Gieo hãy học, gặt hãy dạy,

đông sang hãy hưởng thụ.

Hãy đánh xe và cày bừa

trên xương của người chết.

Con đường của sự quá đà dẫn đến

cung điện của sự khôn ngoan.

Sự thận trọng là một ả già giàu có xấu xí

được sự bất tài tán tỉnh.

Kẻ nào khao khát mà không hành động, ấp ủ

mầm bệnh dịch.

Con sâu bị cắt tha thứ cho chiếc cày.

Hãy dìm kẻ yêu nước

xuống sông.

Kẻ ngu ngốc không nhìn thấy cái cây mà

người khôn ngoan nhìn thấy.

Kẻ có gương mặt không tỏa sáng sẽ

không bao giờ thành ngôi sao.

[14]

Vĩnh cửu yêu tha thiết những sản vật

của thời gian.

Con ong bận rộn không có thời gian cho nỗi buồn.

Những giờ phút của sự ngu ngốc được đo bằng đồng hồ, nhưng sự khôn ngoan thì không chiếc đồng hồ nào đo nổi.

Mọi thực phẩm lành mạnh đều bắt được mà không cần lưới hay bẫy.

Hãy mang ra số lượng, trọng lượng và

số đo trong một năm mất mùa.

Không con chim nào bay quá cao nếu nó bay

bằng chính đôi cánh của mình.

Một thây ma không trả thù những tổn thương.

Hành động cao cả nhất là đặt người khác

lên trước bạn.

Nếu kẻ ngu ngốc cứ kiên trì trong sự ngu ngốc của mình,

hắn sẽ trở nên khôn ngoan.

Sự ngu ngốc là chiếc áo choàng của sự gian trá.

Sự hổ thẹn là áo choàng của Kiêu căng.

[15]

Nhà tù được xây bằng những viên đá luật pháp, nhà thổ bằng những viên gạch tôn giáo.

Sự kiêu hãnh của con công là

vinh quang của Chúa.

Lòng thèm muốn của con dê là sự ban phát

của Chúa.

Cơn thịnh nộ của con sư tử là sự khôn ngoan

của Chúa.

Sự khỏa thân của người phụ nữ là

công trình của Chúa.

Quá đau khổ thì cười, quá vui sướng thì khóc.

Tiếng gầm của sư tử, tiếng hú của sói, cơn thịnh nộ của biển bão, và thanh gươm hủy diệt, là những phần của Cõi Vĩnh Cửu quá vĩ đại đối với mắt phàm.

Con cáo lên án cái bẫy, chứ không phải

chính nó.

Niềm vui thụ thai, nỗi buồn sinh nở.

[16]

Hãy để đàn ông mặc da sư tử,

đàn bà mặc lông cừu.

Con chim một chiếc tổ, con nhện một cái lưới,

con người tình bạn.

Kẻ ngu ngốc mỉm cười ích kỷ và kẻ ngu ngốc cau mày ủ dột đều sẽ bị coi là khôn ngoan để rồi trở thành một cái roi.

Điều được chứng minh giờ đây từng chỉ là

sức tưởng tượng.

Con chuột nhắt, con chuột cống, con cáo, con thỏ canh giữ rễ cây; sư tử, hổ, ngựa, voi canh giữ trái cây.

Cái bể chứa nước, dòng súi tràn bờ.

Một ý nghĩ lấp đầy sự vô tận.

Luôn sẵn sàng nói lên suy nghĩ của mình, và một kẻ đê tiện sẽ tránh xa bạn.

Mọi điều có thể tin được

đều là hình ảnh của chân lý.

Con đại bàng chưa từng mất nhiều thời gian[17]

như khi nó chịu học hỏi từ con quạ.

Con cáo tự lo cho mình,

nhưng Chúa lo cho sư tử.

Suy ngẫm vào buổi sáng, hành động vào ban trưa, ăn vào buổi chiều, ngủ vào ban đêm.

Kẻ đã cho phép bạn lừa gạt hắn chính là kẻ hiểu rõ bạn.

Như cái cày đi sau lời nói, Chúa thưởng công những lời cầu nguyện.

Những con hổ thịnh nộ khôn ngoan hơn

những con ngựa của giáo điều.

Hãy chờ đợi độc dược từ vũng nước đọng.

Bạn không bao giờ biết thế nào là đủ

trừ khi bạn biết thế nào là quá mức.

Hãy lắng nghe lời quở trách của kẻ ngốc; đó là

một tước hiệu vương giả.

Đôi mắt của lửa, lỗ mũi của không khí,[18]

cái miệng của nước, bộ râu của đất.

Kẻ kém can đảm thì lại giỏi mưu mẹo.

Cây táo không bao giờ hỏi cây sồi rằng nó phải lớn lên thế nào, sư tử cũng chẳng hỏi ngựa cách bắt mồi.

Người biết ơn nhận về

một vụ mùa bội thu.

Nếu những kẻ khác không ngu ngốc thì

chúng ta đã thế rồi.

Tâm hồn của niềm hoan lạc ngọt ngào không bao giờ có thể bị vấy bẩn.

Khi bạn nhìn thấy một con đại bàng, bạn

nhìn thấy một phần của Thiên tài. Hãy ngẩng đầu lên!

Như sâu bướm chọn những chiếc lá đẹp nhất để đẻ trứng, thầy tu trút lời nguyền lên những niềm vui đẹp nhất.

Tạo ra một bông hoa nhỏ là công sức của cả muôn đời.

[19]

Sự kìm kẹp nguyền rủa; sự thả lỏng ban phước.

Rượu ngon nhất là rượu lâu năm nhất, nước ngon nhất là nước mới nhất.

Lời cầu nguyện không cày bừa; lời ca tụng không gặt hái; niềm vui không cười; nỗi buồn không khóc.

Cái đầu là Sự cao cả, trái tim là Bi cảm,

bộ phận sinh dục là Cái đẹp, tay và chân là Sự cân đối.

Như không khí với loài chim, hay biển cả

với loài cá, sự khinh miệt dành cho kẻ đáng khinh cũng là như vậy.

Con quạ ước mọi thứ đều màu đen;

con cú ước mọi thứ đều màu trắng.

Sự dồi dào sung mãn chính là Cái đẹp.

Nếu sư tử nghe theo lời khuyên của cáo,

nó đã trở nên mưu mẹo.

Sự cải tiến tạo ra những con đường thẳng, nhưng những con đường ngoằn ngoèo không có Sự cải tiến mới là những con đường của Thiên tài.

[20]

Thà giết một đứa trẻ trong nôi

còn hơn nuôi dưỡng những khao khát chưa từng thành hành động.

Nơi nào không có con người, thiên nhiên trở nên cằn cỗi.

Chân lý không bao giờ có thể được kể sao cho vừa được thấu hiểu lại vừa không bị hoài nghi là sai.

Đã đủ! Hoặc là Quá nhiều.

Các nhà thơ cổ đại đã thổi hồn vào mọi vật thể tri giác được bằng các vị thần hay các thiên tài, gọi chúng bằng tên và tô điểm cho chúng những đặc tính của rừng, sông, núi, hồ, thành phố, quốc gia, và bất cứ thứ gì mà các giác quan được mở rộng và phong phú của họ có thể nhận thức được. Và đặc biệt họ nghiên cứu Thiên tài của từng thành phố và quốc gia, đặt nó dưới vị thần tâm trí của nơi đó. Cho đến khi một hệ thống hình thành, mà một số kẻ đã lợi dụng nó và bắt dân chúng làm nô lệ bằng cách mưu cầu hiện thực hóa hoặc trừu tượng hóa các vị thần tâm trí khỏi đối tượng của họ. Thế là Chức tư tế bắt đầu.[21] Lựa chọn các hình thức thờ cúng từ những câu chuyện thơ ca. Và cuối cùng họ tuyên bố rằng các vị thần đã ra lệnh cho những điều như thế. Bằng cách đó, con người quên mất rằng tất cả các vị thần đều ngự trị trong lồng ngực con người.

[22]