Sabina

Tháng Tư, năm 2012

Ted và tôi cùng báo nghỉ ốm. Chúng tôi ngồi ở bàn ăn với mảnh giấy, quan sát nó, như thể nó là đứa bé mới sinh.

“Wyz-lecki?” một lúc sau, tôi lúng túng đọc lên. “Tiếng Đức ư?”

“Tiếng Ba Lan. Nghe giống tiếng Ba Lan. Nhưng Sabina cũng thế, giờ anh mới nghĩ tới. Mà Liliana… Lilly… em có nghĩ…”

“Họ đặt tên em theo tên bà ấy?” Tôi lại cầm tờ giấy lên, nhìn vào cái tên, rồi đặt xuống cứ như nó sắp cắn tôi vậy. “Thật buồn cười. Tại sao họ lại đặt tên bà ấy cho em nhưng lại không cho em biết về bà ấy suốt nửa cuộc đời?”

“Trừ khi bà ấy là người đã đặt tên cho em?” Ted gợi ý.

Tôi giật mình. Trước nay, tôi luôn yêu cái tên của mình. Ở trường, chỉ có tôi tên là Sabina và khi lớn lên, tôi thường thích thú bình phẩm về sự độc đáo của cái tên này. Tôi nhớ đã có lần hỏi mẹ lấy cảm hứng từ đâu. Bà nhún vai và nói rằng đơn giản là bà thích nó.

Tôi rất bối rối về chuyện Liliana tham gia vào việc chọn tên cho tôi. Nếu không phải tôi đang thắc mắc mình là ai, thì phát hiện này sẽ thực sự làm tôi phải đặt dấu hỏi. Việc Liliana có thể đã đặt tên cho tôi khiến tôi cảm thấy giống như bà thực sự tác động tới tôi không chỉ ở bộ gen. Một con người được biết tới bởi tên của họ - trong mọi mối quan hệ, mọi bối cảnh, mọi tình huống.

Cả đời, tôi là Sabina Lilly, nhưng có lẽ không có cái tên Liliana, tôi đã có thể là ai đó khác hoàn toàn.

Tôi lại cầm tờ giấy lên và nhìn vào ngày tháng, rồi tính nhẩm trong đầu.

“Ngày tháng trên này cách ngày tháng ghi trên giấy khai sinh một tháng,” tôi lẩm bẩm.

“Chắc bà ấy đã nuôi em một tháng rồi phải bỏ em vì lý do nào đó? Có thể bà ấy không đương đầu nổi với vai trò làm mẹ, hoặc chuyện gì đó kinh khủng đã xảy ra,” anh thở dài và lắc đầu. “Chuyện này càng ngày càng khó hiểu, nhỉ?”

“Nhưng… nếu chỉ đơn giản như thế thì mẹ đã nói với em rồi, không phải sao?”

“Phải,” Ted thừa nhận. “Và… anh không biết chúng ta có thể tin bà ấy hay không, nhưng mẹ đã nói rằng họ nuôi em ngay sau khi em được sinh ra.”

“Cũng có cả ảnh nữa. Trong mấy cuốn album của em ở nhà đó. Ảnh em chụp với cha mẹ, hồi em là trẻ sơ sinh.”

Chúng tôi cùng nhìn lại tờ giấy.

“Người Ba Lan,” tôi thì thầm. Các ký ức ngẫu nhiên đang liên kết với nhau trong đầu tôi, tôi đang nối các dấu chấm bằng những thông tin rõ ràng. “Nhưng… có thể có vài điểm cực kỳ có lý đấy. Nhớ không, mẹ đã đưa em tới châu Âu khi em học xong phổ thông và gần một nửa chuyến đi là loanh quanh ở Ba Lan?”

“Em không thấy lạ sao?”

Tôi nhún vai.

“Đó là một chuyến đi để đời và lúc đó, mẹ rất say mê lịch sử Ba Lan. Em không có lý do gì để nghi ngờ bà đang bí mật kết nối em với nguồn cội.”

“Em có nhớ có một dạo, mẹ đã cố làm món bánh bao Ba Lan… tên là gì ấy nhỉ?”

“Pierogi, em nghĩ thế,” tôi nhăn mặt rồi Ted cũng thế.

“Đúng rồi. Trời ạ, mấy cái bánh ấy ghê chết đi được.”

“Mẹ nói đã đọc được trong tạp chí nấu ăn.”

Ánh mắt chúng tôi gặp nhau, cùng cảm nhận được nỗi buồn. Người mẹ đáng thương, lầm lạc của tôi ít nhất đã cố gắng đưa tôi đến gần với văn hóa của mẹ ruột.

“Em thử tra Liliana trên Google được không?” tôi hỏi, ý tưởng đó làm tôi phấn khích đến nỗi tôi thích nó ngay. “Có thể bà ấy có Facebook…”

“Em yêu, anh không nghĩ vậy. Anh nghĩ chúng mình cần làm việc này thông qua Hilary, phòng trường hợp có yêu cầu cấm liên lạc.”

“À, phải.” Tôi tiu nghỉu, rồi liếc nhìn đồng hồ. “Khoảng một giờ nữa, chúng ta có thể gọi cho Hilary.”

Lát sau, Ted đi mua cà phê và bánh sừng bò để ăn sáng. Còn lại một mình, tôi nóng ruột đi tới đi lui trong nhà một lúc, mấy album ảnh đập vào mắt tôi.

Tôi không thể hình dung nổi mẹ bỏ ra bao nhiêu giờ đồng hồ để chăm chút những cuốn album này. Có hàng trăm tấm ảnh chụp tôi, nhưng không có một tấm nào có mặt cha hay mẹ. Từ hình thù kỳ lạ của những bức ảnh, có thể thấy thỉnh thoảng, mẹ lại dùng kéo cắt phần ảnh có mặt họ đi. Có những bức ảnh về rất nhiều mốc thời gian khi tôi còn là trẻ sơ sinh: Sabina, tập lẫy, tháng Một năm 1974. Sabina, biết ngồi, tháng Tư năm 1974. Sabina, ăn lê, tháng Tư năm 1974. Có những tấm ảnh hồi tôi học mẫu giáo và những bức vẽ, tranh tô màu đầu tiên, bằng khen từ cấp tiểu học và cả một dải ruy băng tôi giành được trong cuộc đua không chuyên ở hội thi thể thao. Mỗi học bạ đều được chụp lại, cẩn thận dán nhãn ngày tháng. Tôi đọc nhận xét và nhăn nhó. Sabina cần chuyên tâm hơn. Sabina đang kiểm soát tật nói lắp tốt hơn nhiều nhưng vẫn không chịu nói hay đọc trước lớp. Sabina là một cô bé ngoan với một trái tim nhân hậu nhưng cần phải nỗ lực nhiều hơn trong học tập.

Có một bức chụp tôi vào mỗi sinh nhật và mấy bức tôi đang ngủ trong ô tô hay nghe nhạc khi cả nhà trên đường đi nghỉ mát, hoặc hờn dỗi ở sân bay trong khi chờ chuyến bay. Có những tấm ảnh tôi nhớ là mẹ đã chụp - như tấm bà chụp tôi vào hôm chúng tôi chuyển vào ngôi nhà ở Balmain, đứng trong phòng ngủ, cười toe toét khoe răng sún và sung sướng chỉ vào bức tường sáng màu. Tôi đã tự chọn màu hồng loè loẹt và hẳn là cha mẹ thấy nổi da gà, nhưng họ vẫn để tôi được tự do quyết định. Còn có những tấm ảnh tôi đã không nhớ ra - lần đầu tôi đứng hát trên sân khấu năm 7 tuổi, tôi cầm mic ngược đầu và trông như con thỏ bị đèn pha chiếu vào. Mẹ còn giữ ảnh tôi chụp với bạn trai đầu tiên và bên dưới tấm ảnh tuổi thiếu niên ngượng ngùng đó có ghi Sabina và Robert - tình yêu đích thực vĩnh cửu, ít nhất là vài tuần.

Thật khổ sở khi nhìn hồi tưởng lại cuộc sống của mình như thế - tôi cảm thấy như mình là đứa trẻ được chiều hư, vì đây là những tấm ảnh bằng chứng chứng minh tôi đã trải qua mọi cơ hội và đặc quyền mà một đứa trẻ có thể ước ao và tôi vẫn cảm thấy bị lừa gạt. Đâu là sự thật? Làm sao mẹ tôi có thể chu đáo lưu giữ những kỷ vật này, nhưng lại ích kỷ độc chiếm suốt thời gian qua?

Tôi vẫn biết mẹ có những cuốn album rất chi tiết. Trong phòng gia đình ở nhà, mẹ có hẳn một bức tường đầy ảnh, nhưng tôi chưa từng nhìn thấy những thứ này và tôi không thể tưởng tượng bà có thể giấu chúng ở đâu hay làm album vào lúc nào. Rõ ràng bà đã làm rất tỉ mỉ. Đây không phải là hành động bột phát vào phút cuối.

Khi Ted trở về, anh đưa cho tôi đồ ăn sáng và bước tới chỗ mấy cuốn album.

“Có khi nào mẹ làm những thứ này trong mấy tuần qua?”

“Không, có vẻ như mẹ đã cẩn thận giữ gìn những thứ này từ khi em ra đời. Ảnh nào cũng cũ và em có thể thấy chữ viết của mẹ thay đổi theo năm tháng.”

“Buồn quá.”

“Đúng,” tôi lẩm bẩm và lắc đầu. “Thật quá bi thảm. Em còn không biết phải nghĩ thế nào. Tại sao lại mất công đến thế, nhưng lại bỏ qua bước bảo em đi tìm người phụ nữ mẹ dành tặng những cuốn album này?”

Ted cần một cuốn album lên và cười vào một tấm ảnh đặc biệt xấu hổ của tôi hồi nhỏ, mặt tôi dính đầy bánh sinh nhật. Tôi đang hờn dỗi, “dằn dỗi vì cha mẹ từ chối hát ‘Chúc mừng sinh nhật’ lần thứ 11”, theo như dòng chú thích.

“Rõ ràng mới 2 tuổi em đã yêu âm nhạc rồi.”

“Anh đã nghe cha mẹ em hát rồi. Hẳn là em đã k-khóc vì họ hát ‘Chúc mừng sinh nhật’ mười lần,” tôi lẩm bẩm, nhưng lại muốn bật khóc. Tôi không nhớ nổi, dĩ nhiên rồi, nhưng tôi có thể dễ dàng hình dung ra cảnh trong bức ảnh - năm nào cha mẹ cũng đầu tư rất nhiều công sức vào ngày sinh nhật của tôi. Sẽ có một chiếc bánh kinh khủng mà mẹ tốn hàng giờ để làm và ở bữa tiệc sẽ có hàng đống quà cùng đồ trang trí. Tất cả anh chị em cô bác của gia đình cha mẹ sẽ ở đó. “Mất công như thế,” tôi thì thầm, “nhưng lại nhầm ngày. Em không phải tròn 2 tuổi vào ngày 10 tháng 10. Em 2 tuổi, 1 tháng và vài ngày. Điều đó có làm cho tất cả tình yêu thương đã vun đắp thành những ký ức này bớt ý nghĩa đi chút nào không?”

“Anh không biết. Anh không nghĩ thế.”

“Sao lại không? Họ đang ăn mừng cái gì? Đó đâu phải sinh nhật em?”

“Có nhiều thứ ở một con người hơn ngày họ ra đời. Họ đang ăn mừng em, Sabina. Ngày sinh của em có khác đi thì điều đó cũng không thay đổi.”

“Giờ nhìn vào những tấm ảnh này thì khó mà không nghi ngờ được,” tôi thừa nhận.

“Bà ấy không cần phải làm chuyện này, Hạt Đậu ạ. Nó nói lên rất nhiều về ý định của bà ấy - họ đã nói rằng họ không định cho em biết, nhưng mẹ em rõ ràng đã có những kế hoạch khác. Hàng trăm giờ đồng hồ bỏ ra để làm album. Mẹ muốn em tìm được Liliana và ở chừng mực nào đó, anh nghĩ bà muốn em có thể cho mẹ ruột em thấy suốt thời gian qua, em đã sống tốt. Đó chẳng phải là chính xác những gì em muốn sao?”

“Nếu mẹ nói với em chuyện này từ 20 năm trước, Liliana đã có thể ở trong mấy cuốn album đó rồi.”

“Anh biết. Nhưng có thể bà ấy sẽ có mặt trong những bức ảnh 20 năm tới - và những năm đó sẽ có cả con chúng mình nữa. Ít nhất em sẽ được như vậy và nếu thế thì đó là nhờ công của mẹ Meg.”

“Sau buổi sáng hôm nay, xem ra anh bớt giận mẹ rồi.”

“Anh vẫn giận, Hạt Đậu à - Chúa ơi, họ đã bắt em phải chịu những gì và trong giai đoạn này của cuộc đời chúng mình nữa chứ? Thật kinh khủng. Nhưng ít ra bà ấy đang cố gắng. Đây là một bước rất đúng đắn. Cho tới sáng nay, anh còn không chắc liệu hai người họ có còn là một phần trong cuộc sống của chúng mình không.”

“Thế còn bây giờ?”

“Em nghĩ sao?”

“Đó là một bước tiến,” tôi thừa nhận. “Chưa đủ, nhưng đó là một bước tiến.”

•••

Khi đồng hồ rốt cuộc cũng nhích qua 8:59 sáng, tôi quay số văn phòng của Hilary.

“Cơ quan Đăng ký Thông tin N…”

“Hilary, Sabina đây. Tôi tìm được tên bà ấy rồi. Cả ngày sinh thật nữa.” Tôi không kịp thở và nói liến thoắng. Hilary ngừng lời để tôi nói. “Bà ấy là - từng là - Liliana Wyz… Wyzlecki, tôi nghĩ là đọc như thế. Và tôi sinh ngày mùng 3 tháng 9.”

Tôi thình lình nhận ra tuổi thật của mình hơn hẳn một tháng. Giờ tôi nên tổ chức sinh nhật ngày nào đây?

“Vậy là cha mẹ nuôi của chị đã đổi ý mà đưa chị thêm chút thông tin?”

“Mẹ tôi đã cho. Cha tôi không biết chuyện.”

“Được rồi. Tôi sẽ điều tra. Tôi sẽ cố gọi lại cho chị trong hôm nay, Sabina.”

Sau đó, lại phải chờ đợi lần nữa và ngay cả Ted trông cũng bồn chồn. Tôi đoán chắc là thế bởi anh đã tự nguyện rửa chồng bát đĩa từ bữa tối hôm trước. Tôi thì đang ngồi ở bàn, chẳng nói gì mấy, mân mê chiếc điện thoại. Khi nó không reo và nhiều giờ chậm rãi trôi qua, tôi đi thay đồ và Ted cũng mặc đồ đi làm.

Ngay khi tôi cởi áo ngủ thì có điện thoại. Tôi nghe máy trong tình trạng chỉ mặc độc quần áo lót.

“A lô?”

“Chào chị, Sabina. Lại là tôi, Hilary đây. Tôi muốn cho chị biết một tin, tôi đã tìm được hồ sơ về Liliana Wyzlecki ở nhà hộ sinh - xem ra chúng ta có phát hiện mới rồi. Không có yêu cầu cấm đoán gì cả. Thật ra, bà ấy đã chủ động liên hệ với chúng tôi, gần 20 năm trước, để yêu cầu liên hệ lại nếu chị đăng ký với chúng tôi. Có vẻ như…” Tôi nghe tiếng Hilary lật giở giấy tờ, rồi khẽ thở dài. “Bà ấy gọi cho chúng tôi vào sinh nhật lần thứ 18 thực sự của chị.”

“Thật sao?”

Tôi thấy nhẹ nhõm và đau lòng. Liliana đã mong tôi liên lạc với bà ấy 20 năm nay. Ôi, hẳn bà ấy đã phải chịu đựng nhung nhớ và đau đớn ngần ấy năm.

“Vậy, tôi sẽ gọi cho bà ấy ngay và nếu không gọi điện thoại được, tôi sẽ phải gửi thư để thông báo rằng chị đang mong được liên lạc. Tôi sẽ chỉ xác nhận rằng bà ấy vẫn muốn nghe tin từ chị - thời gian trôi qua cũng đã lâu, tôi cần đảm bảo rằng tình hình của bà ấy vẫn chưa có gì thay đổi. Nếu bà ấy chấp thuận, tôi sẽ chuyển thông tin liên hệ cho chị. Hy vọng bà ấy có hòm thư điện tử, như vậy sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Có thể mọi việc sẽ diễn ra nhanh gọn, mà cũng có thể mất một thời gian. Giờ nó phụ thuộc hoàn toàn vào Liliana và chị cần kiên nhẫn trong khi bà ấy nghĩ thông suốt. Tôi chỉ đang cố chuẩn bị tinh thần cho chị, tôi biết chị hẳn là rất háo hức. Tôi sẽ gọi khi có tin gì đó.”

“Được. Được, nghe ổn đấy.”

Tôi cúp máy, cho Ted biết chuyện, rồi vừa thay quần áo vừa hát hò và cuối cùng cũng đã có hứng ăn sáng.