Sự cứu rỗi khỏi những khốnốn của tôi đến từ một hướng hoàn toàn bất ngờ, và cùng với nó, một điều gì đó mới mẻ đã bước vào cuộc đời tôi, thứ mà cho đến tận ngày nay vẫn còn ảnh hưởng sâu sắc.
Cách đó không lâu, trường Latinh của chúng tôi có một nam sinh mới. Cậu ta là con của một người góa phụ khá giả mới chuyển đến thị trấn của chúng tôi. Cậu mặc đồ tang và quấn một dải băng tang đen quanh tay áo. Cậu học lớp trên tôi và lớn hơn tôi vài tuổi, nhưng chẳng mấy chốc tôi bắt đầu chú ý đến cậu, cũng như tất cả chúng tôi. Cậu học sinh đặc biệt này tạo ấn tượng là già dặn hơn nhiều so với vẻ bề ngoài. Cậu không hề mang lại cảm giác của một đứa trẻ đi học. Đối với đám nhóc chúng tôi, cậu xa cách và chín chắn như một người đàn ông, hay đúng hơn là một quý ôg. Cậu không hề được lòng mọi người, không tham gia các trò chơi, càng không có chuyện đùa giỡn vô bổ. Chỉ có thái độ tự tin và cương quyết mà cậu áp dụng với các thầy giáo là điều khiến người khác phải bằng lòng. Tên cậu là Max Demian.
Một hôm, như đôi khi vẫn xảy ra trong trường chúng tôi, vì lý do nào đó mà một lớp khác được chuyển vào phòng học lớn của chúng tôi. Đó là lớp của Demian. Chúng tôi, những đứa trẻ nhỏ, đang học môn lịch sử Kinh thánh, còn mấy đứa lớn phải viết bài luận. Trong lúc chúng tôi đang được nhồi nhét câu chuyện về Cain và Abel, tôi cứ liếc nhìn sang phía Demian – gương mặt cậu khiến tôi kỳ lạ bị thu hút – và thấy những đường nét khôn ngoan, sáng sủa, mạnh mẽ hơn mức bình thường của cậu đang cúi xuống chăm chú và trầm ngâm với bài tập của mình. Trông cậu hoàn toàn không giống một học sinh đang làm bài tập, mà giống như một nhà nghiên cứu đang giải quyết một vấn đề. Tôi không hẳn thấy cậu dễ mến. Ngược lại, tôi có một hay hai điều nhỏ nhặt không ưa cậu. Đối với tôi, cậu quá xa cách và bề trên, quá tự tin một cách chọc tức, và ánh mắt cậu mang vẻ của một người trưởng thành — thứ mà trẻ con không bao giờ thích — hơi đượm buồn với những tia phảng phất vẻ khinh miệt. Thế nhưng tôi không sao cưỡng lại được việc nhìn cậu, dù thích hay không. Nhưng ngay khoảnh khắc cậu nhìn về phía tôi, tôi liền quay đi, có chút sợ hãi. Nếu ngày nay nghĩ lại về vẻ ngoài của cậu khi còn là một học sinh, tôi có thể nói rằng cậu khác biệt với những người khác về mọi mặt, mang dấu ấn của một cá tính nổi bật và vì thế thu hút sự chú ý. Nhưng đồng thời, cậu lại làm mọi cách để không bị chú ý — cậu cư xử và hành động như một vị vương tử giả dạng đang sống giữa những đứa trẻ nhà nông và nỗ lực hết sức để trông giống như chúng.
Cậu đi phía sau tôi trên đường đi học về. Khi những đứa khác đã chạy vượt lên, cậu đuổi kịp tôi và nói: "Chào cậu!" Ngay cả cách chào hỏi của cậu, dù bắt chước giọng điệu học sinh của chúng tôi, cũng rất lịch sự và ra dáng người lớn.
"Chúng ta đi chung một đoạn đường nhé?" cậu hỏi một cách thân thiện. Tôi thấy phồn vinh và gật đầu. Sau đó, tôi kể cho cậu nghe nơi tôi sống.
"Ồ, ở đó sao?" cậu vừa cười vừa nói. "Tôi biết ngôi nhà đó rồi. Có một tác phẩm nghệ thuật kỳ lạ ngay trên cửa nhà cậu, thứ đã thu hút sự chú ý của tôi ngay lập tức."
Tôi không đoán ngay được cậu đang ám chỉ điều gì, và ngạc nhiên vì cậu có vẻ biết rõ ngôi nhà của chúng tôi hơn cả tôi. Quả thực có một thứ phù hiệu đóng vai trò là viên đá khóa trên vòm cửa, nhưng theo thời gian nó đã mờ đi và thường xuyên bị sơn đè lên. Theo tôi biết, nó chẳng dính dáng gì đến chúng tôi hay gia đình tôi cả.
"Tôi chẳng biết gì về nó cả," tôi rụt rè đáp. "Đó là một con chim, hoặc thứ gì đó đại loại thế; chắc nó phải cổ lắm rồi. Người ta bảo ngày xưa ngôi nhà này thuộc về tu viện."
"Rất có thể," cậu gật đầu. "Lát nữa chúng ta sẽ ngắm lại cho kỹ. Những thứ như vậy thường rất thú vị. Tôi nghĩ đó là một con diều hâu."
Chúng tôi tiếp tục bước đi. Tôi cảm thấy khá lúng túng. Bất chợt Demian cười lớn, như thể điều gì đó buồn cười vừa xẹt qua đầu cậu.
"À, tôi có mặt trong giờ học của cậu đấy chứ," cậu hào hứng nói. "Câu chuyện về Cain, kẻ mang dấu ấn trên trán, phải không nhỉ? Cậu có thích nó không?"
Thông thường, tôi chẳng thích bất cứ thứ gì trong số những thứ chúng tôi phải học. Nhưng tôi không dám nói điều đó — cứ như thể một người lớn đang nói chuyện với tôi vậy. Tôi bảo tôi rất thích câu chuyện đó.
Demian vỗ vai tôi. "Không cần phải che đậy với tôi đâu, anh bạn trẻ. Nhưng câu chuyện đó quả thực rất đáng chú ý. Tôi nghĩ nó còn đáng chú ý hơn hầu hết những câu chuyện khác mà chúng ta được học ở trường. Thầy giáo không nói nhiều về nó, chỉ là những chuyện thông thường về Chúa, tội lỗi, v.v. Nhưng tôi tin rằng..." cậu khựng lại, mỉm cười và hỏi: "Nhưng nó có làm cậu thấy hứng thú không?"
"Chà," cậu tiếp tục, "tôi nghĩ người ta có thể quan niệm câu chuyện về Cain này theo một cách hoàn toàn khác. Hầu hết những gì chúng ta được dạy đều hoàn toàn đúng đắn và chính xác, nhưng người ta có thể nhìn nhận chúng từ một góc độ khác với thầy giáo, và khi đó phần lớn chúng sẽ mang ý nghĩa hay hơn rất nhiều. Lấy ví dụ, chúng ta không thể hoàn toàn thỏa mãn với lời giải thích được đưa ra liên quan đến gã Cain này và dấu vết trên trán hắn. Cậu có thấy vậy không? Chắc chắn việc hắn giết một người anh em trong lúc cãi vã là điều có thể xảy ra, và việc sau đó hắn sợ hãi rồi phải cúi đầu nhận thua cũng là điều dễ hiểu. Nhưng việc hắn lại được biệt đãi thêm bằng một món quà danh dự cho sự hèn nhát của mình — thứ bảo vệ hắn và gieo rắc sự kinh hoàng cho tất cả những kẻ khác — thì quả là hơi kỳ quặc."
"Chắc chắn rồi," tôi nói, cảm thấy bị thu hút. Vấn đề bắt đầu làm tôi chú ý. "Nhưng còn cách giải thích nào khác cho câu chuyện này?" Cậu lại vỗ vai tôi.
"Đơn giản lắm! Sự thật cốt lõi, và cũng là điểm xuất phát của câu chuyện, chính là cái dấu hiệu đó. Ở đây có một người sở hữu nét mặt khiến kẻ khác phải khiếp sợ. Họ không dám quấy rầy hắn, hắn tạo ra ấn tượng rất lớn đối với họ, cả hắn và con cháu hắn. Có lẽ, hoặc đúng hơn là chắc chắn, đó không thực sự là một con dấu trên trán giống như dấu đóng văn phòng — ngoài đời thực mọi thứ không đơn giản như vậy. Tôi nghiêng về khả năng đó là một cái gì đó khó nhận biết, mang tính chất đặc biệt — sự thông minh và táo bạo trong ánh nhìn vượt trội hơn mức mọi người thường thấy. Người này có quyền lực, những kẻ khác phải lùi bước trước hắn. Hắn có một 'dấu hiệu'. Người ta có thể giải thích điều đó theo bất cứ cách nào họ muốn. Và con người ta thường luôn muốn những gì thuận tiện và phù hợp với quan điểm của chính mình. Người ta sợ con cái của Cain, họ có một 'dấu hiệu'. Và thế là họ giải thích cái dấu hiệu đó không phải theo đúng bản chất thực sự của nó là một sự biệt đãi, mà lại theo chiều ngược lại. Những kẻ mang dấu hiệu này bị coi là kỳ quặc, và đồng thời họ cũng rất dũng cảm. Những kẻ có lòng dũng cảm và cá tính luôn bị những kẻ khác gọi là kỳ quặc. Việc một dòng tộc gồm những con người không sợ hãi và kỳ quặc cứ lang thang khắp nơi là điều rất phiền toái. Thế nên người ta gán cho dòng tộc này một cái tên và một câu chuyện, để trả thù họ, để phần nào bù đắp cho tất cả sự kinh hoàng mà họ từng gây ra. Cậu có hiểu không?"
"Có — nghĩa là, thế thì — Cain không hề độc ác chút nào sao? Và toàn bộ câu chuyện trong Kinh thánh không phải là sự thật ư?"
"Có và không. Những câu chuyện cổ xưa, nguyên thủy như vậy luôn mang tính sự thật, nhưng chúng không phải lúc nào cũng được ghi chép và giải thích theo đúng cách. Tóm lại, ý tôi là Cain là một gã tuyệt vời, và câu chuyện này được gán cho tên tuổi của hắn đơn giản chỉ vì người ta sợ hắn. Câu chuyện đó chỉ là một lời đồn đại, thứ mà người ta rỉ tai nhau, và nó đúng ở chỗ Cain cùng con cháu hắn thực sự mang một loại 'dấu hiệu' và khác biệt với phần đông mọi người."
Tôi vô cùng kinh ngạc.
"Và cậu tin rằng câu chuyện về vụ giết người hoàn toàn là bịa đặt sao?" tôi hỏi, vô cùng ấn tượng.
"Không hề! Nó chắc chắn là sự thật. Kẻ mạnh đã giết kẻ yếu. Tất nhiên người ta có thể nghi ngờ liệu đó có thực sự là anh em ruột hay không. Điều đó không quan trọng, bởi vì xét cho cùng, tất cả con người đều là anh em. Vậy là, một kẻ mạnh đã giết một kẻ yếu. Có thể đó là một chiến công anh hùng, có thể không. Nhưng trong bất kỳ trường hợp nào, những kẻ yếu khác đều sợ hãi, họ than khóc và phàn nàn, và khi được hỏi: 'Sao các ngươi không đơn giản là giết luôn hắn đi?' họ không đáp rằng: 'Bởi vì chúng ta hèn nhát', mà lại nói thay rằng: 'Các ngươi không thể đâu. Hắn có một dấu hiệu. Chúa đã chọn hắn rồi!' Trò bịp bợm hẳn đã nảy sinh theo kiểu đại loại như thế... Ồ, tôi đang làm lỡ thời gian vào lớp của cậu đấy. Thôi, chào nhé!"
Cậu rẽ vào phố Old Street và để lại tôi một mình, ngạc nhiên hơn bất cứ lần nào trong đời. Vừa khuất bóng cậu, mọi điều cậu vừa nói bỗng trở nên hoàn toàn vô lý đối với tôi! Cain là một kẻ cao thượng, Abel là kẻ hèn nhát! Dấu hiệu của Cain là một sự biệt đãi! Thật nực cười, thật phạm thượng và ghê tởm. Thế vai trò của Chúa nằm ở đâu trong chuyện này? Ngài đã không chấp nhận lễ vật của Abel hay sao, chẳng phải Ngài yêu mến Abel sao? Câu chuyện của Demian thật nhảm nhí! Tôi nghi ngờ cậu đang đùa cợt tôi và muốn dẫn dắt tôi đi sai đường. Quả là một gã ranh mãnh, ăn nói giỏi thật, nhưng mà — ừm —
Mặc dù vậy, chưa bao giờ tôi suy nghĩ nhiều đến thế về bất kỳ câu chuyện Kinh thánh hay câu chuyện nào khác trước đây. Và đã từ lâu lắm rồi, tôi mới lại có khoảng thời gian quên bẵng đi Frank Kromer trong suốt nhiều giờ, suốt cả một buổi tối. Về nhà, tôi đọc lại câu chuyện đó một lần nữa, ngắn gọn và rõ ràng như trong Kinh thánh. Thật ngốc nghếch khi cố tìm kiếm một ý nghĩa đặc biệt, bí mật nào đó. Nếu nó có ý nghĩa ấy, thì bất kỳ kẻ sát nhân nào cũng có thể tự coi mình là đứa con cưng của Chúa! Không, đó là chuyện nhảm nhí. Nhưng Demian có cách nói những điều đó thật hay, thật nhẹ nhàng và dễ chịu, cứ như thể mọi thứ hiển nhiên là thế — và rồi cả ánh mắt của cậu nữa!
Suy nghĩ của tôi quả thực có chút xáo trộn, hay đúng hơn là vô cùng rối bời. Tôi từng sống trong một thế giới tươi sáng, trong lành, chính bản thân tôi cũng từng là một dạng như Abel, và giờ đây tôi lại bị trói buộc quá sâu vào thế giới bên kia và lún sâu đến thế, nhưng thực sự tôi có thể làm gì để thay đổi đây? Vị trí của tôi lúc này là gì? Một ký ức bừng sáng trong tôi khiến tôi nghẹt thở trong chốc lát. Tôi nhớ lại buổi tối khốn khổ ấy — thời điểm đánh dấu nỗi bất hạnh hiện tại của tôi — khi tôi dám ngó trộm vào trái tim thuộc về thế giới tươi sáng của cha tôi và khinh thường sự khôn ngoan của ông! Khi đó, tôi chính là Cain và mang theo dấu hiệu; tôi đã tưởng tượng rằng điều đó chẳng có gì là hổ thẹn cả, mà là một sự vinh dự, và trong sự độc ác cùng bất hạnh của mình, tôi đang đứng ở một bậc cao hơn cha tôi, cao hơn những con người lương thiện và ngoan đạo.
Trải nghiệm của tôi khi đó không hiện lên thành những ý nghĩ rạch ròi, nhưng tất cả những điều ấy đều tiềm ẩn bên trong. Đó chỉ là sự bùng cháy của cảm xúc, của những xúc cảm kỳ lạ vừa mang lại cho tôi nỗi đau vừa lấp đầy tôi bằng sự kiêu hãnh.
Khi ngẫm nghĩ lại vấn đề, tôi nhận ra Demian đã nói về những kẻ không sợ hãi và những kẻ hèn nhát một cách kỳ lạ làm sao! Cách cậu giải thích vết tích trên trán Cain mới lạ lùng làm sao! Ánh mắt cậu bừng sáng thật đặc biệt biết bao, đôi mắt kỳ lạ của một người trưởng thành! Và một ý nghĩ mờ ảo xẹt qua bộ não tôi: Phải chăng chính cậu — Demian này — cũng là một dạng Cain? Tại sao cậu lại bênh vực hắn, nếu cậu không cảm thấy đồng điệu với hắn? Tại sao cậu lại có thứ sức mạnh đó trong ánh nhìn? Tại sao cậu lại nói với giọng điệu khinh miệt về những "kẻ khác" — những kẻ sợ hãi, vốn thực ra lại là những người ngoan đạo và được Chúa kính trọng?
Ý nghĩ này không dẫn tôi đến một kết luận dứt khoát nào. Một hòn đá đã rơi xuống giếng, và cái giếng chính là tâm hồn non trẻ của tôi. Và chuyện về Cain, về vụ giết người và dấu hiệu ấy, trong một thời gian dài, một thời gian rất dài, đã trở thành điểm xuất phát cho những tìm kiếm tri thức, những hoài nghi và sự soi mói của tôi.
Tôi nhận ra rằng những đứa trẻ khác cũng bận tâm khá nhiều đến Demian. Tôi chưa từng kể với ai về cách hiểu của cậu đối với câu chuyện về Cain, nhưng có vẻ như cậu cũng gây hứng thú cho những đứa trẻ khác. Ít nhất, rất nhiều lời đồn đại về "cậu bé mới chuyển đến" bắt đầu lan truyền. Ước gì tôi vẫn nhớ hết tất cả bọn chúng, mỗi lời đồn sẽ giúp làm sáng tỏ thêm về cậu, mỗi câu chuyện sẽ góp phần giải mã con người cậu. Tôi chỉ nhớ lời đồn đầu tiên là mẹ của Demian rất giàu có. Người ta cũng bảo rằng bà không bao giờ đi nhà thờ, và đứa con trai cũng vậy. Một lời đồn khác cho rằng họ là người Do Thái, nhưng họ cũng hoàn toàn có thể bí mật là người theo đạo Hồi. Hơn nữa, những giai thoại về sức mạnh của Max Demian cũng được thêu dệt nên. Có một điều chắc chắn là đứa trẻ khỏe nhất lớp, kẻ đã thách thức cậu đấu tay đôi và gọi cậu là kẻ hèn nhát khi cậu từ chối, đã phải chịu một sự nhục nhã khủng khiếp dưới tay cậu. Những kẻ có mặt ở đó kể lại rằng Demian chỉ đơn giản dùng một tay túm lấy gáy hắn và siết mạnh đến mức gã đó tái mặt rồi bò lê lết ra ngoài, và trong suốt mấy ngày liền hắn không thể nhấc nổi cánh tay lên được. Thậm chí có cả lời đồn trong suốt một buổi tối rằng hắn đã chết. Có một dạo, mọi thứ kỳ thú và giật gân đều được quả quyết và tin sái cổ. Rồi những lời đồn đại cũng dần bão hòa. Chút ít thời gian sau, những tin đồn mới lại râm ran, khẳng định rằng Demian có quan hệ thân thiết với lũ con gái và "biết tuốt mọi thứ".
Trong khi đó, rắc rối của tôi với Frank Kromer vẫn tiến triển theo một quỹ đạo không thể tránh khỏi. Tôi không tài nào thoát khỏi hắn, bởi mặc dù hắn để tôi yên trong vài ngày liền, tôi vẫn bị trói buộc vào hắn. Trong những giấc mơ, hắn hiện diện như cái bóng của tôi, và trí tưởng tượng đã gán cho hắn những hành động mà thực tế hắn không hề làm; để rồi trong mơ, tôi hoàn toàn trở thành nô lệ của hắn. Tôi sống trong những giấc mơ ấy — tôi vốn là một kẻ hay mơ mộng — nhiều hơn là ở thực tại. Những khái niệm u ám này bào mòn sức lực và sinh lực của tôi. Trong số những giấc mơ, tôi thường mơ thấy Kromer hành hạ mình, hắn nhổ nước bọt vào người tôi, quỳ lên người tôi và tệ hơn thế, hắn dẫn dắt tôi thực hiện những tội ác nghiêm trọng — hay đúng hơn là tôi không bị dẫn dắt, mà bị ép buộc đơn thuần bởi ảnh hưởng mạnh mẽ của hắn. Ác mộng khủng khiếp nhất trong số đó, khiến tôi thức dậy trong trạng thái nửa điên dại, là cuộc tấn công sát hại chính cha tôi. Kromer mài một con dao rồi nhét vào tay tôi, khi chúng tôi đang đứng sau những tán cây dọc một con đường nhỏ, rình rập một ai đó — mà tôi không quen biết; nhưng khi có kẻ đi qua và Kromer dùng khuỷu tay ra hiệu rằng đây chính là gã đàn ông mà tôi phải đâm, thì kẻ đó lại hóa ra là cha tôi! Lúc ấy tôi giật mình tỉnh giấc.
Giữa vô vàn phiền muộn đó, tôi vẫn suy nghĩ rất nhiều về Cain và Abel, nhưng ít hơn về Demian. Thật kỳ lạ làm sao, chính trong một giấc mơ, cậu mới lại một lần nữa tiếp xúc với tôi. Tôi lại mơ thấy cảnh bị tấn công và hành hạ, nhưng thay vì Kromer, lần này Demian mới là kẻ quỳ lên người tôi. Và điều hoàn toàn mới mẻ, gây ấn tượng sâu sắc là: tất cả những gì tôi từng phải chịu đựng trong sự kháng cự và đớn đau dưới tay Kromer, tôi lại chịu đựng một cách tự nguyện từ Demian, với một cảm giác pha trộn giữa niềm vui và nỗi sợ. Tôi mơ thấy giấc mơ đó hai lần, để rồi sau đó Kromer lại chiếm vị trí cũ trong suy nghĩ của tôi.
Đã lâu lắm rồi tôi không tài nào tách biệt được những gì mình trải qua trong những giấc mơ ấy với những gì tôi phải gánh chịu ngoài đời thực. Nhưng dù sao đi nữa, mối quan hệ tồi tệ của tôi với Kromer vẫn cứ tiếp diễn, và hoàn toàn chưa chấm dứt khi cuối cùng tôi đã gom góp những món tiền ăn cắp vặt để trả cho hắn số tiền còn nợ. Không, bởi vì giờ đây hắn đã biết về những vụ trộm cắp ấy, vì hắn luôn gặng hỏi tôi lấy tiền ở đâu, và tôi càng lún sâu trong tầm kiểm soát của hắn hơn bao giờ hết. Hắn thường xuyên đe dọa sẽ kể hết mọi chuyện với cha tôi, và sự hoảng sợ của tôi lúc đó không lớn bằng nỗi hối tiếc sâu sắc vì từ đầu đã không tự mình làm điều đó. Tuy nhiên, dù khốn khổ đến đâu, tôi cũng không hối hận về mọi thứ, ít nhất là không phải lúc nào cũng vậy, và đôi khi tôi cảm thấy, tôi nghĩ rằng, mọi chuyện vốn dĩ phải thế chứ không thể khác được. Bàn tay định mệnh đang giáng xuống đời tôi, và việc muốn vùng vẫy thoát ra là vô ích.
Tôi phỏng đoán rằng cha mẹ tôi đã phải chịu đựng không ít trong hoàn cảnh này. Một thứ tâm trạng kỳ lạ đã ngự trị trong tôi, tôi không còn hòa hợp với cộng đồng quen thuộc của chúng tôi nữa — nơi mà tôi thường cảm thấy nỗi nhớ nhà đến phát điên, giống như nhớ về một thiên đường đã mất. Tôi bị đối xử, đặc biệt là bởi mẹ tôi, giống như một kẻ ốm đau hơn là một tên khốn khổ cùng cực. Nhưng trạng thái thực tế của sự việc thì tôi có thể quan sát rõ nhất qua thái độ của hai người em gái. Rõ ràng từ cách cư xử của họ — rất mực chu đáo nhưng lại mang lại cho tôi nỗi đau vô tận — rằng tôi giống như một kẻ bị quỷ ám, đáng thương hơn là đáng trách vì tình trạng của mình, nhưng đồng thời cái ác cũng đã cư ngụ bên trong tôi. Tôi cảm thấy rằng mọi người đang cầu nguyện cho mình theo một cách khác trước đây, và nhận ra sự vô ích của những lời cầu nguyện ấy. Tôi thường cảm thấy bên trong mình bùng cháy một khao khát mãnh liệt muốn được giải thoát, một mong muốn cháy bỏng được thú tội thành khẩn, nhưng đồng thời tôi cũng biết trước rằng mình sẽ không thể kể hết mọi chuyện với cha mẹ một cách rành mạch để giải thích cho hành vi của bản thân. Tôi biết mình sẽ được đón tiếp thân thiện, sẽ nhận được sự quan tâm và lòng trắc ẩn lớn lao, nhưng sẽ không thể được thấu hiểu trọn vẹn. Toàn bộ sự việc sẽ bị xem như một dạng sa ngã lầm đường lạc lối, trong khi thực ra đó là công việc của định mệnh.
Tôi biết rằng nhiều người sẽ không tin một đứa trẻ chưa tròn mười một tuổi lại có thể cảm nhận như vậy. Nhưng tôi không kể câu chuyện của mình vì lợi ích của họ. Câu chuyện của tôi dành cho những ai hiểu biết sâu sắc hơn về con người. Người lớn, sau khi học được cách chuyển hóa một phần cảm xúc của mình thành tư duy, thường không tìm thấy những ý niệm tương tự ở trẻ em, rồi từ đó cho rằng những trải nghiệm ấy cũng không hề tồn tại. Nhưng chúng hiếm khi lại sống động đến thế và trong đời tôi, rất ít khi tôi phải chịu đựng nỗi đau đớn cay đắng như lúc đó.
Một ngày mưa gió, tôi bị kẻ hành hạ ra lệnh đến Quảng trường Lâu đài, và tôi cứ đứng đó, chờ đợi trong khi đôi chân giày vò đống lá dẻ ướt sũng vẫn đều đặn rơi xuống từ những cành cây đen kịt, nhỏ giọt. Tiền thì tôi không có, nhưng tôi đã mang theo hai miếng bánh ngọt trộm được để ít ra cũng có gì đó đưa cho Kromer. Tôi đã sớm quen với việc đứng lang thang ở góc khuất nào đó để chờ đợi hắn, thường là trong một thời gian rất dài, và tôi đành cam chịu thực tế không thể thay đổi ấy.
Cuối cùng Kromer cũng đến. Hôm ấy hắn không ở lại lâu. Hắn chọc vào sườn tôi mấy cái, cười khẩy, nhận lấy bánh ngọt, và thậm chí còn mời tôi một điếu thuốc lá mốc meo, nhưng tôi không nhận. Hắn tỏ ra thân thiện hơn ngày thường.
"À," hắn vừa nói vừa bỏ đi, "suýt nữa thì quên mất — lần tới cậu có thể dẫn theo em gái cậu, đứa lớn ấy. Nó tên gì nhỉ? Nói thật xem nào."
Tôi không hiểu, chẳng trả lời gì cả. Tôi chỉ trân trân nhìn hắn với vẻ ngạc nhiên.
"Cậu không hiểu ý tôi à? Cậu phải dẫn em gái cậu theo đấy."
"Nhưng Kromer, không được đâu. Tôi không được phép làm thế, hơn nữa nó cũng chẳng chịu đi đâu."
Tôi cứ nghĩ đây chỉ là một cái cớ khác để hắn hành hạ mình. Hắn vẫn thường làm thế, bắt tôi phải làm những điều bất khả thi, rồi từ đó gieo rắc nỗi sợ hãi cho tôi. Và thường thì sau khi sỉ nhục tôi, hắn sẽ dần trở nên dễ dãi hơn. Lúc đó tôi lại phải dùng tiền hoặc món quà nào đó để mua sự chuộc lỗi.
Lần này thì hắn hoàn toàn khác. Hắn thực sự không hề nổi giận trước lời từ chối của tôi.
"Thôi nào," hắn nói một cách phớt lờ, "cậu cứ suy nghĩ kỹ đi, nhé? Tôi rất muốn làm quen với em gái cậu. Sẽ không khó lắm đâu. Cậu cứ đưa nó đi dạo, rồi tôi sẽ xuất hiện. Ngày mai tôi sẽ huýt sáo gọi cậu, lúc đó chúng ta bàn tiếp."
Khi hắn đi khuất, một tia sáng về ý nghĩa yêu cầu của hắn chợt lóe lên trong đầu tôi. Lúc bấy giờ tôi vẫn còn là một đứa trẻ, nhưng tôi từng nghe người ta mách nhau rằng những đứa con trai và con gái khi lớn hơn một chút thường làm những việc bị cấm đoán, những việc mang tính chất bí mật và tai tiếng. Và giờ đây tôi cũng sẽ phải... bỗng nhiên tôi thấy rõ mồn một mọi thứ thật kinh khủng làm sao! Tôi lập tức quyết định không bao giờ làm điều đó. Nhưng tôi hầu như không dám nghĩ xem điều gì sẽ xảy ra sau đó và Kromer sẽ trả thù tôi ra sao. Một sự đày đọa mới bắt đầu, tôi vẫn chưa chịu đủ khổ cực.
Tôi lê bước buồn bã băng qua quảng trường trống trải, hai tay đút sâu trong túi quần. Những sự hành hạ mới, một gông cùm nô lệ mới!
Bất ngờ một giọng nói vang lên, trong trẻo và trầm ấm. Tôi hoảng hốt và cắm cổ chạy. Có kẻ đuổi theo tôi, một bàn tay túm chặt lấy tôi từ phía sau. Đó là Max Demian.
Tôi để mặc bản thân bị bắt giữ. Tôi đầu hàng.
"Là cậu ư?" tôi hỏi với giọng đầy phân vân. "Cậu làm tôi sợ chết khiếp!"
Cậu nhìn tôi, và chưa bao giờ ánh mắt ấy lại giống ánh mắt của một người lớn, của một kẻ bề trên sắc sảo đến thế. Đã lâu lắm rồi chúng tôi không nói chuyện với nhau.
"Tôi xin lỗi," cậu nói với tác phong lịch thiệp nhưng cũng vô cùng quả quyết. "Nhưng nghe này, cậu không được phép để bản thân bị dọa cho sợ hãi như thế."
"Ồ, chuyện đó đôi khi vẫn xảy ra mà."
"Xem ra là vậy. Nhưng nghe đây: Nếu cậu co rúm lại như thế trước một kẻ chưa từng làm tổn thương cậu, thì kẻ đó bắt đầu suy nghĩ. Nó sẽ sinh tò mò, tự hỏi không biết có chuyện gì mập mờ ở đây. Kẻ đó sẽ thầm nghĩ cậu đang sợ hãi đến nhường nào, và hắn suy diễn xa hơn: người ta chỉ thế khi đang khiếp sợ. Những kẻ hèn nhát lúc nào cũng sợ hãi; nhưng tôi tin cậu không thực sự hèn nhát. Tôi nói có đúng không? Tất nhiên, cậu cũng chẳng phải anh hùng gì. Có những thứ khiến cậu sợ. Cũng có những con người khiến cậu sợ. Và điều đó không bao giờ được phép xảy ra. Không ai được phép sợ hãi những người khác. Cậu không sợ tôi chứ? Hay là có lẽ... cậu có sợ?"
"Ồ không, tất nhiên là không rồi."
"Đấy, cậu thấy chưa. Nhưng có những kẻ mà cậu sợ phải không?"
"Tôi không biết... hãy để tôi đi, cậu muốn gì ở tôi chứ?"
Cậu vẫn rảo bước sát theo tôi — tôi cố đi nhanh hơn với ý định trốn chạy — tôi cảm nhận được ánh mắt cậu đang liếc nhìn mình từ bên cạnh.
"Cứ cho là," cậu bắt đầu lại, "tôi có thiện chí với cậu đi. Dù thế nào thì cậu cũng chẳng cần phải sợ tôi. Tôi rất muốn thử một thí nghiệm với cậu — nó khá thú vị, và cậu có thể học được một điều gì đó rất có ích. Nghe này: Tôi thường luyện tập một nghệ thuật gọi là đọc suy nghĩ. Chẳng có bùa phép gì sất, nhưng trông nó rất kỳ lạ nếu người ta không biết cách làm. Cậu có thể khiến mọi người phải kinh ngạc với nó đấy. Nào, chúng ta thử xem nhé. Tôi quý cậu, hoặc tôi hứng thú với cậu, và tôi muốn tìm hiểu xem cảm xúc thực sự của cậu là gì. Tôi đã bước được bước đầu tiên trong việc đó rồi. Tôi vừa dọa cậu — thế nên cậu rất dễ bị dọa. Có những thứ và những người mà cậu sợ hãi. Tại sao lại thế? Chẳng cần phải sợ bất cứ ai cả. Nếu cậu sợ một ai đó, thì đó là vì kẻ ấy có quyền lực đối với cậu. Ví dụ, cậu làm điều gì sai trái, và người kia biết điều đó — thế là họ có nắm thóp được cậu. Cậu hiểu ý tôi chứ? Rất rõ ràng phải không?"
Tôi ngước nhìn vào gương mặt cậu với vẻ bất lực; khuôn mặt ấy vẫn nghiêm nghị, thận trọng như mọi khi, lại thêm phần nhân hậu nhưng hoàn toàn không có sự dịu dàng — các đường nét của cậu khá sắc sảo. Sự chính trực hay thứ gì đó tương tự ẩn giấu trong đó. Tôi không ý thức được chuyện gì đang xảy ra; cậu đứng trước tôi như một nhà ảo thuật.
"Cậu đã hiểu chưa?" cậu lại hỏi.
Tôi gật đầu. Tôi chẳng thể thốt nên lời.
"Tôi đã bảo là thuật đọc suy nghĩ trông có vẻ kỳ lạ, nhưng quá trình này hoàn toàn tự nhiên. Ví dụ, tôi có thể nói cho cậu biết khá chính xác những gì cậu đã nghĩ về tôi khi tôi kể cho cậu nghe câu chuyện về Cain và Abel. Nhưng điều đó chẳng liên quan gì đến vấn đề trước mắt. Tôi cũng nghĩ khả năng cao là cậu đã mơ thấy tôi. Nhưng hãy dẹp chuyện đó qua một bên! Cậu là một đứa nhóc thông minh, hầu hết bọn kia đều ngu ngốc lắm. Thỉnh thoảng tôi thích trò chuyện với một gã thông minh mà tôi có thể tin tưởng. Cậu không phản đối chứ?"
"Ồ, không! Chỉ là tôi không hiểu."
"Cứ bám sát thí nghiệm cũ của chúng ta nhé! Chúng ta đã tìm ra rằng: cậu nhóc S. rất dễ bị dọa — cậu ta sợ một ai đó — dường như cậu ta đang che giấu một bí mật với kẻ đó, thứ khiến cậu ta vô cùng bất an. Đại loại thế phải không?"
Như trong một giấc mơ, tôi nằm dưới ảnh hưởng từ giọng nói và cá tính của cậu. Tôi chỉ biết gật đầu. Phải chăng có một giọng nói đang cất lên ở đó, thứ chỉ có thể phát ra từ chính tôi? Thứ biết tuốt mọi thứ? Biết mọi thứ một cách tốt hơn, rõ ràng hơn cả chính bản thân tôi?
Demian vỗ mạnh một cái lên vai tôi.
"Thế mới phải chứ. Tôi đoán thế mà. Nào, chỉ một câu hỏi nữa thôi: Cậu có biết tên của gã vừa bỏ đi không?"
Tôi chùng xuống, cậu đã nắm được chìa khóa mở chiếc hộp bí mật của tôi — thứ bí mật cứ cuộn xoắn bên trong như thể không muốn nhìn thấy ánh mặt trời.
"Gã nào cơ? Chẳng có ai ở đây cả, ngoài tôi."
Cậu cười.
"Đừng ngại nói cho tôi biết," cậu vừa cười vừa bảo. "Hắn tên là gì?"
Tôi thì thầm: "Ý cậu là Frank Kromer à?"
Cậu thỏa mãn gật đầu.
"Bravo! Cậu là một tay cừ khôi đấy, sau này chúng ta sẽ thành bạn tốt của nhau thôi. Nhưng giờ tôi phải nói cho cậu nghe điều này: Gã Kromer này, hay tên hắn là gì mặc kệ, là một tên khốn. Nhìn mặt hắn là tôi biết hắn là một thằng đểu! Cậu nghĩ sao?"
"Ồ đúng thế," tôi nức nở bật khóc, "hắn đểu cáng lắm, hắn là ác quỷ! Nhưng hắn không được phép biết gì hết! Vì Chúa, hắn không được phép biết gì đâu. Cậu có biết hắn không? Hắn có biết cậu không?"
"Đừng lo! Hắn đi rồi, và hắn chưa biết tôi đâu — chưa thôi. Nhưng tôi rất muốn làm quen với hắn. Hắn học trường công lập phải không?"
"Đúng vậy."
"Học năm thứ mấy?"
"Năm thứ năm. Nhưng đừng nói gì với hắn nhé! Xin cậu đấy, đừng nói gì với hắn cả!"
"Đừng lo, sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra với cậu đâu. Chắc cậu không muốn kể thêm cho tôi chút gì về gã Kromer này nữa phải không?"
"Tôi không thể! Không, để tôi đi!"
Cậu im lặng một lát.
"Tiếc thật," cậu nói, "lẽ ra chúng ta đã có thể đẩy thí nghiệm tiến xa hơn nữa. Nhưng tôi không muốn làm phiền cậu. Cậu biết rằng việc cậu sợ hắn là không đúng phải không? Nỗi sợ đó sẽ gặm nhấm chúng ta, cậu phải tống khứ nó đi. Cậu phải vứt bỏ nó, nếu muốn trở thành một người đàn ông thực thụ. Cậu hiểu chứ?"
"Chắc chắn rồi, cậu nói hoàn toàn đúng... nhưng không được đâu. Cậu không biết đâu..."
“Cậu đã thấy là tôi biết rất nhiều điều, nhiều hơn cậu tưởng. Cậu có nợ tiền hắn không?”
“Có, tôi có nợ, nhưng đó không phải là vấn đề cốt lõi. Tôi không thể nói được, không thể đâu!”
“Vậy nếu tôi trả giúp cậu số tiền cậu nợ hắn thì có giải quyết được gì không? Tôi hoàn toàn có thể đưa cho cậu mà.”
“Không, không, vấn đề không nằm ở đó. Và xin cậu: đừng nói gì với ai cả! Một lời cũng không! Cậu đang làm tôi phát điên lên đấy!”
“Cứ tin ở tôi đi, Sinclair. Sau này cậu có thể chia sẻ bí mật của mình với tôi.”
“Không bao giờ, không bao giờ!” tôi kịch liệt kêu lên.
“Tùy cậu thôi. Ý tôi là, biết đâu sau này cậu sẽ kể cho tôi nghe thêm điều gì đó. Chỉ theo ý nguyện tự do của cậu thôi, cậu hiểu chứ. Chắc cậu không nghĩ tôi sẽ hành xử giống Kromer chứ?”
“Ồ không — nhưng cậu thậm chí còn chẳng biết chút gì về nó!”
“Hoàn toàn không biết gì. Nhưng tôi sẽ suy nghĩ về nó. Và hãy tin tôi, tôi sẽ không bao giờ hành xử như Kromer đâu. Hơn nữa, cậu có nợ nần gì tôi đâu.”
Chúng tôi im lặng một hồi lâu, và tâm trạng tôi dần bình tĩnh lại. Nhưng sự hiểu biết của Demian lại càng trở thành một điều kỳ bí đối với tôi.
"Tôi về nhà đây," cậu nói, rồi giữa làn mưa, cậu kéo cao cổ áo khoác lại. "Tôi chỉ muốn nhắc lại với cậu một điều thôi, vì chúng ta đã tiến khá xa trong vấn đề này rồi — cậu nên tống cổ gã đó đi! Nếu không còn cách nào khác, hãy giết hắn! Tôi sẽ rất ấn tượng và hài lòng nếu cậu làm được điều đó. Hơn nữa, tôi sẽ giúp cậu."
Tôi lại sợ hãi. Bất giác tôi nhớ đến câu chuyện về Cain. Một cảm giác kỳ quái dâng lên và tôi bắt đầu khóc nức nở khe khẽ. Quá nhiều điều quái dị dường như đang vây quanh tôi.
"Thôi được rồi," Max Demian mỉm cười nói. "Về nhà đi! Chúng ta sẽ dàn xếp ổn thỏa mọi chuyện, dù rằng giết người là cách đơn giản nhất. Trong những vấn đề như thế, cách đơn giản nhất luôn là cách tốt nhất. Cậu đang không ở trong một bàn tay đáng tin cậy với người bạn Kromer của mình đâu."
Tôi về đến nhà, và có cảm giác như mình đã đi vắng cả năm trời. Mọi thứ trông thật khác lạ. Giữa tôi và Kromer lúc này dường như đã xuất hiện một thứ gì đó tựa như sự tự do trong tương lai, một thứ gì đó tựa như hy vọng. Tôi không còn cô độc nữa! Và rồi lần đầu tiên tôi nhận ra mình đã cô đơn khủng khiếp đến nhường nào trong suốt ngần ấy tuần lễ. Ngay lập tức, tôi nhớ lại những điều mà mình đã nhiều lần trăn trở trong đầu: rằng việc thú tội với cha mẹ sẽ mang lại cho tôi sự nhẹ nhõm nhưng vẫn không thể giải thoát tôi hoàn toàn. Giờ đây, tôi đã gần như thú nhận — với một người khác, với một kẻ xa lạ — và như thể một làn hương nồng nàn vừa phảng phất qua, tôi cảm nhận được điềm báo về sự cứu rỗi!
Tuy nhiên, nỗi sợ hãi của tôi còn lâu mới biến mất, và tôi vẫn chuẩn bị tinh thần cho những trận chiến đấu tư tưởng lâu dài và khủng khiếp với thiên tài độc ác của mình. Thế nên, việc mọi chuyện trôi qua một cách vô cùng kín đáo và lặng lẽ lại càng khiến tôi kinh ngạc hơn.
Tiếng huýt sáo của Kromer đã vắng bóng khỏi ngôi nhà chúng tôi một ngày, hai ngày, ba ngày, cả một tuần lễ. Tôi không dám tin vào giác quan của mình, và thầm canh chừng xem liệu hắn có bất chợt xuất hiện trước mặt mình hay không, ngay vào khoảnh khắc mà tôi ít ngờ tới nhất. Nhưng hắn đã, và vẫn cứ, bặt vô âm tín! Vẫn hoài nghi về sự tự do mới mẻ của mình, tôi vẫn không tài nào ép bản thân tin vào nó một cách trọn vẹn. Cho đến cuối cùng thì tôi cũng gặp lại Frank Kromer. Hắn đang đi ngược đường, tiến thẳng về phía tôi. Khi trông thấy tôi, hắn co người lại, bóp méo các đường nét trên khuôn mặt thành một vẻ nhăn nhó thô lỗ, rồi quay phắt đi không mảy may chần chừ để tránh mặt tôi.
Đó là một khoảnh khắc tuyệt diệu đối với tôi! Kẻ thù của tôi đã bỏ chạy trước tôi! Con quỷ của tôi đang sợ tôi! Sự ngạc nhiên và niềm vui chấn động huyết quản tôi từ trong ra ngoài!
Chỉ vài ngày sau, Demian xuất hiện trở lại. Cậu đợi tôi ở ngoài cổng trường.
"Hullo," tôi nói.
"Chào buổi sáng, Sinclair. Tôi chỉ muốn ghé qua nghe ngóng xem cậu dạo này thế nào. Kromer để cậu yên rồi chứ?"
"Cậu đã xoay sở vụ đó à? Nhưng cậu làm thế nào vậy? Làm cách nào cơ? Tôi không tài nào hiểu nổi. Hắn không hề bén mảng đến gần tôi nữa."
"Tuyệt vời. Nếu hắn có quay lại — tôi nghĩ là hắn không dám đâu, nhưng hắn là một gã mặt dày — thì cứ bảo hắn hãy nhớ đến Demian."
"Nhưng tất cả những chuyện này có nghĩa là gì? Cậu đã đánh nhau với hắn và cho hắn một trận nhừ tử à?"
"Không, tôi không thích thú gì chuyện đó. Tôi chỉ nói chuyện với hắn, giống như cách tôi nói với cậu, và tôi làm cho hắn hiểu rằng để cậu yên là có lợi cho chính hắn thôi."
"Ồ, nhưng chắc là cậu không đưa tiền cho hắn đấy chứ?"
"Không đâu, nhóc con. Chính cậu đã tự thử cách đó rồi còn gì."
Tôi định moi thêm thông tin từ cậu về vụ này, nhưng cậu đã gạt đi. Cảm giác lúng túng quen thuộc trước đây về cậu lại ùa về trong tôi — một sự pha trộn kỳ lạ giữa lòng biết ơn và sự rụt rè, giữa sự ngưỡng mộ và nỗi sợ hãi, giữa sự âu yếm và sự kháng cự ngầm bên trong.
Tôi có ý định sớm gặp lại cậu, và khi đó tôi muốn trò chuyện nhiều hơn về mọi thứ, cả về câu chuyện của Cain nữa. Nhưng tôi đã không gặp lại cậu. Lòng biết ơn không phải là một trong những đức tính mà tôi tin tưởng, và việc đòi hỏi nó ở một đứa trẻ có vẻ là điều sai trái đối với tôi. Thế nên tôi không lấy làm lạ cho lắm về sự vô ơn hoàn toàn mà tôi đã thể hiện đối với Max Demian. Ngày nay, tôi tin chắc rằng cuộc đời mình hẳn đã ruỗng nát nếu cậu không giải cứu tôi khỏi nanh vuốt của Kromer. Ngay vào thời điểm đó, tôi cũng đã cảm nhận được sự giải thoát này là sự kiện lớn nhất trong cuộc đời non trẻ của mình — nhưng tôi lại gạt phăng vị ân nhân sang một bên ngay khi cậu vừa hoàn thành phép màu.
Như tôi đã nói, sự vô ơn dường như chẳng có gì là lạ lùng đối với tôi cả. Chỉ có sự thiếu tò mò mà tôi thể hiện mới là điều kỳ quặc. Làm sao tôi có thể tiếp tục cuộc sống bình lặng của mình dù chỉ một ngày mà không thèm tìm hiểu sâu hơn về những bí mật mà Demian đã đưa tôi chạm tới? Làm sao tôi có thể kìm nén khao khát được nghe thêm về Cain, về Kromer, về thuật đọc suy nghĩ kia chứ?
Thật khó lòng tài nào hiểu nổi, thế nhưng mọi chuyện lại đúng là như vậy. Tôi bỗng thấy mình được gỡ bỏ khỏi những cạm bẫy ma quái, thấy thế giới lại trải dài trước mắt tôi đầy tươi sáng và vui tươi. Tôi không còn là nô lệ cho những cơn hoảng loạn tột độ nữa. Lời nguyền đã bị phá vỡ, tôi không còn là một sinh thể bị đày đọa và kết án, tôi lại là một học sinh bình thường. Bản năng của tôi tìm cách khôi phục lại sự cân bằng và bình yên càng nhanh càng tốt, thế nên trên hết tôi nỗ lực gạt bỏ tất cả những gì xấu xí và đáng sợ phía sau để quên đi chúng. Toàn bộ câu chuyện dài dằng dặc về tội lỗi của tôi, về nỗi lo âu kinh hoàng ấy, đã trôi tuột khỏi ký ức của tôi một cách kỳ lạ nhanh chóng, dường như chẳng để lại bất kỳ vết sẹo hay dấu ấn nào sất.
Việc tôi cũng cố gắng quên đi người giúp đỡ và cứu rỗi mình nhanh chóng đến vậy, ngày nay tôi hoàn toàn có thể thấu hiểu. Bản năng đã hướng tâm trí tôi ra khỏi ký ức tội tệ về quãng thời gian nô lệ khủng khiếp dưới quyền Kromer, và tôi tìm cách hồi phục lại nhãn quan tâm lý vui vẻ, mãn nguyện thuở trước, để tìm lại thiên đường đã mất từng mở ra trước mắt tôi một lần nữa — thế giới tươi sáng của cha và mẹ, nơi các em gái tôi cư ngụ trong bầu không khí ngát hương của sự thanh khiết, trong lòng nhân hậu chan chứa như cách Chúa đã ban ơn cho Abel.
Ngay vào ngày hôm sau cuộc trò chuyện ngắn ngủi của tôi với Demian, khi tôi cuối cùng đã hoàn toàn bị thuyết phục về sự tự do mới sinh của mình và không còn sợ hãi nguy cơ tái rơi vào cảnh làm nô lệ, tôi đã làm điều mà mình từng vô cùng khao khát muốn làm từ lâu — tôi thú tội. Tôi đến gặp mẹ và đưa cho bà chiếc ống heo nhỏ với chiếc ổ khóa bị phá hỏng, bên trong nhét đầy những mảnh tiền đồ chơi thay vì tiền thật, và tôi kể cho bà nghe mình đã bị ràng buộc dưới quyền của một kẻ hành hạ độc ác trong bao lâu, qua chính lỗi lầm của bản thân. Bà không hiểu hết mọi chuyện, nhưng bà nhìn thấy chiếc ống heo, nhìn thấy diện mạo đã thay đổi của tôi và nghe thấy giọng nói đã khác đi của mình — bà cảm nhận được rằng tôi đã được chữa lành, rằng tôi đã trở về với vòng tay bà.
Và rồi với những xúc cảm cao cả, tôi ăn mừng việc mình được tái kết nạp vào gia đình, màn trở về nhà của đứa con hoang đàng. Mẹ dắt tôi đến gặp cha, câu chuyện được kể lại lần nữa, những câu hỏi và tiếng kêu ngạc nhiên tiếp nối nhau dồn dập, cả cha và mẹ đều vuốt tóc tôi và thở phào nhẹ nhõm, như thể trút bỏ được một gánh nặng đè nén bấy lâu. Mọi thứ thật đáng yêu, giống như những câu chuyện tôi từng đọc, mọi bất hòa đều được giải quyết bằng một cái kết có hậu.
Tôi đắm chìm một cách say sưa vào trạng thái hài hòa này. Tôi không thể thỏa mãn với ý niệm rằng mình đã được tự do và được cha mẹ tin tưởng trở lại. Tôi là một đứa trẻ ngoan trong nhà và chăm chỉ chơi đùa với các em gái hơn bao giờ hết. Trong giờ cầu nguyện, tôi cất cao giọng hát những thánh ca quen thuộc, thân thương với cảm giác hạnh phúc của một kẻ đã cải đạo và được chuộc tội. Âm thanh ấy cất lên từ tận đáy lòng, lần này hoàn toàn không phải là lời dối trá.
Và thế mà mọi chuyện lại hoàn toàn không ổn như lẽ ra phải thế. Đây chính là điểm duy nhất có thể thực sự giải thích cho việc tôi quên bén đi Demian. Lẽ ra tôi phải thú tội với chính cậu ấy! Lời thú tội đó có lẽ sẽ kém phần cảm động và bớt phần hào nhoáng, nhưng đối với tôi nó sẽ mang lại nhiều hoa trái hơn. Giờ đây tôi đang bám chặt lấy thế giới thiên đường thuở trước, tôi đã trở về nhà và đã được đón nhận trong ân sủng. Nhưng Demian hoàn toàn không thuộc về thế giới này, cậu không thể hòa nhập vào nó. Cậu ấy cũng vậy — theo một cách khác với Kromer — nhưng dẫu sao cậu ấy cũng là một kẻ quyến rũ, cậu cũng trói buộc tôi vào thế giới thứ hai, thế giới tồi tệ và đầy rẫy sự dữ, và tôi chẳng bao giờ muốn nghe thêm bất cứ điều gì về thế giới này nữa. Bây giờ tôi không thể và không muốn từ bỏ Abel để góp phần ca ngợi Cain, ngay lúc bản thân tôi đã trở lại thành một Abel.
Đó là sự tương quan bề ngoài của các sự kiện. Nhưng bên trong thì thế này: Tôi đã được giải thoát khỏi bàn tay của Kromer và ác quỷ, nhưng không phải bằng chính sức lực và nỗ lực của bản thân. Tôi đã mạo hiểm dấn thân vào những nẻo đường đời, để rồi thấy chúng quá trơn trượt đối với mình. Giờ đây, khi cái nắm tay thân thiện đã cứu vớt tôi, tôi cắm cổ chạy ngược lại, không thèm liếc ngoái nhìn một lần nào, về với lòng mẹ, về với chốn an toàn được che chở, đầy tính thần thánh và dịu dàng của tuổi thơ. Tôi tự làm cho mình trở nên nhỏ bé hơn, phụ thuộc vào người khác hơn, giống trẻ con hơn thực tế vốn có. Tôi buộc phải thay thế sự phụ thuộc vào Kromer bằng một sự phụ thuộc mới, vì bản thân tôi quá bất lực để tự lập. Thế nên trong sự u muội của trái tim, tôi đã chọn sự phụ thuộc vào cha mẹ, vào "thế giới tươi sáng" cũ kỹ, đáng yêu, vào cái thế giới mà tôi vốn đã biết rõ từ trước không phải là duy nhất. Nếu không làm thế, tôi đã phải bám lấy Demian, phải phó thác bản thân cho cậu ấy. Việc tôi không làm thế, khi ấy tôi tưởng là do sự hoài nghi có cơ sở trước những ý tưởng kỳ lạ của cậu; nhưng thực chất chẳng phải vì điều gì khác ngoài nỗi sợ hãi. Bởi vì Demian sẽ đòi hỏi ở tôi nhiều hơn cha mẹ tôi rất nhiều, nhiều hơn thế nữa. Bằng sự khích lệ và những lời răn dạy, bằng sự khinh miệt và châm biếm, cậu sẽ cố gắng làm cho tôi trở nên độc lập hơn. Hỡi ôi, ngày nay tôi thừa hiểu điều đó: chẳng có gì trên đời này khiến con người ta chán ghét cho bằng việc phải đi con đường dẫn dắt họ đến với chính mình!
Thế nhưng, khoảng nửa năm sau đó, tôi đã không cưỡng lại được cám dỗ hỏi cha mình trong một buổi đi dạo rằng, người ta nên nghĩ thế nào về việc nhiều người tuyên bố Cain tốt hơn Abel.
Ông rất đỗi ngạc nhiên, và giải thích cho tôi rằng đây hoàn toàn không phải là một quan niệm mới mẻ gì. Nó thậm chí đã xuất hiện từ thời kỳ đầu của Kitô giáo, và từng được tôn sùng bởi các giáo phái, trong đó có một phái gọi là "những tín đồ phái Cain". Nhưng dĩ nhiên học thuyết ngớ ngẩn này chẳng qua chỉ là một âm mưu của ma quỷ nhằm lung lay đức tin của chúng ta. Bởi vì, nếu người ta tin rằng Cain đúng và Abel sai, thì điều đó đồng nghĩa với việc Chúa đã sai lầm, và rằng vị Chúa trong Kinh thánh không phải là vị Chúa chân thật duy nhất, mà là một kẻ giả mạo. Các tín đồ phái Cain thực sự từng tôn sùng và rao giảng một học thuyết gần gũi với điều này; nhưng dị giáo ấy đã biến mất khỏi loài người từ lâu lắm rồi và ông càng lấy làm lạ hơn khi một đứa bạn học lại có thể biết được điều gì đó về chủ đề này. Dù vậy, ông vẫn ân cần khuyên nhủ tôi không nên để những ý nghĩ đó chiếm lĩnh tâm trí mình.