Nettie đã ở trong phòng của Barry vào một buổi tối để dọn dẹp lại cho ngăn nắp; vì suốt cả ngày bận rộn, căn phòng đã vô tình bị bỏ bê. Cõi lòng bà Mathieson nặng trĩu đến mức công việc của bà trở nên trì trệ; và khi Nettie bước ra, ngồi xuống để chuẩn bị bài học trường Chúa nhật, người mẹ cứ lặng lẽ dõi theo cô bé hồi lâu với gương mặt đờ đẫn, mệt mỏi, hoàn toàn bất động và thẫn thờ. Khuôn mặt non nỡ đang chăm chú bên cuốn Kinh thánh, và bà Mathieson không làm phiền con bé cho đến khi Nettie ngẩng đầu lên liếc nhìn chiếc đồng hồ. Lúc ấy, sự cay đắng trong lòng người mẹ bỗng vỡ òa.
"Ông ấy là một kẻ tiêu đời rồi!" Bà thốt lên trong nỗi tuyệt vọng. "Một kẻ tiêu đời! Ông ấy ngày càng chìm đắm trong rượu chè. Mọi chuyện tiêu tùng hết rồi — với cả mẹ con ta nữa."
"Không đâu mẹ," Nettie dịu dàng đáp lời,—"Con hy vọng là không phải vậy. Sẽ có những ngày tươi đẹp hơn đến với chúng ta, mẹ ạ. Chúa chẳng bao giờ từ bỏ những ai tin cậy nơi Ngài. Ngài đã hứa sẽ lắng nghe lời cầu nguyện; và con đã cầu xin Ngài, con tin chắc Ngài sẽ cứu giúp chúng ta."
Bà Mathieson oà khóc nức nở.
"Thế nên mẹ đừng khóc nữa. Hãy tin tưởng đi! 'Chỉ cần tin thôi' — chẳng phải Chúa Giê-xu đã nói vậy sao? Mẹ hãy tin Ngài đi. Con tin mà."
Và để minh chứng cho lời nói của mình — cho thấy đức tin mà cô hằng tuyên xưng kiên định và vững vàng nhường nào, ngay lúc đó, khi Nettie đứng dậy để cất sách vở, môi cô bỗng cất lên tiếng hát; và những nốt nhạc hoang dã ngọt ngào vốn quen thuộc với cô chưa bao giờ vang lên trong trẻo và êm dịu đến thế. Giọng cô hoàn toàn không mảy may vướng chút hoài nghi.
Great spoils I shall win, from death, hell, and sin,
'Midst outward afflictions shall feel Christ within;
And when I'm to die, Receive me, I'll cry;
For Jesus hath loved me, I cannot tell why.
Lúc đầu bà Mathieson còn nức nở; nhưng rồi một sự bình yên sâu lắng tràn ngập tâm hồn bà; và khi giai điệu trong trẻo tuyệt đẹp ấy dứt hẳn, bà đứng dậy, lấy tạp dề che mặt, rồi lặng lẽ quỳ xuống bên cạnh chiếc giường, vùi khuôn mặt vào lòng bàn tay. Nettie đứng nhìn mẹ; rồi quay người bước lên gác lợp để đến góc cầu nguyện quen thuộc của mình; trong tim cô dâng lên cảm giác cứ như thể đôi bàn chân mỏi mệt đã được chắp "đôi cánh thiên thần" để thực sự bay vút lên cao. Cô biết rằng một phần lời cầu nguyện của mình đã được đáp ứng. Nhìn thái độ của mẹ, cô biết rằng bà quỳ xuống không phải trong cay đắng và tuyệt vọng, mà với sự khiêm nhường của một cõi lòng đã biết cúi đầu; và đôi bước chân chầm chậm của Nettie hòa nhịp với một tinh thần đang hân hoan phơi phới. Cô đi ngủ và đắp chăn kín mít, không phải để ngủ, mà vì ở căn gác mái này, nếu không che chắn dù chỉ một khoảnh khắc thì trời quá lạnh; cô nằm đó thức chong chong, "cất tiếng ca tụng Chúa trong tận đáy lòng."
Bên trên căn gác của Nettie lúc này rất lạnh; mùa đông đã bước sang những ngày cuối tháng Mười Hai, những trận sương giá buốt vô cùng; và những cơn gió đông dường như lùa vào từ đầu này gác mái rồi quét thẳng sang đầu kia, mang theo tất cả mọi thứ chỉ trừ tuyết. Ngay cả tuyết cũng thường luồn lách qua những khe hở của vách ván thô sơ, hoặc len dưới khung cửa chớp, nằm đọng thành những vệt hay đống trắng xóa trên sàn nhà mà chẳng hề tan chảy. Đêm nay trời không có gió, và Nettie đã để ngỏ cửa chớp để có thể ngắm nhìn những vì sao khi nằm trên giường. Điều đó chẳng làm không gian bên trong ấm lên bao nhiêu, bởi nhiệt độ trong phòng cũng chẳng khác gì ngoài trời; và những vì sao là những người bạn lớn của Nettie. Đêm nay, cô nằm ngắm nhìn chúng, đang nhấp nháy nhìn xuống cô qua khung cửa sổ gác mái bằng đôi mắt tĩnh lặng; chúng luôn là những nhân chứng thầm lặng nhắc nhở cô về vẻ đẹp và sự thanh khiết của thiên đường, đồng thời cũng gợi nhắc về đôi mắt chẳng bao giờ chợp ngủ cùng bàn tay đã tạo dựng và nâng đỡ muôn loài. Trông chúng thật rực rỡ làm sao khi chiếu xuống đêm nay! Trời rất lạnh, và việc nằm thao thức khiến Nettie càng thêm lạnh giá; có lúc cô run lẩy bẩy dù đã đắp chăn kín mít; thế nhưng cô vẫn nằm ngắm các vì sao qua ô trời vuông vức mà khung cửa chớp mở ra cho phép cô nhìn thấy, và nghĩ về thành phố vàng son. "Họ sẽ không hề đói, cũng không hề khát nữa; mặt trời hay cái nắng gay gắt sẽ không giáng xuống họ nữa. Vì Chiên Con ở giữa ngai sẽ chăn giữ họ, và dẫn họ đến những suối nước sự sống; và Thiên Chúa sẽ lau sạch mọi giọt nước mắt khỏi mắt họ." "Sẽ không còn lời nguyền rủa nào nữa; nhưng ngai của Thiên Chúa và của Chiên Con sẽ ở trong thành ấy, và các tôi tớ của Ngài sẽ phụng sự Ngài."
"Các tôi tớ của Ngài sẽ phụng sự Ngài" — Nettie thầm nghĩ; "và mẹ sẽ ở đó — và cha sẽ ở đó, và Barry — và con cũng sẽ ở đó! Và khi ấy con sẽ hạnh phúc. Mà ngay lúc này con cũng đang hạnh phúc. 'Chúc tụng Chúa, Đấng đã chẳng quay lưng trước lời cầu nguyện của con, cũng chẳng rút lại lòng thương xót của Ngài khỏi con!' " — Và nếu câu kinh thánh ấy vang lên trong đầu Nettie một lần, thì chắc chắn nó đã lặp lại đến năm mươi lần. Câu này cũng vậy, dường như những vì sao tĩnh lặng đang thì thầm lặp lại bên cô: "Chúa cứu chuộc linh hồn các tôi tớ Ngài, và không một ai tin cậy nơi Ngài phải chịu cảnh bơ vơ." Và mặc dù thỉnh thoảng cái lạnh vẫn làm đôi vai Nettie run lên bần bật, cô vẫn sẵn sàng cất tiếng ca vì niềm vui sướng và sự mãn nguyện tràn ngập trong tim.
Nhưng việc nằm thao thức và chịu rét chẳng mang lại lợi ích gì cho cơ thể nhỏ bé của Nettie; ngày hôm sau trông cô nhợt nhạt đến mức thu hút cả sự chú ý của ông Mathieson. Ông vươn tay kéo Nettie về phía mình khi cô đang đi ngang qua giữa chiếc tủ chén và cái bàn. Đoạn, ông nhìn cô, nhưng chẳng thốt lên lời nào nhận xét về sắc diện của con bé.
"Con có biết ngày kia là ngày lễ Giáng sinh không?" ông hỏi.
"Dạ con biết. Đó là ngày Chúa ra đời ạ," Nettie đáp.
"À, cha chẳng rành mấy chuyện đó; ý cha muốn nói là một tuần sau sẽ là năm mới. Nettie, con muốn cha tặng gì nào — hả?"
Nettie sững lại trong giây lát, rồi đôi mắt cô bừng sáng.
"Cha sẽ tặng con món đó chứ, nếu con nói cho cha biết?"
"Cha chưa biết được. Nếu nó không quá hoang phí, có lẽ cha sẽ tặng."
"Nó không tốn kém lắm đâu ạ," Nettie tha thiết nói. "Cha sẽ cho con món con chọn chứ, nếu nó không quá đắt đỏ?"
"Chắc là được. Nó là gì nào?"
"Cha ơi, cha sẽ không giận chứ?"
"Đâu có chuyện đó!" ông Mathieson nói, siết chặt thân hình nhỏ bé của Nettie trong vòng tay; ông chợt nhận ra chưa bao giờ mình thấy con bé gầy gò và mảnh khảnh đến thế.
"Cha ơi, con sắp xin cha một điều lớn lắm! — đó là đi nhà thờ cùng con vào ngày đầu năm mới."
"Đi nhà thờ!" cha cô cau mày lặp lại; nhưng ông chợt nhớ đến lời hứa của mình, và vẫn cảm nhận rõ vóc dáng Nettie trong vòng tay. "Việc đó mang lại lợi ích quái gì cho con chứ?"
"Lợi ích nhiều lắm ạ. Nó sẽ làm con vui lòng biết mấy, thưa cha."
"Con muốn cha đi nhà thờ để làm gì?" ông Mathieson hỏi, vẫn chưa đoán được tâm trạng lúc này của mình ra sao.
"Để tạ ơn Chúa, thưa cha, vì đã có một mùa Giáng sinh; khi Chúa Giê-xu giáng sinh, để chúng ta có được một năm mới."
"Gì cơ? Gì chứ?" ông Mathieson nói. "Con đang luyên thuyên cái gì thế?"
"Bởi vì, thưa cha," Nettie run rẩy nói, chớp lấy thời cơ, "vì Chúa Giê-xu đã yêu thương chúng ta, đã đến và chịu chết vì chúng ta, nên tất cả chúng ta đều có thể có một năm mới vinh hiển. Con sẽ có, thưa cha; và con cũng muốn cha có nữa. Ồ, xin cha hãy đi nhé!" và Nettie oà khóc nức nở. Ông Mathieson ôm chặt lấy cô, nét mặt biến đổi liên hồi suốt một phút hoặc lâu hơn thế. Nhưng rồi cô ngẩng đầu lên khỏi bờ vai ông — nơi cô vừa vùi mặt vào, đặt lên má ông một nụ hôn và cất lời —
"Con được nhận điều con muốn chứ, thưa cha?"
"Ừ — đi đi con," ông Mathieson nói. "Dù sao thì cha cũng chẳng biết làm cách nào để từ chối con nữa. Nhưng Nettie, chẳng lẽ con không muốn cha tặng gì khác sao?"
"Không cần gì khác nữa ạ!" cô đáp, gương mặt bừng sáng niềm vui. Ông Mathieson nhìn cô và có vẻ rất trầm ngâm suốt buổi tối hôm đó.
"Cô không thể bồi bổ cho con bé khá hơn một chút sao?" sau đó ông bảo vợ. "Nó làm việc quá sức rồi."
"Tôi cũng cho nó làm ít nhất có thể rồi," bà Mathieson đáp; "nhưng con bé lúc nào cũng chân tay không yên với việc này việc nọ. Tôi sợ căn phòng của nó quá lạnh vào ban đêm. Nó không chịu nổi đâu. Trên đó buốt lắm."
"Thế thì đưa thêm cho nó cái chăn hay cái mền nữa," chồng bà bảo. "Tôi tưởng cô phải lo việc đó chứ. Nó có kêu lạnh không?"
"Không ạ, chưa bao giờ — ngoại trừ đôi khi tôi thấy mặt mũi nó tím tái rồi gặng hỏi."
"Và lúc đó nó nói gì?"
"Nó bảo thỉnh thoảng thấy hơi lạnh chút thôi."
"Thế thì đắp thêm gì cho nó đi, đừng để lôi thôi nữa!" chồng bà cộc cằn quát lên. "Cứ ngồi ì ra đấy để con bé chịu lạnh, trong khi chỉ cần thêm một chiếc chăn là ổn chuyện!" Và ông ta kết thúc bằng một tràng chửi thề với vợ.
Bà Mathieson không dám nói cho ông ta biết rằng thức ăn của Nettie chưa đủ chất dinh dưỡng và ngon miệng; bà thừa biết câu trả lời sẽ là gì; và bà sợ rằng nếu nói thêm một lời nào về căn phòng ngủ của Nettie, ông ta sẽ nghĩ đó là sự công kích việc ông Lumber đang trọ trong nhà. Thế nên bà giữ im lặng.
Nhưng vào tuần lễ Giáng sinh, có một món quà được mang về cho Nettie, điều đó an ủi cô phần nào và có lẽ cũng làm ông Mathieson dịu lại. Khi đi làm về ăn tối vào một buổi nọ, ông mang theo một cuộn bọc dày cộp, đặt vào tay Nettie và bảo đó là quà năm mới dành cho cô.
"Cho con ạ!" Nettie nói, đôi má thoáng ửng hồng.
"Ừ, cho con đấy. Mở ra xem đi."
Thế là Nettie loay hoay mở ra, và một chiếc chăn lớn, dày dặn, ấm áp, mới tinh từ cửa hàng rơi tuột xuống sàn nhà. Ông Mathieson nghĩ sắc hồng trên má cô bé là cảnh tượng dễ thương nhất mà ông được thấy từ lâu nay.
"Cái này cho con thật hả cha?"
"Cha định thế đấy. Thử xem nó có vừa chiếc giường của con và giữ ấm cho con được không."
Nettie gửi lời cảm ơn rối rít đến cha, và ông đón nhận sự biết ơn ấy trong sự im lặng đầy hài lòng; rồi cô vội vã ôm chiếc chăn chạy tót lên gác. Chiếc chăn mới dày và ấm làm sao! Và nó sẽ giúp cô thoải mái biết bao khi quỳ gối, quấn kín người trong đó trên sàn nhà giá lạnh. Chỉ trong chốc lát thôi; ngay cả một chiếc chăn ấm cũng chỉ giữ ấm cho cô được một lát khi ở trên cái nơi chốn lạnh lẽo ấy. Nhưng Nettie liền thử ngay công dụng của nó.
Liệu ông Mathieson có ý định dùng chiếc chăn này để thay thế cho lời hứa của mình không? Nettie thoáng nghĩ đến điều đó, nhưng như một đứa trẻ khôn ngoan, cô chẳng nói nửa lời cho đến tận sáng Chủ nhật. Lúc ấy, trước khi đi trường Chúa nhật, cô bước đến bên khuỷu tay cha.
"Cha ơi, con sẽ về lúc mười giờ kém mười lăm; lúc đó cha chuẩn bị xong nhé?"
"Chuẩn bị gì cơ?" ông Mathieson hỏi.
"Cho quà năm mới của con chứ ạ," Nettie nói. "Cha biết là cha đã hứa cho con đi nhà thờ cùng mà."
“Cha hứa thế à? Thế con không tính lấy chiếc chăn làm quà năm mới rồi tha cho cha à, Nettie?”
"Không chứ cha, đương nhiên là không rồi. Con sẽ về lúc mười giờ kém mười lăm nhé; xin cha đừng quên." Và Nettie vui mừng, biết ơn đi đến lớp học, bởi giọng điệu của cha không hề có vẻ gay gắt. Cô thật hạnh phúc làm sao khi ngày đầu năm mới lại rơi vào Chủ nhật.
Ông Mathieson đã giữ đúng lời hứa. Ông đã chuẩn bị sẵn sàng đúng giờ, và hai cha con cùng nhau đi bộ đến nhà thờ. Đó là một ngày vô cùng ý nghĩa đối với Nettie. Cha và mẹ cùng đi nhà thờ với cô và với nhau. Nhưng bất cứ ai nhìn thấy gương mặt nhỏ bé trầm tĩnh và ngọt ngào của cô lúc ấy cũng chẳng thể đoán được cõi lòng cô đang dâng trào những lời cầu nguyện biết bao, ngay cả khi họ đang rảo bước dọc con đường hòa lẫn giữa dòng người. Và khi đến nhà thờ, dường như từng lời cầu nguyện, từng đoạn kinh thánh được đọc, từng khúc thánh ca và bài giảng đều chạm đến từng dây thần kinh thính giác và cảm xúc của Nettie. Liệu cha cô có hiểu được những lời ngọt ngào ấy không? Liệu ông có cảm nhận được chúng không? Liệu chúng có chạm đến tâm hồn ông không? Nettie nào đâu biết rằng điều ông cảm nhận sâu sắc nhất, điều thực sự chạm đến ông — dù ông không hiểu hết tường tận — chính là biểu cảm trên khuôn mặt con bé; dường như chỉ có đúng một lần cô dám quay đầu nhìn về phía ông. Gương mặt cô có phần ửng đỏ hơn ngày thường; ánh mắt cô đong đầy vẻ chân thành tha thiết; và nét miệng nghiêm nghị của cô thỉnh thoảng lại giãn ra theo cách khiến ông Mathieson muốn ngắm nghía thật kỹ hơn mức mà hai bên vành chiếc mũ chống nắng của cô cho phép. Có lúc ông tưởng chừng như mình nhìn thấy điều gì đó sâu xa hơn.
Ông lầm lũi bước về nhà với vẻ mặt rất trầm ngâm, và giữ sự im lặng xuyên suốt phần thời gian còn lại trong ngày. Ông không đi nhà thờ vào buổi chiều. Nhưng đến tối, khi mẹ cô đang bận rộn ra vào chuẩn bị bữa tối, và ông Lumber vẫn chưa về, ông Mathieson gọi Nettie đến bên cạnh.
"Sáng nay lúc ở nhà thờ con khóc vì chuyện gì thế?" ông hỏi nhỏ.
"Khóc ạ?" Nettie ngạc nhiên hỏi. "Con có khóc đâu?"
"Nếu đó không phải là những giọt nước mắt tao thấy rơi từ dưới bàn tay con xuống sàn nhà, thì chắc là mấy giọt nước mưa lọt vào đó mất rồi, mà tao chẳng hiểu sao mưa lại lọt vào được. Ngoài trời có mưa đâu. Thế vì sao lại khóc, hả?"
Một cơn đỏ bừng lan khắp mặt Nettie và cô không nói được lời nào ngay lúc đó.
"Hả? — vì cái gì thế?" ông Mathieson gặng hỏi lại.
Vết hồng trên mặt phai đi. Nettie cất lời, giọng nói vô cùng nhỏ nhẹ và đôi môi run lẩy bẩy. "Con nhớ ra rồi ạ. Con đang nghĩ, thưa cha, về việc 'mọi sự đã sẵn sàng' — và con không kìm được lòng nên ước gì cha cũng đã sẵn sàng."
"Sẵn sàng cho cái gì?" ông Mathieson hơi cộc cằn hỏi. "Mọi sự sẵn sàng cho cái gì cơ?"
"Sẵn sàng đón nhận cha ạ," Nettie nói. "Chúa Giê-xu đã sẵn sàng yêu thương cha, và đang kêu gọi cha — và các thiên thần đã sẵn sàng vui mừng vì cha — và con thì……"
"Nói tiếp đi! Còn con thì sao?"
Nettie ngước mắt nhìn ông. "Con cũng sẵn sàng vui mừng nữa, thưa cha." Nhưng thời điểm hoan hỉ ấy hãy còn chưa tới. Nettie oà khóc.
Ông Mathieson không hề tức giận, thế nhưng ông vẫn hất tay cô ra với một tiếng "Phì!" cộc cằn, và đó là tất cả câu trả lời cô nhận được. Nhưng sự thật là, trong ánh mắt của Nettie ẩn chứa sự dịu dàng, thanh khiết và niềm hy vọng mong manh đến độ trái tim người cha không tài nào chịu đựng nổi khi đối diện; và hơn thế nữa, đó là điều ông chẳng bao giờ có thể quên được.
Nettie quay lại với công việc buổi tối là phụ giúp mẹ, và kìm nén những giọt nước mắt chực trào; còn ông Mathieson bắt đầu trò chuyện với ông Lumber, và mọi thứ thoạt nhìn lại diễn ra y như trước đây. Và mọi chuyện cứ thế tiếp diễn sau đó.