Khi một loại kỹ thuật mới ra đời, hầu như không ai có thể đoán trước được nó sẽ tạo ra những con sóng lớn thế nào. Giống như hai năm trước, khi máy phát băng cát-xét xuất hiện, không một ai ngờ rằng chỉ trong vỏn vẹn hai năm ngắn ngủi, nó đã thịnh hành khắp thế giới, nhanh chóng thay thế máy hát đĩa, tiếp nối đài phát thanh để giáng một đòn chí mạng vào máy hát đĩa than, rồi sau đó lại xuất hiện trên ô tô... Thế nhưng, cũng chỉ đến thế mà thôi, chỉ mang lại một vài thay đổi cho đời sống giải trí của con người.
Nhưng máy tính bán dẫn xuất hiện vào năm Vĩnh Bình thứ năm mươi, sẽ mang lại những thay đổi gì cho thế giới?
Đừng nói là vào năm Vĩnh Bình thứ năm mươi, ngay cả hai năm sau, mọi người vẫn chưa biết máy tính điện tử sẽ mang đến cho thế giới này những thay đổi gì. Nhưng trong vài năm qua, máy tính điện tử đã bắt đầu từ tính toán khoa học mà phổ biến sang các lĩnh vực khác, nó đang từng chút một cho thấy uy lực của mình.
"... Tổng cục Thống kê đã đưa ra đơn đặt hàng hai máy tính điện tử Liên Hưởng 50, dùng để tính toán thống kê..." Khi tiến sĩ Vương Phúc Hưng đang giảng giải về tình hình kinh doanh gần đây của công ty, ánh mắt Chu Minh Trung không khỏi hướng về tấm biển hiệu bên cạnh — "Nếu thế giới mất đi Liên Hưởng thì sẽ ra sao?".
Có lẽ, ở một thế giới khác, công ty kia thể hiện rất khốn nạn, nhưng đối với câu nói này thì Chu Minh Trung vô cùng thưởng thức, cho dù là trong tình trạng không có mấy thiện cảm với công ty đó, anh vẫn chọn dùng nó để đặt tên cho công ty máy tính điện tử của mình.
"Máy tính kiểu mới của chúng ta nghiên cứu thế nào rồi?"
Đối với đơn hàng của Cục Thống kê, Chu Minh Trung không mấy hứng thú. Suy cho cùng, hiện nay người dùng lớn nhất của máy tính Liên Hưởng không phải là thế giới bên ngoài, mà chính là "Thành phố khoa học" ở Magadan, chính những nghiên cứu ở nơi đó đã thúc đẩy sự phát triển của máy tính điện tử, khiến cho chỉ trong vỏn vẹn hai năm, máy tính từ 8.000 lần mỗi giây ban đầu đã đạt tới một triệu lần, mà cái gọi là "Liên Hưởng 20", thực ra chính là một loại máy tính điện tử có thể thực hiện 200.000 phép tính mỗi giây.
"Tiến độ vô cùng thuận lợi, chỉ là chúng ta cũng gặp phải một số vấn đề..."
Vừa dẫn ông chủ bước vào phòng thí nghiệm, Vương Phúc Hưng vừa đi vừa giải thích.
"Vấn đề chính không nằm ở màn hình, màn hình của chúng ta là học hỏi kỹ thuật của máy thu hình, kỹ thuật này rất trưởng thành, nhất là dòng ti vi kiểu mới do hãng Trường Hồng của công ty tung ra vào năm ngoái, chỉ cần cải tiến một chút là có thể ứng dụng ở đây, nhưng..."
Sau khi bước vào phòng thí nghiệm, Chu Minh Trung nhìn thấy bên cạnh một chiếc tủ sắt cỡ tủ sách nhỏ có một vật trông giống như ti vi, có màn hình, nó đặt trên bàn trông có vẻ khá đường đột.
"Đây là máy m... máy tính điện tử của chúng ta?"
Chu Minh Trung kinh ngạc hỏi.
Trong chớp mắt ấy, môi anh khẽ run rẩy, trong mắt bùng lên một tia sáng kỳ lạ. Mấy tháng trước, anh chẳng qua chỉ đơn giản nhắc đến ý tưởng của mình, thế nhưng bây giờ, thứ có vẻ giống với máy tính cá nhân ở một thế giới khác này lại cứ thế đường đột xuất hiện trước mắt anh.
"Đúng vậy, chính là nó, Liên Hưởng S-10, chỉ là bị giới hạn bởi kích thước, năng lực tính toán mỗi giây của nó chỉ có 100.000 lần."
Đi qua nhẹ nhàng chạm vào nó, Chu Minh Trung nói.
"100.000 lần, đã không ít đâu. Đừng quên hai năm trước, máy tính của chúng ta mới chỉ có 8.000 lần, chỉ cần tiếp tục cải tiến, sau này chắc chắn nó sẽ càng nhỏ hơn, nhanh hơn..."
Đến lúc đó chính là máy tính cá nhân, thực ra, ngay cả bây giờ kích thước của nó cũng đã "rất nhỏ" rồi.
"Ông chủ nói rất phải."
Dưới sự giúp đỡ của nhân viên đứng bên cạnh, chiếc máy tính điện tử này nhanh chóng được khởi động. Trong quá trình đó, Chu Minh Trung phát hiện ra chiếc máy tính điện tử này vẫn có sự khác biệt rõ rệt so với máy tính ở không gian khác, ví dụ như các phím bấm của nó không phải là bàn phím, mà là từng phím chữ cái, chữ số và thậm chí cả phím công thức, tính ra có tới một, hai trăm cái.
Dưới ánh mắt chăm chú của Chu Minh Trung, màn hình tối màu sáng lên, một con trỏ nhấp nháy có nhịp điệu trên màn hình.
"Tiểu Phùng, cậu thao tác thử xem nào?"
Nhân viên nghiên cứu bên cạnh gật đầu, đứng cạnh bàn, ấn bàn phím, nhập vài lệnh vào máy tính, những chỉ lệnh đó hiển thị trực quan trên màn hình, là một bài toán đệ quy. Sau khi nhà nghiên cứu ấn phím xác nhận, trên màn hình lập tức xuất hiện một đáp án.
"Ông chủ, anh xem, bây giờ chúng ta có thể dùng nó để tiến hành không ít phép tính, dẫu cho không thể so sánh với máy tính kiểu mới của chúng ta, nhưng tư duy này chắc chắn là chính xác. So với dải giấy đục lỗ, màn hình khiến quá trình thao tác với nó trực quan hơn, trực tiếp hơn. Nếu phát triển hơn nữa, tôi cho rằng hoàn toàn có thể loại bỏ nhân viên vận hành máy tính chuyên trách, các học giả bình thường cũng có thể trực tiếp thao tác rồi."
Vương Phúc Hưng có chút đắc ý nói.
"Đến lúc đó, có lẽ mỗi phòng thí nghiệm đều có thể đặt một chiếc, cũng đỡ công họ ngày ngày xếp hàng chờ đợi để tính toán dữ liệu."
"Có lẽ mỗi người đều có thể có một chiếc."
Chu Minh Trung mỉm cười, đây mới là tương lai của máy tính điện tử.
"Nhưng việc này vẫn còn một vấn đề..."
Chỉ vào các phím bấm trên bàn thao tác, Chu Minh Trung nói.
"Những phím bấm này thoạt nhìn có vẻ trực quan, nhưng chúng ta không thể cứ liên tục tăng số lượng phím bấm, cũng không thể tùy lúc điều chỉnh chỉ lệnh của nó. Cho nên, chúng ta có nên thiết kế một loại bàn phím vạn năng không?"
"Bàn phím vạn năng?"
Vương Phúc Hưng có chút khó hiểu hỏi.
"Đúng vậy, giống như máy chữ ở bên châu Âu ấy, trên bàn phím này vừa có chữ cái, vừa có chữ số, lại có phím xác nhận, cùng với một số phím lệnh từ F1 đến F12 v.v., chúng ta có thể thiết kế một chương trình, thông qua việc kết hợp các phím bấm để hạ lệnh..."
Hồi tưởng lại thao tác máy tính điện tử của một thế giới khác, Chu Minh Trung dùng ngôn ngữ trực quan nhất có thể để kể lại ý tưởng của mình.
"Thậm chí, máy tính điện tử của chúng ta giống như, giống như một cỗ đại não, là phần cứng, chúng ta bất cứ lúc nào cũng có thể dựa vào nhu cầu mà thiết kế phần mềm mới, sau đó hoàn thành công việc trên phần mềm này, nếu có nhu cầu mới, có thể trực tiếp cài đặt phần mềm mới..."
Trong khoảnh khắc, Vương Phúc Hưng và những người khác đều nghe đến ngẩn ngơ. Bọn họ đều là những chuyên gia máy tính điện tử xuất sắc nhất thế giới này, giống như Vương Phúc Hưng, từ mười lăm năm trước đã thiết kế ra chiếc máy tính điện tử đầu tiên trên thế giới — máy tính kiểu rơ-le có thể tính toán 2.000 lần mỗi giây. Đối với máy tính thì tự nhiên không thể hiểu rõ hơn được nữa, những chiếc máy tính đó không ngoại lệ đều là "máy chuyên dụng".
"Máy tính là phần cứng, chương trình là phần mềm... Ý tưởng này quả thực là, quá kỳ diệu rồi."
Nhà nghiên cứu bên cạnh thấp giọng cảm thán nói.
"Ông chủ, ý tưởng quả thực rất hay, nhưng việc này liên quan đến vấn đề ở rất nhiều mặt."
Vương Phúc Hưng suy nghĩ một chút, rồi nói.
"Ví dụ như vấn đề lưu trữ, phương thức lưu trữ mà chúng ta hiện đang áp dụng là thông qua dải giấy đục lỗ, chính là trên dải giấy có những vị trí được đục thủng lỗ, thông qua thiết bị chuyển đổi quang điện có thể đọc ra dữ liệu lưu trong thẻ đục lỗ. Nếu muốn nó giống như đại não, có thể nhập vào, vậy thì phải giải quyết vấn đề khắc viết, lưu trữ của dải giấy đục lỗ..."
"Không sai."
Nhìn thấy trong phòng thí nghiệm có một máy phát băng cát-xét, Chu Minh Trung đi qua lấy từ trong đó ra một cuộn băng từ và nói.
"Nếu chúng ta đổi dải giấy thành băng từ thì sao?"
"Băng từ?"
Vương Phúc Hưng dùng giọng điệu không dám tin hỏi.
"Đúng vậy, dẫu sao thì năng lực ghi chép của nó vượt trội hơn hẳn dải giấy, có lẽ có thể cân nhắc một chút, tiến hành nghiên cứu về phương diện này."
Cho dù Chu Minh Trung chỉ tiện miệng điểm xuyết hai câu, nhưng anh đương nhiên biết hành động này sẽ mang lại chấn động lớn thế nào cho Vương Phúc Hưng và những người có mặt. Có đôi khi, sự tiến bộ của khoa học chính là cần chút ít "lóe sáng" như vậy, vào lúc bọn họ chưa "lóe sáng", việc điểm xuyết thích hợp có thể thu được tác dụng không ngờ tới, thế nhưng, trên mặt anh bắt buộc phải giả vờ ra vẻ tùy tiện "nói bừa".
Thực ra, ngay cả bản thân Chu Minh Trung cũng không biết quá trình phát triển của máy tính điện tử rốt cuộc là như thế nào, nhưng điều đó không hề cản trở việc anh thông qua sự lĩnh hội của bản thân để thúc đẩy sự phát triển máy tính điện tử của thế giới này. Giữa tiếng trầm tư của mọi người, anh nhìn chiếc tủ máy tính điện tử đang mở bên cạnh.
Các linh kiện điện tử trong tủ máy trông thô ráp hơn nhiều. Tấm đế lắp đặt linh kiện còn in rất nhiều chỉ dẫn chữ, tương đối tinh tế. Loại linh kiện này lắp đặt trên tấm đế, sau đó dùng dây nối liền với nhau, có nguồn gốc từ thời đại đèn điện tử, bởi vì bản thân đèn điện tử có kích thước lớn, hơn nữa phần lớn đi kèm với điện áp cao dòng điện lớn, thiết bị sử dụng cũng có kích thước rất lớn, hiện tại bóng bán dẫn cũng tương tự áp dụng phương thức này.
Thấy ánh mắt của ông chủ dán chặt vào tủ máy, có vẻ như rất có hứng thú với việc lắp đặt linh kiện, Vương Phúc Hưng liền giải thích.
"Kiểu lắp đặt này thường gọi là 'hàn tổ chim', là phương thức lắp đặt chủ đạo nhất hiện nay."
"Hàn tổ chim."
Mím môi một cái, Chu Minh Trung nói.
"Nếu tôi nhớ không lầm, bóng bán dẫn của chúng ta chỉ cần dòng điện cực nhỏ là có thể hoạt động rồi, hoàn toàn không có sự cần thiết phải dùng dây điện thô như vậy chứ, hơn nữa công nghệ như thế này không chỉ hiệu suất sản xuất thấp, mà mật độ lắp đặt cũng thấp... Cậu xem, việc này lãng phí rất nhiều không gian, thiết bị điện tử lắp ráp bằng bóng bán dẫn kiểu này vẫn quá cồng kềnh, mặc dù nhờ có bóng bán dẫn, các kỹ sư mới có thể thiết kế ra mạch điện tử phức tạp hơn cũng như bao gồm hàng ngàn hàng vạn linh kiện độc lập tương hỗ, như bóng bán dẫn, đi-ốt, ống chỉnh lưu và tụ điện v.v. Dù là vậy, vấn đề vẫn tồn tại, những linh kiện này vẫn cần phải kết nối với nhau mới có thể hình thành mạch điện tử, mà hoàn toàn thông qua thủ công để hàn hàng vạn linh kiện lên cùng một số lượng dây điện, toàn bộ quy trình này tốn thời gian tốn sức lại chi phí cao. Lại thêm mỗi mối hàn đều có khả năng xuất hiện sự cố, cho nên nhìn từ thực tế mà nói thì thiết bị này cũng không hề đáng tin cậy. Hơn nữa chi phí tự nhiên cũng không hạ xuống được..."
Vừa nói, Chu Minh Trung vừa hồi tưởng lại mạch tích hợp của không gian khác rồi nói.
"Chúng ta có thể đem điện trở, tụ điện, bóng bán dẫn và các linh kiện điện tử khác cùng bố trí trên một phiến đơn bán dẫn không?"
"Bố trí trên một phiến đơn bán dẫn."
Kinh ngạc nhìn tủ máy, trong giọng điệu của Vương Phúc Hưng tràn ngập sự khó hiểu. Anh ta trước tiên đăm chiêu nhìn tủ máy một lát, sau đó như bừng tỉnh đại ngộ mà nói.
"Được, hình như có thể, chúng ta có thể thử một lần..."