thế nhưng khi bước lên trước hàng ngũ quân mình

Chỉ một khoảng cách ngắn ngủi trên đồng hoang,

Khuôn mặt chưa gợn râu của chàng bỗng vỡ òa thành tràng cười cợt nhả,

Và chàng gào lên: “Những mảnh đất vụn vỡ rách rưới nào kia

Đang đứng ở đây? Đống giẻ rách chúng mang trên người đáng giá mấy đồng,

Ta thà đem bán tháo đi để đổi lấy một câu hát tầm thường!”

Bởi trên người Colan chỉ khoác manh áo rách bươm

Tả tơi xơ xác chẳng khác nào lá mùa thu rụng,

Và binh lính dưới trướng chàng thảy đều gầy gò hốc hác tựa các vị thánh hành xác,

Và tất thảy đều bần hàn rách rưới như lũ trộm đêm.

Họ chẳng hề mang cung tên, ná bắn hay tên nỏ hộ thân,

Chỉ cầm những ngọn câu liêm và giáo kích rèn thô vụng dại;

Và trong cả đoàn binh chẳng ai mang gươm ngoài Colan duy nhất,

Mà lưỡi gươm chàng mang cũng đã hoen gỉ ố màu.

Và đôi mắt Colan ánh lên vẻ huyền bí khôn lường

Cùng một nụ cười lạnh tanh như gang thép khẽ gợn,

Chàng cất lời dõng dạc, nhưng bằng giọng điệu thong dong nhẹ bẫng

Chẳng buồn nhọc công gào thét cho người khác nghe cùng.

“Ồ, quả thật chúng ta là những mảnh hồn tan nát,

Cũng chính vì lẽ đó, người đời từng răn dạy,

Chúng ta thắp lên những ngọn nến dâng lên Chúa Tể Chí Tôn,

Đấng đã tự bẻ nát chính thân mình để hóa thành bánh thánh.

“Thế nhưng dẫu chúng ta phải cay đắng giữ lấy từng tấc đất

Mà giống người Saxon các người bỏ lại nơi đây,

Dẫu đất Ireland chỉ là mảnh đất của những vị thánh hiền,

Và xứ Wales chỉ là sào huyệt của phường trộm cướp,

“Ta bảo cho ngươi hay, rồi ngươi sẽ phải mỏi mệt chán chường

Trước sự ứng nghiệm từ chính lời miệng ngươi thốt ra,

Rằng những tâm hồn bị đọa đày chẳng bao giờ biết vung đòn giáng trả

Và những bàn tay gầy gò chẳng thể cầm nổi lưỡi gươm phong.

“Và mai này nếu các ngươi có dịp ruổi ngựa sang đất Ireland,

Lời châm biếm này có lẽ lại được người đời nhắc nhớ,

Rằng đó là xứ sở của những trái tim vỡ nát tan tành,

Và cũng là mồ chôn của những cái đầu vỡ toác rách bươm.”

Thế nhưng tràng cười man dại của kẻ mọi rợ

Vẫn bóp nghẹt họng Harold tựa một cơn lũ dâng trào,

“Lẽ nào ta lại phải so gươm với lũ bù nhìn rơm rách rưới

Khi trong huyết quản ta đang chảy dòng máu kiêu hùng của Guthrum?

“Cuộc tao ngộ chỉ xứng đáng giữa những bậc dũng tướng thao lược,

Nơi kẻ kiệt xuất nhất trên chiến trường sẽ giành lấy vinh quang;

Còn cái thứ thịt thối rữa này, người ta chỉ việc bắn bỏ xua đi

Từ trước khi cuộc giao tranh thật sự bắt đầu.”

Và dừng phắt lại những bước chân sải dài hùng dũng,

Chàng khinh bỉ giật lấy một cánh cung tiễn

Từ tay một tên nô lệ đê hèn, rồi giương thẳng cánh cung nhắm vào

Colan, kẻ mà số phận đen tối đang dần buông màn sương phủ; và trên trời cao

Bao ngôi sao hung hiểm rực chiếu trên bầu trời Caerleon,

Ngay trên mảnh đất chôn nhau cắt rốn của đời chàng.

Bởi Colan nào có cánh cung hay dây ná trong tay,

Chàng chỉ biết đứng tựa mình vào thanh đơn kiếm lẻ loi,

Tựa như vua Arthur thuở xưa tựa vào thanh thần kiếm Excalibur

Trong trận huyết chiến kinh hoàng bên bờ đại dương cuộn sóng.

Kéo căng sợi dây cung có gắn đuôi tên bọc lông vũ

Về sát chiếc hoa tai bằng vàng ròng lấp lánh của mình,

Harold chuẩn bị buông tay thì mũi tên xé gió phóng đi,

Nhưng người chiến binh Gael còn nhanh hơn làn tên bắn.

Vung tròn thanh kiếm duy nhất quanh đầu mình một vòng tuyệt luân,

Tựa một cỗ bánh xe khổng lồ xoay tít dưới ánh dương rực rỡ,

Chàng phóng thanh kiếm vút bay lộng lẫy ngang qua bầu trời,

Lao vút đi trước khi mũi tên kịp rời khỏi dây cung—

Lưỡi gươm giáng thẳng một đòn sấm sét vào ngay trên mi mắt Bá tước Harold,

Và dòng máu tươi bắt đầu xối xả tuôn trào.

Colan đứng trơ trọi, hai bàn tay trắng không một tấc sắt,

Bá tước Harold, trong cơn đau đớn quằn quại khôn cùng,

Cố gượng nở một nụ cười, đưa tay ôm lấy trán,

Lảo đảo rồi bất thần ngã quỵ xuống đất chết tươi;

Và những đóa cúc dại trắng muốt nhỏ nhoi thảy đều nhuộm đỏ

Bởi dòng máu tanh nồng trào ra từ khối óc của chàng.

Và hết thảy mọi người trước kỳ tích thanh kiếm phi thường ấy,

Được phóng đi tựa một tảng đá ném ra để đoạt mạng quân thù,

Đều đồng thanh thét vang kinh ngạc. Alfred cất lời: “Kẻ nào muốn chiêm ngưỡng

Những dấu chỉ thần kỳ, ắt phải dâng hiến tất thảy mọi điều. Quả thật vậy,

Con người ta sẽ chẳng bao giờ nếm trải được hương vị chiến thắng vinh quang

Cho đến ngày hắn biết vứt bỏ thanh kiếm của chính mình đi.”

Bấy giờ Alfred, đấng quân vương của toàn cõi nước Anh,

Cùng tất thảy các bá tước mang đức tin của Chúa Kitô,

Đều tháo gươm bên hông và nâng cao ngang mặt,

Từng người một dâng kiếm cho Colan, tựa dâng một chiếc chén thánh

Được cẩn ngọc chrysolite lấp lánh cùng muôn hạt ngọc trai.

Và Đức Vua phán: “Ngươi hãy nhận lấy thanh bảo kiếm của trẫm,

Hỡi người vừa lập nên kỳ công rực lửa hào hùng này,

Bởi đây chính là cốt cách muôn đời của những người con theo đạo Chúa,

Dù cầm thanh gươm thép hay ngòi bút của bậc thầy tu,

Họ sẵn sàng ném trái tim mình ra khỏi cõi lòng vị kỷ

Để đoạt lấy ước vọng sâu thẳm nhất của con tim.

“Và dẫu các ngươi có thề nguyện trung thành với một tu viện các giáo sĩ,

Hay nguyện trọn đời son sắt với một người vợ hiền thục thảo,

Đây chính là cốt cách muôn đời của những người con theo đạo Chúa,

Rằng lời thề ước của họ sẽ bền gan vững chí cho đến tận cùng.

“Bởi Tình Yêu, Chúa Tể của chúng ta, nơi tận cùng của thế giới,

Đang ngự trên lưng một con tuấn mã đỏ rực tựa ngai vàng uy nghiêm,

Đầu đội mũ giáp bằng đồng thau và tay giương cánh cung bằng sắt thép,

Nhưng trong bao chỉ mang theo duy nhất một mũi tên đồng.

“Tình Yêu với tấm khiên mang hình Trái Tim Tan Nát

Muôn đời vẫn luôn giương thẳng cánh cung mình,

Nhắm một mũi tên duy nhất cho một phần thưởng duy nhất trên đời,

Và phát bắn tối hậu một khi đã rời cung lao vút đi

Sẽ kéo theo tiếng sấm rền vang xé toang bầu trời vỡ vụn,

Cùng âm thanh thét gào của muôn linh hồn bị xé toạc rách bươm.

“Bởi thế ngươi xứng đáng đón nhận thanh kiếm báu của một vị vua,

Hỡi kẻ đã dám vứt bỏ thanh kiếm của chính mình.”

Và Đức Vua đưa mắt nhìn quanh một cách ngẫu nhiên,

Đoạt lấy một chiếc rìu thô kệch từ tay gã nông phu đứng gần đó

Rồi quay người dấn thân bước vào cuộc huyết chiến can qua.

Bởi những lưỡi kiếm của các Bá tước xứ Daneland

Đang bốc lửa căm hờn vây quanh vị thủ lĩnh vừa ngã xuống.

Giọt máu đầu tiên rơi xuống đã đánh thức giai điệu tù và xung trận,

Tựa như vần thơ của tu sĩ hay cổ tự rune kỳ bí của bậc phù thủy cao tay,

Trận đại chiến Ethandune oai hùng chính thức mở màn

Bằng một cú phóng gươm kinh thiên động địa.