Thành Thanh Sơn, đêm mùa hè trời tối muộn, nhưng lúc này, màn đêm đã buông xuống từ lâu. Hệ thống đèn đường của huyện không tốt lắm, cứ cách một đoạn đường mới có một hai ngọn đèn sáng.

Lý Nghị hỏi đường rồi lái xe thẳng tới trước cổng Công an huyện Thanh Sơn.

Trong trụ sở công an đèn đuốc sáng trưng, trước cửa chính có mấy viên cảnh sát mang súng đứng chặn lối vào, nghiêm trận chờ đợi, đề phòng còn đồng bọn tới gây rối.

Lý Nghị cười lạnh một tiếng, thầm nghĩ: Thanh Sơn huyện này thật là thú vị!

Khi hai người định vào trong thì bị một cảnh sát giơ tay ngăn lại: "Làm gì đấy?"

Liễu Nhược Tư nói: "Mẹ và em trai tôi đều ở bên trong, tôi đến tìm họ!"

Cảnh sát cảnh giác đánh giá hai người, lại nhìn chiếc xe Lý Nghị lái tới, hỏi: "Các người là người trấn Mã Pha à?"

Liễu Nhược Tư đáp: "Đúng vậy! Tôi nghe nói mẹ tôi bị người ta đánh, mau để tôi vào."

Cảnh sát nói: "Bên trong đang xử lý vấn đề, bây giờ các người không vào được."

Lý Nghị nói: "Bên trong toàn là những người tới đòi lẽ phải, các anh là công an nhân dân, lẽ ra phải bảo vệ an toàn cho họ. Các anh canh cổng cũng là để ngăn người khác tới làm hại những người này đúng không? Chúng tôi là người nhà của họ, tại sao không cho chúng tôi vào?"

Cảnh sát có chút ngạc nhiên nhìn Lý Nghị, một cảnh sát khác phất tay nói: "Vào đi, nhớ kỹ, đừng có gây chuyện!"

Lý Nghị nói tiếng cảm ơn rồi kéo Liễu Nhược Tư đi vào trong.

Đại sảnh tầng một và mấy căn phòng trong trụ sở công an đều chật ních người. Quan sát kỹ sẽ thấy, những người đến từ trấn Mã Pha bị chia thành mấy nhóm, mỗi phòng có hơn mười người, đều do vài cảnh sát canh giữ.

Lý Nghị tìm đến căn phòng có mẹ Liễu và Liễu Thanh, gõ cửa.

Một cảnh sát bước tới mở cửa, hỏi: "Làm gì?"

Lý Nghị chỉ vào mẹ Liễu, nói: "Tìm người."

Mẹ Liễu đã òa khóc nức nở: "Tư Tư, Tư Tư! Con tới rồi!"

Lý Nghị nhìn qua, trên mặt mẹ Liễu có vết thương nhẹ, những người khác cũng có vết thương ở các mức độ khác nhau trên mặt, nhưng đều không nghiêm trọng.

Liễu Nhược Tư lao tới, đỡ lấy mẹ hỏi han đủ điều. Qua cuộc đối thoại của họ, Lý Nghị đã hiểu rõ đầu đuôi câu chuyện: Công nhân trấn Mã Pha tới huyện ủy, phát hiện lãnh đạo huyện đều đã tan làm, nên tìm tới khu tập thể của huyện ủy.

Một lúc tới đông người như vậy khiến bảo vệ sợ hãi, vừa hô hoán người tới, vừa chạy ra ngăn cản. Hai bên đều hừng hực lửa giận, một bên mang nỗi đau mất việc, một bên gánh vác trọng trách bảo vệ, kết quả là xảy ra xung đột ngay tại cổng, động tay động chân. Những người bị nhốt trong phòng này đều là những người đã tham gia ẩu đả, Lý Nghị liếc mắt nhìn qua, ước chừng khoảng mười lăm mười sáu người.

Một cảnh sát béo nói: "Tính chất hành vi của các người hiện giờ rất nghiêm trọng! Ba đồng chí kia còn đang nằm viện đấy! Nếu họ có mệnh hệ gì, thì tình tiết của các người còn nặng hơn nữa!"

Mấy công nhân nhao nhao lên tiếng: "Là họ ra tay trước! Không thể trách chúng tôi được."

"Đúng vậy, chúng tôi chỉ tới tìm lãnh đạo huyện để lý lẽ, dựa vào cái gì mà không cho chúng tôi vào?"

"Mắt chó coi thường người khác, đáng đời bị đánh!"

"Họ cũng đánh chúng tôi, món nợ này tính thế nào?"

Lý Nghị nghe ra được manh mối, hỏi Liễu Thanh: "Bên kia có ba bảo vệ bị đánh à? Thương tích nặng không?"

Liễu Thanh đáp: "Căn bản là không đụng tới họ, toàn là họ đánh chúng tôi, chúng tôi chỉ tự vệ thôi, không hề đánh trả."

Lý Nghị hỏi: "Các cậu đã gặp được lãnh đạo huyện chưa?"

"Chưa! Sau khi sự việc xảy ra, chỉ có người của Cục Công an tới xử lý, huyện không có lấy một lãnh đạo nào đứng ra." Liễu Thanh tức giận nói: "Đây chẳng phải là bắt nạt người khác quá đáng sao?"

Sau khi nhận một cuộc điện thoại, cảnh sát béo nói: "Dù thế nào đi nữa, các người tới huyện gây rối là không đúng! Huống chi còn đánh người, nếu xử lý theo quy trình thì các người đều là phạm pháp, ít nhất cũng phải bị giam giữ 15 ngày. Nể tình các người phạm tội lần đầu, tôi đã xin cấp trên, tạm thời tha cho các người lần này, các người về đi, sau này đừng tới gây chuyện nữa!"

Liễu Thanh và những người khác còn muốn tranh luận, Lý Nghị kéo cậu ta lại, nói: "Ra ngoài rồi tính tiếp."

Một công nhân lớn tiếng hỏi: "Vậy nhà máy của chúng tôi phải làm sao? Công việc của chúng tôi phải làm sao?"

Cảnh sát béo đáp: "Những vấn đề này không thuộc thẩm quyền của chúng tôi. Tóm lại, lần sau còn thấy các người tới huyện gây rối, tôi sẽ bắt hết, tống vào trại giam! Các người có vấn đề gì thì cứ tìm lãnh đạo chính quyền trấn mà giải quyết!"

Lý Nghị sợ công nhân làm sự việc nghiêm trọng thêm sẽ khó giải quyết, nên khuyên mọi người ra ngoài rồi hãy lý lẽ tiếp.

Nhưng công nhân không nghe lời. Cảnh sát muốn thả họ ra, họ lại chẳng sợ nữa, từng người một lớn tiếng tố cáo, đòi tìm lãnh đạo huyện để đòi lẽ phải, nếu không sẽ không rời đi.

Bên ngoài sảnh vang lên một tràng ồn ào, hóa ra là lãnh đạo Đảng ủy trấn Mã Pha đã tới. Bí thư Đảng ủy và Trấn trưởng trấn Mã Pha đều tới, đang an ủi quần chúng ở bên ngoài. Cảnh sát béo bước ra ngoài trò chuyện với họ một lúc, đại ý là bảo người của chính quyền trấn đưa người về, trông coi cho kỹ, đừng dung túng cho quần chúng tới huyện gây rối nữa, lãnh đạo huyện đang rất tức giận, không khéo là mũ quan của mọi người đều khó giữ.

Lãnh đạo chính quyền trấn thuyết phục công nhân, nhưng vì lời lẽ của lãnh đạo quá khích khiến công nhân nảy sinh một đợt tranh cãi mới.

Công nhân đưa ra yêu cầu: nhất định phải gặp mặt lãnh đạo huyện, hôm nay nếu không nhận được câu trả lời thỏa đáng thì sẽ không rời đi.

"Các đồng chí, cải cách doanh nghiệp hương trấn là kế hoạch thống nhất của huyện, không chỉ riêng trấn Mã Pha chúng ta, mà toàn bộ các doanh nghiệp hương trấn trong huyện đều phải cải cách. Điều này là để phát triển kinh tế huyện tốt hơn, mọi người đều nên ủng hộ mới phải. Chỉ khi cải cách hoàn thành, kinh tế trấn chúng ta mới có thể phát triển tốt hơn và nhanh hơn!"

Công nhân hỏi: "Vậy khi nào cải cách hoàn thành?"

"Cải cách cần phải có quá trình chứ, một tháng, hai tháng, nhiều nhất là nửa năm, mọi người có thể quay lại làm việc rồi!" Bí thư Đảng ủy trấn nói.

Một công nhân lớn tiếng hỏi: "Tại sao nhà máy đồ hộp của chúng tôi cũng phải cải cách? Cả huyện chỉ có duy nhất nhà máy đồ hộp chúng tôi, ông tìm đâu ra doanh nghiệp khác vào góp vốn?"

"Nhà máy sản xuất đồ tre nứa của chúng tôi cải cách thế nào? Có phải giống như bên Lâm Nghi, mỗi công nhân chúng tôi đều phải góp vốn không?"

Bí thư Đảng ủy trấn đáp: "Tình hình mỗi nơi mỗi khác, huyện chúng ta có phương pháp cải cách của huyện chúng ta. Làm thế nào cụ thể, huyện sẽ có phương án giải quyết, mọi người chỉ cần kiên nhẫn chờ đợi là được."

"Không được, chúng tôi yêu cầu công khai thông tin cải cách. Bên huyện Lâm Nghi, không những công bố phương pháp và lịch trình cải cách, công nhân còn có thể góp vốn, mà những tháng nghỉ phép còn có trợ cấp lương cơ bản nữa!"

Bí thư Đảng ủy trấn nói: "Đây là sự sắp xếp thống nhất của huyện, tôi cũng không rõ. Mọi người ngồi đây cũng chẳng giải quyết được vấn đề gì, chi bằng thế này đi, chúng ta về trước, ngày mai mọi người bầu ra hai đại biểu, đi cùng tôi tới chính quyền huyện, tìm lãnh đạo huyện hỏi cho rõ ràng, mọi người thấy có được không? Hôm nay muộn rồi, các đồng chí ở Cục Công an cũng cần nghỉ ngơi, mọi người cũng nên về nghỉ đi chứ? Ngày mai sau khi lãnh đạo huyện đi làm, tôi nhất định sẽ đưa mọi người tới hỏi cho ra lẽ."

Lý Nghị thầm gật đầu, nghĩ rằng vị Bí thư Đảng ủy trấn này nói cũng có lý, liền cùng khuyên mọi người về trước, ngày mai tới tiếp.

Ngay khi mọi người chuẩn bị rời đi, một chiếc xe Santana lái vào sân Cục Công an. Từ trên xe bước xuống vài người, trong đó có một người đàn ông trung niên mặt mũi béo tốt, bụng phệ, ông ta giơ hai tay ra hiệu trong không trung, lớn tiếng nói: "Các vị, tôi là Ngưu Đắc Hồng, Phó huyện trưởng phụ trách công nghiệp của huyện, mọi người nghe tôi nói đây!"

"Ông chính là Phó huyện trưởng Ngưu?" Một công nhân lớn tuổi nói: "Phó huyện trưởng Ngưu tới là tốt rồi, chúng tôi chỉ muốn hỏi ông, việc cải cách doanh nghiệp ở trấn chúng tôi, cụ thể là cải cách thế nào?"

Ngưu Đắc Hồng tay trái xoa bụng bự, tay phải chỉ trỏ trong không trung, nói: "Vấn đề này, là thế này, mọi người nghe tôi nói đây. Nhà máy sản xuất đồ tre nứa và nhà máy đồ hộp đã không còn phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế của thời đại mới nữa. Theo tinh thần của văn bản Thành ủy, huyện chúng ta dự định tiến hành cải cách cổ phần hóa đối với hai nhà máy này. Phương pháp cụ thể là: những nhân viên còn muốn tiếp tục làm công nhân xí nghiệp, mỗi người đều phải nộp một vạn nhân dân tệ phí góp vốn. Tất nhiên là càng nhiều càng tốt, không giới hạn mức tối đa, nộp càng nhiều tiền, thì cũng có nghĩa là vị trí của bạn trong nhà máy càng quan trọng hơn."

"Ý gì vậy?" Công nhân xôn xao bàn tán: "Có phải ai nộp nhiều tiền thì người đó được làm lãnh đạo? Không nộp một vạn tệ thì không được tiếp tục làm việc nữa à?"

"Ha ha, khả năng lĩnh hội của mọi người rất tốt đấy! Chính là ý đó!" Ngưu Đắc Hồng cười lớn.

Lý Nghị cười lạnh: "Đây chẳng phải là bỏ tiền ra mua quan chức sao? Ai nộp nhiều tiền thì được làm quan? Thế nếu người không nộp tiền thì sao? Đến việc làm cũng không còn? Còn nữa, tôi xin hỏi Phó huyện trưởng Ngưu, số tiền góp vốn này thì tính chia cổ tức thế nào?"

Ngưu Đắc Hồng đáp: "Chia cổ tức? Không có. Số tiền góp vốn này chính là dùng để tiến hành cải cách cổ phần hóa đấy! Nhà máy quá lạc hậu, tu sửa nhà xưởng cần tiền chứ, mua máy móc cần tiền chứ? Huyện không có tiền, trấn cũng không có tiền, số tiền này đành phải để mọi người góp chung thôi, dù sao xây xong nhà xưởng cũng là mọi người lấy ra dùng, lấy ra để kiếm tiền mà! Ha ha, mọi người nói xem có phải đạo lý này không?"

Lý Nghị nói: "Thật là vô lý!"

Công nhân đều lớn tiếng hô: "Thật là vô lý!"

Có người hét lên: "Nhà máy đồ tre nứa chúng tôi cần gì máy móc thiết bị chứ? Chỉ cần một con dao chẻ tre là đủ! Chúng tôi bán sức lao động, không phải làm công việc kỹ thuật!"

"Đúng vậy, một vạn tệ, nếu tôi có một vạn tệ thì tôi đã tự mình ra ngoài làm ăn rồi, còn cần phải bám trụ ở cái nhà máy nhỏ này làm gì? Nhà máy chúng tôi vốn đang làm ăn tốt, tại sao phải cải cách?"

"Chính đấy, đây đâu phải là cải cách, đây rõ ràng là cướp tiền mồ hôi nước mắt của chúng tôi!"

Ngưu Đắc Hồng ợ một tiếng nồng nặc mùi rượu, nói: "Đây là quyết định của huyện, tôi chỉ làm theo văn bản thôi. Vốn định vài ngày nữa mới ra thông báo cho các người, nhưng đã thấy mọi người tới hôm nay thì tôi tiết lộ trước cho các người biết. Còn việc mọi người nghĩ thế nào, có nộp tiền cổ phần này hay không, đừng vội trả lời tôi, về nhà suy nghĩ kỹ đi. Đến lúc đó cán bộ trấn sẽ tới từng nhà đăng ký, chỉ cần nộp tiền, bất kể trước đây có phải là công nhân nhà máy hay không, đều có thể trở thành công nhân!"