Phía bên kia ruộng, Lý Nghị đang ngồi bệt xuống đất cùng một lão già ăn vận kiểu nông dân.

Lý Nghị ngồi trên một tảng đá, còn người nông dân kia đặt chiếc đòn gánh xuống đất, ngồi ngay trên chiếc đòn gánh đó.

Tô Tân Lượng và Tiền Đa đứng ở bên cạnh.

Hạng Thanh Bình hỏi: "Người đó chính là Thiết Lão Thực sao?"

Trưởng thôn đáp: "Chẳng phải là lão ta thì còn ai vào đây nữa!" Không đợi Hạng Thanh Bình và những người khác nhắc nhở, ông ta đã vươn cổ hét lên: "Thiết Lão Thực, Thiết Lão Thực, có quan lớn tìm ông kìa!"

Hồ Tín Dương vội kéo trưởng thôn lại, nói: "Ông đừng có hét toán loạn lên, thế này đi, ông về trước đi, lát nữa tôi lại tìm ông sau."

Trưởng thôn nói: "Chẳng phải các vị muốn tôi tìm Thiết Lão Thực để bàn chuyện chia ruộng sao? Tôi đang định bàn với ông ta đây."

Hồ Tín Dương trừng mắt quát: "Về!"

Trưởng thôn không biết đã xảy ra chuyện gì, nhưng Hồ Tín Dương đã lên tiếng thì ông ta không thể không nghe, vâng dạ một tiếng rồi quay người đi về.

Phía bên kia, Lý Nghị nhìn thấy Hạng Thanh Bình và Hồ Tín Dương, ngẩng đầu nói: "Đã đến rồi thì qua đây đi."

Thiết Lão Thực nhìn thấy trưởng thôn, cũng hét lên: "Lão trưởng thôn, ông gọi tôi làm gì?"

Trưởng thôn đành quay đầu đáp lại: "Tìm ông bàn chuyện chia ruộng."

Lý Nghị nói với Thiết Lão Thực: "Bác à, bác có việc thì cứ đi trước đi, chúng tôi tự đi dạo một lát, làm phiền bác rồi!"

Thiết Lão Thực cười hì hì, xua tay nói: "Không có chi! Nếu cậu còn muốn tìm tôi tán gẫu thì cứ đến nhà tìm tôi là được, tôi tên Thiết Lão Thực, vào thôn hỏi một câu là tìm thấy tôi ngay."

Hạng Thanh Bình và Hồ Tín Dương đi đến trước mặt Lý Nghị, cúi người cười nói: "Bí thư Lý, cơn gió nào đưa ngài đến đây vậy?"

Lý Nghị đáp: "Tôi xuống đây xem xét tình hình sản xuất nông nghiệp, không định làm phiền các người, không ngờ các người vẫn tìm đến."

Hạng Thanh Bình và Hồ Tín Dương đều thở phào nhẹ nhõm, trút được gánh nặng trong lòng.

"Bí thư Lý, ngài muốn tiến hành công tác điều tra nghiên cứu về nông nghiệp à, để tôi đi cùng ngài nhé." Hạng Thanh Bình nói: "Ngài có cần tôi điều vài người từ Cục Nông nghiệp thành phố đi cùng không?"

Lý Nghị nói: "Cô đi lo quy hoạch phát triển kinh tế nông nghiệp của cô đi, tôi lo việc điều tra nông nghiệp của tôi, các người không cần phải đi theo tôi."

Hạng Thanh Bình nói: "Bí thư Lý, Tân Hồ trấn này là khu vực khá lạc hậu của Nghi An chúng ta, ngài làm công tác điều tra nông nghiệp ở đây có lẽ không thích hợp lắm đâu."

Lý Nghị khẽ nhíu mày, nói: "Đồng chí Hạng Thanh Bình, cô có ý gì đây? Chỗ này nghèo thì chúng ta có thể mặc kệ dân chúng ở đây sao? Chính vì nơi này nghèo nên tôi mới càng muốn chọn nơi này để tiến hành công tác điều tra! Chỉ khi biến nơi nghèo nhất thành nơi giàu nhất, thì phương châm chính sách của chúng ta mới là đúng đắn!"

Lý Nghị nói tiếp: "Được rồi, thế cô điều tra ra được thứ gì hay ho ở những nơi mang tính đại diện đó chưa? Sắp sửa họp Hội nghị công tác nông nghiệp lần thứ hai rồi, cô có gợi ý gì hay không?"

Hạng Thanh Bình ấp úng một hồi, nhưng chẳng nói được ý kiến nào mang tính xây dựng cả.

Lý Nghị tức giận nói: "Cô đã làm được những gì? Hả?"

Hạng Thanh Bình thấy Lý Nghị tức giận, vội nói: "Bí thư Lý, Cơ sở chăn nuôi sinh thái Ngũ Phúc đang đàm phán hợp tác với Tập đoàn Lam Thiên, mấy ngày nay tôi bận rộn chuyện này, là do công việc của tôi chưa làm tốt, tôi xin thành khẩn nhận sự chỉ trích của Bí thư Lý, xin Bí thư hãy yên tâm, tôi nhất định sẽ sắp xếp thời gian hợp lý, tranh thủ làm công tác điều tra nông nghiệp."

Giọng điệu Lý Nghị dịu xuống, nói: "Cô là người đứng đầu, không cần chuyện gì cũng phải đích thân nhúng tay vào, chuyện đàm phán, cô cứ giao cho cấp dưới làm là được. Công tác điều tra nông nghiệp cũng vậy, cô cũng có thể giao cho người dưới làm!"

Hạng Thanh Bình nói: "Thế sao Bí thư Lý ngài lại đích thân xuống điều tra..."

Lý Nghị xua tay: "Tôi khác, tôi đang phụ trách mảng nông nghiệp, lại từng lập lời thề trước Tỉnh ủy là nhất định phải làm tốt công tác nông nghiệp, tôi buộc phải lên dây cót cho bản thân. Cô là người đứng đầu Nghi An, không phải chuyên trách công tác nông nghiệp, phải học cách sắp xếp công việc chứ!"

Hạng Thanh Bình nói: "Bí thư Lý, tôi hiểu rồi, sau khi về tôi nhất định sẽ sắp xếp nhân sự và công việc hợp lý."

Lý Nghị "ừ" một tiếng, chắp tay đi về phía trước.

Hạng Thanh Bình tự nhiên bị Lý Nghị mắng cho một trận, lòng dạ nguội lạnh, không biết là nên đi theo hay là quay về.

Tiền Đa bước đến bên cạnh cô, khẽ nói: "Bí thư Hạng, tôi hiểu Bí thư Lý, với người bình thường, ngài ấy chẳng thèm ngó ngàng tới đâu. Ngài ấy càng nói cô, càng mắng cô, chứng tỏ trong lòng ngài ấy thật sự muốn trọng dụng cô đấy, mau đuổi theo đi! Bí thư Lý đang có những ý tưởng mới về công tác nông nghiệp đấy!"

Hạng Thanh Bình lúc này mới chợt tỉnh ngộ, nhìn Tiền Đa với ánh mắt biết ơn, thầm nghĩ người này chỉ là tài xế của Lý Nghị, nhưng lại nắm bắt rất chuẩn tính cách của Lý Nghị. May mà có lời nhắc nhở của cậu ta, nếu không mình cứ tưởng là Bí thư Lý lạnh nhạt với mình chứ!

Phía bên kia, Thiết Lão Thực đang phấn khích hát dân ca, vì trưởng thôn vừa hứa với ông ta là sẽ chia cho ông ta hai phần ruộng bị nợ, mà lại là loại ruộng nước tốt nhất!

Thiết Lão Thực không biết rằng, vấn đề mà ông ta đã kéo dài nhiều năm không giải quyết được, đi khiếu nại nhiều lần đều vô vọng, lại được giải quyết một cách nhanh chóng và tốt nhất chỉ vì một người lạ mặt tán gẫu với ông ta một lát.

Thật ra những điều Lý Nghị tán gẫu với ông ta đều là chuyện vụn vặt liên quan đến canh tác nông nghiệp, còn chuyện chia ruộng, Thiết Lão Thực còn tưởng Lý Nghị chỉ là người qua đường, làm sao có thể đi bàn chuyện đó với Lý Nghị được?

Hạng Thanh Bình và Hồ Tín Dương đuổi kịp Lý Nghị, đi theo sau ngài ấy, mỗi người một bên.

Lý Nghị nói: "Hai người đã đến rồi thì chúng ta trò chuyện chút đi. Kinh tế Nghi An ở Giang Châu được coi là rất phát triển, nhưng dọc đường đi tôi thấy, cuộc sống của nông dân vẫn rất nghèo khổ! Đặc biệt là thiếu hụt thực phẩm thịt cá, trong thôn chỉ trông chờ vào gã đồ tể giết lợn bán thịt, phần lớn các gia đình nông dân, một tuần mới được ăn một bữa thịt!"

Hạng Thanh Bình và Hồ Tín Dương nhìn nhau, họ tuy là cha mẹ của dân, nhưng họ thực sự không hiểu về cuộc sống thực tế của nông dân, cũng không biết nông dân một tuần ăn mấy bữa thịt.

Một tuần ăn một bữa thịt?

Đây là khái niệm gì?

Đối với những người sống ở thành phố, bước chân ra cửa là có chợ, thì điều này thật khó mà tưởng tượng nổi. Đối với những vị quan lớn sống trong nhung lụa thì lại càng không thể hình dung.

Vậy thì có khác gì đi tu đâu?

Nhưng đối với người nông thôn thời bấy giờ, đi chợ phải đi bộ mười, hai mươi dặm đường mới tới trấn, mua bán trong thôn chủ yếu dựa vào những người bán hàng rong đi bộ khắp các thôn cùng ngõ hẻm, vật chất cực kỳ thiếu thốn, thu nhập thấp kém, những gia đình một tuần ăn một bữa thịt vẫn còn rất nhiều!

Trừ khi là dịp lễ tết lớn, trong nhà giết lợn thì không nói làm gì.

Thế nhưng dù có giết lợn, phần lớn thịt lợn cũng phải đem bán lấy tiền, mỡ lợn phải giữ lại để thắng dầu, dự trữ cho việc nấu ăn trong nửa năm hoặc vài tháng.

Thứ gì bán được tiền đều mang đi bán, thứ thực sự có thể cho vào miệng mình thì chỉ có ít nội tạng và tóp mỡ.

Lý Nghị kể về hiện trạng của những gia đình nông dân này với vẻ mặt nặng nề, khiến hai vị cha mẹ của dân ở Nghi An cảm thấy chỉ muốn tìm lỗ nẻ mà chui xuống.

Người ta là Phó Bí thư Thành ủy Giang Châu trẻ tuổi tài cao, vậy mà còn thấu hiểu dân tình đến thế. Những lãnh đạo lão làng của Nghi An như họ, thì hiểu được bao nhiêu về cuộc sống của bách tính dưới quyền?

Quan chức ngày nào cũng cá thịt ê hề, sơn hào hải vị, nhưng bách tính dưới quyền thì trên bàn ăn hàng ngày của họ bày biện những món ngon gì?

Có bao nhiêu người thực sự quan tâm đến những món ăn trên bàn của người dân?

Lý Nghị trầm giọng nói: "Các đồng chí à, thành tích chính trị của chúng ta khi làm quan, không phải là những đánh giá tổ chức được viết trên văn kiện, cũng không phải là những bài ca tụng lãnh đạo của các nhà báo viết trên báo chí! Thành tích chính trị là gì? Là tiếng thơm trong lòng dân! Là những bữa cơm cá thịt ê hề trên bàn ăn của nông dân! Là nụ cười rạng rỡ của những đứa trẻ đeo cặp sách đến trường! Là khung cảnh hài hòa khi bách tính được an cư lạc nghiệp, là có bệnh thì có thuốc chữa, già thì có nơi nuôi dưỡng!"

Hạng Thanh Bình và Hồ Tín Dương lặng lẽ đi theo Lý Nghị, từng bước một, Lý Nghị nói một câu, họ lại gật đầu nói "vâng" một tiếng.

Lý Nghị bỗng dừng bước, nói: "Đồng chí Hồ Tín Dương, anh công tác ở Nghi An cũng được mấy năm rồi nhỉ, theo tôi hiểu về anh, anh xuất thân từ cán bộ công tác tổ chức của Thành ủy Nghi An, trải qua gần hai mươi năm phấn đấu mới ngồi được vào chiếc ghế hiện tại..."

Hồ Tín Dương sững người, anh ta không ngờ Lý Nghị lại hiểu rõ về mình như vậy!

"Vâng," Hồ Tín Dương nói: "Hồi đó tôi đúng là làm cán bộ công tác tổ chức, công tác ở Nghi An vừa đúng hai mươi năm rồi ạ."

Lý Nghị nói: "Anh công tác ở Nghi An lâu như vậy, anh có biết, bách tính dưới quyền anh có bao nhiêu người không được ăn no, không có áo mặc ấm không? Anh có biết, trong những ngôi làng này, có bao nhiêu đứa trẻ vì nghèo mà không đóng nổi học phí, hoặc vì quá xa trường học mà không được đi học không?"

Hồ Tín Dương nhíu chặt mày, im lặng hồi lâu.

Anh ta thật sự không trả lời được.

Lý Nghị nói: "Anh trả lời không được, tôi cũng trả lời không được. Nhưng tôi biết, trong ngôi làng này, chắc chắn có không ít trẻ em trong độ tuổi đi học, vì nhiều lý do mà không được đến trường. Các người xem, đằng kia có một nhóm trẻ đang chăn bò chăn cừu kìa, chúng ta đến hỏi chúng xem!"

Hồ Tín Dương vâng một tiếng, lấy tay áo lau mồ hôi, trong lòng oán trách Hạng Thanh Bình, hai người đến đây làm cái gì không biết! Nếu mang theo đám cấp dưới ở các cục, ủy, văn phòng theo thì dù Bí thư Lý có trách móc gì, cũng có thể lôi ngay con dê tế thần ra chịu tội thay rồi!

Giờ thì hay rồi, chỉ có hai người, không phải người đứng đầu thì là người đứng thứ hai, Lý Nghị mắng xong người đứng đầu thì mắng đến người thứ hai, thay phiên nhau chịu giáo huấn!

Lý Nghị đi đến trước mặt nhóm trẻ, cười tươi hỏi: "Các cháu nhỏ, các cháu bao nhiêu tuổi rồi?"

"Tám tuổi ạ!"

"Chín tuổi ạ!"

"Cháu bảy tuổi ạ!"

"Cháu mười một tuổi ạ!"

Lý Nghị xoa đầu đứa nhỏ nhất bảy tuổi, ân cần nói: "Sao các cháu không đi học? Hôm nay đâu phải chủ nhật đâu nhỉ?"

Đứa mười một tuổi nói: "Đi học thì có gì hay chứ? Ông cháu, bố cháu đều chẳng đi học ngày nào, chẳng vẫn cày cấy tốt đó thôi?"

Đứa tám tuổi nói: "Nhà cháu nghèo, bố cháu không cho cháu đi học."

Đứa chín tuổi nói: "Trường xa quá, cháu làm xong việc, đi bộ đến trường không kịp, toàn đi muộn, bị thầy đuổi học rồi."

Đứa bảy tuổi nói: "Cháu phải chăn bò ạ, cháu không chăn bò thì trong nhà chẳng có ai chăn, bò mà đói chết thì lấy gì mà cày ruộng ạ? Bò không cày được ruộng thì cả nhà cháu đói chết mất!"

Hạng Thanh Bình thấy sống mũi cay cay, hai mắt nhức nhối, nước mắt chực trào trong hốc mắt.