DƯỚI ĐÂY là câu chuyện về Ngài Gawaine và về cách ngài thể hiện một lòng trung thành kỳ diệu đến nhường nào đối với Vua Arthur, vị chúa công của ngài, khiến tôi không tài nào tin nổi trên đời từng có một lòng trung thành nào tương tự.

Bởi quả thực, dẫu Ngài Gawaine đôi khi rất thô lỗ và cộc cằn trong cung cách, và dẫu ngài luôn ăn nói thẳng thừng đến mức những lời nói ấy che khuất đi bản tính dịu dàng ẩn chứa bên trong, thì đằng sau vẻ kiêu ngạo ấy vẫn là vô vàn sự lịch thiệp; và đôi khi ngài lại tỏ ra nhã nhặn cùng lời lẽ ngọt ngào đến mức được nhiều người gọi là Hiệp sĩ Lưỡi Bạc.

Thế nên tại đây, các ngươi sẽ được đọc cách mà lòng trung thành của ngài đối với Vua Arthur đã mang lại cho ngài phần thưởng cao quý nhường nào, khiến gần như bất cứ ai trên đời cũng phải ghen tị trước vận may lớn lao ấy.

Về việc một con hươu đực trắng xuất hiện trước mặt Vua Arthur, và cách Ngài Gawaine cùng Gaheris, người em trai của ngài, lên đường truy đuổi nó, cùng những chuyện đã xảy ra với họ trong cuộc hành trình đó.

VÀO một thời điểm nọ, Vua Arthur cùng Hoàng hậu Guinevere và toàn thể triều đình đang đi tuần du qua vùng đất thuộc vương quốc của ngài không nằm quá gần Camelot. Vào lúc bấy giờ, nhà vua di hành với sự trang trọng vô cùng, còn Hoàng hậu Guinevere cũng có triều đình hộ giá xung quanh, vì thế có rất nhiều thị vệ và tiểu đồng; do đó, tính cả các hiệp sĩ, lãnh chúa và quý bà hầu cận, có hơn sáu mươi người đi cùng nhà vua và hoàng hậu.

Bấy giờ, tình cờ là thời điểm trong năm vô cùng oi bức, thế nên khi giữa trưa đến, nhà vua truyền lệnh dựng một số lều trại để họ có chỗ nghỉ ngơi cho đến khi cái nóng ban trưa qua đi. Do đó, những người hầu đã dựng ba cỗ lều ở một bãi cỏ quang đãng bên bìa rừng.

Khi việc này đã hoàn tất, nhà vua liền ra lệnh bày soạn các bàn tiệc để họ dùng bữa trưa ngay dưới bóng râm của khu rừng ấy; bởi có một làn gió nhẹ thổi qua và rất nhiều loài chim đang ca hót, khiến việc ngồi giữa không gian ngoài trời trở nên vô cùng dễ chịu.

Theo đó, những người hầu trong triều đình làm theo lệnh nhà vua, các bàn tiệc được bày trên bãi cỏ dưới bóng râm, và nhà vua cùng hoàng hậu cùng toàn thể các lãnh chúa, quý bà trong triều đình đã ngồi xuống bữa tiệc vui vẻ ấy.

Giờ đây, khi họ đang ngồi yến tiệc với tinh thần vô cùng thỏa mãn, cùng nhiều tiếng cười vui và những lời đàm đạo tốt đẹp giữa họ với nhau, đột nhiên vang lên một tiếng động lớn từ chốn rừng sâu gần đó, rồi từ lớp lá rậm rạp của chốn hoang vu ấy bỗng vọt ra một con hươu đực trắng vô cùng xinh đẹp đang bị một con chó săn trắng có vẻ đẹp tương đương truy đuổi. Và trên mình cả hai con vật ấy không có lấy một cọng lông nào không trắng như sữa, và mỗi con đều đeo quanh cổ một chiếc vòng vàng trông vô cùng đẹp mắt.

Con chó săn đuổi theo con hươu trắng với tiếng sủa và tru gào inh ỏi, còn con hươu thì chạy trốn trong nỗi kinh hoàng tột độ. Cứ thế, chúng chạy vòng quanh chiếc bàn nơi Vua Arthur và triều đình đang dùng bữa đến ba bận, và trong cuộc rượt đuổi ấy, con chó săn đã bắt kịp con hươu hai lần rồi ngoạm vào hông nó, khiến con hươu phải giật mình nhảy vọt đi, và tất cả những ai ngồi đó đều nhận thấy có vết máu ở hai chỗ trên hông con hươu nơi con chó đã ngoạm phải. Nhưng rồi mỗi lần con hươu đều thoát khỏi con chó săn, và con chó lại lúp xúp đuổi theo với những tiếng tru réo rắt khiến Vua Arthur, Hoàng hậu Guinevere và toàn thể triều đình cảm thấy khó chịu trước tiếng ồn ào và hỗn loạn mà hai sinh vật ấy gây ra. Sau đó, con hươu lại chạy trốn vào rừng theo một lối khác, con chó săn đuổi theo sau và cả hai đều khuất dạng, tiếng sủa của con chó vang lên ngày một xa dần khi nó chạy sâu vào chốn rừng thẳm.

Lúc bấy giờ, khi nhà vua, hoàng hậu và triều đình còn chưa hết bàng hoàng trước những sự việc ấy, thì đột nhiên xuất hiện tại phần bìa rừng nơi con hươu và con chó săn vừa biến mất một hiệp sĩ cùng một quý bà; vị hiệp sĩ có phong thái vô cùng đường bãoo còn vị quý bà thì đẹp tuyệt trần. Vị hiệp sĩ mặc giáp nửa thân, còn vị quý bà mặc trang phục màu xanh lục như thể đi săn; và vị hiệp sĩ cưỡi một con chiến mã lông xám đốm, còn vị quý bà cưỡi một con ngựa cái lang hai màu. Đi cùng họ là hai thị vệ, cũng mặc trang phục dành cho việc đi săn.

Những người này, khi trông thấy đoàn người đông đúc tụ tập ở đó, liền dừng lại như thể đầy ngạc nhiên, và khi họ đang đứng như thế, đột nhiên lại xuất hiện một hiệp sĩ khác cưỡi ngựa đen, mặc giáp trụ toàn thân, và hắn ta có vẻ vô cùng giận dữ. Hắn phi thẳng tới chỗ vị hiệp sĩ mặc giáp nửa thân và giáng cho một đòn gươm nặng nề đến mức vị hiệp sĩ kia ngã nhào khỏi ngựa và nằm dài trên mặt đất như đã chết; khiến vị quý bà đi cùng thét lên đầy đau đớn.

Khi ấy, vị hiệp sĩ mặc giáp kín trên lưng ngựa đen lao đến chỗ người quý bà và chộp lấy bà, hắn nhấc bà lên khỏi yên ngựa rồi vắt ngang qua bướu yên, và ngay lập tức quay đầu phi ngược trở lại vào rừng. Người quý bà thét lên với một âm lượng đầy bạo liệt và xé ruột xé gan, nghe thật xót xa làm sao, nhưng vị hiệp sĩ chẳng mảy may bận tâm đến tiếng thét gào của bà, cứ thế dùng sức mạnh thô bạo lôi bà đi mất vào trong rừng.

Rồi sau khi hắn và người quý bà đã đi khuất, hai tên thị vệ đến nâng vị hiệp sĩ bị thương dậy lên lưng ngựa, rồi chúng cũng rời đi vào trong rừng và biến mất.

Tất cả những điều này Vua Arthur và triều đình đều chứng kiến từ đằng xa, và vì ở quá xa nên họ không thể ngăn cản tên hiệp sĩ cưỡi ngựa đen làm điều tàn nhẫn ấy với người quý bà; họ cũng chẳng thể đến cứu giúp vị hiệp sĩ mặc giáp nửa thân mà họ vừa thấy bị đánh gục theo cách ấy. Thế nên họ vô cùng đau buồn trước những gì mắt thấy tai nghe và chẳng biết phải nghĩ sao. Kế đó, Vua Arthur liền nói với triều đình rằng: “Hỡi các khanh, chẳng lẽ không có ai trong số các khanh chịu lên đường theo đuổi cuộc phiêu lưu này để khám phá ý nghĩa của những gì chúng ta vừa chứng kiến, và buộc tên hiệp sĩ kia phải khai rõ lý do vì sao hắn lại hành xử như vậy hay sao?”

Nghe vậy, Ngài Gawaine liền thưa: “Thưa bệ hạ, thần rất sẵn lòng đảm nhận cuộc phiêu lưu này nếu được ngài ưng chuẩn.” Và Vua Arthur đáp: “Trẫm chuẩn y cho khanh.” Khi ấy, Ngài Gawaine lại nói: “Thưa bệ hạ, thần cũng ước ngài cho phép thần dẫn theo người em út là Gaheris làm thị vệ cho thần trong chuyến đi này, bởi nó đang lớn nhanh thành một trang nam nhi, nhưng lại chưa từng chứng kiến bất kỳ cuộc phiêu lưu võ nghệ đáng kể nào.” Thế nên Vua Arthur phán: “Trẫm cho phép khanh dẫn em trai mình đi cùng.”

Nghe thế, Gaheris vô cùng vui mừng, bởi cậu vốn có tinh thần ưa phiêu lưu mạo hiểm, thế nên ý định cùng anh trai dấn thân vào cuộc tầm hoan này mang lại cho cậu niềm hân hoan lớn lao.

Thế là hai người họ đi đến cỗ lều của Ngài Gawaine, và tại đó Gaheris trong vai trò thị vệ đã phụ giúp Ngài Gawaine mặc giáp trụ. Kế đó, họ phi ngựa lên đường dấn thân vào cuộc tầm hoan mà Ngài Gawaine đã nhận gánh vác.

Giờ đây, họ tiếp tục hành trình một đoạn đường khá dài, đi theo hướng mà họ từng thấy con hươu chạy trốn khi bạt mạng lao đi trước con chó săn, và khi thỉnh thoảng gặp những người dân chốn rừng thiêng, họ lại hỏi thăm xem con chó săn trắng và con hươu trắng đã chạy về hướng nào, đồng thời hỏi cả hướng đi của vị hiệp sĩ và người quý bà, cứ thế họ nhanh chóng bám sát cuộc phiêu lưu.

Chẳng mấy chốc, sau một chặng đường dài — khi buổi chiều đã ngả về tây — họ chợt nghe thấy âm thanh hỗn loạn của một cuộc giao tranh, tựa như một trận chiến dữ dội đang diễn ra. Thế là họ lần theo tiếng động ấy, và một lúc sau thì đến một thảm cỏ rộng rãi với mặt cỏ bằng phẳng và vô cùng tươi tốt. Tại đây, họ chứng kiến hai hiệp sĩ đang giao chiến với sự giận dữ tột cùng và với một dã tâm chết người. Ngài Gawaine liền thưa: “Chuyện gì thế này? Hãy đến xem sao.” Thế là ngài cùng Gaheris phi ngựa tiến đến chỗ hai vị hiệp sĩ ấy đang đọ sức, và khi họ đến gần, hai vị hiệp sĩ liền tạm dừng cuộc giao tranh, chống gươm giáo nghỉ ngơi. Kế đó, Ngài Gawaine lên tiếng: “Hỡi các khanh! Chuyện gì đang xảy ra vậy và cớ sao hai người lại căm phẫn chém giết lẫn nhau theo cách đó?” Lúc ấy, một trong hai vị hiệp sĩ đáp lời Ngài Gawaine rằng: “Thưa ngài, chuyện này không liên quan gì đến ngài cả;” và người kia tiếp lời: “Đừng xen vào chuyện của chúng tôi, bởi trận chiến này là do chúng tôi tự chọn.”

“Hỡi các khanh,” Ngài Gawaine nói, “ta rất tiếc nếu phải xen vào mối thù của hai người, nhưng ta đang truy đuổi một con hươu trắng và một con chó săn trắng đã chạy qua ngả này, cũng như một tên hiệp sĩ đã cướp đi một người quý bà theo cùng lộ trình. Giờ ta sẽ vô cùng biết ơn nếu hai người có thể cho biết có trông thấy bóng dáng của bên nào hay không.”

Bấy giờ, vị hiệp sĩ lên tiếng trước mới đáp rằng: “Thưa ngài, đây là một câu chuyện kỳ lạ lắm, bởi chính vì con hươu trắng và con chó săn ấy, cùng vị hiệp sĩ và người quý bà đó mà hai chúng tôi vừa lao vào cuộc chiến mà ngài vừa chứng kiến. Sự tình là thế này: Chúng tôi vốn là hai anh em ruột, đang cùng nhau dong ngựa trong sự hòa thuận thì con hươu và con chó săn chạy đến đây. Khi ấy, anh tôi nói rằng anh rất hy vọng con hươu trắng sẽ trốn thoát khỏi con chó săn, còn tôi lại bảo rằng tôi mong con chó săn sẽ bắt kịp con hươu và quật ngã nó xuống đất. Rồi sau đó tên hiệp sĩ cùng người quý bà bị hắn bắt cóc xuất hiện, tôi liền bảo rằng mình sẽ đuổi theo tên hiệp sĩ ấy để giải cứu người quý bà, còn anh tôi lại nói rằng chính anh sẽ đảm nhận cuộc phiêu lưu đó.

Chính vì những điểm này mà chúng tôi sinh ra cãi vã; bởi dường như tôi có tình cảm sâu sắc với con chó săn, trong khi anh tôi lại dành sự quan tâm đặc biệt cho con hươu trắng, và vì tôi là người lên tiếng trước nên tôi có quyền được theo đuổi cuộc phiêu lưu ấy; nhưng anh tôi lại quý mến con hươu, và anh cho rằng với tư cách là người anh trong hai người, anh có quyền lợi lớn hơn đối với cuộc phiêu lưu này. Thế là chúng tôi tranh chấp, để rồi chẳng mấy chốc lao vào trận chiến mà ngài vừa thấy chúng tôi tham gia.”

Nghe vậy, Ngài Gawaine vô cùng kinh ngạc, ngài liền bảo: “Hỡi các khanh, ta không thể hiểu nổi cớ sao một cuộc cãi vã lớn nhường này lại nảy sinh từ một tranh chấp nhỏ nhặt như thế; và quả thực, thật đáng tiếc biết bao khi hai anh em ruột thịt lại cãi vã như thế này, lại còn giáng cho nhau những vết chém và vết thương nặng nề mà ta thấy cả hai đều đã gánh chịu.”

“Thưa ngài,” vị hiệp sĩ thứ hai nói, “ta nghĩ ngài nói đúng, và giờ đây ta thấy vô cùng hổ thẹn vì cuộc cãi vã đó.” Và người kia cũng bày tỏ: “Tôi cũng rất hối hận vì những gì mình đã làm.”

Khi ấy, Ngài Gawaine liền bảo: “Hỡi các hiệp sĩ, ta sẽ vô cùng vinh hạnh nếu hai người chịu cho biết danh tính.” Và một vị hiệp sĩ đáp: “Ta là Ngài Sorloise xứ Forest.” Vị kia tiếp lời: “Còn ta là Ngài Brian xứ Forest.”

Kế đó, Ngài Sorloise nói: “Hỡi Ngài Hiệp sĩ, ta sẽ xem đó là một sự lịch thiệp vô bờ bến nếu ngài cho biết ngài là ai.”

“Ta rất sẵn lòng làm điều đó,” Ngài Gawaine đáp, và ngay lập tức ngài xưng tên cùng thân thế của mình cho họ biết. Bấy giờ, khi nghe rõ Ngài Gawaine là ai, hai vị hiệp sĩ vô cùng kinh ngạc và vui mừng; bởi chẳng có ai trong tất cả các triều đình hiệp sĩ lại nổi danh hơn Ngài Gawaine, con trai của Vua Lot xứ Orkney. Thế là hai anh em liền thưa: “Quả thực là một niềm hạnh phúc lớn lao cho chúng tôi khi được diện kiến một vị hiệp sĩ lừng lẫy như ngài, thưa Ngài Gawaine.”

Kế đó, Ngài Gawaine nói: “Hỡi các vị hiệp sĩ, con hươu và con chó săn ấy mới cách đây ít lâu đã đến nơi Vua Arthur, Hoàng hậu Guinevere cùng triều đình các lãnh chúa và quý bà đang yến tiệc, và tại đó, tất cả chúng ta cũng chứng kiến tên hiệp sĩ kia bắt giữ người quý bà làm tù binh. Vì thế, ta và người em trai đã lên đường theo lệnh của Vua Arthur để tìm hiểu ý nghĩa của những gì chúng ta đã thấy. Giờ đây, ta sẽ coi đó là một sự lịch thiệp vô cùng lớn từ phía hai vị nếu các vị chịu gác lại cuộc phiêu lưu này để đến yết kiến triều đình nhà vua trong hòa hiếu, đồng thời kể cho ngài nghe những gì các vị đã chứng kiến, cách các vị cãi vã ra sao và chúng ta đã gặp nhau thế nào. Bằng không, chính ta sẽ phải giao chiến với cả hai người, và điều đó thật đáng tiếc biết bao; bởi hai người đã mệt mỏi vì trận chiến còn ta thì vẫn đang sung sức.”

Nghe thế, hai vị hiệp sĩ liền đáp: “Thưa ngài, chúng tôi sẽ làm theo ý ngài, bởi chúng tôi chẳng dại gì muốn dây dưa với một vị hiệp sĩ hùng mạnh như ngài.”

Ngay sau đó, hai vị hiệp sĩ cáo từ và lên đường đến triều đình Vua Arthur theo đúng sắp xếp của Ngài Gawaine, còn Ngài Gawaine và em trai tiếp tục phi ngựa tiến bước trên con đường phiêu lưu của mình.

Giờ đây, chẳng mấy chốc họ đã đến gần một con sông lớn, và tại đó họ trông thấy trước mặt mình một hiệp sĩ đơn độc mặc giáp trụ toàn thân, đang cầm giáo trong tay và có chiếc khiên treo lủng lẳng bên bướu yên. Ngay lập tức, Ngài Gawaine vội vã phi lên trước và cất tiếng gọi lớn với vị hiệp sĩ kia, vị hiệp sĩ liền dừng bước và đợi cho đến khi Ngài Gawaine bắt kịp mình. Và khi Ngài Gawaine tới nơi, ngài liền hỏi: “Hỡi Ngài Hiệp sĩ, ngài có thấy một con hươu trắng và một con chó săn trắng đi ngang qua ngả này không? Và ngài có thấy một tên hiệp sĩ đang áp tải một nữ tù binh không?”

Nghe vậy, vị hiệp sĩ đáp: “Phải, ta đã chứng kiến cả hai, và hiện ta cũng đang bám theo bọn chúng với ý định tìm xem chúng đi về đâu.” Khi ấy, Ngài Gawaine liền bảo: “Hỡi Ngài Hiệp sĩ, ta khuyên ngài đừng đuổi theo cuộc phiêu lưu này nữa, bởi chính ta đã nhận lấy nó. Thế nên ta muốn ngài hãy nhường lại để ta có thể thay thế ngài đảm nhận.” “Thưa ngài,” vị hiệp sĩ kia đáp lại với vẻ vô cùng nóng nảy, “ta chẳng biết ngài là ai, và ta cũng chẳng bận tâm lắm đâu. Nhưng xét về việc theo đuổi cuộc phiêu lưu này, ta nói cho ngài hay rằng chính ta dự định sẽ bám theo nó đến cùng và ta sẽ làm thế, mặc cho kẻ nào muốn ngăn cản.”

Nghe đến đây, Ngài Gawaine liền bảo: “Hỡi bằng hữu, ngài không thể bước tiếp trên con đường phiêu lưu này trừ phi ngài đọ sức với ta trước đã.” Và vị hiệp sĩ đáp: “Thưa ngài, ta rất sẵn lòng.”

Thế là mỗi vị hiệp sĩ chọn cho mình một vị trí trên bãi đất trống mà họ cho là thuận lợi nhất, rồi ai nấy vào tư thế phòng thủ, xốc lại khiên và giơ cao ngọn giáo. Kế đó, khi đã chuẩn bị sẵn sàng về mọi mặt, họ lập tức lao thẳng về phía nhau, phi nước đại với tốc độ kinh hoàng cùng tiếng động lớn đến mức mặt đất bên dưới rung chuyển bần bật. Họ đâm sầm vào nhau ngay giữa đường đua và ngọn giáo của vị hiệp sĩ lạ mặt vỡ vụn thành từng mảnh nhỏ, trong khi ngọn giáo của Ngài Gawaine vẫn nguyên vẹn; nhờ đó ngài đã hất văng vị hiệp sĩ kia khỏi yên ngựa với một lực mạnh khủng khiếp, khiến hắn đập xuống đất tạo ra một tiếng động tựa như trận động đất.

Kế đó, Ngài Gawaine phi ngựa quay lại chỗ kẻ địch của mình (bởi vị hiệp sĩ kia không thể gượng dậy nổi), ngài tháo chiếc mũ giáp trên đầu tên hiệp sĩ bại trận và nhận thấy hắn còn rất trẻ và khôi ngô.

Giờ đây, khi luồng không khí trong lành ùa vào khuôn mặt, vị hiệp sĩ liền tỉnh lại sau cơn ngất xỉu và lấy lại ý thức, ngay lúc đó Ngài Gawaine cất tiếng hỏi: “Ngươi có chịu quy phục ta không?” Và vị hiệp sĩ đáp: “Ta xin quy phục.” Kế đó, Ngài Gawaine hỏi: “Ngươi là ai?” Vị hiệp sĩ trả lời: “Ta là Ngài Alardin xứ Isles.” “Rất tốt,” Ngài Gawaine nói; “vậy ta ra lệnh cho ngươi thế này: ngươi phải đến triều đình Vua Arthur và xin yết kiến ngài như một tù binh chiến bại dưới tài nghệ của ta. Và ngươi phải kể cho ngài ấy tất cả những gì ngươi biết về con hươu, con chó săn, tên hiệp sĩ cùng người quý bà. Ngươi cũng phải thuật lại mọi chuyện đã xảy ra với ngươi trong cuộc đụng độ này.”

Thế là vị hiệp sĩ đồng ý làm theo, và ngay sau đó họ chia tay, mỗi ngả đi một hướng.

Sau đó, Ngài Gawaine và người em trai Gaheris tiếp tục hành trình một đoạn đường khá dài cho đến khi họ đi qua một khu rừng để ra đến một khoảng đồng bằng trống trải, và lúc này trời đã chập tối. Ngay giữa đồng bằng, họ trông thấy một lâu đài uy nghi và tráng lệ với năm ngọn tháp mang dáng vẻ vô cùng kiên cố.

Và ngay tại đó, họ chứng kiến một cảnh tượng khiến lòng tràn ngập nỗi buồn sâu sắc, bởi họ thấy cái xác bất động của con chó săn trắng nằm phơi thây bên vệ đường chẳng khác gì một xác động vật thối rữa. Và họ thấy con chó bị xuyên thủng bởi ba mũi tên, thế nên họ thừa hiểu nó đã bị sát hại một cách tàn bạo.

Bấy giờ, khi Ngài Gawaine trông thấy con chó săn xinh đẹp nằm chết theo cách ấy, lòng ngài ngập tràn thương cảm. “Thật đáng tiếc làm sao,” ngài thốt lên, “khi một con chó săn cao quý lại bị giết hại thế này; bởi ta nghĩ đó là con chó săn đẹp nhất mà ta từng thấy trong suốt cuộc đời mình. Chắc chắn đã có sự hèn hạ lớn lao nhắm vào nó; vì nó đã bị đối xử tàn độc chỉ vì con hươu trắng mà nó truy đuổi. Giờ đây, ta thề rằng nếu tìm thấy con hươu ấy, ta sẽ tự tay giết chết nó, bởi chính trong cuộc rượt đuổi đó mà con chó săn này phải bỏ mạng.”

Sau đó, họ phi ngựa tiến về phía lâu đài, và khi đến gần, kìa! Họ trông thấy con hươu trắng đeo vòng cổ bằng vàng đang thong thả gặm cỏ trên bãi đất trước lâu đài.

Lúc bấy giờ, ngay khi con hươu trắng nhìn thấy hai kẻ lạ mặt, nó liền cắm cổ chạy thục mạng về phía lâu đài và lao thẳng vào khoảng sân trong. Khi Ngài Gawaine trông thấy con nai, ngài liền phóng ngựa đuổi theo nó với tốc độ cực nhanh, và Gaheris cũng phi nước đại theo sau anh trai mình.

Thế là Ngài Gawaine đuổi theo con hươu trắng vào tận sân trong của lâu đài khiến nó không còn đường trốn thoát. Ngài liền nhảy phắt xuống ngựa, rút gươm ra và kết liễu con hươu chỉ bằng một nhát chém duy nhất.

Ngài ra tay vô cùng vội vã, nhưng khi đã làm thế và mọi chuyện đã quá muộn để vãn hồi, ngài vô cùng hối hận vì hành động vừa rồi của mình.

Giữa lúc hỗn loạn ấy, lãnh chúa và phu nhân của lâu đài bước ra; vị lãnh chúa mang diện mạo vô cùng kiêu hãnh và cao quý, còn phu nhân thì sở hữu vẻ duyên dáng phi thường cùng nhan sắc tuyệt trần. Ngài Gawaine ngước nhìn vị phu nhân và thầm nghĩ có lẽ ngài chưa từng thấy một quý bà nào xinh đẹp nhường ấy, thế nên ngài càng thêm hối hận vì sự vội vàng đã giết chết con hươu trắng.

Nhưng khi phu nhân của lâu đài nhìn thấy con hươu trắng nằm chết trên nền đá của sân trong, bà liền vung hai tay đập vào nhau và thét lên những tiếng chói tai đầy xé lòng, nghe đến điếc cả tai. Bà gào lên: “Ôi con hươu trắng của ta, mày đã chết rồi sao?” Và cùng với đó, bà oà khóc nức nở đầy đau đớn. Kế đó, Ngài Gawaine lên tiếng: “Thưa phu nhân, ta vô cùng hối hận vì những gì mình đã làm, và ta ước gì có thể làm cho nó sống lại.” Nghe vậy, vị lãnh chúa của lâu đài liền nói với Ngài Gawaine: “Hỡi ngài, chính ngài đã giết con nai này phải không?” “Phải,” Ngài Gawaine đáp. “Thưa ngài,” vị lãnh chúa phán: “Ngài đã làm một việc vô cùng tệ hại, và nếu ngài chịu chờ một lát, ta sẽ đòi lại món nợ máu này từ ngài.” Nghe thế, Ngài Gawaine đáp: “Ta sẽ chờ ngươi bao lâu tùy thích.”

Bấy giờ, vị lãnh chúa quay về phòng khoác giáp trụ lên người, và chỉ một lát sau ông ta bước ra với vẻ mặt vô cùng đằng đằng sát khí. “Thưa ngài,” Ngài Gawaine hỏi, “ngươi có mối thù gì với ta?” Vị lãnh chúa đáp: “Bởi ngươi đã giết con hươu trắng vốn vô cùng quý giá đối với phu nhân ta.” Nghe vậy, Ngài Gawaine đáp: “Ta đã chẳng giết con hươu ấy nếu như vì nó mà con chó săn trắng không bị sát hại một cách đê tiện.” Nghe đến đây, vị lãnh chúa càng thêm phẫn nộ, ông ta lao thẳng vào Ngài Gawaine và bất ngờ giáng cho ngài một đòn chí mạng, chém toác cả tấm đệm vai giáp trụ, cắt sâu vào da thịt đến tận xương bờ vai khiến Ngài Gawaine đau đớn thấu xương thấu tủy. Lúc này, cơn thịnh nộ bùng lên trong lòng Ngài Gawaine vì vết thương đau buốt, ngài liền vung gươm giáng trả một đòn cực kỳ nặng nề, chém rách mũ giáp của vị lãnh chúa và lẹm vào tận phần xương bên dưới, khiến ông ta ngụy quỵ xuống gối vì sức công phá mãnh liệt của nhát chém và không thể đứng lên nổi nữa. Ngay lập tức, Ngài Gawaine chộp lấy mũ giáp của đối thủ và giật phăng nó ra khỏi đầu.

Bấy giờ, vị lãnh chúa cất tiếng bằng giọng yếu ớt: “Hỡi Ngài Hiệp sĩ, ta xin ngài rủ lòng thương và xin quy phục ngài.”

Nhưng Ngài Gawaine đang vô cùng lôi đình cuồng nộ vì nhát chém bất ngờ vừa nhận được và vì cơn đau thấu xương của vết thương, thế nên ngài từ chối rủ lòng thương, thay vào đó giơ cao thanh gươm với ý định tước đoạt mạng sống của tên hiệp sĩ ấy.

Lúc ấy, phu nhân của lâu đài chứng kiến rõ mồn một ý định của Ngài Gawaine, bà liền bứt khỏi đám thị nữ, lao tới và ngã nhào lên người vị hiệp sĩ để dùng chính thân thể mình che chở cho ông ta. Và ngay khoảnh khắc đó, Ngài Gawaine đang vung gươm xuống nên không thể kìm đợt tấn công lại kịp; dẫu vậy, ngài vẫn kịp xoay cổ tay để lưỡi gươm không chém trúng người phu nhân. Mặc dù vậy, phần sống kiếm vẫn đập một cú cực kỳ nặng nề vào cổ bà, và lưỡi gươm cũng lẹm nhẹ một đường khiến máu tươi tứa ra tuôn xối xả dọc theo chiếc cổ trắng ngần và tràn qua chiếc khăn trùm đầu; dưới sức nặng của cú đánh, người phu nhân ngã khuỵu xuống và nằm bất động trên mặt đất tựa như đã chết.

Giờ đây, khi Ngài Gawaine trông thấy cảnh ấy, ngài đinh ninh rằng mình đã vô tình tước đoạt mạng sống của người quý bà trong phút giây vội vã, và ngài vô cùng hoảng sợ trước việc mình vừa gây ra, liền thốt lên: “Khốn khổ cho ta! Ta đã làm gì thế này?”

“Trời ơi!” Gaheris kêu lên, “Đó là một nhát chém thật đáng hổ thẹn làm sao; và nỗi nhục nhã ấy cũng thuộc về ta bởi ta là anh trai của ngươi. Giờ thì ta ước gì mình đã không theo ngươi đến chốn này.”

Nghe thế, Ngài Gawaine liền bảo vị lãnh chúa của lâu đài: “Thưa ngài, ta sẽ tha mạng cho ngươi, bởi ta vô cùng hối hận vì sự vội vàng của mình.”

Nhưng vị lãnh chúa lúc này tràn ngập cay đắng, bởi ông đinh ninh rằng phu nhân của mình đã chết, thế nên ông gào lên trong tuyệt vọng: “Ta không cần sự khoan dung của ngươi nữa, bởi ngươi là một kẻ hiệp sĩ chẳng có chút lòng trắc ẩn hay thương xót nào. Và vì ngươi đã giết chết người phu nhân vốn quý giá hơn cả sinh mạng của ta, vậy thì hãy giết luôn cả ta đi. Bởi đó là ân huệ duy nhất mà ngươi có thể ban cho ta lúc này.”

Nhưng đúng lúc ấy, các thị nữ của phu nhân đã chạy lại chỗ bà đang nằm, và người đứng đầu trong số họ liền hét lên với vị lãnh chúa: “Ôi thưa ngài, phu nhân của ngài không hề chết, ngài ấy chỉ ngất đi và sẽ tỉnh lại ngay thôi.”

Khi vị lãnh chúa nghe được những lời ấy, ông oà khóc nức nở vì niềm vui sướng tột độ; bởi giờ đây khi biết phu nhân mình vẫn còn sống, ông không sao kìm nén nổi nỗi hân hoan. Ngay lập tức, Ngài Gawaine tiến lại đỡ ông đứng dậy khỏi mặt đất rồi hôn lên má ông. Kế đó, vài người khác bước đến bạt tai bồng người phu nhân vào trong phòng, và chỉ một lát sau bà tỉnh lại sau cơn ngất, sức khỏe hầu như chẳng hề suy suyển gì mấy sau cú đánh vừa rồi.

Đêm hôm đó, Ngài Gawaine và người em trai Gaheris nghỉ lại nhà vị lãnh chúa và phu nhân, và khi vị lãnh chúa biết được thân thế của Ngài Gawaine, ông cảm thấy đó là một vinh dự lớn lao khi được tiếp đón một vị hiệp sĩ lừng lẫy như vậy tại đây. Thế là tối hôm đó họ cùng nhau yến tiệc trong bầu không khí vô cùng hòa hiếu.

Bấy giờ, sau khi đã dùng bữa xong xuôi, Ngài Gawaine liền cất lời: “Ta xin ngài hãy giải thích cho ta rõ ý nghĩa của con hươu trắng và con chó săn trắng đã dẫn dắt ta vào cuộc phiêu lưu này.”

Đáp lại lời ấy, vị lãnh chúa của lâu đài (tên là Ngài Ablamor xứ Marise) liền thưa: “Ta xin tường thuật lại thế này.” Và ông bắt đầu kể:

“Các ngài phải biết rằng ta có một người em trai vô cùng thương yêu, và khi ta cưới vị phu nhân này làm vợ, nó cũng kết hôn với em gái của nàng.

Lúc bấy giờ, em tôi sống ở một lâu đài gần đây, và chúng tôi qua lại với nhau rất đỗi hòa hợp. Nhưng rồi có một hôm, phu nhân của ta và phu nhân của em trai cùng nhau dong ngựa dạo chơi qua khu rừng này và trò chuyện vô cùng vui vẻ. Đúng lúc ấy xuất hiện một người phụ nữ vô cùng xinh đẹp nhưng có vẻ ngoài kỳ lạ, bởi ta nghĩ rằng cả phu nhân ta lẫn em vợ đều chưa từng thấy ai giống như mụ trước đó.

Người phụ nữ lạ mặt ấy mang đến cho hai vị phu nhân một con hươu trắng và một con chó săn trắng, con hươu và con chó đều được mụ giữ bằng một sợi xích bạc nối vào chiếc vòng cổ bằng vàng vòng quanh cổ chúng. Và con hươu trắng được mụ trao cho phu nhân của ta, còn con chó săn trắng được trao cho vợ của em trai ta. Kế đó mụ bỏ đi, để lại họ trong niềm vui sướng hân hoan.

Nhưng niềm vui ấy chẳng kéo dài được bao lâu, bởi kể từ dạo đó giữa ta và em trai, cũng như giữa phu nhân ta và em vợ, chẳng còn gì ngoài bất hòa và cãi vã, vì con chó săn luôn lùng sục con hươu trắng nhằm tiêu diệt nó; thế nên ta và phu nhân vô cùng bất mãn với em trai cùng vợ nó vì họ đã không xích con chó săn lại ở nhà. Kết quả là đã có nhiều lần chúng ta tìm cách tiêu diệt con chó săn, khiến em trai ta và vợ nó cũng ôm mối hận thù ngược lại với chúng ta.

Cho đến hôm nay, tình cờ ta đang ở vùng bìa rừng phía đông thì nghe thấy tiếng động lớn vang lên từ chốn rừng sâu, và chẳng mấy chốc con hươu trắng thuộc về phu nhân ta thục mạng chạy trốn qua đây, bám sát phía sau là con chó săn trắng thuộc về vợ của em trai ta; và em trai ta cùng vợ nó cùng hai tên thị vệ ráo riết đuổi theo sau con hươu lẫn con chó.

Lúc ấy, ta vô cùng giận dữ, bởi ta có cảm giác chúng đang rượt đuổi con hươu trắng nhằm sỉ nhục phu nhân và ta, thế nên ta đã tung ngựa đuổi theo chúng với tốc độ bạt mạng.

Thế là ta bắt kịp bọn chúng ở vùng bìa rừng, gần nơi có dựng mấy cỗ lều dưới bóng râm của một khu rừng thưa giữa đồng cỏ, và tại đó, trong cơn thịnh nộ, ta đã giáng cho em trai mình một đòn chí mạng khiến nó ngã nhào khỏi yên ngựa. Ta liền tóm lấy vợ nó, vắt ngang qua bướu yên và mang nàng về tận lâu đài này, giam lỏng nàng ở đây để trả thù việc chúng dám săn đuổi con hươu trắng thuộc về phu nhân ta. Bởi phu nhân ta yêu quý con hươu ấy hơn bất cứ thứ gì trên đời, ngoại trừ bản thân ta.”

“Thưa ngài,” Ngài Gawaine nói, “đây quả là một câu chuyện kỳ lạ. Giờ ta xin ngài hãy miêu tả dung mạo của người phụ nữ đã trao con hươu trắng và con chó săn trắng cho hai vị phu nhân kia?” “Thưa ngài,” vị hiệp sĩ đáp, “mụ ta mặc toàn trang phục màu đỏ thẫm, xung quanh cổ và tay đeo rất nhiều đồ trang sức bằng vàng nạm đá quý đủ màu, mái tóc đỏ rực như vàng và được luồn trong một chiếc lưới vàng, đôi mắt đen nhánh lấp lánh thứ ánh sáng rực rỡ vô cùng, còn đôi môi đỏ mọng tựa san hô, khiến mụ mang một vẻ ngoài kỳ dị khôn tả.”

“Ha!” Ngài Gawaine thốt lên, “Nghe qua sự miêu tả này, ta đoán rằng người phụ nữ ấy không ai khác chính là mụ phù thủy Vivien. Bởi hiện nay mụ ta toàn dành thời gian để gây ra những trò ác độc thế này bằng tà thuật của mình, xuất phát thuần túy từ sự đố kỵ. Và quả thực, ta nghĩ sẽ là một điều tuyệt vời biết bao nếu mụ ta bị loại khỏi cõi đời này để không thể gây ra thêm bất kỳ tai họa nào nữa. Nhưng hãy nói cho ta hay, thưa ngài, hiện giờ người em dâu của ngài đang ở đâu?” “Thưa ngài,” vị hiệp sĩ đáp, “nàng đang ở trong lâu đài này và được đối đãi như một tù binh danh dự.” “Tốt lắm,” Ngài Gawaine phán, “giờ đây khi cả con hươu lẫn con chó đều đã chết, các người chắc chắn không thể nuôi dưỡng thêm lòng thù hận nào với nàng và em trai ngài nữa, thế nên ta khẩn khoản yêu cầu ngài hãy phóng thích nàng, đồng thời tái thiết lập mối quan hệ hòa hiếu và thiện chí với nhau, y như tình nghĩa từng có giữa hai bên trước đây.” Và vị lãnh chúa của lâu đài đáp: “Thưa ngài, mọi chuyện sẽ đúng như vậy.”

Thế là ông ta lập tức trả tự do cho vị phu nhân, và từ đó về sau giữa họ đã có được sự hòa thuận đúng như những gì Ngài Gawaine đã định đoạt.

Và ngày hôm sau, Ngài Gawaine cùng người em trai Gaheris quay trở lại triều đình nhà vua, thuật lại cho Vua Arthur cùng triều thần nghe mọi chuyện đã xảy ra mà không giấu giếm chút gì.

Bấy giờ, Hoàng hậu Guinevere vô cùng khó chịu khi nghe kể về việc Ngài Gawaine đã từ chối rủ lòng thương đối với tên hiệp sĩ bại trận và cách ngài đã vô tình dùng gươm đánh người quý bà. Thế nên bà thì thầm với một kẻ đứng cận kề mình rằng: “Ta thấy thật là một chuyện kỳ lạ khôn tả khi một vị hiệp sĩ mang đai kiếm lại từ chối rủ lòng thương cho kẻ thù ngã ngựa và dùng gươm đánh một người phụ nữ; bởi ta cho rằng bất kỳ thanh gươm nào đã làm tứa máu một quý bà theo cách ấy đều sẽ bị hoen ố danh dự mãi mãi; và ta không thể nghĩ rằng một kẻ dám ra tay đánh phụ nữ như thế lại có thể tự cho mình là vô tội trước lời thề hiệp sĩ.”

Ngài Gawaine tình cờ nghe được những lời này và vô cùng giận dữ. Nhưng ngài kìm nén cơn thịnh nộ ấy lại vào lúc đó. Chỉ đến khi đã rời đi, ngài mới bảo với người em trai Gaheris rằng: “Ta tin rằng vị hoàng hậu ấy căm ghét ta bằng cả trái tim; nhưng sẽ có lúc ta cho bà ấy thấy ta mang trong mình nhiều sự lịch thiệp và dịu dàng hơn những gì bà nghĩ. Còn về thanh gươm của ta, vì bà ấy cho rằng nó đã bị vấy bẩn bởi nhát chém đó, ta sẽ không dùng nó nữa.” Thế là ngài rút gươm ra khỏi vỏ, bẻ gãy nó làm đôi ngang đầu gối rồi quăng đi.

Tất cả những điều này đã được kể lại nhằm làm nền tảng cho những sự việc tiếp theo; bởi tại đó các ngươi sẽ thấy được những hành động cao thượng lớn lao nhường nào mà Ngài Gawaine có thể làm khi thời thế đòi hỏi. Bởi vì, rất có thể, các ngươi — những người đã đọc câu chuyện này — cũng cảm thấy giống như Hoàng hậu Guinevere, rằng Ngài Gawaine đã không cư xử đúng mực và lịch thiệp như một hiệp sĩ mang đai kiếm nên làm trong cuộc phiêu lưu vừa qua.

VÀO một thời gian nào đó sau sự việc này, Vua Arthur đang có mặt tại Tintagalon để giải quyết một số việc triều chính. Trong khi đó, Hoàng hậu Guinevere cùng triều đình của bà và triều đình của nhà vua di hành từ Camelot đến Carleon, và họ lưu lại đó cho đến khi nhà vua hoàn tất công việc ở Tintagalon để hội quân cùng họ tại Carleon.

Lúc bấy giờ đang là độ xuân về, vạn vật đều vô cùng vui tươi và rộn rã, khiến Vua Arthur dâng trào một khao khát mãnh liệt dành cho những cuộc phiêu lưu. Thế nên ngài gọi một tên thị vệ sủng thần tên là Boisenard lại gần và bảo: “Boisenard, ngày hôm nay đẹp trời quá đến mức trẫm khó lòng kìm nén nổi niềm vui sướng trong lòng, bởi dường như lồng ngực trẫm sắp vỡ tung ra trước những khát khao hoan ca. Thế nên trẫm có ý định đi ngao du đây đó và chỉ dẫn theo một mình khanh làm bạn đồng hành.”

Nghe vậy, Boisenard liền thưa: “Thưa bệ hạ, thần chẳng biết có điều gì mang lại cho mình niềm vui lớn lao hơn thế.”

Vua Arthur liền phán: “Rất tốt, vậy chúng ta hãy rời khỏi nơi này sao cho không một ai hay biết về cuộc ra đi của trẫm. Rồi chúng ta sẽ đến Carleon để tạo bất ngờ cho Hoàng hậu bằng việc đột ngột xuất hiện ở đó.”

Thế là Boisenard chuẩn bị một bộ giáp không có huy hiệu, khoác bộ giáp ấy lên người nhà vua; rồi hai người họ cùng nhau phi ngựa lên đường mà không một ai trong lâu đài hay biết.

Và khi họ tiến ra những cánh đồng, Vua Arthur huýt sáo, ca hát, đùa cợt, cười vang và tỏ ra vô cùng phấn khích; ngài tựa như một con chiến mã được thả ra bãi cỏ, đang kiêu hãnh tận hưởng ánh nắng vàng và bầu không khí ấm áp để rồi bỗng chốc trẻ lại như một chú ngựa tơ.

Chẳng mấy chốc họ tiến vào khu rừng và dong ngựa qua đó với tâm hồn vô cùng thư thái; họ rẽ hướng này rồi lại quẹo hướng nọ chẳng vì lý do gì ngoài việc ngày hôm ấy quá đỗi tươi vui và rộn rã. Cứ thế, chẳng bao lâu sau họ bị lạc lối giữa những mê cung của chốn rừng sâu và chẳng biết mình đang ở đâu.

Khi nhận ra bản thân đã lạc đường theo cách đó, họ bắt đầu hành trình cẩn trọng hơn, lúc thì đi lối này, lúc lại rẽ lối nọ, nhưng dù thế nào đi nữa họ vẫn không tài nào tìm ra lối thoát khỏi chốn rậm rạp ấy. Và rồi màn đêm buông xuống khiến họ chẳng thể định hình phương hướng; xung quanh trở nên tối đen như mực và mịt mùng, trong khi chốn rừng thiêng vang vọng đầy rẫy những âm thanh kỳ dị và khác thường.

Bấy giờ, Vua Arthur cất tiếng: “Boisenard, đây là một tình thế vô cùng nan giải và trẫm không biết chúng ta phải tìm chỗ trọ ở đâu cho đêm nay.”

Nghe thế, Boisenard liền thưa: “Thưa bệ hạ, nếu ngài chuẩn y, thần xin trèo lên một trong những cây cao kia để xem có phát hiện được dấu hiệu của sự sống nào trong chốn hoang vu này không.” Và Vua Arthur phán: “Hãy làm thế đi, trẫm cầu xin khanh.”

Thế là Boisenard trèo lên một thân cây rất cao và từ trên ngọn cây, cậu nhìn thấy một đốm sáng ở một khoảng cách rất xa, liền bẩm rằng: “Thưa bệ hạ, thần nhìn thấy một ánh đèn theo hướng kia.” Cùng với lời đó, cậu tụt xuống khỏi ngọn cây.

Thế là Vua Arthur và Boisenard đi theo hướng mà Boisenard vừa nhìn thấy ánh sáng, và chẳng mấy chốc họ ra khỏi rừng để đến một khoảng đất trống, nơi họ trông thấy một lâu đài vô cùng nguy nga với vài ngọn tháp cao vút, mang vẻ ngoài vô cùng u ám và đáng sợ. Và chính từ lâu đài này đã phát ra ánh sáng mà Boisenard vừa nhìn thấy. Hai người liền phi ngựa đến sát cổng lâu đài và Boisenard cất tiếng gọi lớn đồng thời đập mạnh vào cánh cổng. Ngay lập tức, một tên lính canh xuất hiện và hách dịch hỏi họ muốn gì. Boisenard đáp lời hắn: “Hỡi tên kia, chúng ta muốn vào xin trọ qua đêm nay, vì chúng ta đã mệt lả.” Tên lính canh liền hỏi: “Các ngươi là ai?” — hắn nói với giọng vô cùng thô lỗ và cộc cằn, bởi trời tối tăm nên hắn không thể nhận ra thân phận của họ. Boisenard bấy giờ mới đáp: “Đây là một vị hiệp sĩ có thân thế rất cao quý và ta là thị vệ của ngài, chúng ta đã bị lạc trong rừng và giờ đến đây tìm nơi nương náu.”

“Thưa ngài,” tên lính canh phán, “nếu các ngươi biết điều gì tốt cho mình, tốt nhất nên ngủ lại trong rừng còn hơn bước chân vào chốn này, bởi đây không phải là một nơi trú ẩn lành lặn gì cho các hiệp sĩ lang thang đâu.”

Nghe vậy, Vua Arthur liền trực tiếp lên tiếng với tên lính canh, bởi những lời hắn nói khơi gợi sự tò mò vô cùng lớn trong lòng nhà vua. Ngài phán: “Không, chúng ta sẽ không đi đâu hết và yêu cầu được trọ lại đây đêm nay.”

Tên lính canh liền đáp: “Được thôi; các ngươi có thể vào.” Nói đoạn hắn mở cổng để họ phi ngựa tiến vào sân trong của lâu đài.

Lúc bấy giờ, trước tiếng động của sự xuất hiện từ họ, rất nhiều ngọn đèn bỗng bừng sáng bên trong lâu đài, và nhiều người hầu rạy ra chào đón. Một số người giúp Vua Arthur và Boisenard xuống ngựa, những người khác dắt ngựa đi, trong khi số khác mang những chậu nước đến để họ rửa mặt rửa tay. Sau khi họ đã rửa mặt mũi tay chân xong xuôi, những người hầu khác dẫn họ vào sâu trong lâu đài.

Khi bước vào sảnh lớn, họ nghe thấy âm thanh ồn ào của rất nhiều người đang nói cười rôm rả, hòa lẫn với tiếng đàn hát réo rắt. Và thế là họ bước vào đại sảnh, ngỡ ngàng nhận ra nơi đây được thắp sáng rực rỡ bởi vô số nến cây, nến sáp và đuốc lửa. Tại đây, họ bắt gặp một đám đông tụ tập quanh một chiếc bàn dài đang bày biện linh đình cho một bữa tiệc, và ở vị trí chủ tọa đầu bàn ngự trị một vị hiệp sĩ tuổi đã cao với mái tóc và bộ râu trắng như sữa. Tuy vậy, ông ta vẫn sở hữu một khung người vô cùng cường tráng và vạm vỡ, với đôi bờ vai rộng lớn đến kinh ngạc và lồng ngực nở nang. Vị hiệp sĩ này mang gương mặt vô cùng nghiêm nghị và đáng sợ, toàn thân mặc một bộ y phục đen tuyền, và cổ đeo một chiếc dây chuyền vàng với một mặt ngọc lơ lửng trước ngực.

Bấy giờ, khi vị hiệp sĩ này nhìn thấy Vua Arthur và Boisenard bước vào đại sảnh, ông liền cất giọng thật vang mời gọi họ đến ngồi cùng mình ở đầu bàn tiệc; và họ làm theo, những người ngồi phía trên nhường chỗ cho họ, thế là họ an tọa ngay bên cạnh vị hiệp sĩ ấy.

Lúc này Vua Arthur và Boisenard đang đói ngấu nghiến, thế nên họ ăn uống với sự thèm thuồng vô độ và tận hưởng niềm vui từ sự tiếp đãi nồng hậu ấy, trong khi vị hiệp sĩ liên tục trò chuyện với họ bằng những đề tài vô cùng thú vị và giải trí. Thế là chẳng mấy chốc bữa tiệc tàn và họ ngừng ăn.

Đột nhiên, vị hiệp sĩ quay sang Vua Arthur và nói: “Thưa ngài, ngài còn trẻ tuổi, tinh thần sung sức và ta chắc rằng ngài mang một trái tim dũng cảm trong lồng ngực. Ngài nghĩ sao về một trò tiêu khiển nhỏ giữa hai chúng ta lúc này?” Nghe thế, Vua Arthur chăm chú nhìn vị hiệp sĩ và tin rằng gương mặt ông ta không hề già nua như vẻ bề ngoài; bởi đôi mắt ông sáng rực và lấp lánh tựa những đốm lửa; thế nên ngài hoài nghi cất tiếng hỏi: “Thưa ngài, ngài muốn trò tiêu khiển gì đây?” Nghe vậy, vị hiệp sĩ bật cười ha hả vô cùng sảng khoái và phán rằng: “Trò tiêu khiển mà ta có trong đầu vô cùng kỳ lạ thế này: Đó là ngài và ta sẽ cùng nhau chứng minh cho đối phương thấy ai trong chúng ta dũng cảm hơn.” Và Vua Arthur hỏi: “Chúng ta sẽ chứng minh điều đó bằng cách nào?” Vị hiệp sĩ đáp lời: “Chúng ta sẽ làm thế này: Ngài và ta sẽ bước ra giữa đại sảnh này, và ngài sẽ được quyền thử chém đứt đầu ta; và nếu ta có thể chịu đựng nhát chém ấy mà không chết, thì đến lượt ta sẽ được quyền chém đứt đầu ngài theo cách tương tự.”

Nghe những lời ấy, Vua Arthur vô cùng kinh hãi và thốt lên: “Đó quả là một trò tiêu khiển kỳ lạ cho hai người tham gia.”

Khi Vua Arthur vừa nói dứt câu, tất cả những kẻ có mặt trong đại sảnh liền bật cười ha hả không kìm chế nổi tựa như họ chẳng bao giờ ngớt được niềm vui thích ấy. Kế đó, khi họ đã phần nào bình tâm lại, vị chủ nhân lâu đài liền bảo: “Thưa ngài, ngài sợ trò tiêu khiển đó sao?” Nghe thế, Vua Arthur vô cùng tức giận và đáp: “Không, ta không hề sợ, bởi chưa từng có kẻ nào trên đời có lý do để nói rằng ta tỏ ra sợ hãi bất kỳ ai.” “Rất tốt,” vị hiệp sĩ của lâu đài phán; “vậy chúng ta hãy thử trò chơi mà ta vừa nhắc tới.” Và Vua Arthur đáp: “Ta sẵn lòng.”

Lúc ấy, Boisenard bước đến cạnh Vua Arthur và khẩn khoản: “Thưa bệ hạ, xin đừng dấn thân vào chuyện này, hãy để thần thay ngài gánh vác hiểm nguy này, bởi thần đoan chắc có âm mưu tàn độc nào đó đang giăng sẵn hại ngài.” Nhưng Vua Arthur phán: “Không; không kẻ nào được phép gánh lấy hiểm nguy thay cho trẫm, trẫm sẽ tự gánh lấy hiểm nguy của mình mà không cần gọi bất kỳ ai chịu thay.” Thế nên ngài quay sang vị chủ nhân lâu đài và bảo: “Thưa ngài, ta đã sẵn sàng cho trò tiêu khiển mà ngài vừa đề cập, nhưng ai sẽ là người giáng nhát chém đầu tiên và chúng ta sẽ bốc thăm thế nào đây?” “Thưa ngài,” vị chủ nhân lâu đài đáp, “sẽ chẳng có việc bốc thăm nào cả. Vì ngài là khách quý của chốn này, nên ngài sẽ được quyền ra tay trước trong trò chơi đó.”

Nói đoạn, vị hiệp sĩ đứng phắt dậy cởi bỏ chiếc áo choàng đen, và bên dưới ông ta mặc một chiếc áo lót bằng vải lanh tinh xảo được thêu thùa vô cùng khéo léo. Ông ta cũng mặc chiếc quần dài màu đỏ thẫm. Kế đó, ông ta mở cổ chiếc áo lanh ấy ra và bẻ gộp cổ áo xuống để để lộ trần phần cổ cho nhát chém. Đoạn ông ta cất giọng: “Giờ thì, hỡi Ngài Hiệp sĩ, ngài sẽ phải chém thật chuẩn xác nếu muốn thắng trò chơi này.”

Nhưng Vua Arthur chẳng hề tỏ ra sợ hãi trước thử thách ấy, ngài đứng bật dậy và tuốt gươm Excalibur ra khiến lưỡi kiếm lóe lên thứ ánh sáng rực rỡ chói lọi. Kế đó, ngài áng chừng khoảng cách, giơ cao thanh gươm và giáng một nhát toàn lực vào cổ vị chủ nhân lâu đài. Và, kìa! Lưỡi kiếm chém đứt lìa cổ vị chủ nhân lâu đài với một sự dễ dàng kỳ lạ, khiến chiếc đầu bay vèo đi tận một khoảng cách rất xa.

Nhưng phần thân của vị hiệp sĩ ấy không hề ngã xuống, thay vào đó nó đứng sững lại rồi bước đến chỗ chiếc đầu đang nằm, hai bàn tay của cái xác nhặt chiếc đầu lên và đặt trở lại trên cổ mình, và — kìa! — vị hiệp sĩ ấy lại lành lặn khỏe mạnh y như chưa từng có chuyện gì xảy ra trong đời.

Thấy vậy, toàn bộ người trong lâu đài reo hò ầm ĩ đầy phấn khích, và họ giục Vua Arthur rằng bây giờ đến lượt ngài trải nghiệm trò chơi đó. Thế nên nhà vua chuẩn bị sẵn sàng, ngài cởi bỏ áo khoác ngoài và mở cổ áo lót ra y như vị chủ nhân lâu đài vừa làm. Thấy thế, Boisenard liền oà khóc thảm thiết. Kế đó, vị chủ nhân lâu đài cất tiếng: “Thưa ngài, ngài sợ chứ?” Và Vua Arthur đáp: “Không, ta không hề sợ, bởi bất kỳ ai rồi cũng phải đối mặt với cái chết vào một lúc nào đó, và có vẻ như thời khắc của ta đã điểm, rằng ta phải đặt dấu chấm hết cho cuộc đời mình theo cái cách ngớ ngẩn này dẫu chẳng vì lỗi lầm gì của bản thân.”

Lúc ấy, vị chủ nhân lâu đài mới bảo: “Thế thì, hãy đứng dịch ra một khoảng nhỏ để ta không chém ngài quá gần, kẻo lại làm mất đi sự linh nghiệm của nhát chém.”

Thế là Vua Arthur bước ra đứng giữa đại sảnh, còn vị chủ nhân lâu đài vung gươm lên mấy bận nhưng không hề chém xuống. Tương tự, ông ta nhiều lần áp sát lưỡi kiếm lạnh ngắt vào cổ Vua Arthur. Khi ấy, Vua Arthur nổi giận lôi đình và thét lên: “Thưa ngài, ngươi có quyền ra tay, nhưng ta xin ngươi đừng hành hạ ta theo cái kiểu này nữa.” “Không,” vị chủ nhân lâu đài đáp, “ta có quyền chém khi nào ta thấy thích, và ta sẽ không chém trước thời điểm đó đâu. Bởi nếu thích, ta sẽ hành hạ ngươi một chập cho đã đời trước khi tước đi mạng sống của ngươi.” Nói đoạn, ông ta lại tiếp tục áp lưỡi gươm lên cổ Vua Arthur thêm vài lần nữa, và Vua Arthur không nói thêm lời nào, kiên cường chịu đựng sự hành hạ ấy với một tinh thần vô cùng vững vàng.

Bấy giờ, vị chủ nhân lâu đài mới phán: “Ngươi tỏ ra là một hiệp sĩ vô cùng dũng cảm và đáng kính, và ta có ý định lập một giao ước với ngươi.” Vua Arthur hỏi: “Giao ước gì thế?” “Thế này,” vị chủ nhân lâu đài đáp, “ta sẽ tha mạng cho ngươi trong vòng một năm một ngày nếu ngươi chịu lấy danh dự hiệp sĩ ra thề sẽ quay lại đây vào thời điểm hết hạn.”

Vua Arthur liền đáp: “Được thôi; cứ thế đi.” Và ngay đoạn ấy, ngài lấy danh dự hiệp sĩ ra thề sẽ quay lại vào thời điểm đó, đọc lời thề trên chuôi gươm hình thánh giá của Excalibur.

Kế đó, vị chủ nhân lâu đài lại bảo: “Ta sẽ lập thêm một giao ước nữa với ngươi.” “Giao ước gì vậy?” Vua Arthur hỏi. “Giao ước thứ hai đây,” vị chủ nhân lâu đài phán, “ta sẽ ra cho ngươi một câu đố, và nếu ngươi giải được câu đố đó khi quay lại đây, đồng thời đưa ra đáp án hoàn toàn chính xác, thì ta sẽ tha mạng và trả tự do cho ngươi.” Vua Arthur hỏi: “Câu đố đó là gì?” Và vị chủ nhân lâu đài đáp: “Câu đố là thế này: Thứ mà phụ nữ khao khát nhất trên đời là gì?”

“Thưa ngài,” Vua Arthur nói, “ta sẽ tìm cho bằng được đáp án của câu đố ấy, và ta cảm tạ ngài vì đã tha mạng cho ta trong khoảng thời gian dài đằng đẵng này cũng như cho ta cơ hội thoát khỏi cái chết.” Nghe vậy, vị chủ nhân lâu đài mỉm cười đầy hiểm độc và thưa: “Ta không ban ơn này cho ngươi vì lòng trắc ẩn, mà bởi ta tìm thấy niềm vui trong việc hành hạ ngươi. Bởi ngươi có thể có chút niềm vui nào trong đời khi biết chắc chắn mình sẽ phải chết sau một năm ngắn ngủi? Và ngươi có thể có được sự thanh thản nào dẫu chỉ trong năm đó khi luôn bị gặm nhấm bởi sự lo âu đi tìm đáp án cho câu đố của ta?”

Vua Arthur liền bảo: “Ta nghĩ ngươi thật tàn độc.” Và vị chủ nhân lâu đài đáp: “Ta chẳng chối cãi điều đó.”

Thế là đêm hôm đó Vua Arthur và Boisenard nghỉ lại lâu đài, và ngày hôm sau họ rời đi. Vua Arthur mang trong lòng tâm trạng vô cùng nặng nề và trĩu nặng âu lo; dẫu vậy ngài vẫn dặn dò Boisenard tuyệt đối không được hé lộ nửa lời về những gì đã xảy ra, mà phải giữ kín như bưng. Và Boisenard tuân lệnh nhà vua, không hề thốt nửa lời về cuộc phiêu lưu ấy.

Trong suốt năm tiếp theo, Vua Arthur giải quyết các công việc triều chính. Đồng thời, ngài tìm kiếm khắp nơi câu trả lời cho câu đố oái oăm kia. Có rất nhiều kẻ đưa ra vô số đáp án cho ngài, người thì bảo phụ nữ khao khát sự giàu sang nhất, kẻ khác lại cho rằng họ thích sắc đẹp nhất, người bảo họ mong muốn quyền lực để làm hài lòng thiên hạ, kẻ lại nói họ thèm khát những xiêm y lộng lẫy nhất; người nói thế này, kẻ phán thế nọ; nhưng chẳng có câu trả lời nào khiến Vua Arthur cảm thấy thỏa đáng và đúng đắn cho mục đích của mình.

Thế rồi một năm trôi qua, cho đến khi chỉ còn đúng hai tuần ngắn ngủi; và khi ấy Vua Arthur không tài nào chịu đựng nổi việc tiếp tục chần chừ nơi ngài đang đứng nữa, bởi ngài cảm giác thời hạn đã cận kề, lồng ngực ngập tràn nỗi lo âu cay đắng xé can qua ruột, khiến ngài vô cùng bứt rứt và chỉ muốn rời đi ngay lập tức.

Ngài gọi Boisenard đến bên và bảo: “Boisenard, hãy giúp trẫm mặc giáp, bởi trẫm phải đi đây.”

Lúc ấy, Boisenard oà khóc nức nở thảm thiết và thưa rằng: “Thưa bệ hạ, xin đừng đi.”

Nghe thế, Vua Arthur trừng mắt nhìn thị vệ của mình với vẻ nghiêm nghị và phán: “Boisenard, thế này là sao? Ngươi định xúi giục trẫm vi phạm danh dự của mình đấy à? Chết thì chẳng có gì khó khăn cả, nhưng việc phải sống cuộc đời trong sự nhục nhã mới đắng cay làm sao; thế nên đừng xúi giục trẫm nữa, hãy làm theo lệnh và giữ im lặng đi. Và nếu trẫm không quay lại trong vòng một tháng tính từ thời điểm này, khanh hãy đem tất cả những gì đã xảy ra kể lại hết. Hơn nữa, hãy nhắn với Ngài Constantine xứ Cornwall rằng ông ấy phải tìm kiếm các tài liệu trong ngăn tủ của trẫm, và ở đó ông ấy sẽ tìm thấy mọi việc cần làm nếu cái chết giáng xuống trẫm.”

Thế là Boisenard giúp Vua Arthur khoác lên mình bộ giáp trơn không huy hiệu, dẫu cậu ta khó lòng nhìn rõ mình đang làm gì vì những giọt nước mắt tuôn rơi lã chã. Cậu cột chiếc áo khoác không huy hiệu lên bộ giáp của nhà vua, và trao cho ngài một chiếc khiên trơn. Ngay sau đó, Vua Arthur phi ngựa rời đi mà chẳng màng phương hướng sẽ đưa mình về đâu. Và với bất kỳ ai gặp trên đường, ngài đều hỏi xem thứ mà phụ nữ khao khát nhất trên đời là gì, nhưng chẳng ai có thể đưa ra một đáp án khiến ngài thấy thỏa đáng, thế nên ngài chìm trong sự hoài nghi và tâm can vô cùng dằn vặt.

Vào cái ngày trước khi Vua Arthur phải thực hiện lời thề tại lâu đài đó, ngài lang thang qua khu rừng lân cận với tâm trạng đau khổ tột cùng, bởi ngài chẳng biết phải làm gì để cứu lấy tính mạng của mình. Đang lúc lang thang như thế, ngài bất chợt bắt gặp một túp lều nhỏ được dựng ẩn mình bên dưới một nhánh sồi rủ xuống đến mức khó lòng phân biệt đâu là cây sồi và đâu là túp lều. Xung quanh có rất nhiều tảng đá lớn phủ đầy rêu phong, khiến nhà vua suýt nữa đã đi lướt qua túp lều nếu ngài không nhìn thấy làn khói bay lên từ ngọn lửa cháy âm ỉ bên trong. Thế là ngài tiến đến túp lều, đẩy cửa bước vào. Ban đầu ngài tưởng chẳng có ai ở đó, nhưng khi nhìn kỹ lại, ngài trông thấy một bà lão đang ngồi còng lưng bên đống lửa nhỏ đang bén trên lò sưởi. Và Vua Arthur chưa từng chứng kiến mụ mụ quái gở nào xấu xí đến thế trong đời, bởi đôi tai mụ ta to tướng và sụp xuống, mái tóc rũ rượi trên đầu tựa những con rắn độc, gương mặt chằng chịt nếp nhăn đến mức chẳng có nổi một tấc da nào không có nếp nhăn; đôi mắt mờ đục phủ một lớp màng, mí mắt đỏ hoe như thể ngày đêm khóc lóc, trong miệng chỉ còn đúng một chiếc răng độc nhất, và đôi bàn tay mụ đang hơ bên đống lửa trông giống như móng vuốt bằng xương.

Vua Arthur liền cất tiếng chào và mụ ta đáp lễ, đoạn mụ cất giọng hỏi: “Hỡi nhà vua, ngài từ đâu đến? Và cớ sao lại đặt chân đến chốn này?”

Vua Arthur vô cùng kinh ngạc khi mụ già này lại nhận ra thân phận của mình, ngài hỏi: “Ngươi là ai mà có vẻ biết rõ về ta thế?” “Chẳng quan trọng,” mụ đáp, “ta là kẻ mang lòng tốt với ngài; vậy nên hãy kể cho ta nghe nỗi thống khổ nào đã đưa ngài đến đây lúc này đi.” Thế là nhà vua thổ lộ toàn bộ nỗi niềm với bà lão, và ngài hỏi xem mụ có biết đáp án của câu đố “Thứ mà phụ nữ khao khát nhất là gì?” hay không. “Có,” bà lão đáp, “ta biết rõ đáp án của câu đố đó chứ, nhưng ta sẽ không nói cho ngài biết trừ phi ngài hứa với ta một điều kiện để đổi lại.”

Nghe vậy, Vua Arthur vô cùng mừng rỡ khi mụ già biết đáp án, nhưng đồng thời ngài cũng nơm nớp lo sợ không biết mụ sẽ đòi hỏi điều gì, thế nên ngài hỏi: “Ngươi muốn điều gì để đổi lấy đáp án đó?”

Bấy giờ, mụ già liền phán: “Nếu ta giúp ngài đoán đúng câu đố, ngài phải hứa rằng ta sẽ được gả làm vợ cho một trong những hiệp sĩ trong triều đình của ngài, người mà ta tùy ý lựa chọn khi ngài quay về quê nhà.”

“Trời ạ!” Vua Arthur thốt lên, “Làm sao ta có thể hứa điều đó thay cho người khác được chứ?” Nghe thế, bà lão liền vặn lại: “Chẳng lẽ các hiệp sĩ trong triều đình của ngài không cao quý đến mức sẵn sàng làm điều đó để cứu ngài khỏi cái chết sao?” “Ta tin là họ sẵn sàng,” Vua Arthur đáp. Và ngài trầm ngâm suy nghĩ một hồi lâu, tự nhủ: “Vương quốc của ta sẽ ra sao nếu ta bỏ mạng lúc này chứ? Ta không có quyền được chết.” Thế nên ngài quay sang mụ già và bảo: “Được rồi, ta đồng ý hứa với ngươi.”

Kế đó, mụ ta mới phán với nhà vua: “Đây là đáp án cho câu đố đó: Thứ mà phụ nữ khao khát nhất chính là được làm theo ý mình.” Và đáp án ấy vang lên trong tai Vua Arthur hoàn toàn chính xác.

Bấy giờ, bà lão lại nói tiếp: “Hỡi nhà vua, ngài đã bị tên hiệp sĩ kia chơi khăm và đẩy vào rắc rối này, bởi hắn vốn là một kẻ phù thủy và pháp sư tà ác thượng thặng. Hắn không cất giữ linh hồn trong cơ thể, mà giấu nó bên trong một quả cầu thủy tinh được đeo trong chiếc mặt ngọc lơ lửng trước cổ; đó là lý do vì sao khi ngài chém đứt đầu hắn, linh hồn hắn vẫn ở lại trong chiếc mặt ngọc ấy nên hắn không chết. Nhưng nếu ngài phá hủy chiếc mặt ngọc đó, hắn sẽ lập tức bỏ mạng.”

“Ta sẽ ghi nhớ điều này,” Vua Arthur nói.

Thế là Vua Arthur nghỉ lại đêm đó tại nhà mụ già, và mụ đã khoản đãi ngài thịt thà thức uống vô cùng chu đáo. Sáng hôm sau, ngài lên đường hướng về lâu đài nơi mình đã lập giao ước, và trái tim ngài cảm thấy nhẹ nhõm hân hoan hơn bất cứ lúc nào trong suốt cả năm qua.

BÂY GIỜ, khi Vua Arthur đến lâu đài, cánh cổng lập tức được mở toang để ngài bước vào. Khi ngài đã vào trong, vài kẻ hầu tiến lại dẫn ngài vào đại sảnh nơi ngài từng đặt chân tới trước đây. Tại đó, ngài trông thấy vị chủ nhân của lâu đài cùng đông đảo người dân tụ tập để chứng kiến hồi kết của cuộc phiêu lưu. Và khi vị hiệp sĩ nhìn thấy Vua Arthur, ông ta liền cất giọng: “Thưa ngài, ngài đã đến để thực hiện lời thề của mình rồi chứ?” “Phải,” Vua Arthur đáp, “bởi ta đã hứa với ngươi như thế.” Vị chủ nhân lâu đài tiếp lời: “Thưa ngài, ngài đã đoán được câu đố đó chưa?” Vua Arthur đáp: “Ta tin là mình đã đoán ra.” Vị chủ nhân lâu đài phán: “Vậy hãy để ta nghe đáp án của ngài đi. Nhưng nếu ngài sai sót bất cứ điểm nào hoặc đoán không chính xác, mạng sống của ngài sẽ phải đền tội.” “Được thôi,” Vua Arthur nói, “cứ để mọi chuyện theo chiều hướng đó. Và đây là đáp án cho câu đố của ngươi: Thứ mà phụ nữ khao khát nhất chính là được làm theo ý mình.”

Lúc bấy giờ, khi vị chủ nhân lâu đài nghe Vua Arthur trả lời hoàn toàn chính xác, ông ta đâm ra ngẩn ngơ chẳng biết nói gì hay nhìn đi đâu, và những kẻ có mặt ở đó cũng nhận ra nhà vua đã đoán trúng phóc.

Kế đó, Vua Arthur tiến sát lại gần vị hiệp sĩ với phong thái vô cùng nghiêm nghị, và ngài cất tiếng: “Giờ thì, hỡi tên hiệp sĩ phản bội! Ngươi từng thách thức ta tham gia trò chơi với ngươi một năm về trước, vậy nên giờ phút này đến lượt ta thách thức ngươi chơi đùa với ta. Và đây là trò chơi ta muốn: Ngươi phải tháo chiếc dây chuyền cùng chiếc mặt ngọc đang đeo trên cổ giao cho ta, và đổi lại ta sẽ trao cho ngươi chiếc vòng cổ đang đeo trên cổ mình.”

Nghe đến đây, sắc mặt vị hiệp sĩ tái xanh cắt không còn giọt máu, và hắn phát ra một thứ âm thanh y hệt tiếng kêu của một con thỏ khi bị chó săn tóm được. Ngay lập tức, Vua Arthur lao đến tóm chặt lấy tay hắn, giật phăng chiếc mặt ngọc khỏi cổ tên hiệp sĩ, và ngay khoảnh khắc đó, hắn thét lên những tiếng vô cùng thảm thiết, quỵ sụp xuống gối xin nhà vua rủ lòng thương, khiến cả hội trường chìm trong sự hỗn loạn náo động. Kế đó, Vua Arthur bật tung chiếc mặt ngọc ra và — kìa! — bên trong là một quả cầu thủy tinh vô cùng trong suốt và lấp lánh. Vua Arthur lạnh lùng phán: “Ta sẽ không rủ lòng thương đâu,” và đoạn ngài vung tay đập mạnh quả cầu xuống nền đá khiến nó vỡ nát với một tiếng động chát chúa. Ngay giây phút ấy, tên hiệp sĩ phù thủy cất lên một tiếng thét xé ruột đớn đau rồi ngã nhào xuống đất; và khi người ta chạy đến nâng hắn dậy, kìa! Hắn đã chết hẳn rồi.

Khi dân chúng trong lâu đài chứng kiến chủ nhân của họ ngã xuống chết tươi đột ngột như vậy, và khi họ nhìn thấy Vua Arthur đứng sừng sững trong cơn lôi đình mang oai nghiêm của một vị vua, họ vô cùng khiếp sợ và lùi dạt ra xa nơi ngài đang đứng. Nhà vua liền quay lưng bước ra khỏi lâu đài mà không một kẻ nào dám ngăn cản, ngài leo lên lưng ngựa phi đi, chẳng ai dám gây khó dễ hay cản trở bước chân ngài.

Khi nhà vua rời khỏi lâu đài theo cách đó, ngài đi thẳng đến túp lều của mụ mụ quái gở và bảo: “Ngươi đã giúp đỡ ta rất nhiều trong giờ phút ngặt nghèo, vậy nên giờ đây ta sẽ thực hiện lời hứa dành cho ngươi, ta sẽ đưa ngươi về triều đình và ngươi sẽ được chọn một trong các hiệp sĩ của ta làm chồng. Bởi ta tin rằng chẳng có vị hiệp sĩ nào trong triều đình lại không sẵn lòng làm bất cứ điều gì trong khả năng để đền đáp ơn nghĩa của một kẻ đã cứu mạng ta như ngươi đã làm ngày hôm nay.”

Nói đoạn, ngài đỡ mụ già lên ngồi phía sau yên ngựa của mình; rồi chính ngài leo lên ngựa và họ rời khỏi nơi đó. Và nhà vua đối xử với mụ già bằng sự tôn trọng tối đa y như thể mụ là một quý bà đài cát xinh đẹp nhất vương quốc. Ngài bày tỏ sự cung kính lớn lao đến mức dẫu mụ có là một vị phu nhân mang dòng máu hoàng gia đi chăng nữa, ngài cũng chẳng thể tỏ ra tôn kính hơn thế.

Thế là chẳng mấy chốc họ về đến triều đình, lúc bấy giờ đang đóng đô tại Carleon. Họ đến nơi vào khoảng giữa trưa.

Lúc bấy giờ, tình cờ là Hoàng hậu cùng đông đảo các lãnh chúa và quý bà trong triều đình đang dạo chơi ngoài đồng cỏ để tận hưởng không khí tháng Năm tươi đẹp; bởi ngoài Boisenard ra chẳng một ai trên đời hay biết về hiểm nguy rình rập Vua Arthur; thế nên mọi người đều đang hoan hỉ tận hưởng thời tiết tuyệt vời. Khi Vua Arthur tiến lại gần, họ ngước mắt lên nhìn và vô cùng ngạc nhiên khi thấy nhà vua phi ngựa băng qua đồng cỏ với mụ già quái gở ngồi sau yên ngựa, thế nên họ đứng sững lại đợi nhà vua đến nơi.

Nhưng khi Vua Arthur đến gần, ngài không xuống ngựa mà cứ ngồi trên yên, điềm tĩnh nhìn thẳng vào họ; Hoàng hậu Guinevere liền lên tiếng: “Thưa bệ hạ, chuyện gì thế này? Ngài mang mụ già này đến đây để pha trò đùa vui nào đấy phăng phải không?”

“Thưa phu nhân,” Vua Arthur đáp, “nếu không nhờ mụ già này thì đây suýt chút nữa đã trở thành một trò đùa bi thảm cho cả nàng lẫn ta; bởi nếu không có mụ cứu giúp, giờ này ta đã là một thây ma và chỉ vài ngày nữa thôi tất cả các nàng hẳn sẽ chìm trong nỗi buồn đau tột cùng.”

Nghe nhà vua nói vậy, tất cả những người có mặt vô cùng kinh ngạc. Hoàng hậu liền hỏi: “Thưa bệ hạ, rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì với ngài vậy?”

Thế là Vua Arthur thuật lại đầu đuôi mọi chuyện từ khi ngài và Boisenard rời khỏi lâu đài Tintagalon. Nghe xong câu chuyện, ai nấy đều sửng sốt khôn nguôi.

Bấy giờ, có mười bảy vị lãnh chúa của triều đình đang có mặt ở đó. Khi Vua Arthur kể xong, ngài liền bảo họ: “Hỡi các khanh, trẫm đã hứa với người phụ nữ lớn tuổi này rằng bất kỳ ai trong số các khanh mà mụ lựa chọn đều sẽ phải lấy mụ làm vợ, và phải đối xử với mụ bằng sự tôn trọng cao nhất có thể; bởi đó là điều kiện mà mụ áp đặt lên trẫm. Giờ hãy nói cho trẫm nghe xem, trẫm có làm đúng khi hứa sẽ thực hiện điều mụ yêu cầu hay không?” Và tất cả những người có mặt đều đồng thanh đáp: “Thưa bệ hạ, ngài đã làm đúng, bởi chúng tôi sẵn sàng làm mọi thứ trên đời để cứu ngài khỏi hiểm nguy mà ngài vừa thoát nạn.”

Kế đó, Vua Arthur quay sang mụ già và hỏi: “Hỡi phu nhân, có vị hiệp sĩ nào ở đây mà ngươi muốn chọn làm chồng không?” Nghe thế, mụ già giơ ngón tay dài khẳng khưu chỉ thẳng vào Ngài Gawaine và cất giọng: “Phải, ta muốn kết hôn với vị lãnh chúa đó, bởi nhìn qua chiếc dây chuyền quấn quanh cổ ngài ấy, chiếc vòng vàng trên mái tóc cùng phong thái cao ngạo quý phái kia, ta biết chắc chắn ngài ấy phải là con trai của một vị vua.”

Bấy giờ, Vua Arthur mới quay sang Ngài Gawaine và hỏi: “Hỡi khanh, khanh có sẵn lòng thực hiện lời hứa của trẫm với mụ già này không?” Và Ngài Gawaine đáp: “Thưa bệ hạ, bất cứ điều gì ngài yêu cầu, thần đều sẽ làm.” Thế là Ngài Gawaine bước đến bên mụ già, cầm lấy bàn tay nhăn nheo của mụ đặt lên môi mình; và không một ai trong số những kẻ có mặt dám hé môi cười mỉm. Kế đó, họ quay mặt bước trở về lâu đài của nhà vua; ai nấy đều trầm ngâm cúi đầu chìm trong im lặng, bởi đây quả là một rắc rối cay đắng giáng xuống triều đình.

Sau khi quay về cung điện, người ta bố trí cho mụ già những căn phòng riêng biệt, mặc cho mụ những bộ xiêm y lộng lẫy chẳng khác nào hoàng hậu, đồng thời cắt cử một đoàn hầu cận xứng tầm vương giả; và ngạc nhiên thay, trong những bộ y phục lộng lẫy ấy, mụ ta trông lại càng trở nên gớm ghiếc gấp mười lần trước kia. Thế rồi khi mười một ngày trôi qua, Ngài Gawaine chính thức kết hôn với mụ già trong nhà nguyện của hoàng gia với đầy đủ nghi thức và sự xa hoa long trọng, và tất cả những kẻ có mặt đều đau buồn ủ rũ y hệt như thể chính Ngài Gawaine đang phải bước lên đoạn đầu đài vậy.

Sau khi hôn lễ hoàn tất, Ngài Gawaine cùng mụ già trở về dinh thự của ngài, và tại đó Ngài Gawaine tự giam mình tách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài, không cho bất kỳ ai bén mảng tới gần; bởi ngài vô cùng tự ái và kiêu hãnh, sự nhục nhã ê chề này khiến ngài đau đớn đến mức ngôn từ không sao diễn tả hết nỗi nhục nhã lớn lao nhường nào. Thế nên ngài tự nhốt mình để tránh thiên hạ nhìn thấy nỗi đau đớn và hổ thẹn của bản thân.

Suốt phần ngày còn lại, ngài cứ đi đi lại lại liên tục trong căn phòng của mình, chìm đắm trong sự tuyệt vọng cùng cực đến mức trong đầu ngài lóe lên suy nghĩ hay là tự kết liễu đời mình cho rồi; bởi ngài cảm thấy việc phải chịu đựng nỗi nhục nhã này là điều không thể tài nào chấp nhận nổi. Thế rồi khi màn đêm buông xuống, một sức mạnh tinh thần nào đó bỗng trỗi dậy trong lòng Ngài Gawaine, ngài tự nhủ: “Hành xử thế này là một sự hổ thẹn cho ta; bởi vì một khi đã kết hôn với người phụ nữ đó thì nàng chính là người vợ hợp pháp của ta, và ta không thể đối xử với nàng bằng sự tôn trọng mà nàng xứng đáng được hưởng.” Thế là ngài bước ra khỏi phòng và tìm đến căn hộ của mụ già giờ đã là vợ mình, lúc này trời đã tối mịt. Khi Ngài Gawaine bước vào căn phòng nơi mụ đang ở, mụ già liền lên tiếng quở trách, gào lên với ngài rằng: “Hay lắm, thưa ngài! Ngài đối xử với ta thật tệ trong chính ngày cưới của chúng ta đấy, khi ngài bỏ mặc ta suốt buổi chiều không thèm ngó ngàng và đến tận lúc tối trời mới chịu mò mặt vào đây.” Ngài Gawaine liền đáp: “Thưa phu nhân, ta chẳng thể làm khác được, bởi ta đang bị vây quanh bởi quá nhiều bận rộn lo âu. Nhưng nếu hôm nay ta đã phớt lờ nàng, ta chân thành cầu xin nàng tha thứ, và ta sẵn sàng làm mọi thứ trong khả năng để bù đắp cho sự thờ ơ mà ta đã dành cho nàng.” Nghe thế, người vợ đáp: “Thưa ngài, trong phòng tối om thế này; chúng ta hãy thắp đèn lên đi.” “Mọi chuyện sẽ theo ý nàng,” Ngài Gawaine đáp, “chính ta sẽ đi lấy đèn cho nàng.”

Thế là Ngài Gawaine bước ra ngoài và mang về hai ngọn nến sáp, mỗi tay cầm một cây đặt trong những chiếc chân đèn bằng vàng; bởi ngài muốn thể hiện sự tôn trọng tối đa đối với mụ già. Và khi bước vào phòng, ngài nhận ra mụ đang đứng ở góc khuất phía bên kia, ngài tiến về phía mụ, và mụ đứng dậy chờ ngài đến gần.

Nhưng khi vòng tròn ánh sáng hắt lên người mụ già, và khi Ngài Gawaine nhìn rõ người đang đứng trước mặt mình, ngài bật thốt lên một tiếng kêu lớn đầy kinh ngạc trước cảnh tượng kỳ diệu và khó tin trước mắt. Bởi thay vì mụ già quái gở mà ngài vừa bỏ lại lúc trước, giờ đây ngài đang đứng trước một người phụ nữ vô cùng xinh đẹp đang ở độ xuân thì phơi phới. Ngài ngỡ ngàng thấy mái tóc nàng dài mượt mà đen nhánh, đôi mắt lấp lánh tựa những viên ngọc đen, đôi môi đỏ mọng như san hô và hàm răng trắng ngần như hạt ngọc trai. Suốt một hồi lâu Ngài Gawaine không thốt nên lời, rồi ngài mới lắp bắp kêu lên: “Phu nhân! Phu nhân! Nàng là ai thế?”

Vị phu nhân mỉm cười với Ngài Gawaine bằng một sự âu yếm dịu dàng đến mức ngài chẳng biết phải nghĩ sao ngoài việc đây là một vị thiên sứ từ chốn thiên đàng giáng trần. Thế nên ngài đứng sững ngây dại trước mặt nàng một lúc lâu mà chẳng tìm được từ ngữ nào để nói, còn nàng vẫn tiếp tục mỉm cười hiền từ nhìn ngài. Kế đó, Ngài Gawaine mới hỏi: “Thưa phu nhân, thế người phụ nữ làm vợ ta đâu rồi?” Vị phu nhân đáp: “Thưa Ngài Gawaine, thiếp chính là nàng đây.” “Điều đó là không thể nào,” Ngài Gawaine kêu lên, “bởi nàng ấy vừa già nua vừa xấu xí gớm ghiếc cơ mà, còn nàng thì đẹp tuyệt trần vượt xa mọi quý bà mà ta từng diện kiến.” Vị phu nhân liền thưa: “Dẫu vậy, thiếp vẫn là nàng ấy, và bởi vì chàng đã rước thiếp làm vợ bằng chính sự tự nguyện cùng lòng lịch thiệp lớn lao, nên một phần lời nguyền tà thuật trói buộc thiếp đã được hóa giải. Giờ đây thiếp đã có thể xuất hiện trước mặt chàng trong hình hài thật sự của mình. Nhưng dẫu cho lúc trước thiếp mang vẻ ngoài già nua xấu xí tởm lợm mà chàng đã thấy, thì giờ đây thiếp sẽ xuất hiện thế này trong suốt một nửa ngày — và nửa ngày còn lại thiếp buộc phải quay về hình hài xấu xí như cũ.”

Nghe thế, lòng Ngài Gawaine ngập tràn niềm vui sướng không lời nào tả xiết. Và đi kèm với niềm vui ấy là một tình yêu thương đằm thắm dành cho vị phu nhân. Ngài thốt lên mấy bận: “Đây quả là điều kỳ diệu nhất từng xảy ra với bất kỳ ai trên đời.” Nói đoạn, ngài quỵ sụp xuống gối, cầm lấy bàn tay vị phu nhân áp lên môi hôn say đắm, trong khi nàng vẫn dịu dàng mỉm cười nhìn ngài y như lúc ban đầu.

Kế đó, vị phu nhân lại cất lời: “Nào, hãy ngồi xuống bên thiếp và chúng ta hãy cùng bàn xem khoảng thời gian nào trong ngày thiếp sẽ mang hình hài nào; bởi thiếp có thể giữ một diện mạo suốt cả ban ngày, và mang diện mạo kia trong suốt cả ban đêm.”

Ngài Gawaine liền đáp: “Ta muốn nàng mang hình hài này vào ban đêm, bởi đó là lúc chúng ta ở bên nhau trong tổ ấm của mình; và vì nàng đẹp đẽ nhường này, ta chẳng màng thiên hạ ngoài kia nhìn nhận nàng ra sao cả.”

Nghe vậy, vị phu nhân lắc đầu phản đối đầy quả quyết: “Không, thưa chàng, thiếp không muốn thế đâu, bởi người phụ nữ nào chẳng khao khát ánh nhìn ngưỡng mộ của xã hội, và thiếp rất muốn tận hưởng nhan sắc mà mình đang có trước mặt thiên hạ, chứ không muốn chịu đựng sự khinh miệt giễu cợt của người đời.”

Ngài Gawaine liền đáp: “Thưa phu nhân, ta muốn theo ý ngược lại.”

Và nàng đáp: “Không, thiếp muốn theo ý của thiếp.”

Bấy giờ, Ngài Gawaine mới phán: “Được rồi, tùy nàng vậy. Bởi vì ta đã rước nàng làm vợ, ta phải tôn trọng nàng trong mọi vấn đề; thế nên nàng sẽ được quyền quyết định trong chuyện này cũng như mọi việc khác.”

Nghe câu trả lời đó, vị phu nhân bật cười ha hả sảng khoái và bảo: “Thưa chàng, thiếp chỉ thử thách chàng lần cuối cùng mà thôi, từ nay về sau thiếp sẽ luôn giữ nguyên hình hài này mãi mãi.”

Nghe đến đây, niềm hạnh phúc vỡ oà khiến Ngài Gawaine suýt không kìm nổ nổi bản thân.

Thế là họ ngồi bên nhau suốt một hồi lâu, tay trong tay không rời. Kế đó, Ngài Gawaine mới hỏi: “Thưa phu nhân, rốt cuộc nàng là ai?” Nàng liền đáp: “Thiếp là một trong những Nữ Thần Hồ; nhưng vì chàng mà thiếp đã chấp nhận trở thành người phàm trần giống như bao phụ nữ khác và từ bỏ chốn bồng lai tiên cảnh xinh đẹp nơi thiếp từng trú ngụ. Thiếp đã cất giữ hình bóng chàng trong tim từ lâu, bởi thiếp đã có mặt ở không xa nơi chàng cất lời từ biệt Ngài Pellias bên hồ nước dạo nọ. Tại đó, thiếp đã chứng kiến chàng đau đớn khóc thương khi Ngài Pellias rời đi, và trái tim thiếp đã rung động trước sự đồng cảm sâu sắc dành cho chàng. Thế rồi chẳng bao lâu sau, thiếp rời khỏi hồ nước để trở thành phàm nhân vì chàng. Giờ đây, khi phát hiện rắc rối mà Vua Arthur vướng phải, thiếp đã chớp lấy cơ hội để được nhà vua đưa đến bên chàng nhằm kiểm chứng toàn bộ sự cao quý trong lòng hiệp sĩ của chàng; và, kìa! Thiếp đã tìm thấy nó hoàn hảo đúng như những gì thiếp hằng mong đợi. Bởi dẫu thiếp xuất hiện trước mắt chàng với vẻ già nua, xấu xí và tởm lợm, chàng vẫn đối xử với thiếp bằng sự ân cần sâu sắc đến mức thiếp tin rằng chàng chẳng thể cư xử lịch thiệp hơn thế ngay cả khi thiếp là con gái của một vị vua. Thế nên việc được làm hiệp sĩ và chúa công chân chính của chàng lúc này mang lại cho thiếp niềm hạnh phúc lớn lao đến mức thiếp chẳng thể diễn tả hết niềm vui sướng ấy.”

Ngài Gawaine liền đáp: “Thưa phu nhân, ta tin rằng niềm vui ấy chẳng thể sánh bằng niềm hạnh phúc của ta khi có được nàng.” Nói đoạn, ngài tiến lại ôm lấy bờ vai nàng và đặt lên môi nàng một nụ hôn nồng thắm.

Kế đó, ngài bước ra ngoài cất tiếng gọi lớn khắp dinh thự, và người hầu từ khắp nơi rầm rập chạy đến. Ngài ra lệnh họ mang đèn đuốc và thức ăn nước uống tới, và khi họ mang đèn vào, tận mắt chứng kiến vị phu nhân kiều diễm thay vì mụ già quái gở thuở nào, họ vô cùng kinh ngạc và vỡ oà sung sướng; thế nên họ hò reo vang dội, vỗ tay rân trời và bày tỏ niềm hoan hỉ khôn cùng. Họ bèn dọn một bữa tiệc linh đình khoản đãi Ngài Gawaine và vị phu nhân, quét sạch mọi đau buồn u tối để nhường chỗ cho ánh sáng, âm nhạc và tiếng ca; khiến những người ở triều đình nhà vua khi chứng kiến từ đằng xa phải thầm thì: “Thật kỳ lạ làm sao khi Ngài Gawaine lại có thể tìm thấy niềm vui lớn lao đến thế khi cưới mụ già quái gở đó làm vợ.”

Nhưng khi ánh bình minh hôm sau ló dạng, vị phu nhân khoác lên mình bộ xiêm y bằng lụa màu vàng rực rỡ, đeo trên người những chuỗi đá quý đủ màu sắc và đội một chiếc vương miện bằng vàng lên đầu. Ngài Gawaine truyền gọi ngựa chiến của mình tới, đồng thời chuẩn bị một con ngựa cái trắng như tuyết cho phu nhân, và thế là họ sóng đôi rời khỏi dinh thự để tiến vào triều đình của nhà vua. Nhưng khi nhà vua, hoàng hậu cùng triều thần trông thấy vị phu nhân kiều diễm ấy, họ sững sờ đến mức chẳng thốt nên lời vì quá đỗi ngỡ ngàng. Và khi họ nghe kể lại toàn bộ câu chuyện đã xảy ra, họ vỡ oà trong niềm vui sướng và những tiếng hò reo vang dội biến mọi tang tóc bi thương thành hoan ca. Quả thực, chẳng có một vị hiệp sĩ nào trong toàn triều đình lại không sẵn sàng đánh đổi nửa cuộc đời để có được vận may lớn lao như Ngài Gawaine, con trai của Vua Lot xứ Orkney.

Câu chuyện về Ngài Gawaine là thế đấy, và từ đó ta rút ra bài học này: Giống như mụ già xấu xí nghèo hèn từng hiện diện trước mắt Ngài Gawaine, bổn phận của một người đôi khi cũng có vẻ ngoài vô cùng xấu xí và khó chịu trước những khao khát cá nhân. Nhưng một khi người ấy đã gắn kết cuộc đời mình với bổn phận đó để biến nó thành một thể thống nhất với bản thân — tựa như chú rể hòa làm một với cô dâu — thì ngay lập tức, bổn phận ấy bỗng trở nên vô cùng tốt đẹp và cao cả trong mắt chính họ lẫn mọi người xung quanh.

Cầu mong các ngươi cũng sẽ đón nhận bổn phận về với chính mình, bất chấp việc nó có thể khiến các ngươi không vừa ý đến đâu đi nữa. Bởi quả thực, một người khó lòng tìm thấy bất kỳ niềm vui đích thực nào trong đời trừ khi ý chí của họ hòa quyện làm một với bổn phận và bám chặt lấy nó tựa như người chồng gắn bó với vợ mình. Bởi khi ý chí đã được kết hôn với bổn phận như thế, tâm hồn sẽ tự dâng trào niềm vui sướng tột độ tựa như một lễ cưới vừa diễn ra giữa chú rể và cô dâu ngay trong chốn đền đài sâu thẳm của nó.

Tương tự như thế, khi các ngươi đã thực sự gắn kết trọn vẹn với bổn phận của mình, các ngươi cũng sẽ trở nên xứng đáng chẳng kém gì vị hiệp sĩ và người quân tử lỗi lạc Ngài Gawaine; bởi để trở thành một hiệp sĩ chân chính, người ta không cần phải khoác lên mình bộ giáp sắt, mà chỉ cần nỗ lực hết sức mình với tất cả sự kiên nhẫn và khiêm nhường đúng như sứ mệnh đã được định sẵn cho bản thân. Thế nên, khi thời điểm đến để các ngươi thể hiện phẩm chất hiệp sĩ bằng cách gánh vác bổn phận của mình, ta cầu mong các ngươi cũng sẽ chứng minh được bản thân xứng đáng y như cách mà Ngài Gawaine đã thể hiện trong câu chuyện mà ta vừa thuật lại cho các ngươi ở trên.

Đến đây là khép lại tập sách này, nơi đã tường thuật lại một cách chi tiết và tường tận lịch sử về Ba Vị Nhân Kiệt từng phụng sự dưới triều đình Vua Arthur.

Và giờ đây, nếu ơn Chúa ban cho ta ân sủng, một ngày không xa trong tương lai, ta sẽ viết tiếp câu chuyện lịch sử về các hiệp sĩ và nhân kiệt khác mà ta chưa có dịp nhắc đến.

Và những cái tên được ưu tiên nhắc đến đầu tiên sẽ là Ngài Launcelot, người mà cả thế giới đều biết là vị hiệp sĩ vĩ đại nhất về võ nghệ từng sống trên đời, ngoại trừ Ngài Galahad — con trai của ông. Ta cũng sẽ kể cho các ngươi nghe câu chuyện về Ngài Ewaine và Ngài Geraint, về Ngài Percival cùng nhiều vị khác nữa.

Nhưng hãy để dành chuyện đó cho một dịp khác. Bởi giờ đây, với nỗi tiếc nuối khôn nguôi, ta xin tạm biệt và khép lại trang sử này tại đây.

Nguyện xin Thiên Chúa ban phước cho chúng ta được hội ngộ vào một ngày mai trong niềm hạnh phúc và thịnh vượng, để các ngươi có một trái tim thảnh thơi và an yên tận hưởng những trang lịch sử về những con người ưu tú mà ta sẽ mang đến cho các ngươi lúc ấy. Amen.