Tôi không thể kể hết vắn tắt mọi điều tôi học được từ người nhạc sĩ kỳ dị Pistorius về Abraxas. Kết quả quan trọng nhất từ những lời dạy của ông là tôi đã tiến thêm một bước trên con đường tự thực ngã. Lúc đó tôi khoảng mười tám tuổi. Tôi là một thanh niên khá khác thường, già trước tuổi ở hàng trăm thứ, nhưng lại chậm phát triển và bất lực ở hàng trăm thứ khác. Khi thỉnh thoảng đem mình ra so sánh với những người khác, tôi thường kiêu ngạo và tự mãn, nhưng cũng chẳng kém phần chán nản và tủi hổ. Tôi từng coi mình là thiên thần, rồi lại thường thấy mình nửa điên. Tôi không thể sẻ chia niềm vui và cuộc sống với những kẻ bằng vai phải lứa, rồi thường tự trách móc bản thân và bị những nỗi lo âu thiêu đốt, cứ nghĩ rằng mình đã bị cắt đứt hoàn toàn khỏi họ và cánh cửa cuộc đời đã khép lại với tôi.

Bản thân Pistorius là một kẻ trưởng thành và kỳ quặc, đã dạy tôi cách giữ vững lòng can đảm và sự tự tôn của mình. Bằng cách luôn tìm thấy giá trị nào đó trong những lời nói, trong những giấc mơ, trong trí tưởng tượng phong phú và những ý tưởng của tôi, bằng cách coi trọng chúng và thảo luận về chúng, ông đã nêu gương cho tôi.

“Cậu từng bảo với tôi rằng,” ông nói, “cậu thích âm nhạc vì nó phi đạo đức. Được thôi. Nhưng chính cậu cũng không được làm một kẻ đạo đức! Cậu không nên so sánh mình với người khác. Nếu tạo hóa sinh ra cậu để làm một con dơi, cậu không nên muốn biến mình thành một con đà điểu. Cậu thường coi mình là kẻ kỳ dị, tự trách mình vì đi những con đường khác biệt với hầu hết mọi người. Cậu phải bỏ cái thói quen đó đi. Hãy nhìn vào ngọn lửa, nhìn vào những đám mây, và ngay khi cậu có những linh cảm, và những tiếng nói từ tâm hồn cậu bắt đầu cất lên, hãy thuận theo chúng chứ đừng vội hỏi xem ý kiến của thầy hay cha cậu sẽ ra sao, hoặc liệu chúng có làm hài lòng vị thần nào đó hay không. Người ta tự hủy hoại bản thân bằng cách đó. Làm như vậy là bước đi trên con đường mòn, trở thành một cỗ máy hóa thạch. Sinclair, bạn hiền của tôi ơi, tên vị thần của chúng ta là Abraxas. Ngài vừa là Chúa vừa là Quỷ; ngài mang trong mình cả thế giới ánh sáng lẫn bóng tối. Abraxas không có sự phản đối nào với bất kỳ ý tưởng hay giấc mơ nào của cậu cả. Đừng bao giờ quên điều đó. Nhưng ngài sẽ bỏ rơi cậu nếu cậu trở nên vô tội và bình thường. Ngài sẽ bỏ rơi cậu và đi tìm một cái bình khác để nấu nung những ý tưởng của riêng hắn ở trong đó.”

Trong tất cả những giấc mơ của tôi, giấc mơ tình ái đen tối đó lặp lại thường xuyên nhất. Đã rất nhiều lần, rất nhiều lần tôi mơ về nó; thường thì tôi bước qua vòm cổng có hình con chim để vào nhà chúng tôi, và muốn kéo mẹ tôi lại gần, nhưng thay vì mẹ, tôi nhận ra mình đang ôm lấy người phụ nữ cao lớn, nam tính và mang nét nửa người mẹ, người mà tôi sợ hãi, nhưng đồng thời lại bị cuốn hút bởi một khao khát cháy bỏng nhất. Và tôi không bao giờ có thể kể giấc mơ này cho người bạn của mình. Tôi giữ kín nó, mặc dù tôi đã mở lòng với anh ấy về mọi thứ khác. Đó là bí mật của tôi, là chốn lui về, là nơi ẩn náu của tôi.

Những khi chán nản, tôi thường nài nỉ Pistorius chơi bản Passacaglia của Buxtehude thời xưa cho tôi nghe. Tôi ngồi trong nhà thờ tối tăm vào buổi chiều, đắm chìm trong thứ âm nhạc vô cùng thân mật này, thứ âm nhạc dường như đang lắng nghe chính nó, như thể hoàn toàn chìm đắm trong thế giới riêng. Mỗi lần như thế, nó lại xoa dịu tâm hồn tôi và khiến tôi sẵn sàng hơn trong việc tuân theo những thúc giục từ cõi lòng sâu thẳm.

Thỉnh thoảng chúng tôi nán lại nhà thờ một lát sau khi những tiếng đàn organ đã tắt hẳn. Chúng tôi ngồi ngắm thứ ánh sáng yếu ớt chiếu qua khung cửa sổ vòm cao; ánh sáng ấy dường như tan biến vào trong không gian tĩnh mịch của nhà thờ.

“Nghe thật buồn cười,” Pistorius nói, “khi tôi từng học thần học và suýt chút nữa đã trở thành mục sư. Nhưng đó chỉ là một sai lầm về hình thức mà thôi. Trở thành một tu sĩ, đó mới là ơn gọi và mục tiêu của tôi. Chỉ vì tôi đã quá dễ dãi thỏa mãn, và hiến thân phục vụ Jehovah từ trước khi tôi biết đến Abraxas. À, tôn giáo nào cũng đẹp! Tôn giáo chính là tâm hồn. Việc bạn rước lễ với tư cách là một Cơ đốc nhân hay hành hương đến Mecca đều là một.”

“Vậy thực ra anh đã có thể trở thành một giáo sĩ rồi nhỉ,” tôi gợi ý.

“Không, Sinclair, không. Nếu vậy thì tôi đã phải dối trá. Tôn giáo của chúng ta ngày nay được hành đạo cứ như thể nó chẳng là gì cả. Người ta thực hiện nó như thể đó là một công việc của trí tuệ. Nếu cần, tôi hoàn toàn có thể làm một người Công giáo, nhưng một mục sư Kháng cách thì—không! Có hai loại tín thực thụ—tôi biết những người như thế—những kẻ vui lòng bám lấy từng chữ trong kinh thánh. Tôi không thể nói với họ rằng đối với tôi, Chúa Kitô không đơn thuần là một con người, mà là một anh hùng, một huyền thoại, một bức tranh bóng mờ kỳ diệu, nơi nhân loại nhìn thấy chính mình được vẽ lên bức tường vĩnh cửu. Và tôi sẽ tìm gì để nói với loại người kia, những kẻ đến nhà thờ để nghe những lời hay ý đẹp, để làm tròn bổn phận, để không bỏ sót điều gì, v.v.? Cải đạo họ sao, có lẽ cậu nghĩ thế? Nhưng đó hoàn toàn không phải ý của tôi. Người tu sĩ không mong muốn cải đạo ai cả. Anh ta chỉ muốn sống giữa những tín đồ, giữa những người cùng loại với mình, để qua anh ta, họ tìm thấy sự giãi bày cho thứ cảm xúc mà từ đó chúng tôi tạo nên các vị thần của mình.”

Ông ngừng lời. Rồi tiếp tục: “Đức tin mới của chúng ta, thứ mà giờ đây chúng ta đã chọn cái tên Abraxas, thật đẹp, bạn của tôi ơi. Nó là điều tuyệt vời nhất chúng ta có. Nhưng nó vẫn chỉ là một chú chim non trong tổ. Đôi cánh của nó vẫn chưa mọc đủ. Hỡi ôi, một tôn giáo cô độc, đó vẫn chưa phải là tôn giáo đích thực. Nó phải trở thành chuyện của số đông, nó phải có lễ nghi và cuồng hoan, có tiệc tùng và những điều huyền bí….”

Ông chìm đắm trong suy tư.

“Người ta không thể cử hành những điều huyền bí một mình, hoặc trong một vòng tròn rất nhỏ sao?” tôi ngập ngừng hỏi.

“Có chứ, có thể chứ,” ông gật đầu. “Tôi đã cử hành chúng từ lâu lắm rồi. Tôi đã tiến hành những nghi lễ mà nếu bị phát hiện, tôi đã phải ngồi tù nhiều năm trong trại lao động khổ sai. Nhưng tôi biết đó chưa phải là điều đúng đắn.”

Ông bất ngờ vỗ vào vai tôi, khiến tôi giật mình. “Bạn trẻ,” ông nói với giọng đầy sức nặng, “cậu cũng có những điều bí ẩn. Tôi biết cậu hẳn phải có những giấc mơ mà cậu chẳng hề đả động đến với tôi. Tôi không muốn biết chúng. Nhưng tôi bảo cậu điều này: Hãy sống cùng những giấc mơ ấy, hãy đóng trọn vai trò mà số phận đã định đoạt cho cậu, hãy dựng lên những bệ thờ cho chúng! Đó chưa phải là một tôn giáo hoàn hảo, nhưng nó là một con đường. Liệu cậu, tôi và một vài người nữa có một ngày làm mới lại thế giới hay không thì hãy còn phải chờ xem. Nhưng chúng ta phải làm mới nó mỗi ngày bên trong chính mình, nếu không chúng ta chẳng có giá trị gì cả. Hãy suy nghĩ về điều đó! Cậu mười tuổi, Sinclair, cậu không qua lại với những ả lầu xanh, cậu chắc chắn phải có những giấc mơ tình ái, những khao khát. Có lẽ chúng là những thứ khiến cậu hoảng sợ! Chúng là những điều tuyệt vời nhất cậu có! Tin tôi đi! Tôi đã đánh mất rất nhiều thứ vì đã cưỡng ép những giấc mơ tình ái ấy khi tôi ở tuổi của cậu. Người ta không nên làm thế. Khi đã biết về Abraxas, người ta không được phép làm thế nữa. Chúng ta không được sợ hãi điều gì. Chúng ta không được coi bất cứ điều gì là cấm kỵ mà tâm hồn bên trong chúng ta khao khát.”

Đầy sợ hãi, tôi phản bác: “Nhưng anh không thể làm mọi thứ xuất hiện trong đầu mình được! Anh đâu thể giết một người chỉ vì anh không thể chịu đựng nổi hắn.”

Ông xích lại gần tôi hơn.

“Có những trường hợp cậu có thể làm thế. Chỉ là, phần lớn đó là một sai lầm. Ý tôi không phải là cậu có thể đơn giản làm mọi thứ vụt qua trong đầu. Không, nhưng cậu không được làm tổn hại đến những ý tưởng có ý nghĩa bên trong mình, cậu không được xua đuổi chúng khỏi tâm trí hay dùng đạo đức phán xét chúng. Thay vì tự chuốc lấy sự đóng đinh trên thập giá hoặc đóng đinh người khác, người ta có thể trang nghiêm uống rượu từ một chiếc cốc, trong lòng nghĩ về sự huyền bí của sự hy sinh. Người ta có thể, mà không cần những hành động cực đoan ấy, đối xử với những thôi thúc và những cạm bẫy gọi là của mình bằng sự trân trọng và tình yêu. Khi ấy cậu sẽ khám phá ra ý nghĩa của chúng, và tất cả chúng đều có ý nghĩa. Lần tới khi ý định xui khiến cậu làm điều gì đó thực sự điên rồ và tội lỗi, Sinclair, nếu cậu muốn giết ai đó hoặc làm điều gì đó vô cùng đồi bại, thì hãy dừng lại một chút mà nghĩ rằng đó chính là Abraxas đang đùa giỡn với trí tưởng tượng. Người mà cậu muốn ra tay kết liễu thực ra chưa bao giờ là Hắn-này-Hay-Hắn-Khác đó đâu, đó thực ra chỉ là một lớp hóa trang mà thôi. Khi chúng ta căm ghét một người, chúng ta đang căm ghét ở người đó một thứ vốn đang trú ngụ bên trong chính chúng ta. Thứ gì không có trong ta sẽ không thể lay động ta.”

Chưa bao giờ Pistorius nói với tôi điều gì lại thấm thía sâu xa đến thế. Tôi không thể đáp lại. Nhưng điều làm tôi xúc động kỳ lạ nhất và mạnh mẽ nhất là trong cuộc trò chuyện này, Pistorius đã chạm đúng vào cung bậc giống hệt với Demian—người mà những lời nói đã được tôi khắc ghi trong tâm trí từ năm này qua năm khác. Họ chẳng hề biết gì về nhau, vậy mà cả hai lại cùng nói với tôi một điều y hệt.

“Những gì chúng ta nhìn thấy,” Pistorius nhẹ nhàng nói, “cũng chính là những gì đang tồn tại bên trong chúng ta. Chẳng có thực tại nào ngoại trừ thực tại mà chúng ta mang trong chính mình. Chính vì thế mà hầu hết mọi người sống một cách vô thực, bởi vì họ coi những ấn tượng từ thế giới bên ngoài là thật, còn thế giới bên trong chính họ thì chẳng bao giờ được mảy may đoái hoài. Cậu có thể hạnh phúc theo cách đó. Nhưng một khi cậu đã biết về điều còn lại, thì cậu sẽ không còn sự lựa chọn để đi theo con đường mà phần đông mọi người vẫn đi. Sinclair, con đường của số đông thì dễ dàng, còn của chúng ta thì gian khổ. Nào, chúng ta đi thôi.”

Vài ngày sau, sau khi tôi đã hai lần hụt hờ chờ đợi anh trong vô vọng, tôi bắt gặp anh vào một đêm muộn trên phố. Anh lảo đảo bước qua một góc đường, bị cơn gió lạnh ban đêm thổi bạt đi. Anh đã say mèm. Tôi không đành lòng gọi anh. Anh bước qua mà chẳng hề nhận ra tôi, trân trân nhìn thẳng về phía trước với đôi mắt kỳ lạ, rực sáng, như thể đang di chuyển theo một tiếng gọi tối tăm từ cõi vô định. Tôi đi theo anh qua một con phố. Anh trôi dạt đi như thể bị kéo bởi một sợi dây vô hình, với dáng đi lảo đảo của một kẻ cuồng tín, hoặc như một bóng ma. Đau buồn, tôi quay về nhà, trở lại với những vấn đề chưa có lời giải trong những giấc mơ của mình.

“Cứ thế, anh ấy làm mới thế giới bên trong chính mình!” tôi nghĩ, và ngay lập tức cảm thấy suy nghĩ của mình thật thấp hèn và đạo đức giả. Tôi biết gì về những giấc mơ của anh ấy chứ? Có lẽ trong cơn say, anh ấy đang đi trên một con đường chắc chắn hơn sự lo âu của tôi.

Trong những giờ nghỉ giữa các tiết học, tôi để ý thấy một hoặc hai lần có một nam sinh trước đây chưa từng lọt vào mắt xanh của tôi cứ quẩn quanh ở khu vực gần tôi. Đó là một thiếu niên thấp người, gầy gò và có vẻ yếu ớt, mái tóc thưa ngả màu đỏ nhạt, với ánh mắt và cách cư xử có gì đó rất kỳ lạ. Một buổi tối nọ khi tôi vừa về đến nhà, cậu ta đang chực sẵn tôi ở ngoài đường. Cậu ta để tôi đi qua, rồi lẽo đẽo bước theo sau, và đứng lặng thinh trước cửa nhà tôi.

“Tôi có thể giúp gì cho cậu không?” tôi hỏi.

“Tôi chỉ muốn nói chuyện với cậu thôi,” cậu ta rụt rè đáp. “Làm ơn đi cùng tôi vài bước nhé.”

Tôi bước theo cậu ta, nhận ra rằng cậu ta đang vô cùng kích động và đầy vẻ trông đợi. Đôi tay cậu ta run rẩy.

“Cậu có phải là một nhà thông linh không?” cậu ta hỏi một cách đột ngột.

“Không, Knauer,” tôi vừa cười vừa nói. “Chẳng dính dáng gì đâu. Sao cậu lại nghĩ ra ý đó thế?”

“Nhưng cậu là một nhà Thần trí học chứ?”

“Lại càng không.”

“Ôi, xin đừng giữ kẽ như vậy. Tôi cảm nhận được một cách chắc chắn tuyệt đối rằng có điều gì đó rất đặc biệt ở cậu. Nó hiện lên trong đôi mắt cậu. Tôi đã đinh ninh rằng cậu thông linh với các linh hồn. Tôi không hỏi vì tò mò đâu, Sinclair, không! Bản thân tôi cũng là một kẻ đang đi tìm kiếm, cậu biết đấy, và tôi cô độc lắm.”

“Vậy thì kể cho tôi nghe đi!” tôi khuyến khích cậu ta. “Tôi hoàn toàn không biết gì về ma quỷ cả. Tôi sống trong những giấc mơ của mình: đó chính là điều cậu cảm nhận được ở tôi. Người ta cũng sống trong những giấc mơ, nhưng không phải trong giấc mơ của chính họ, đó là điểm khác biệt.”

“Vâng, có lẽ thế,” cậu ta thì thầm. “Chỉ là nó tùy thuộc vào loại giấc mơ mà cậu đang sống. Cậu đã bao giờ nghe nói về ma thuật trắng chưa?”

Tôi đành phải thú nhận sự dốt nát của mình.

“Đó là khi cậu học được cách làm chủ bản thân. Cậu có thể trở thành bất tử, và có cả những quyền năng ma thuật nữa. Cậu chưa bao giờ thực hành những thí nghiệm như thế sao?”

Trước sự tò mò mà tôi bày tỏ đối với những cách thức ấy, cậu ta giữ vẻ bí hiểm không nói, nhưng khi tôi quay lưng định đi, cậu ta liền bật ra giải thích.

“Ví dụ, khi tôi đi ngủ hoặc khi muốn tập trung tư tưởng, tôi làm những bài tập như thế. Tôi nghĩ về một thứ gì đó, chẳng hạn như một từ ngữ, một cái tên, hay một hình khối hình học. Rồi tôi đem ý nghĩ đó khắc sâu vào người, mạnh nhất có thể. Tôi cố gắng nhét nó vào đầu cho đến khi cảm thấy nó đang ở đó. Sau đó tôi nghĩ chuyển nó xuống cổ, cứ thế cho đến khi tôi cảm nhận cơ thể mình tràn ngập nó. Khi ấy suy nghĩ của tôi được tập trung lại và không gì có thể làm xáo trộn sự bình yên của tôi nữa.”

Tôi phần nào hiểu được ý cậu ta muốn nói. Tuy nhiên tôi cảm thấy cậu ta còn đang ẩn giấu điều gì khác trong tâm trí, trông cậu ta kỳ lạ là bồn chồn và vội vã. Tôi cố gắng đặt những câu hỏi thật dễ dàng cho cậu ta, và chẳng mấy chốc cậu ta đã hé lộ cho tôi điều đang trực tiếp làm mình bận tâm.

“Cậu cũng giữ mình đồng trinh chứ?” cậu ta lo lắng hỏi tôi.

“Ý cậu là sao? Ý cậu là xét theo góc độ tình dục ấy à?”

“Vâng, vâng. Tôi đã giữ mình trong sạch được hai năm rồi, kể từ khi tôi biết đến những điều tôi vừa kể với cậu. Trước đó tôi từng sa vào một thói hư tật xấu, cậu biết đấy. Cậu chưa từng quan hệ với người phụ nữ nào sao?”

“Chưa,” tôi nói. “Tôi chưa tìm thấy người phù hợp.”

“Nhưng nếu cậu tìm thấy cô ấy, người mà cậu coi là đúng người, thì cậu sẽ ngủ với cô ấy chứ?”

“Ừ, đương nhiên rồi. Nếu cô ấy không phản đối gì,” tôi đáp với chút vẻ dửng dưng.

“Ồ, thế thì cậu đang đi lạc hướng rồi! Người ta chỉ có thể hoàn thiện nội lực bên trong nếu giữ mình hoàn toàn thanh tịnh. Tôi đã làm được điều đó, trong suốt hai năm trời. Hai năm và hơn một tháng một chút! Khó khăn lắm chứ. Thường thì tôi suýt chút nữa không thể kìm chế nổi.”

“Này Knauer, tôi không tin rằng việc giữ mình đồng trinh lại quan trọng đến thế đâu.”

“Tôi biết,” cậu ta gạt đi, “ai cũng nói thế cả. Nhưng tôi không ngờ lại nghe được điều đó từ chính cậu. Bất cứ ai muốn đi theo con đường tâm linh bậc cao đều phải giữ mình trong sạch, một cách tuyệt đối!”

“Vậy thì, cậu cứ làm thế đi! Nhưng tôi không hiểu tại sao một người lại trở nên trong sạch hơn người khác chỉ vì anh ta kìm nén bản năng tình dục của mình. Hay cậu có thể gạt bỏ mọi vấn đề về tình dục ra khỏi suy nghĩ và giấc mơ của mình cơ chứ?”

Cậu ta tuyệt vọng nhìn tôi.

“Không, vấn đề chính là ở chỗ đó. Chúa ơi! vậy mà bắt buộc phải thế. Ban đêm tôi có những giấc mơ mà ngay cả bản thân tôi cũng không dám kể lại. Những giấc mơ khủng khiếp, khủng khiếp lắm!”

Tôi nhớ lại những gì Pistorius từng nói với mình. Nhưng dù tôi cảm thấy lời nói của ông đúng đến thế nào đi nữa, tôi cũng không thể truyền đạt lại chúng. Tôi không thể đưa ra những lời khuyên không xuất phát từ chính trải nghiệm của bản thân, những lời khuyên mà ngay cả việc tuân theo nó, tôi cũng chưa cảm thấy mình đủ sức. Tôi im lặng và cảm thấy nhục nhã khi có ai đó đến tìm mình để xin lời khuyên trong khi bản thân tôi chẳng có gì để cho đi.

“Tôi đã thử mọi cách rồi!” Knauer rên rỉ bên cạnh tôi. “Tôi đã làm mọi thứ mà một con người có thể làm, bằng nước lạnh, bằng tuyết, bằng các bài tập thể dục và chạy bộ, nhưng tất cả chẳng giúp ích được gì mảy may. Đêm nào tôi cũng giật mình tỉnh giấc từ những giấc mơ mà tôi không dám nghĩ đến. Và điều khủng khiếp nhất là, tôi đang dần đánh mất mọi thứ mà mình đã đạt được về mặt tâm linh. Tôi gần như không thể tập trung tư tưởng hay ru mình chìm vào giấc ngủ nổi nữa. Thường thì tôi nằm thức trắng suốt cả đêm. Tôi sẽ không thể chịu đựng thêm được bao lâu nữa đâu. Cuối cùng, khi tôi không thể tiếp tục chống đỡ cuộc chiến này nữa, khi tôi đầu hàng và làm vấy bẩn bản thân một lần nữa, thì tôi sẽ còn tồi tệ hơn tất cả những kẻ chưa từng đấu tranh chống lại nó. Cậu hiểu điều đó chứ, phải không?”

Tôi gật đầu, nhưng chẳng thể thốt lên được lời nào cho ra hồn. Cậu ta bắt đầu làm tôi thấy phiền muộn, và tôi hoảng sợ chính mình, bởi vì sự túng quẫn và tuyệt vọng rõ mười mươi của cậu ta chẳng để lại chút ấn tượng sâu sắc nào trong tôi cả. Cảm xúc duy nhất của tôi là: Tôi không thể giúp gì cho cậu được.

“Thế ra cậu không biết chút gì có thể giúp tôi sao?” cuối cùng cậu ta hỏi, kiệt quệ và buồn bã. “Không một chút gì ư? Phải có con đường nào đó chứ! Cậu xoay sở thế nào vậy?”

“Tôi chẳng thể bảo cậu điều gì đâu, Knauer. Con người ta không thể giúp nhau trong chuyện này được. Cũng chẳng có ai giúp tôi cả. Cậu phải tự mình nghĩ ra điều gì đó, và cậu phải tuân theo tiếng gọi thực sự phát ra từ bản chất của chính mình. Chẳng có cách nào khác đâu. Nếu cậu không tìm thấy chính mình, cậu cũng chẳng thể tìm thấy bất kỳ linh hồn nào hết.”

Thất vọng và đột ngột câm lặng, cậu thiếu niên nhìn tôi. Rồi ánh mắt cậu ta bỗng rực lên vẻ căm hận, cậu ta nhăn mặt và gầm lên đầy giận dữ: “À, cậu đúng là một dạng thánh nhân tốt đẹp nhỉ! Tôi biết cậu cũng có thói hư tật xấu của mình chứ! Cậu ra vẻ thông thái, nhưng giam mình trong bóng tối cũng lầy lội y như tôi và tất cả chúng ta thôi! Cậu cũng là đồ lợn, đồ lợn, giống như tôi vậy. Tất cả chúng ta đều là lũ lợn!”

Tôi quay lưng bước đi và mặc kệ cậu ta đứng đó. Cậu ta bước được hai, ba bước về phía tôi, rồi khựng lại, quay đầu và cắm cổ chạy mất. Tôi thấy buồn nôn vì sự pha trộn giữa lòng thương hại và nỗi sợ hãi. Tôi không sao rũ bỏ được cảm giác ấy cho đến khi về tới căn phòng nhỏ của mình, và đặt những bức tranh ít ỏi của mình lên trước mặt, tôi đắm chìm với niềm nhiệt thành say đắm vào những giấc mơ của mình. Những giấc mơ lập tức trở lại, giấc mơ về cánh cửa trước và chiếc huy hiệu, về người mẹ và người phụ nữ lạ mặt, và tôi nhìn thấy những đường nét của người phụ nữ ấy rõ đến mức ngay tối hôm đó tôi đã bắt đầu vẽ chân dung cô ấy.

Chỉ trong vài ngày, bức vẽ này đã hoàn thành, được tô điểm lên như thể một cách vô thức trong những khoảng thời gian mười lăm phút đầy mộng mị. Đến tối, tôi treo nó lên tường, đặt chiếc đèn đọc sách rọi thẳng vào đó, và đứng trước nó như đứng trước một vị thần mà tôi phải chiến đấu cùng cho đến khi chiến thắng ngã ngũ bên này hay bên kia. Đó là một khuôn mặt tương tự như bức trước, phảng phất nét giống người bạn Demian của tôi, thậm chí ở một số điểm còn giống cả chính tôi. Một bên mắt nhô lên thấy rõ so với bên kia, ánh mắt nhìn xuyên qua tôi, chìm trong một cái nhìn đờ đẫn, đầy vẻ định mệnh.

Tôi đứng lặng trước bức tranh. Sự nỗ lực nội tâm lớn đến mức làm tôi lạnh thấu xương tủy. Tôi chất vấn bức tranh, tôi mắng nhiếc nó, tôi ve vuốt nó, tôi cầu nguyện nó. Tôi gọi nó là mẹ, tôi gọi nó là người yêu, gọi nó là đĩ điếm và lầu xanh, gọi nó là Abraxas. Giữa lúc ấy, những lời của Pistorius chợt lướt qua tâm trí tôi, hay là của Demian nhỉ? Tôi không thể nhớ nổi chúng đã được thốt lên trong dịp nào, nhưng tôi tưởng như mình lại được nghe thấy chúng. Đó là những lời của Jacob khi vật lộn với thiên thần của Chúa: “Tôi sẽ không để người đi, trừ phi người ban phước cho tôi.”

Khuôn mặt được vẽ dưới ánh đèn dầu thay đổi theo mỗi lời kêu gọi. Nó lúc sáng ngời rực rỡ, lúc lại đen đúa tối tăm; nó khép lại đôi mi nhợt nhạt trên đôi mắt vô hồn, rồi lại mở bừng ra và lóe lên một cái nhìn rực lửa. Nó là phụ nữ, là đàn ông, là thiếu nữ, là một đứa trẻ nhỏ, là một loài thú, thu mình lại nhỏ xíu như một hạt bụi, rồi lại cao lớn và rõ nét trở lại. Cuối cùng, hưởng ứng một sự thúc giục nội tâm mạnh mẽ, tôi nhắm mắt lại, và nhìn thấy bức tranh ấy ở bên trong chính mình, mạnh mẽ và uy lực hơn nhiều. Tôi muốn quỳ xuống trước nó, nhưng nó đã ở sâu trong tôi đến mức tôi không thể tách nó ra khỏi bản thân được nữa; có cảm giác như nó đã hòa làm một với chính con người tôi.

Rồi tôi nghe thấy một tiếng gầm lớn hỗn loạn tựa như cơn bão mùa xuân. Tôi run rẩy trong một cảm giác choáng ngợp chưa từng có về sự sợ hãi và phấn khích. Những vì sao xẹt qua trước mặt rồi vụt tắt, thậm chí cả ký ức về những năm tháng đầu đời đã bị lãng quên trong thời thơ ấu, về một thời gian còn xa xưa hơn thế nữa, về một cõi tiền kiếp và những giai đoạn đầu của sự tồn tại, cứ thế tràn qua huyết quản tôi. Nhưng những ký ức dường như chắp vá lại toàn bộ lịch sử cuộc đời tôi đến từng chi tiết thầm kín nhất ấy không dừng lại ở ngày hôm qua và hôm nay, chúng đi xa hơn thế, phản chiếu cả tương lai, xé tôi ra khỏi hiện tại, biến tôi thành những hình thái sống mới mà những bức tranh về chúng vô cùng rực rỡ và lóa mắt. Thế nhưng sau đó, tôi chẳng thể triệu hồi lại bất cứ hình ảnh chính xác nào trong số chúng.

Đêm đó tôi giật mình tỉnh giấc từ một giấc ngủ sâu. Tôi vẫn mặc nguyên quần áo và nằm vắt ngang chiếc giường. Tôi bật diêm thắp đèn, cảm thấy mình phải cố nhớ lại điều gì đó quan trọng vừa xảy ra. Tôi chẳng nhớ gì về những giờ đồng hồ vừa trôi qua. Tôi vặn to ngọn đèn, và ký ức dần dần quay trở lại. Tôi tìm kiếm bức tranh. Nó không treo trên tường, cũng chẳng nằm trên bàn. Tôi hoang mang nghĩ rằng chắc mình đã đem thiêu nó rồi. Hay đó chỉ là một giấc mơ, rằng tôi đã đốt nó trong tay mình và nuốt lấy tro tàn?

Một sự bồn chồn lớn lao cào xé tâm can và thúc đẩy tôi bước ra ngoài. Tôi đội mũ, bước ra khỏi nhà và đi dọc con phố, như thể đang bị thôi thúc bởi một thế lực cưỡng ép. Tôi cứ đi mãi, đi mãi qua những con đường và quảng trường như thể bị cuốn đi bởi một trận cuồng phong, tôi đứng ngây ra lắng nghe trước ngôi nhà thờ u ám của người bạn tôi, sục sạo tìm kiếm theo một bản năng mù quáng, chẳng biết mình đang tìm thứ gì. Tôi đi qua một khu ngoại ô, nơi có những nhà thổ. đây đó ánh đèn vẫn còn hắt ra. Xa hơn nữa là những công trình xây dựng dang dở và những đống gạch vụn, một phần bị phủ lớp tuyết xám xịt. Tôi tiếp tục bước qua vùng hoang vu này, bị thúc đẩy về phía trước bởi một thôi thúc kỳ lạ, giống như một kẻ mộng du. Ý nghĩ về tòa nhà xây dựng dở dang ở thị trấn quê nhà bỗng lóe lên trong đầu tôi, tòa nhà mà kẻ hành hạ tôi—Kromer—từng kéo tôi đến đó để tính sổ. Trong đêm xám xịt, một tòa nhà tương tự cũng đứng sừng sững trước mặt tôi, cánh cửa đen ngòm há hốc miệng rộng. Tôi bị hút về phía đó, nhưng lại muốn né tránh nên đã vấp phải cát và đống phế liệu. Sức mạnh của thôi thúc ấy lớn hơn tôi, tôi buộc phải bước vào.

Tôi lảo đảo bước qua những tấm ván và những viên gạch vỡ để vào căn phòng hoang phế. Nơi đó nồng nặc mùi ẩm mốc của những bức tường đá lạnh ngắt. Một đống cát nằm ở đó, sáng rực lên một vệt xám, còn lại xung quanh đều tối mịt.

Bất ngờ một giọng nói hoảng hốt cất lên gọi tôi: “Nhân danh Chúa, Sinclair, cậu từ đâu tới vậy?”

Và một bóng người đứng bật dậy từ bóng tối sát cạnh tôi, một vóc dáng nhỏ bé gầy gò tựa như bóng ma. Tôi nhận ra ngay khi tóc gáy đang dựng đứng cả lên, đó chính là người bạn học Knauer của tôi.

“Cậu đến đây bằng cách nào thế?” cậu ta hỏi, điệu bộ như kẻ phát cuồng vì kích động. “Làm sao cậu tìm được tôi hay vậy?”

Tôi chẳng hiểu gì cả.

“Tôi có tìm cậu đâu,” tôi ngẩn ngơ đáp. Tôi nói với vẻ khó nhọc, những từ ngữ thốt ra đau đớn, tựa như phát ra từ đôi môi đã chết cứng và lạnh giá.

“Cậu không tìm tôi á?”

“Không. Tôi bị kéo đến đây. Cậu vừa gọi tôi phải không? Chắc chắn cậu đã gọi. Nhưng cậu đang làm gì ở đây thế? Trời hãy còn đêm mà.”

Cậu ta co quắp vòng đôi tay gầy gò ôm lấy tôi.

“Vâng, đêm chứ. Nhưng trời sắp sáng rồi. Ồ, Sinclair, nghĩ đến chuyện cậu đã không quên tôi! Cậu có thể tha thứ cho tôi không?”

“Chuyện gì cơ?”

“À, tôi đã cư xử thật đáng ghét!”

Lúc đó tôi mới nhớ lại cuộc trò chuyện của chúng tôi. Chuyện đó xảy ra từ bốn, năm ngày trước rồi cơ à? Nó đối với tôi cứ như cả một đời người. Nhưng bỗng chốc tôi hiểu ra tất cả. Không chỉ những gì đã xảy ra giữa chúng tôi, mà cả lý do tại sao tôi lại có mặt ở đây và Knauer định làm gì tại nơi này.

“Thế ra cậu định tự vẫn đấy à, Knauer?”

Cậu ta run lẩy bẩy vì lạnh và sợ hãi.

“Vâng, tôi muốn thế. Tôi không biết liệu mình có dám làm không. Tôi định chờ cho đến khi trời sáng hẳn.”

Tôi kéo cậu ta ra ngoài khoảng không. Những tia nắng xiên xẹo đầu tiên của ngày mới hắt lên vô cùng lạnh lẽo xuyên qua bầu không gian xám xịt.

Tôi dìu cậu thiếu niên đi cùng một đoạn đường. Tôi nghe thấy chính giọng mình cất lên: “Giờ thì về nhà đi, và đừng nói gì với ai cả. Cậu đã đi nhầm đường, một con đường sai lầm! Và chúng ta không phải lũ lợn như cậu nghĩ đâu. Chúng ta là con người. Chúng ta tạo ra các vị thần, và chúng ta vật lộn với họ, rồi họ sẽ ban phước cho chúng ta.”

Chúng tôi lặng lẽ đi tiếp, rồi rẽ về hai hướng khác nhau. Lúc tôi về đến nhà thì trời đã sáng hẳn.

Điều tuyệt vời nhất mà sự huyền bí ở St. —— mang lại cho tôi chính là những giờ phút bên Pistorius bên cây đàn organ hoặc bên lò sưởi. Chúng tôi cùng nhau đọc một văn bản tiếng Hy Lạp về Abraxas. Anh đọc cho tôi nghe những đoạn trích từ bản dịch kinh Veda và dạy tôi cách cất lên tiếng “Om” thiêng liêng. Thế nhưng, không phải những kiến thức uyên bác này hữu ích cho nội tâm của tôi, mà ngược lại mới đúng. Điều làm tôi tốt lên chính là sự tiến bộ của bản thân, niềm tin ngày càng lớn vào những giấc mơ, suy nghĩ và linh cảm của chính mình, cùng ý thức về sức mạnh mà tôi mang trong huyết quản.

Tôi có một sự thấu hiểu tuyệt vời với Pistorius về mọi mặt. Tôi chỉ cần tập trung nghĩ về ông, là có thể chắc chắn rằng ông, hoặc một lời chào từ ông, sẽ đến với tôi. Tôi có thể hỏi ông, cũng như có thể hỏi Demian, bất cứ điều gì mà không cần ông phải có mặt trực tiếp ở đó. Tôi chỉ cần tưởng tượng ra sự hiện diện của ông và đặt những câu hỏi cho ông bằng những suy nghĩ dồn nén. Khi ấy, toàn bộ năng lượng tâm hồn mà tôi dồn vào câu hỏi sẽ quay trở lại với tôi như một câu trả lời. Chỉ có điều, người mà tôi gọi lên trong trí tưởng tượng không phải là nguyên hình của Pistorius; cũng chẳng phải Max Demian, mà chính là bức tranh tôi đã vẽ và từng mơ thấy. Đó là bức tranh giấc mơ mang tính lưỡng tính nửa nam nửa nữ của vị dæmon thuộc về tôi, thứ mà tôi cất tiếng gọi. Giờ đây nó không chỉ sống trong những giấc mơ của tôi, nó không còn nằm trên trang giấy vẽ, mà đã ở ngay trong tôi, như một bức tranh khao khát và là sự tôn cao bản ngã tâm linh của chính tôi.

Mối quan hệ giữa vụ tự sát bất thành của Knauer và tôi có gì đó kỳ lạ và đôi khi cũng buồn cười. Kể từ đêm tôi được sai phái đến chỗ cậu ta, cậu ta cứ bám riết lấy bước chân tôi như một người đầy tớ trung thành hoặc một con chó săn, tìm cách quấn quýt lấy tôi và u mê đi theo tôi một cách mù quáng. Cậu ta đến tìm tôi với những câu hỏi và mong muốn kỳ quặc. Cậu ta muốn nhìn thấy ma quỷ, muốn học thuật Kabbala, và nhất quyết không tin khi tôi quả quyết rằng mình chẳng hiểu gì về tất cả những thứ đó. Cậu ta gán cho tôi khả năng làm được mọi thứ. Nhưng điều kỳ lạ là cậu ta thường mang những câu hỏi kỳ cục và ngớ ngẩn của mình đến tìm tôi đúng vào thời điểm mà chính tôi đang vướng phải một nút thắt tinh thần cần được tháo gỡ. Những suy nghĩ và bận tâm ủ dột của cậu ta thường mang lại cho tôi những gợi ý, những cú hích giúp tôi giải quyết các vấn đề của chính mình. Cậu ta thường xuyên gây phiền toái và tôi hay ra oai xua đuổi cậu ta đi. Tuy nhiên, tôi cảm thấy rằng cậu ta đã được phái đến bên tôi, và những gì tôi cho đi, tôi lại nhận về gấp đôi. Cậu ta cũng là một người dẫn đường, hay đúng hơn là một con đường. Những cuốn sách và ấn phẩm điên rồ mà cậu ta mang đến cho tôi, nơi cậu ta tìm kiếm chìa khóa của hạnh phúc, đã dạy tôi nhiều hơn những gì tôi nhận ra vào thời điểm đó.

Knauer này sau đó biến mất khỏi con đường của tôi, và tôi cũng chẳng hề thấy nhớ cậu ta. Chẳng có sự sắp xếp hay giao ước nào cần thiết với cậu ta cả. Nhưng với Pistorius thì khác. Gần cuối quãng đời học sinh ở St. —— tôi đã trải qua một biến cố kỳ lạ khác với người bạn của mình.

Ngay cả những con người vô hại và ngây thơ nhất cũng không hoàn toàn tránh khỏi những cú sốc của một cuộc xung đột. Ngay cả họ cũng có lúc trong đời va chạm với những đức tính tốt đẹp của lòng hiếu đạo và sự biết ơn. Ai cũng phải bước qua bước đi tách rời anh ta ra khỏi người cha, khỏi những người thầy của mình. Ai cũng phải một lần nếm trải sự cay đắng của nỗi cô đơn, mặc dù hầu hết mọi người không thể chịu đựng nó lâu và sẽ nhanh chóng lê la bò trọ về lại với tổ ấm của mình. Đó không phải là một cuộc đấu tranh quá lớn đối với tôi khi phải rời xa cha mẹ và thế giới của họ—thế giới “rạng rỡ” của tuổi thơ tươi đẹp. Nhưng chậm rãi và gần như vô hình, tôi đã trôi ra xa họ hơn và trở nên xa lạ với họ hơn. Tôi lấy làm tiếc vì điều đó; nó thường mang lại cho tôi những giờ phút cay đắng trong mỗi lần về thăm nhà; nhưng nó không sâu sắc. Tôi có thể chịu đựng được điều đó.

Thế nhưng, khi chúng ta đã dâng hiến tình yêu và sự kính trọng bằng chính ý nguyện của mình, chứ không phải vì thói quen, khi chúng ta là những môn đồ và bè bạn bằng tận cõi lòng sâu thẳm nhất—thì đó là một khoảnh khắc cay đắng và khủng khiếp khi sự thật đột ngột dội vào tâm trí chúng ta rằng dòng chảy dẫn đường của cuộc đời đang đưa chúng ta rời xa những người chúng ta yêu thương. Khi ấy, mọi ý nghĩ chối bỏ người bạn và người thầy của chúng ta sẽ len lỏi vào trái tim như một vết chích tẩm độc, mọi nhát đũa tự vệ đều giáng ngược trở lại khuôn mặt chính mình. Khi ấy, kẻ từng cảm thấy những mệnh lệnh từ lương tâm là thứ kim chỉ nam đích thực lại tự trách móc bản thân bằng những từ ngữ “bội bạc” và “vô ơn”. Khi ấy, trái tim hoảng loạn lo âu chạy trốn về những thung lũng của các đức tính thời thơ ấu, và không thể tin được rằng sự rứt gãy ấy buộc phải xảy ra, rằng một mối liên kết nữa phải bị chặt đứt.

Theo thời gian, một cảm giác đã chậm rãi lớn dần trong tôi, khước từ việc thừa nhận Pistorius là người dẫn đường một cách vô điều kiện. Những gì tôi trải qua trong những khoảnh khắc quan trọng nhất của tuổi trẻ chính là tình bạn với ông, những lời khuyên, sự an ủi và sự hiện diện của ông. Chúa đã phán cùng tôi thông qua ông. Nhờ ông mà những giấc mơ của tôi quay trở lại, từ miệng ông thốt ra lời giải thích cho chúng, và từ ông tôi học được ý nghĩa của chúng. Ông đã trao cho tôi lòng can đảm để thực ngã. Và giờ đây, hỡi ôi, tôi cảm thấy một sự chống đối ngày càng lớn đối với ông. Trong các cuộc trò chuyện, ông bộc lộ quá rõ mong muốn được dạy dỗ tôi. Tôi cảm thấy ông chỉ thấu hiểu sâu sắc có một mặt trong bản chất của tôi.

Chẳng có cuộc cãi vã nào, chẳng có màn kịch tính nào giữa chúng tôi, không hề có sự đứt gãy. Tôi chỉ thốt ra một từ duy nhất với ông, thực ra là một từ vô hại, thế nhưng đó lại là khoảnh khắc mà sự ảo tưởng giữa chúng tôi vỡ vụn thành từng mảnh màu sắc.

Linh cảm ấy đã đè nặng lên tôi từ lâu, nhưng vào một ngày Chủ nhật trong căn phòng cổ kính đầy sách vở của ông, linh cảm ấy đã biến thành một cảm giác rõ ràng. Chúng tôi đang nằm trên sàn nhà trước đống lửa. Ông đang nói về những điều huyền bí và các hình thái tôn giáo mà ông đang nghiên cứu cũng như chiêm nghiệm. Ông say sưa thử hình dung về tương lai tiềm năng của chúng. Với tôi, tất cả những điều này có vẻ kỳ lạ và thú vị, nhưng hầu như chẳng có chút tầm quan trọng sống còn nào. Nó nồng nặc mùi uyên bác. Nó giống như một cuộc mò mẫm mệt mỏi giữa đống đổ nát của những thế giới cũ. Và đột nhiên tôi cảm thấy sự ghê tởm đối với toàn bộ chuyện đó, đối với sự sùng bái thần thoại này, đối với cái lối chắp vá, cái công việc khảm mosaic gồm những hình thái tôn giáo đã được truyền lại cho hậu thế này.

“Pistorius,” tôi đột ngột lên tiếng, trong một cơn bộc phát đầy ác ý khiến ngay cả bản thân tôi cũng ngạc nhiên và hoảng sợ, “hãy kể một giấc mơ xem nào, một giấc mơ thực sự ấy, một giấc mơ mà anh đã thấy trong đêm. Những gì anh vừa nói nãy giờ nghe thật là—thật là cổ lỗ sĩ một cách đáng ghét!”

Ông chưa từng nghe tôi nói năng như vậy bao giờ. Với nỗi hổ thẹn và kinh hoàng, tôi nhận ra ngay khoảnh khắc ấy rằng mũi tên mà tôi bắn vào ông, thứ đã cắm phập vào trái tim ông, lại được rút ra từ chính cái ống tên của ông—tôi nhận ra rằng mình từng nghe chính ông tự trách mình bằng giọng điệu mỉa mai chính vì điều này, và giờ đây tôi lại nhẫn tâm quay ngoắt một trong những lời tự trách đó của ông để chĩa ngược vào ông như một mũi tên được mài sắc lại.

Ông cảm nhận được điều đó ngay lập tức, và im lặng. Tôi nhìn ông với nỗi sợ hãi trong tim và thấy rằng mặt ông đã tái mét đi.

Sau một khoảng lặng kéo dài và nặng nề, ông bỏ thêm củi vào lò rồi điềm tĩnh nói: “Cậu hoàn toàn đúng, Sinclair. Cậu là một gã khôn ngoan. Tôi sẽ tha cho cậu toàn bộ cái mớ chuyện cổ lỗ sĩ này.”

Ông nói rất khẽ, nhưng giọng điệu ấy cho tôi biết ông đã bị tổn thương sâu sắc đến nhường nào. Tôi đã làm cái quái gì thế này!

Tôi suýt khóc. Tôi muốn cầu xin sự tha thứ từ tận đáy lòng, muốn khẳng định với ông về tình cảm và lòng biết ơn của mình. Những lời lẽ nghẹn ngào hiện lên trong đầu—nhưng tôi không sao thốt ra được. Ông cũng giữ im lặng, và cứ thế chúng tôi nằm đó, trong lúc ngọn lửa bùng lên rồi lụi tàn, và với mỗi ngọn lửa nhợt nhạt lụi tắt ấy, lại có một thứ gì đó đẹp đẽ và nhiệt thành rơi rụng, ngừng tỏa sáng và biến mất—không bao giờ quay trở lại nữa.

“Tôi sợ rằng anh đã hiểu lầm ý tôi,” cuối cùng tôi lên tiếng, hoàn toàn suy sụp, với một giọng nói khô khốc và khàn đặc. Những từ ngữ ngốc nghếch, vô nghĩa ấy thốt ra từ đôi môi tôi như một cỗ máy, cứ như thể tôi đang đọc chúng từ một tờ báo.

“Tôi hiểu rất rõ ý cậu,” Pistorius dịu dàng nói. “Cậu nói đúng lắm.” Chúng tôi chờ đợi. Rồi ông thong thả tiếp lời: “Cho đến mức một con người có thể đúng trong phán xét về người khác.”

Không, không, một giọng nói bên trong tôi vang lên, tôi đã sai; nhưng tôi chẳng thể thốt lên lời nào. Tôi biết rằng mình đã chĩa nhát chém duy nhất nhỏ nhoi ấy vào điểm yếu chí tử của ông. Tôi đã chạm đúng vào chỗ mà chính ông cũng hoài nghi. Ý tưởng của ông là “cổ lỗ sĩ”. Ông là một kẻ đi tìm kiếm, nhưng lại thuộc về quá khứ, ông là một kẻ lãng mạn. Và đột nhiên tôi nhận ra rằng chính xác những gì ông từng là đối với tôi và đã trao cho tôi lại là thứ mà ông không thể là và không thể trao cho chính mình. Ông đã dẫn dắt tôi đến một cột mốc trên con đường, vượt qua giới hạn đó, người dẫn đường như ông không thể bước tiếp được nữa.

Chúa mới biết làm sao tôi lại có thể thốt ra một từ ngữ như thế! Tôi không hề có ý xấu. Tôi chẳng hề có chút ý niệm nào rằng nó sẽ dẫn đến một thảm họa. Tôi đã thốt ra một điều mà bản thân lúc bấy giờ còn chưa ý thức được trọng lượng của nó. Tôi đã phó mặc bản thân cho một nguồn cảm hứng có phần hóm hỉnh, có phần cay độc, và định mệnh đã sử dụng nó làm công cụ. Tôi đã phạm phải một sự thiếu suy nghĩ, một chút thô lỗ, và ông đã chấp nhận nó như một phán quyết.

Ôi, lúc ấy tôi khao khát biết bao việc ông nổi giận lôi đình, tự biện hộ, hay quát mắng vào mặt tôi! Nhưng ông chẳng làm gì cả. Toàn bộ gánh nặng đó tôi phải tự gánh chịu bên trong chính mình. Hẳn ông đã mỉm cười, nếu như ông có thể làm thế. Việc ông không thể cười được đã cho tôi thấy rõ hơn bất cứ điều gì khác rằng tôi đã đả thương ông nặng nề đến nhường nào.

Và bởi vì Pistorius đã đón nhận nhát đòn từ tôi—một kẻ học trò hỗn hào và vô ơn—một cách quá đỗi tĩnh lặng, bởi vì ông thầm lặng đồng thuận với tôi, bởi vì ông công nhận lời nói của tôi như một phán quyết của định mệnh, ông đã đẩy tôi vào sự tự căm ghét chính mình, khiến cho sự vô tâm của tôi trở nên to tát gấp ngàn lần thực tế. Khi ra đòn, tôi đã nghĩ mình đang đánh vào một người đàn ông mạnh mẽ, đủ sức tự vệ—còn giờ đây, trước mặt tôi là một sinh vật hiền lành, đau khổ, không tấc sắt trong tay, kẻ đã buông xuôi trong sự im lặng.

Chúng tôi cứ nằm dài ở đó một khoảng thời gian dài trước đống lửa đang lụi tàn, nơi mỗi đốm than hồng, mỗi đống tro tàn vụn vỡ lại gọi về trong ký ức tôi những giờ phút hạnh phúc, tươi đẹp và phong phú, làm cho tội lỗi và món nợ của tôi đối với Pistorius ngày một lớn thêm. Cuối cùng thì tôi không thể chịu đựng thêm được nữa. Tôi đứng dậy và bỏ đi. Tôi đứng rất lâu trước cửa phòng ông, đứng rất lâu lắng nghe trên cầu thang tối tăm, đứng rất lâu bên ngoài trước ngôi nhà, ngóng chờ xem liệu có khi nào ông bước ra tìm tôi không. Rồi tôi cứ thế bước đi, lang thang hàng giờ liền qua phố xá và vùng ngoại ô, qua công viên và khu rừng, cho đến khi màn đêm buông xuống. Vào khoảnh khắc ấy, lần đầu tiên tôi cảm nhận được vết khắc của Cain trên ván trán mình.

Tôi chìm vào suy ngẫm và chiêm nghiệm. Tôi có thừa mọi ý định trong lúc ngẫm nghĩ sự tình là sẽ tự trách móc bản thân và bênh vực Pistorius. Nhưng mọi chuyện kết thúc hoàn toàn ngược lại. Hàng ngàn lần tôi sẵn sàng hối hận vì lời nói bồng bột của mình và rút lại nó—nhưng dẫu sao thì nó vẫn là sự thật. Giờ đây tôi đã thành công trong việc thấu hiểu Pistorius, trong việc dựng lại toàn bộ giấc mơ của ông. Giấc mơ ấy là được làm một tu sĩ, loan báo một tôn giáo mới, phát minh ra những hình thái sùng bái, tình yêu, phụng thờ mới, dựng lên những biểu tượng mới. Nhưng điều đó nằm ngoài phạm vi khả năng của ông. Ông vương vấn quá lâu trong quá khứ, ông biết quá nhiều về những gì đã qua, ông biết quá nhiều về Ai Cập, về Ấn Độ, về thần Mithras, về Abraxas. Tình yêu của ông gắn liền với những tư tưởng mà thế giới đã quá quen thuộc. Và trong sâu thẳm tâm can, có lẽ ông nhận thức được rằng tôn giáo mới phải là một thứ khác biệt, rằng nó phải khởi nguồn từ những nguồn nước tươi mới chứ không phải được rút ra từ những thư viện và đống sưu tập tài liệu. Sứ mệnh của ông, có lẽ là giúp con người tìm thấy chính họ, y như ông đã từng làm với tôi. Nhưng để đặt nền móng cho một học thuyết mới, trao những vị thần mới cho thế giới, thì đó không phải là chức năng cuộc đời ông.

Và tại thời điểm này, sự giác ngộ dội vào tôi rằng ai cũng có một “sứ mệnh”, một trọng trách. Nhưng không một ai được phép tự mình lựa chọn sứ mệnh cho riêng mình và thực hiện nó theo ý thích. Thật sai lầm khi muốn có những vị thần mới, hoàn toàn sai lầm khi muốn ban phát bất cứ điều gì cho thế giới. Con người ta tuyệt đối chẳng có bổn phận nào khác ngoài điều này: đi tìm chính mình, tự mò mẫm mở lối đi lên, bất kể nó dẫn đến đâu. Tư tưởng ấy khắc sâu vào tâm trí tôi; đó chính là trái ngọt từ biến cố mới này mang lại cho tôi. Đã bao lần tôi hình dung về tương lai. Tôi từng mơ mộng về việc đảm nhận những vai trò mà số phận có thể định đoạt cho mình, có lẽ làm nhà thơ hay nhà tiên tri, làm họa sĩ, hoặc một vai trò nào đó đại loại thế. Tất cả những thứ đó đều vô nghĩa. Tôi không có mặt ở đây để viết lách, để thuyết giáo, để vẽ vời, dù là tôi hay bất kỳ ai khác cũng không có mặt trên đời vì mục đích đó. Tất cả những thứ ấy chỉ là thứ yếu. Ơn gọi đích thực của mỗi người duy chỉ là đạt tới sự tự thực ngã. Anh ta có thể kết thúc cuộc đời trong hình hài một nhà thơ hay một kẻ điên, một nhà tiên tri hay một tên tội phạm—đó không phải là việc của anh ta, về lâu dài thì điều đó chẳng có hệ lụy gì cả. Việc của anh ta là phải hiện thực hóa cho bằng được số phận của chính mình, không phải bất kỳ số phận nào khác, mà là định mệnh của riêng mình, sống vì điều đó, trọn vẹn và không ngắt quãng. Mọi thứ khác chỉ đơn thuần là một nỗ lực để trốn chạy khỏi số phận, để quay đầu trốn về với những lý tưởng của đám đông, để tự thích nghi với hoàn cảnh. Đó là nỗi sợ hãi trước bản ngã nội tâm của chính mình. Trước mắt tôi hiện lên bức hình hài mới ấy, vừa kinh hoàng vừa thiêng liêng, từng được gợi ý cho tôi hàng trăm lần trước đó, có lẽ cũng từng được thấu tỏ nhiều lần, nhưng giờ đây là lần đầu tiên tôi thực sự sống cùng nó. Tôi chỉ là một lần tung xúc xắc của tạo hóa, một sự phóng chiếu vào cõi vô định, có lẽ vào một thứ gì đó hoàn toàn mới mẻ, có lẽ vào hư vô, và ơn gọi duy nhất của tôi là để cho cú tung từ cõi thẳm sâu nguyên thủy ấy tự phát tiết bên trong tôi, để cảm nhận ý chí của nó trong tôi và biến nó thành của riêng mình. Chỉ duy nhất điều đó thôi!

Tôi từng biết thế nào là sự cô độc tột cùng. Giờ đây tôi cảm thấy mình còn có thể cô độc hơn thế nữa, và tôi không tài nào trốn chạy khỏi điều đó.

Tôi không hề có nỗ lực nào để làm hòa với Pistorius. Chúng tôi vẫn là bạn, nhưng mối quan hệ giữa đôi bên đã đổi khác. Chỉ có đúng một lần duy nhất chúng tôi đả động đến chuyện đó, hay nói đúng hơn, chỉ có mình ông là người nói về vấn đề này. Ông bảo: “Tôi muốn làm một linh mục, cậu biết điều đó mà. Thích nhất là được làm linh mục của tôn giáo mà chúng ta đang có rất nhiều linh cảm. Tôi không bao giờ có thể làm được điều đó, tôi biết chứ. Tôi đã biết điều đó từ lâu rồi, chỉ là chưa hoàn toàn thừa nhận thôi. Tôi sẽ làm một thứ công việc mang tính phụng vụ khác, có lẽ bên cây đàn organ, có lẽ bằng một cách khác. Nhưng tôi luôn phải được vây quanh bởi những thứ mà tôi cảm thấy đẹp đẽ và thiêng liêng, âm nhạc organ và những điều huyền bí, biểu tượng và thần thoại, tôi cần những thứ đó và không thể ép mình rời xa chúng—đó chính là điểm yếu của tôi. Tôi thường nhận ra, Sinclair, rằng mình không nên có những khao khát ấy, rằng chúng là sự xa hoa và là một điểm yếu. Sẽ vĩ đại hơn biết bao, sẽ đúng đắn hơn biết bao, nếu tôi hoàn toàn phó mặc bản thân cho định mệnh một cách đơn thuần, không màng đòi hỏi. Đó là điều duy nhất tôi không thể làm được. Có lẽ một ngày nào đó cậu sẽ có thể làm được điều đó. Nó khó lắm, đó là điều thực sự khó khăn duy nhất tồn tại, bạn tôi ơi. Tôi đã từng mơ về nó rất nhiều lần, nhưng tôi không thể làm nổi, tôi run rẩy khi nghĩ đến nó. Tôi không thể đứng đó một cách hoàn toàn trần trụi và cô độc. Tôi chỉ là một con chó săn nghèo hèn, yếu đuối, cần một chút hơi ấm và thức ăn, thỉnh thoảng thích cảm nhận sự hiện diện của những kẻ đồng loại. Kẻ nào có mong muốn duy nhất là hoàn thành số phận của chính mình thì sẽ chẳng có họ hàng thân thích nào cả, mà chỉ đứng lủi thủi một mình và xung quanh hắn chỉ có không gian lạnh giá của vũ trụ. Cậu có biết không, đó chính là hình ảnh Chúa Giê-su trong khu vườn Gethsemane? Đã từng có những vị thánh tử đạo sẵn sàng để cho người ta đóng đinh mình lên thập tự giá, nhưng ngay cả họ cũng chẳng phải là những anh hùng, họ không tự do, họ cũng khao khát một thứ gì đó quen thuộc, một thứ họ từng yêu thương, nơi họ từng cảm thấy thuộc về. Họ có những tấm gương hay những lý tưởng. Kẻ nào muốn hoàn thành định mệnh của mình thì chẳng có lấy một tấm gương hay lý tưởng nào cả, hắn chẳng có gì là thân thương, chẳng có gì để an ủi. Và thực sự người ta phải bước đi trên con đường đó. Những người như cậu và tôi chắc chắn là vô cùng cô độc, nhưng chúng ta vẫn có nhau, chúng ta có niềm thỏa mãn thầm kín vì thấy mình khác biệt, vì sự nổi loạn, vì khao khát những điều khác thường. Nhưng chúng ta cũng phải vứt bỏ cả điều đó đi, nếu muốn bước đi trọn vẹn trên con đường này. Chúng ta không được mong muốn trở thành những kẻ cách mạng, hay những tấm gương, hay những bậc tử đạo. Đưa suy nghĩ ấy đi đến tận cùng logic của nó—”

Không, người ta không thể suy nghĩ vượt qua giới hạn đó được. Nhưng người ta có thể mơ về nó, có thể cảm nhận nó, có thể linh cảm trước nó. Một vài lần tôi đã ngộ ra đôi chút điều này, trong một khoảnh khắc tĩnh lặng tuyệt đối. Khi ấy tôi nhìn thẳng vào đôi mắt mở trừng trừng, trân trân của số phận mình. Chúng có thể đong đầy sự thông thái, hoặc tràn ngập sự điên loạn, chúng có thể ngập tràn tình yêu hoặc đầy rẫy sự độc ác, tất cả đều là một. Người ta không được lựa chọn bất cứ điều gì trong số đó; người ta không được muốn điều gì, người ta chỉ được khao khát chính mình, khao khát định mệnh của mình. Theo cách đó, Pistorius đã từng đóng vai trò như một người dẫn đường cho tôi, trong một khoảng thời gian.

Những ngày tháng đó, tôi đi lại như một kẻ mù lòa, những cơn bão gầm rú bên trong tôi, từng bước đi đều mang ý nghĩa của hiểm nguy. Tôi chẳng nhận thức được điều gì ngoài bóng tối dựng đứng trước mặt mình, thứ bóng tối đổ sụp xuống mà tất cả những con đường tôi từng bước qua dường như đều dẫn tới đó. Và trong cõi lòng sâu thẳm, tôi nhìn thấy hình ảnh của người dẫn đường có nét tương phản giống Demian, và trong đôi mắt người ấy hiện lên số phận của chính tôi.

Tôi viết lên một tờ giấy: “Một người dẫn đường đã rời bỏ tôi. Tôi đang đứng trong bóng tối hoàn toàn. Tôi không thể tự mình bước lấy một bước. Hãy giúp tôi!”

Tôi muốn gửi điều đó cho Demian. Thế nhưng tôi lại thôi, bởi vì mỗi lần định làm vậy, tôi lại thấy nó thật ngớ ngẩn và vô nghĩa. Nhưng tôi đã thuộc làu lời cầu nguyện nhỏ bé ấy, và thường tự lẩm bẩm nó một mình. Nó đồng hành cùng tôi từng giờ từng phút. Tôi bắt đầu thấu hiểu cầu nguyện thực chất là gì.

Khoảng thời gian học sinh của tôi đã chấm dứt. Cha tôi đã sắp xếp để trong kỳ nghỉ tôi sẽ đi du lịch và sau đó sẽ bước chân vào Đại học. Sẽ học khoa nào, tôi hoàn toàn không biết. Tôi được phép chọn triết học trong một học kỳ. Với những thứ khác, tôi thấy sao cũng được.