[VAI TRÒ]: Trước những con người được tha bổng bởi lòng thương xót đầy kiêu kỳ của biển cả, biển cả vĩ mô trong sự công chính của mình ban phát trọn vẹn đặc ân của nỗi trằn trọc khát khao. Qua sự khôn ngoan tuyệt hảo của ân sủng ấy, họ không được phép thảnh thơi suy ngẫm về hương vị phức tạp và cay đắng của sự tồn tại. Họ phải không ngừng minh chứng cho cuộc đời mình trước lòng trắc ẩn vĩnh hằng – thứ đòi hỏi sự nhọc nhằn và không dứt, từ lúc mặt trời mọc đến lúc mặt trời lặn, từ hoàng hôn cho đến bình minh; cho đến khi chuỗi ngày đêm mệt mỏi bị vẫn đục bởi tiếng la ó ngoan cố của đám hiền triết đòi hỏi sự hoan lạc và một thiên đường trống rỗng, cuối cùng được chuộc lại bởi sự tĩnh lặng bao la của đớn đau và lao nhục, bởi nỗi sợ câm lặng và lòng dũng cảm câm lặng của những con người mờ mịt, hay quên và bền bỉ.

Thuyền trưởng và ông Baker giáp mặt nhau, sững sờ trong chốc lát với ánh mắt căng thẳng và kinh ngạc của những người tình cờ gặp lại sau những năm tháng nhọc nhằn. Giọng họ đã mất, và họ thì thào tuyệt vọng với nhau. – “Có ai mất tích không?” – thuyền trưởng Allistoun hỏi. – “Không. Đủ cả.” – “Có ai bị thương không?” – “Chỉ có phó tư lệnh thứ hai.” – “Tôi sẽ lo cho cậu ấy ngay. Chúng ta may mắn đấy.” – “Rất may,” ông Baker thều thào đáp. Ông bám lấy lan can và đảo đôi mắt ngầu máu. Người đàn ông nhỏ thó xám ngoét cố gắng nâng giọng vượt qua một tiếng lầm bầm đục ngầu, đăm đăm nhìn đại phó bằng ánh mắt lạnh lùng, sắc như mũi lao. – “Kéo buồm lên,” ông nói, giọng đầy quyền uy với đôi môi mỏng mím lại cứng rắn. – “Kéo buồm lên ngay khi có thể. Đây là chiều gió thuận. Làm ngay đi, anh bạn – Đừng cho họ thời gian để mà cảm nhận bản thân. Họ sẽ rũ rượi và cứng đờ ra, và chúng ta sẽ không bao giờ... Ta phải cho tàu chạy thôi”... Ông lảo đảo theo một cú tròng trành nặng nề; mạn tàu ngập vào làn nước lấp lánh, xì xèo. Ông chộp lấy một sợi dây chằng, ngả nghiêng bất lực vào người đại phó... “giờ thì cuối cùng chúng ta đã có gió thuận rồi———Làm———buồm đi.”

Đầu ông gục từ vai này sang vai khác. Mi mắt ông bắt đầu chớp liên hồi. – “Và máy bơm———máy bơm nữa, anh Baker.” Ông nheo mắt như thể khuôn mặt chỉ cách mắt mình nửa thước hóa ra ở tận nửa dặm xa. – “Bắt họ liên tục chuyển động để———để cho tàu chạy,” ông lầm bầm giọng buồn ngủ, tựa như một người sắp chìm vào giấc gật đầu. Ông chợt chấn chỉnh lại bản thân. – “Không được đứng ì ra. Không ổn đâu,” ông nói với một nỗ lực đầy đau đớn để mỉm cười. Ông buông tay ra, và theo đà nghiêng của con tàu, lùi thối lui về phía sau một cách miễn cưỡng với những bước chân ngắn ngủi, cho đến khi vướng vào giá la bàn. Bấu víu vào đó, ông ngước nhìn một cách vô định về phía Singleton – người đang chăm chú dõi theo đầu mũi nhọn cây sào mà chẳng buồn bận tâm đến ông. – “Bộ phận lái hoạt động tốt chứ?” – ông hỏi. Có tiếng động trong cổ họng vị thủy thủ già, như thể các từ ngữ đã va lạo xạo vào nhau trước khi thốt ra được. – “Lái... như một chiếc thuyền con,” cuối cùng ông nói với giọng khàn đặc đầy trìu mến, mà chẳng thèm liếc vị thuyền trưởng lấy nửa cái – rồi thận trọng quay vòng vô lăng, nén lại, rồi lại quăng nó ra. Thuyền trưởng Allistoun dứt ra khỏi sự say mê khi được tì người vào la bàn, và bắt đầu bước đi trên đài chỉ huy, lắc lư và lảo đảo để giữ thăng bằng...

Những thanh truyền của máy bơm lách cách dập trong những nhịp nhảy ngắn trong khi các bánh đà quay êm ái, với tốc độ lớn ở chân cột buồm chính, vung qua vung lại với sự hăng hái đều đặn hai cụm người rũ rượi đang bám lấy tay quay. Họ buông xuôi thân mình, lắc lư từ phần hông với những nét mặt giật giật và đôi mắt vô hồn. Người thợ mộc, thỉnh thoảng lại đo đạc mực nước, máy móc thốt lên: “Xốc nó lên! Giữ cho nó chạy!” Ông Baker không thể nói được, nhưng đã lấy lại được giọng để quát tháo; và dưới ngọn roi của những lời nguyền rủa từ ông, đám thủy thủ lại kiểm tra dây buộc, lôi những cánh buồm mới ra; và dẫu nghĩ rằng mình chẳng thể cựa quậy nổi, họ vẫn vác những khối ròng rọc nặng lên cao – kiểm tra lại giàn giáo. Họ leo lên giàn buồm với những nỗ lực bàng hoàng và tuyệt vọng. Đầu họ quay cuồng khi đổi chỗ bám, bước đi mù quáng trên các xà ngang như những kẻ trong đêm tối; hoặc phó mặc bản thân cho sợi dây gần nhất với sự lãnh đản của sức lực đã cạn kiệt. Những lần suýt ngã sát suýt sao chẳng làm lay động nhịp đập uể oải trong lồng ngực họ; tiếng gầm thét của sóng biển cuồn cuộn phía dưới vang lên liên tục và mờ ảo như một tiếng động mơ hồ từ thế giới khác; gió thổi đầy nước mắt vào mắt họ, và với những trận cuồng phong nặng nề đẩy họ ra khỏi vị trí chông chênh mà họ đang bám trụ. Với khuôn mặt đầm đìa nước và mái tóc bay phần phật, họ lao lên lao xuống giữa trời và nước, cưỡi lên đầu những xà ngang, khom mình trên dây đạc chân, ôm lấy dây níu để giải phóng hai tay, hoặc đứng thẳng chống lại những sợi xích buộc. Tâm trí họ bồng bềnh mơ hồ giữa khát khao nghỉ ngơi và khao khát sự sống, trong khi những ngón tay cứng đờ tháo những nút buộc đầu buồm, quờ quạng tìm dao, hoặc bám chặt kiên cường trước những cú va đập dữ dội của cánh buồm đang quật phần phật. Họ trừng trừng nhìn nhau đầy hung hãn, ra hiệu điên cuồng bằng một tay trong khi tay kia nắm giữ sinh mạng của mình, nhìn xuống dải boong tàu hẹp nho nhỏ ngập nước, hét vang về phía mạn khuất gió: “Góc buồm sát vào!”... “Kéo ra!”... “Buộc chặt lại!” Môi họ mấp máy, mắt họ lồi ra, cuồng nhiệt và khao khát được thấu hiểu, nhưng gió đã cuốn những lời họ nói bay đi mất tăm trên mặt biển động dữ dội. Trong một sự căng thẳng không thể chịu đựng và không có điểm dừng, họ làm việc như những kẻ bị thúc đẩy bởi một giấc mơ tàn nhẫn phải lao nhục trong bầu không khí băng giá hoặc lửa đỏ. Họ lúc thì nóng bỏng, lúc lại run rẩy. Tròng mắt họ cay xót như thể đứng trong khói của một vụ hỏa hoạn; đầu họ chực nổ tung sau mỗi tiếng thét. Những ngón tay cứng ngắc như đang bóp chặt lấy cổ họng họ. Sau mỗi cú tròng trành, họ lại nghĩ: Giờ thì mình phải buông tay thôi. Nó sẽ hất tất cả chúng ta xuống mất – và bị văng quật trên cao, họ gào lên điên cuồng: “Tránh ra đó – bắt lấy đầu dây đi.”... “Luồn cho thông nhé”... “Quay cái ròng rọc này....” Họ gật đầu tuyệt vọng; lắc những gương mặt giận dữ: “Không! Không! Từ dưới lên trên.” Họ dường như căm ghét lẫn nhau bằng một mối thù chết người. Niềm khao khát được chấm dứt tất cả gặm nhấm lồng ngực họ, và ước muốn làm mọi việc cho tốt trở thành một nỗi đau rực lửa. Họ nguyền rủa số phận mình, khinh miệt cuộc đời mình, và phung phí hơi sức vào những lời nguyền rủa chết chóc nhắm vào nhau. Người thợ may buồm để trần cái đầu trọc lóc, làm việc một cách sốT sắng, quên mất cả mối thâm tình với bao vị đô đốc. Viên thuyền trưởng phó, leo lên với những chiếc dùi đục và những bó sợi gai bện, hay quỳ gối trên xà ngang sẵn sàng thắt vòng nút giữa tàu, có những thoáng ảo ảnh sắc bén và phù du về người vợ già và bầy con nhỏ ở một ngôi làng hoang mạc. Ông Baker, cảm thấy rất yếu sức, lảo đảo đi chỗ này chỗ khác, càu nhàu và cứng rắn như một người bằng sắt. Ông chặn đường những người từ trên cao đi xuống đang đứng thở hổn hển. Ông ra lệnh, khích lệ, mắng mỏ. – “Nào – ra buồm đỉnh chính ngay! Kéo bám vào dây tời đó. Đừng đứng lì ở đấy!” – “Không có lấy một chút nghỉ ngơi cho chúng tôi sao?” – những giọng nói càu nhàu vang lên. Ông quay phắt lại hung dữ với một trái tim chùng xuống. – “Không! Không nghỉ ngơi gì hết cho đến khi việc hoàn thành. Làm việc cho đến khi gục ngã. Đó là lý do các anh ở đây.” Một thủy thủ còng lưng bên khuỷu tay ông cười ngắn một tiếng. – “Làm hoặc chết,” anh ta càu nhàu đầy cay đắng, rồi nhổ nước bọt vào lòng bàn tay rộng bản của mình, vung đôi tay dài lên, túm lấy sợi dây thừng cao trên đầu và cất lên một tiếng kêu than vãn, thảm thiết để hô hào mọi người cùng kéo. Một con sóng tràn lên boong phụ và quét toàn bộ đám đông ngã nhào về phía khuất gió. Mũ nón, thanh đòn nổi bồng bềnh. Những bàn tay nắm chặt, những đôi chân giãy giụa, thỉnh thoảng có cả một khuôn mặt đang phun nước bọt, nhô ra khỏi làn nước trắng xóa sủi bọt. Ông Baker, bị đánh gục cùng với những người khác, thét lên: – “Đừng buông sợi dây đó! Bám lấy nó! Bám chặt vào!” Và dù bị bầm dập đau đớn bởi cú quăng thô bạo, họ vẫn bám chặt lấy nó, tựa như đó là gia tài của cuộc đời mình. Con tàu lao đi, tròng trành nặng nề, và những đỉnh sóng chồm qua mạn trái mạn phải lóe lên những cái đầu trắng xóa. Máy bơm đã được giải phóng. Dây chằng đã được luồn. Ba cánh buồm đỉnh và buồm dọc đã được kéo lên. Nó chồm nhanh hơn trên mặt nước, vượt qua cả luồng sóng đang ào ạt lao tới. Sấm sét đe dọa từ những vùng biển bị bỏ lại vang lên phía sau – lấp đầy không khí bằng những rung động dữ dội của âm thanh. Và trong cảnh tàn phá, dập vơi và thương tích, nó lao đi sủi bọt về hướng bắc, tựa như được truyền cảm hứng bởi lòng dũng cảm của một nỗ lực cao cả....

Khu vực cho thủy thủ đoàn là một nơi hoang tàn ẩm ướt. Họ nhìn chỗ ở của mình với vẻ kinh hoàng. Nó nhớp nháp, rỏ nước; nó ngân vang rỗng tuếch theo tiếng gió, và rải rác những mảnh vỡ hình thù kỳ dị giống như một cái hang ngập nước triều một nửa trên bờ biển đá trơ trọi. Nhiều người đã mất tất cả những gì họ có trên đời, nhưng hầu hết nhóm thủy thủ mạn phải vẫn bảo quản được những chiếc rương của mình; tuy nhiên, những dòng nước nhỏ vẫn rỉ ra từ đó. Giường nệm thì sủng nước; chăn được dàn ra và được cứu vãn bởi một cái đinh bị dẫm bẹp dưới chân. Họ lôi những giẻ lau ướt sũng từ những góc tối hôi hám ra, và vắt nước để nhận diện đồ đạc của mình. Một số người cười gượng gạo. Số khác nhìn quanh ngẩn ngơ và câm lặng. Có những tiếng kêu vui mừng vì tìm được chiếc áo ghi-lê cũ, và những tiếng rên rỉ đau buồn vì những món đồ hình thù kỳ dị lẫn trong đống ván giường bị đập nát. Một chiếc đèn lược tìm thấy bị kẹt dưới dầm dọc mũi. Cậu nhóc Charley sụt sịt một chút. Knowles khập khiễng đi khắp nơi, hếch mũi ngửi, lục lọi những góc tối tìm đồ cứu vãn. Anh đổ nước bẩn ra khỏi một chiếc ủng, và băn khoăn tìm cho ra chủ nhân của nó. Những người vì quá suy sụp bởi những mất mát, ngồi trên nắp hầm hàng phía trước, cứ chống khuỷu tay lên đầu gối, và với một nắm đấm tì vào mỗi bên má, khinh bỉ chẳng buồn ngước nhìn. Anh ta nhét nó sát mũi họ. – “Đây có chiếc ủng ngon đây. Của cậu à?” Họ gầm gừ: – “Không – xéo đi.” Một kẻ quát lên: – “Mang nó quăng xuống âm phủ đi.” Anh ta có vẻ ngạc nhiên. – “Sao chứ? Ủng tốt mà,” nhưng chợt nhớ ra rằng mình đã mất sạch mọi thứ quần áo, anh ta buông món đồ tìm được xuống và bắt đầu chửi thề. Trong ánh sáng mập mờ, những lời chửi rủa va đập lẫn nhau. Một người bước vào, buông thõng hai tay và đứng im lìm, lặp đi lặp lại từ bậc cửa: – “Một cú sốc chết tiệt thật! Một cú sốc chết tiệt thật!” Một vài người lo lắng lục lọi trong những chiếc rương ngập nước để tìm thuốc lá. Họ thở hồng hộc, kêu la với cái đầu cúi gằm. – “Nhìn kìa Jack!”... “Này! Sam! Bộ đồ mặc bờ của tôi tiêu đời rồi kìa.” Một kẻ vừa khóc vừa lơ láo chửi rủa, giơ lên một chiếc quần đang rỏ nước. Không ai thèm nhìn hắn. Con mèo từ đâu bước ra. Nó được chào đón nồng nhiệt. Họ chuyền tay nhau ôm lấy nó, vuốt ve nó trong tiếng lầm bầm những cái tên cưng chiều. Họ tự hỏi không biết nó đã “trú bão qua đời” kiểu gì; cãi nhau om sòm về chuyện đó. Một cuộc tranh cãi chí chóe bắt đầu. Hai người mang vào một xô nước ngọt, và tất cả xúm lại xung quanh; nhưng Tom, gầy nhom và kêu meo meo, với bộ lông dựng ngược đã đến uống trước tiên. Một vài người đi về phía sau tàu để lấy dầu và bánh quy.

Sau đó, trong ánh sáng vàng vợt và giữa những quãng nghỉ lau chùi boong tàu, họ nhai ngấu nghiến chiếc bánh mì cứng, bàn tính chuyện “xoay sở vượt qua bằng cách nào đó.” Mọi người kết đôi với nhau về chuyện giường chiếu. Lịch luân phiên đi ủng và dùng áo tơi đi mưa được định đoạt. Họ gọi nhau là “lão già” và “cậu nhóc” bằng những giọng điệu vui tươi. Những cái vỗ vai thân thiện vang lên. Những câu nói đùa được hô lên. Một hai người nằm dài trên boong ướt, ngủ với cái đầu gối lên cánh tay gập lại, và vài người ngồi trên nắp hầm hút thuốc. Khuôn mặt mệt mỏi của họ hiện ra qua một làn khói lam mỏng manh, bình yên và với đôi mắt lấp lánh. Viên thuyền trưởng phó thò đầu qua cửa. – “Cắt cử một người ra đổi ca lái đi” – hắn quát vào trong – “sáu giờ rồi. Ta thề có chúa là cái lão Singleton đó ở lì đó hơn ba mươi tiếng rồi đấy. Các cậu đúng là một đám vô tích sự.” Hắn đập cửa sập lại lần nữa. – “Ca trực của đại phó đấy,” ai đó lên tiếng. – “Này, Donkin, đến ca của anh rồi kìa!” ba bốn người cùng hét lên. Hắn đã bò vào một cái giường tầng trống và nằm im lìm trên những tấm ván ướt. – “Donkin, đến lượt anh lái kìa.” Hắn không phát ra tiếng động nào. – “Donkin chết rồi,” ai đó cười ha hả. – “Đem bán quần áo của nó đi,” người khác hét. – “Donkin, nếu mày không ra lái tàu, chúng nó sẽ bán sạch quần áo của mày đấy – nghe thấy chưa?” người thứ ba nhạo bạt. Hắn rên rỉ từ cái xó tối tăm của mình. Hắn than thở về những cơn đau nhức ở mọi xương khớp, hắn sụt sịt đáng thương. – “Nó không ra đâu,” một giọng đầy khinh bỉ thốt lên, “đến lượt anh đấy, Davis.” Vàng thủy thủ trẻ đứng dậy với vẻ đầy đau đớn, nén vai lại. Donkin thò đầu ra, hiện ra trong ánh sáng vàng vợt, gầy guộc và ghê rợn. – “Tao sẽ cho mày một bảng thuốc lá,” hắn rên rỉ bằng giọng lấy lòng, “ngay khi tao lãnh được lương ở phía sau tàu. Tao hứa đấy – thề có trời...” Davis vung tay tát ngợ ngược và cái đầu ấy biến mất. – “Tao sẽ đi,” anh nói, “nhưng mày sẽ phải trả giá cho nó.” Anh bước đi loạng choạng nhưng kiên quyết về phía cửa. – “Thì tao trả!” Donkin ré lên, thò đầu theo sau anh. “Thì tao trả – thề có chúa... một bảng... chúng nó tính ba siu.” Davis giật tung cửa. – “Mày sẽ trả theo giá của tao... khi trời yên biển lặng,” anh hét vọng qua vai. Một người trong nhóm nhanh chóng cởi chiếc áo khoác ướt ra, ném thẳng vào đầu anh. – “Này, Taffy – cầm lấy đi, đồ ăn trộm!” – “Cảm ơn nhé!” anh kêu lên từ bóng tối phía trên tiếng xì xèo của dòng nước đang cuộn trào. Người ta nghe thấy tiếng anh lội bì bõm; một con sóng đập thình thịch lên boong. – “Nó được tắm sớm rồi đấy,” một gã thủy thủ già cằn nhỗi nhận xét. – “Ừ, đúng thế!” những kẻ khác gầm gừ. Rồi sau một khoảng lặng kéo dài, Wamibo phát ra những âm thanh kỳ lạ. – “Này, mày bị cái quái gì thế?” ai đó gắt gỏng hỏi. – “Hắn bảo rằng hắn sẵn sàng ra tay vì Davy,” Archie giải thích, vốn là người phiên dịch quen thuộc của gã người Phần Lan. – “Ta tin hắn đấy!” – những giọng nói vang lên.... – “Thôi nào, anh bạn Hà Lan... Cậu sẽ làm được việc thôi, đồ đầu óc lú lẫn.... Đến lượt cậu sớm thôi mà... Cậu chẳng biết thế nào là sướng đâu.” Họ im bặt, và đồng loạt quay mặt về phía cửa. Singleton bước vào, tiến lên hai bước và đứng tròng trành nhẹ nhàng. Biển xì xèo, cuồn cuộn gầm rú lướt qua mũi tàu, và khoang thủy thủ rung lên, đầy rẫy những tiếng lầm bầm trầm đục; ngọn đèn bùng lên, lắc lư như một quả lắc đồng hồ. Hắn nhìn với ánh mắt mơ màng và bối rối, như thể không phân biệt nổi những kẻ đang ngồi yên với những cái bóng bất động của chúng. Có những tiếng kêu đầy kinh ngạc: – “Nào, nào”... “Ngoài kia trông thế nào rồi, Singleton?” Những kẻ ngồi trên nắp hầm lặng lẽ ngước mắt lên, và người thủy thủ cao niên thứ hai trên tàu (hai người đó hiểu nhau lắm dẫu họ hiếm khi trao đổi quá ba từ một ngày) đăm đăm nhìn người bạn của mình một lát, rồi rút chiếc tẩu đất ngắn ra khỏi miệng, lặng lẽ đưa nó cho ông mà không nói một lời. Singleton giơ tay về phía chiếc tẩu, với hụt, lảo đảo, và đột ngột ngã chúi về phía trước, đổ rạp xuống cứng đơ và cắm đầu như một cái cây bị bật gốc. Có một tiếng lao vọt nhanh chóng. Mọi người xô đẩy, kêu la: – “Hắn tiêu rồi!”... “Lật người hắn lại!”... “Tránh ra xem nào!” Giữa đám đông với những khuôn mặt bàng hoàng đang cúi xuống, hắn nằm ngửa, trừng trừng nhìn lên trần nhà một cách liên tục và khó chịu. Trong sự im lặng nghẹt thở của nỗi hoảng loạn chung, hắn cất lên một giọng rít kèn kẹt: – “Tôi không sao,” rồi bấu víu hai bàn tay. Họ đỡ hắn đứng dậy. Hắn chán nản lầm bầm: – “Tôi đang già đi... già rồi.” – “Không đời nào,” Belfast nhanh trí kêu lên. Được đỡ từ mọi phía, hắn gục đầu xuống. – “Anh thấy đỡ hơn chưa?” họ hỏi. Hắn trừng mắt nhìn họ từ dưới hàng lông mày với đôi mắt đen láy to tròn, rải rộng bộ râu dài dày trắng xóa trước ngực. – “Già rồi! Già rồi!” hắn kiên quyết lặp lại. Được dìu đi, hắn lết về tới giường của mình. Ở đó có một đống nhầy nhụa mềm mại tỏa ra mùi hôi thối như bãi bồi bùn lầy khi thủy triều rút cạn kiệt. Đó là chiếc nệm rơm sủng nước của hắn. Với một nỗ lực co giật, hắn quăng mình lên đó, và trong bóng tối của khoang chật hẹp, người ta nghe thấy tiếng hắn gầm gừ tức giận, giống như một con thú hoang cáu kỉnh và hung dữ đang bồn chồn trong hang: – “Chỉ một cơn gió... chuyện nhỏ... không đứng nổi nữa... già rồi!” Cuối cùng hắn cũng chìm vào giấc ngủ với đôi bốt cao cổ, chiếc mũ đi mưa trên đầu, và bộ đồ dầu sột soạt mỗi khi hắn trở mình với một tiếng thở dài não nề. Mọi người bàn tán về hắn bằng những lời thì thào trầm ngâm, lo lắng. – “Chuyện này sẽ quật ngã ông ấy mất”... “Khỏe như trâu ấy”... “Ừ. Nhưng ông ấy không còn được như xưa nữa.” Với những lời thì thào buồn bã, họ từ bỏ hy vọng ở ông. Thế nhưng đến nửa đêm, hắn vẫn vùng dậy làm nhiệm vụ như không có chuyện gì xảy ra, và hô lớn “Có mặt!” khi được điểm tên. Hắn càng ngày càng lủi thủi trầm ngâm nhiều hơn, trong sự im lặng bất khả xâm phạm và với một khuôn mặt buồn bã. Suốt nhiều năm qua, hắn đã quen nghe người ta gọi mình là “Lão Singleton,” và bình thản đón nhận danh xưng ấy như một sự tôn kính dành cho một kẻ suốt nửa thế kỷ đã đọ sức với sự ưu ái lẫn những cơn cuồng nộ của biển cả. Hắn chưa bao giờ nghĩ ngợi gì đến tấm thân phàm trần của mình. Hắn sống sót vô sự, như thể mình bất tử, đầu hàng trước mọi cám dỗ, vượt qua bao cơn bão tố. Hắn từng thở hổn hển dưới nắng gắt, run rẩy trong giá lạnh; chịu đựng đói khát, trác táng; trải qua bao thử thách – nếm đủ mọi cơn cuồng nộ. Già rồi! Hắn cảm thấy cuối cùng thì mình cũng đã tàn tạ. Và giống như một kẻ bị trói buộc một cách trơ trẽn trong lúc ngủ, hắn bừng tỉnh trong xiềng xích của chuỗi năm tháng bị phớt lờ. Hắn phải gánh chịu ngay lập tức trọng lượng của cả cuộc đời mình, và nhận ra nó quá sức nặng nề đối với sức lực của bản thân. Già rồi! Hắn cử động hai tay, lắc đầu, sờ soạng các khớp xương. Đang già đi... rồi sao nữa? Hắn nhìn ra biển cả bất tử với sự thức tỉnh và mò mẫm nhận thức về thứ sức mạnh vô cảm của nó; hắn nhìn thấy nó không hề thay đổi, đen ngòm và sủi bọt dưới sự soi xét muôn đời của các vì sao; hắn nghe thấy tiếng gọi nóng lòng của nó vọng ra từ một khoảng không gian vô tận đầy những thao thức, hỗn độn và kinh hoàng. Hắn nhìn xa xăm vào đó, và nhìn thấy một cõi mênh mông bị đày đọa và mù quáng, rên rỉ và cuồng nộ, thứ đã đòi hỏi tất cả những ngày tháng trong cuộc đời bền bỉ của hắn, và khi cuộc đời kết thúc, nó sẽ đòi hỏi cả cái thể xác kiệt quệ của kẻ nô lệ...

Đó là đợt gió cuối cùng. Nó xoay chiều nhanh chóng, chuyển thành gió đông nam đen kịt, rồi tự thổi cạn kiệt, đẩy con tàu một cú ngoạn mục về phía bắc để tiến vào ánh nắng tươi vui của vùng gió mậu dịch. Nhanh nhẹn và trắng phau, con tàu chạy về hướng quê nhà trên một đường thẳng, dưới bầu trời xanh và trên mặt phẳng của một vùng biển xanh. Nó mang theo sự khôn ngoan trọn vẹn của Singleton, sự nhạy cảm tinh tế của Donkin, và sự ngu ngốc kiêu ngạo của tất cả chúng ta. Những giờ phút hỗn loạn vô ích đã bị lãng quên; nỗi sợ hãi và thống khổ của những khoảnh khắc đen tối ấy chưa bao giờ được nhắc tới trong sự bình yên rực rỡ của những ngày đẹp trời. Thế nhưng kể từ lúc đó, cuộc đời chúng ta dường như bắt đầu lại từ đầu như thể chúng ta đã chết và được hồi sinh. Toàn bộ phần đầu của chuyến hải trình, Ấn Độ Dương ở bên kia mũi Hảo Vọng, tất cả đều chìm vào một làn sương mờ, giống như một nỗi nghi ngờ không thể xóa sạch về một tiền kiếp nào đó. Nó đã kết thúc – rồi sau đó là những khoảng thời gian trống rỗng: một vết nhòe tái mét – và rồi chúng ta lại sống! Singleton mang trong mình chân lý tội lỗi; ông Creighton với một cái chân bị thương; người đầu bếp với sự nổi tiếng – và lạm dụng một cách đáng hổ thẹn những cơ hội từ sự nổi bật của mình. Donkin thì có thêm một nỗi bất bình mới. Hắn đi lại và lặp đi lặp lại một cách quả quyết: – “Nó nói nó sẽ đập nát đầu tao – chúng mày có nghe thấy không? Chúng nó giờ đang định giết chúng ta vì mấy chuyện cỏn con.” Cuối cùng chúng ta bắt đầu nghĩ rằng mọi chuyện thật đáng sợ. Và chúng ta lại kiêu ngạo chứ! Chúng ta khoe khoang về lòng can đảm của mình, về khả năng làm việc, về năng lượng của bản thân. Chúng ta nhớ lại nhữngh sự kiện đáng tự hào: sự tận tụy của mình, sự kiên trì bất khuất – và lấy làm kiêu hãnh về chúng như thể chúng là kết quả từ những thôi thúc tự thân không cần ai giúp đỡ. Chúng ta nhớ lại hiểm nguy, sự nhọc nhằn – và tiện tay quên đi nỗi hoảng sợ kinh hoàng của mình. Chúng ta chê bai các sĩ quan – những kẻ chẳng làm gì cả – và lắng nghe gã Donkin đầy sức mê hoặc. Sự quan tâm của hắn đến quyền lợi của chúng ta, sự bận tâm vô vụ lợi của hắn đối với phẩm giá của chúng ta, không hề nản lòng trước sự khinh miệt không đổi trong lời nói của chúng ta, trước ánh mắt khinh bỉ của chúng ta. Sự khinh miệt của chúng ta dành cho hắn là vô biên – nhưng chúng ta vẫn không thể không lắng nghe với sự thích thú vị nghệ sĩ cừ khôi đó. Hắn bảo chúng ta là những người đàn ông tốt – một “lũ người tốt bị nguyền rủa chết tiệt.” Ai đã cảm ơn chúng ta? Ai thèm để ý đến những bất công mà chúng ta phải chịu? Chẳng phải chúng ta đang sống “cái đời chó má với hai bảng rưỡi một tháng” đó sao? Bộ chúng ta nghĩ số tiền lương thảm hại đó đủ để bù đắp cho rủi ro tính mạng và sự mất mát quần áo của chúng ta ư? – “Chúng ta mất sạch từng mảnh vải rồi!” – hắn thét lên. Hắn khiến chúng ta quên mất rằng bản thân hắn, dù thế nào đi nữa, chẳng mất mát thứ gì của riêng mình. Những gã trẻ tuổi lắng nghe, nghĩ bụng – cái gã Donkin này quả là tay cáo già, dẫu chẳng ra thể thống con người nào cả. Lũ người Scandinavia thì sợ hãi trước sự táo bạo của hắn; Wamibo thì chẳng hiểu gì; và những thủy thủ lớn tuổi trầm ngâm gật đầu làm cho những chiếc hoa tai vàng mỏng manh lấp lánh trên dái tai đầy thịt và lông. Những khuôn mặt nghiêm nghị, sạm nắng được tì một cách trầm ngâm lên cẳng tay xăm trổ. Những nắm đấm gân guốc, nâu sạm nắm chặt trong lòng bàn tay cái tẩu đất trắng bẩn thỉu đang âm ỉ khói. Họ lắng nghe, thâm trầm, vai u thịt bắp, với cái lưng gù và trong sự im lặng lạnh lùng. Hắn nói với vẻ nồng nhiệt, bị khinh miệt nhưng không thể bác bỏ. Sự lưu loát đầy hình ảnh và dơ dáy của hắn tuôn trào như một dòng suối đục ngầu từ một nguồn nước độc. Con ngươi nhỏ bé láo liên của hắn nhảy múa, liếc qua liếc lại, luôn canh chừng sự xuất hiện của một sĩ quan. Thỉnh thoảng ông Baker đi về phía trước tàu để ngắm nghía mấy cánh buồm dọc sẽ lăn lộn với dáng đi kỳ cục qua sự im lặng bất chợt của đám thủy thủ; hoặc ông Creighton khập khiễng bước qua, mặt mày nhẵn nhụi, trẻ trung và nghiêm nghị hơn bao giờ hết, xuyên thủng sự im lặng ngắn ngủi của chúng ta bằng một cái nhìn sắc bén từ đôi mắt trong veo. Sau lưng ông, Donkin lại bắt đầu liếc trộm, liếc xéo sang bên. – “Kìa, một đứa trong bọn chúng kìa. Có đứa nào trong chúng mày đã cột chặt lão ta ngày hôm đó đấy. Được cảm ơn nhiều lắm cơ đấy. Hắn có đang hành hạ chúng mày tợn hơn bao giờ hết không?... Để hắn ngã sụp xuống biển đi... Sao lại không nhỉ? Sẽ ít rắc rối hơn đấy. Sao lại không?” Hắn tiến lên đầy tin cậy, lùi lại với hiệu ứng tuyệt vời; hắn thì thào, hắn hét lên, khua khoắng đôi tay khốn khổ không dày hơn ống tẩu – vươn cái cổ gầy nhó – phun nước bọt – lác mắt. Trong những quãng nghỉ giữa các bài diễn văn đầy cảm xúc của hắn, gió thở nhè nhẹ trên cao, biển lặng lẽ vô tình lầm bầm bằng một lời thì thầm cảnh báo dọc theo mạn tàu. Chúng ta căm ghét sinh vật đó nhưng không thể chối cãi được chân lý rạng ngời trong các luận điểm của hắn. Mọi thứ quá rõ ràng. Chúng ta đích thực là những người đàn ông tốt; công trạng của chúng ta lớn lao và tiền lương thì ít ỏi. Nhờ những nỗ lực của mình mà chúng ta đã cứu được con tàu và vị thuyền trưởng sẽ nhận lấy công trạng đó. Hắn đã làm được gì chứ? chúng ta muốn biết. Donkin hỏi: – “Hắn có thể làm gì nếu không có chúng ta?” và chúng ta không thể trả lời. Chúng ta bị đè bẹp bởi sự bất công của thế giới, ngạc nhiên khi nhận ra mình đã sống dưới gánh nặng của nó bao lâu nay mà không nhận thức được tình cảnh khốn khổ của bản thân, khó chịu bởi nỗi nghi ngờ bứt rứt về sự ngu ngốc kém cỏi của mình. Donkin đoan chắc với chúng ta rằng đó chỉ là do chúng ta quá “tốt bụng,” nhưng chúng ta chẳng đời nào chịu khuây khỏa bởi thứ ngụy biện hời hợt đó. Chúng ta đủ bản lĩnh để dũng cảm thừa nhận với bản thân những khiếm khuyết về trí tuệ; dẫu từ lúc đó chúng ta kiềm chế không đá hắn, cấu mũi hắn, hay vô tình đánh đập hắn nữa – mà trò sau này, sau khi vượt qua mũi Hảo Vọng, đã từng là một trò giải trí khá phổ biến. Davis thôi không trêu chọc hắn một cách khiêu khích về những vết bầm mắt và cái mũi tẹt nữa. Cậu nhóc Charley, trở nên vô cùng ngoan ngoãn kể từ trận bão, không còn chế giễu hắn nữa. Knowles đầy cung kính và với vẻ ranh mãnh đặt ra những câu hỏi như: – “Tất cả chúng ta có thể được ăn đồ ăn giống như các sĩ quan không? Tất cả chúng ta có thể ở lại bờ cho đến khi được đòi hỏi không? Điều tiếp theo nên cố gắng đòi hỏi nếu đạt được điều đó là gì?” Hắn sẵn sàng trả lời với sự tự tin đầy khinh miệt; hắn ưỡn ngực tự tin trong những bộ quần áo rộng thùng thình đối với hắn như thể hắn đang cố ngụy trang. Đó hầu hết là quần áo của Jimmy – dẫu hắn có thể nhận bất cứ thứ gì từ bất kỳ ai; nhưng chẳng ai, ngoại trừ Jimmy, có nổi một món đồ dư dả. Sự tận tụy của hắn đối với Jimmy là vô bờ bến. Hắn cứ lảng vảng mãi trong khoang cabin nhỏ, phục vụ những nhu cầu của Jimmy, chiều chuộng những tính khí thất thường của hắn, chịu đựng sự gắt gỏng đòi hỏi khắt khe của hắn, và thường cười hì hì cùng hắn. Không gì có thể ngăn cản hắn khỏi công việc sùng đạo là đi thăm người bệnh, đặc biệt là khi có một công việc kéo nặng nhọc nào đó cần làm trên boong. Ông Baker đã hai lần lôi cổ hắn ra khỏi đó trước sự phẫn nộ không thể diễn tả nổi của chúng ta. Chẳng lẽ một anh chàng bệnh tật lại bị bỏ mặc không có người chăm sóc sao? Chẳng lẽ chúng ta lại bị đối xử tệ bạc vì chăm sóc một đồng nghiệp ư? – “Cái gì?” – ông Baker gầm gừ, quay lại đe dọa trước tiếng lầm bầm, và cả nửa vòng tròn như một người duy nhất lùi lại một bước. – “Kéo buồm đỉnh mạn lên! Lên cao đi, Donkin, kiểm tra lại giàn giáo,” vị đại phó ra lệnh một cách kiên quyết. – “Mang buồm ra đây; luồn dây hạ cho quang quẻ. Tay chân nhanh nhẹn lên.” Thế rồi, sau khi buồm đã được giương lên, ông sẽ chậm rãi đi về phía sau tàu và đứng nhìn la bàn trong một thời gian dài, đầy âu lo, trầm ngâm và thở hổn hển như thể bị ngột ngạt bởi thứ mùi hôi thối của sự ác cảm khó hiểu đang lan tỏa khắp con tàu. “Có chuyện gì giữa bọn chúng vậy nhỉ?” – ông nghĩ. “Không tài nào hiểu nổi cái kiểu chần chừ và càu nhàu này. Dù sao thì cũng là một đám đông tốt, theo tiêu chuẩn dạo này.” Trên boong tàu, đám thủy thủ trao đổi với nhau những lời cay đắng, khởi nguồn từ một sự tức giận ngớ ngẩn chống lại một điều gì đó bất công và không thể cứu vãn – thứ sẽ chẳng chịu buông tha, và cứ thì thào vào tai họ mãi tận lâu sau khi Donkin đã ngừng nói. Thế giới nhỏ bé của chúng ta tiếp tục đi trên con đường cong và bất di bất dịch của nó, mang theo một cư dân đầy bất mãn và hoài bão. Họ tìm thấy sự an ủi theo một cách ảm đạm trong một cuộc mổ xẻ không hồi kết và tận tâm về giá trị không được trân trọng của mình; và được truyền cảm hứng bởi những học thuyết đầy hy vọng của Donkin, họ mơ mộng một cách nhiệt thành về thời điểm mà mọi con tàu cô độc sẽ lướt đi trên một vùng biển thanh bình, được vận hành bởi một thủy thủ đoàn giàu có, ăn no mặc ấm và những vị thuyền trưởng mãn nguyện.

Có vẻ như đây sẽ là một chuyến hải trình dài ngày. Vùng gió mậu dịch đông nam, nhẹ và bất ổn, đã bị bỏ lại phía sau; và rồi, ngay trên đường xích đạo và dưới bầu trời xám xịt thấp tè, con tàu trong cái nóng bức ngột ngạt bồng bềnh trên mặt biển phẳng lặng trông tựa như một tấm kính mờ. Những cơn giông sét treo lơ lửng ở đường chân trời, lượn lờ quanh con tàu, ở phía xa và gầm gừ giận dữ, giống như một bầy thú hoang sợ hãi không dám lao vào tấn công. Mặt trời vô hình, lướt qua những cột buồm đứng thẳng, tạo ra trên những đám mây một vết nhòe mờ đục của thứ ánh sáng không tia, và một khoảng rạng rỡ phai mờ tương tự cứ di chuyển cùng với nó từ đông sang tây trên mặt nước phẳng lặng không lấp lánh. Ban đêm, xuyên qua bóng tối bất khả xâm phạm của đất trời, những dải lửa rộng lớn lượn sóng không một tiếng động; và trong nửa giây, con thuyền đang tĩnh lặng bỗng nổi bật lên với các cột buồm và giàn giáo, với mọi cánh buồm và mọi sợi dây thừng hiện lên rõ mồn một và đen kịt giữa tâm điểm của một vụ bùng nổ rực lửa, giống như một con tàu bị cháy đen được bao bọc trong một quả cầu lửa. Và rồi, suốt nhiều giờ liền nó lại chìm lấp trong vũ trụ bao la của đêm tối và tĩnh lặng – nơi những tiếng thở dài dịu dàng lang thang đây đó như những linh hồn bơ vơ, làm những cánh buồm bất động rung lên như thể vì sợ hãi bất chợt, và tiếng sóng vỗ rì rào của một đại dương bị che khuất thầm thì niềm thương cảm từ nơi xa xôi... bằng một âm thanh não nề, mênh mông và mờ ảo....

Khi ngọn đèn được tắt đi, và cánh cửa mở toang, Jimmy, trở mình trên gối, có thể nhìn thấy lướt qua ngoài đường thẳng của lan can tầng trên những hình ảnh chớp nhoáng, lặp đi lặp lại của một thế giới thần thoại được cấu thành từ lửa nhảy múa và nước ngủ yên. Ánh chớp lóe lên trong đôi mắt to buồn bã của hắn, dường như trong một ánh chớp đỏ rực muốn tự thiêu rụi trên khuôn mặt đen đúa của hắn, và rồi hắn lại nằm đó trong trạng thái mù lòa và vô hình giữa một màn đêm đặc quánh. Hắn có thể nghe thấy trên boong tàu yên tĩnh những bước chân mềm mại, tiếng thở của ai đó đang ngả ngởi ở bậc cửa; tiếng kẽo kẹt thấp thoáng của những cột buồm đang lắc lư; hoặc giọng nói điềm tĩnh của vị sĩ quan trực ca vang vọng trên cao, cứng nhắc và lớn tiếng, giữa những cánh buồm bất động. Hắn chăm chú lắng nghe, tìm kiếm sự nghỉ ngơi trong sự nhận thức đầy chú ý về âm thanh nhỏ nhất để thoát khỏi những chuyến lang thang mệt mỏi của chứng mất ngủ. Hắn được cổ vũ bởi tiếng lách cách của ròng rọc, được trấn an bởi sự xôn xao và tiếng thì thầm của ca trực, được vỗ về bởi cái ngáp dài chậm rãi của một thủy thủ buồn ngủ và mệt mỏi đang thong thả tự sắp xếp cho mình một giấc ngủ ngắn trên các ván sàn. Cuộc sống dường như là một thứ bất diệt. Nó tiếp tục trôi đi trong bóng tối, trong ánh nắng, trong giấc ngủ; không mệt mỏi, nó lượn lờ đầy trìu mến xung quanh sự giả tạo về cái chết cận kề của hắn. Nó rực rỡ, giống như tia chớp quắn quéo, và đầy rẫy những bất ngờ hơn cả đêm tối. Nó mang lại cho sự an toàn cho hắn, và sự bình lặng của bóng tối ngợp ngời ấy quý giá biết bao đối với ánh sáng thao thức và nguy hiểm của nó.

Nhưng vào buổi chiều, trong các ca trực hoàng hôn, và thậm chí kéo dài tận vào ca trực đêm đầu tiên, người ta luôn có thể nhìn thấy một nhóm thủy thủ tụ tập trước cửa cabin của Jimmy. Họ tựa người vào hai bên cửa với sự hứng thú bình yên và khoác chéo chân; họ đứng dạng chân ở bậc cửa trò chuyện, hoặc ngồi thành từng cặp im lặng trên chiếc rương biển của hắn; trong khi tựa lưng vào mạn tàu dọc theo cây xà ngang dự phòng, ba bốn người xếp thành một hàng đăm đăm nhìn với những khuôn mặt khờ khạo được thắp sáng bởi ánh chớp phản chiếu từ ngọn đèn của Jimmy. Căn phòng nhỏ, được sơn lại màu trắng, vào ban đêm mang vẻ lơ lửng rực rỡ của một ngôi đền bạc – nơi một thần tượng da đen, nằm cứng đơ dưới tấm chăn, chớp chớp đôi mắt mệt mỏi và đón nhận sự tôn bái của chúng ta. Donkin đóng vai trò chủ trì. Hắn mang phong thái của một kẻ biểu diễn đang trình diễn một hiện tượng, một sự thể hiện kỳ quái, đơn giản và đáng khen ngợi – thứ mà đối với người xem sẽ là một bài học sâu sắc và vĩnh cửu. – “Cứ nhìn hắn mà xem, hắn rành chuyện lắm đấy – đừng sợ!” – hắn thỉnh thoảng lại thốt lên, vung vẩy bàn tay chai sạn và không một chút thịt mỡ giống như móng vuốt của một con cò nhép. Jimmy nằm ngửa, mỉm cười đầy dè dặt mà không cử động một chi nào. Hắn ra vẻ mệt mỏi của sự suy kiệt tột độ, nhằm làm cho chúng ta thấy rõ rằng sự chậm trễ của chúng ta trong việc lôi hắn ra khỏi cái nơi giam cầm kinh khủng ấy, và rồi đêm hôm đó trải qua trên đài chỉ huy giữa sự thờ ơ ích kỷ của chúng ta đối với các nhu cầu của hắn, đã “tiêu diệt hắn rồi.” Hắn khá thích trò chuyện về chuyện đó, và tất nhiên chúng ta lúc nào cũng thấy hứng thú. Hắn nói ngắt quãng, ào ạt nhanh chóng với những khoảng dừng dài ở giữa, giống như một gã say rượu đang bước đi... – “Hắn đầu bếp vừa mới đưa cho tôi một ca cà phê nóng.... Phập nó xuống đó, trên ngực tôi – sập cửa cái rầm.... Tôi cảm thấy một cú tròng trành nặng nề sắp tới; cố giữ cốc cà phê của mình, bị bỏng tay... và ngã khỏi giường.... Nó nghiêng nhanh quá.... Nước tràn vào qua ống thông gió... Tôi không thể đẩy cửa được... tối như mồ... cố trèo lên giường tầng trên... Chuột... một con chuột cắn ngón tay tôi khi tôi trèo lên.... Tôi có thể nghe thấy tiếng nó bơi bên dưới mình.... Tôi cứ tưởng các người không bao giờ đến... Tôi tưởng các người đều ngã xuống biển hết rồi... dĩ nhiên rồi... Chẳng nghe thấy gì ngoài tiếng gió.... Rồi các người đến... để tìm xác chết, chắc vậy. Thêm tí nữa thôi là...”

– “Này ông bạn! Nhưng anh đã làm cái quái gì mà la hét om sòm trong này thế,” – Archie trầm ngâm nhận xét.

– “Mấy gã tụi bay gây ra cái thứ tiếng ồn khốn kiếp ở phía trên.... Đủ để làm hoảng sợ bất cứ ai.... Tao chẳng biết tụi bay đang tính làm trò gì nữa.... Đập vỡ mấy tấm ván khỉ gió đó... đầu tao.... Đúng là cái bọn ngu ngốc, dễ hoảng loạn sẽ làm thế thôi.... Chẳng tích sự gì cho tao sáu mấy.... Thà cứ... chết đuối còn hơn... Phì.”

Hắn rên rỉ, nghiến mấy chiếc răng trắng hô hố, và trừng trừng nhìn với vẻ khinh miệt. Belfast nhướng cặp mắt sầu thảm, với một nụ cười tan nát cõi lòng, len lén nắm chặt hai nắm đấm; Archie mắt xanh vuốt ve bộ râu đỏ của mình bằng một bàn tay ngập ngừng; viên thuyền trưởng phó ở cửa trân trân nhìn một lát, rồi bực bội bỏ đi với một tiếng cười ha hả lớn. Wamibo chìm vào cõi mộng... Donkin sờ soạng khắp chiếc cằm cằn cỗi của mình để tìm vài sợi râu hiếm hoi, và nói đầy đắc thắng, với cái liếc xéo về phía Jimmy: – “Nhìn hắn kìa! Ước gì tao khỏe được một nửa như hắn – thề đấy.” Hắn giật giật cái ngón tay cái ngắn ngủn qua vai về phía phần đuôi tàu. – “Đấy mới là cái cách khỉ gió để trị bọn chúng chứ!” – hắn ré lên với sự nhiệt tình giả tạo. Jimmy nói: – “Đừng có làm một thằng ngu đần,” với một giọng dễ chịu. Knowles, cọ cọ vai vào khung cửa, sắc sảo nhận xét: – “Chúng ta không thể nào cùng nhau... ngã bệnh được – thế thì thành ra nổi loạn mất.” – “Nổi loạn cái con khỉ!” – Donkin chế giễu, – “Có luật khỉ gió nào cấm bệnh tật đâu.” – “Có sáu tuần tù lao động khổ sai vì tội chống lệnh đấy chứ,” – Knowles tranh luận, – “Tôi nhớ hồi ở Cardiff mình từng thấy thủy thủ đoàn của một con tàu chở quá tải – ít ra là nó không quá tải, chỉ có một ông lão phúc hậu với bộ râu trắng và cây ô đi dạo dọc cầu tàu và nói chuyện với đám thủy thủ. Lão ta bảo rằng thật tàn nhẫn khi phải chết đuối vào mùa đông chỉ vì vài đồng tiền dư cho chủ tàu – lão bảo thế. Gần như khóc vì bọn họ luôn – lão ta đấy; và lão mặc một chiếc áo khoác thủy thủ vuông vức, cả cái mũ chóp bu nữa – đúng điệu lắm. Thế là mấy gã đó bảo rằng chúng nó sẽ không chịu chết đuối vào mùa đông đâu – dựa dẫm vào cái lão Plimsoll gì đó để lo liệu qua tòa án. Chúng nó cứ nghĩ sẽ có một trận vui nổ trời và ăn chơi trác táng hai ba ngày. Thế là vị quan tòa tống cổ chúng sáu tuần tù – vì con tàu có quá tải đéo đâu. Dù sao thì người ta cũng chứng minh được ở tòa là nó không quá tải. Chẳng có lấy một con tàu quá tải nào ở bến Penarth cả. Hóa ra lão già ranh con đó chỉ ăn lương và trợ cấp từ một đám người tử tế nào đó, được lệnh đi tìm những con tàu quá tải, và tầm nhìn của lão ta chẳng quá được chiều dài cái ô của lão. Vài người bọn tôi ở nhà trọ, nơi tôi ở khi kiếm tàu ở Cardiff, đã rình sẵn để dìm cái lão ăn bám đạo đức giả đó xuống vũng tàu. Bọn tôi canh chừng kỹ lắm – nhưng lão ta chuồn thẳng ngay khi vừa bước ra khỏi tòa.... Đúng thế. Bọn chúng ăn đủ sáu tuần tù khổ sai....”

Họ lắng nghe, đầy tò mò, gật gù trong những khoảng lặng với khuôn mặt thô ráp, trầm ngâm. Donkin mở miệng một hai lần, nhưng rồi kiềm chế lại. Jimmy nằm im với đôi mắt mở trừng trừng và chẳng mảy may hứng thú. Một thủy thủ thưa lên ý kiến rằng sau một phán quyết thiên vị tột độ “lũ quan tòa khỉ gió lại kéo nhau đi uống rượu bằng tiền của thuyền trưởng.” Những người khác phụ họa theo. Rõ ràng là thế rồi. Donkin nói: – “Chà, sáu tuần thì có gì mà rắc rối. Cậu được ngủ suốt đêm, đều đặn, ở trong tù. Tao chấp luôn đấy.” – “Mày quen rồi phải không, Donkin?” – ai đó hỏi. Jimmy hạ cố mỉm cười. Nó làm cho mọi người phấn chấn lên một cách kỳ lạ. Knowles, với sự linh hoạt trí tuệ đến ngạc nhiên, chuyển chủ đề. – “Nếu tất cả chúng ta cùng bệnh thì con tàu sẽ ra sao? hử?” Hắn đặt ra câu hỏi và cười toe toét khắp lượt. – “Cho nó trôi xuống địa ngục đi,” – Donkin khinh bỉ. – “Mặc thây nó. Nó có phải của mày đâu.” – “Cái gì? Cứ để nó trôi thế à?” – Knowles khăng khăng với giọng không tin nổi. – “Ừ! Trôi và mặc xác nó,” – Donkin khẳng định với sự bất cần tuyệt vời. Gã kia không thấy thế làm ổn – trầm ngâm suy nghĩ. – “Kho lương thực sẽ cạn kiệt,” – hắn lầm bầm, “rồi... chẳng bao giờ đến được đâu cả... thế còn ngày lĩnh lương thì sao?” – hắn nói thêm với vẻ quả quyết hơn. – “Gã Jack thích một ngày lĩnh lương béo bở lắm,” – một kẻ nghe lén ở bậc cửa thốt lên. – “Ừ, vì khi ấy mấy cô ả sẽ vòng một tay ôm lấy cổ Jack và tay kia móc túi hắn, rồi gọi hắn là cục cưng. Phải thế không, Jack?” – “Jack, mày là một tên khủng bố với mấy ả đàn bà đấy.” – “Hắn dắt mũi một lúc ba cô, hệt như mấy chiếc tàu kéo hai ống khói ở Watkins lặc lè kéo theo ba chiếc thuyền buông.” – “Jack, mày là một tên vô lại què quặt.” – “Jack, kể cho tụi tao nghe về conẻ có một mắt xanh một mắt đen đi. Kể đi.” – “Có khối cô một mắt đen dọc theo con đường Highway ở...”

– “Không, đó là một con đặc biệt – nào, Jack.” Donkin trông có vẻ nghiêm nghị và ghê tởm; Jimmy thì rất chán chường; một gã thủy thủ già tóc hoa râm khẽ lắc đầu, mỉm cười nhìn vào cái bát tẩu của mình, thầm kín thích thú. Knowles quay ngoắt lại đầy bối rối; lắp bắp hết người này đến người khác. – “Không!... Tôi chưa hề!... Không thể nói chuyện tử tế nổi giữa cái đám tụi bay.... Toàn trò trẻ con.” Hắn lùi lại đầy e thẹn – vừa lầm bầm vừa hài lòng. Họ cười vang, ré lên trong ánh sáng thô ráp, xung quanh chiếc giường của Jimmy – nơi trên chiếc chiếc gối trắng, khuôn mặt đen đúa hốc hác của hắn cứ ngoảnh qua ngoảnh lại bồn chồn. Một luồng gió thổi qua, làm ngọn đèn nhảy múa bùng cháy, và bên ngoài, tít trên cao, những cánh buồm phập phồng, trong khi ở gần đó chiếc ròng rọc của buồm dọc đánh một tiếng đanh gọn vào mạn sắt. Một giọng nói từ xa vọng lên: – “Bẻ lái lên!” – một giọng khác, mờ hơn, đáp lại: – “Hết lái rồi, thưa ngài!” Họ im bặt – chờ đợi trong hồi hộp. Gã thủy thủ tóc hoa râm gõ tẩu vào bậc cửa rồi đứng dậy. Con tàu nghiêng nhẹ sang một bên và biển khơi dường như bừng tỉnh, lầm bầm buồn ngủ. – “Có một chút gió thổi tới rồi đây,” – ai đó nói rất khẽ. Jimmy từ từ trở mình để đối mặt với cơn gió. Giọng nói trong đêm vang lên lớn và đầy quyền lực: – “Kéo buồm căng ra.” Nhóm người trước cửa biến mất khỏi ánh sáng. Người ta có thể nghe thấy tiếng bước chân nện rầm rầm về phía đuôi tàu trong khi họ lặp lại với những ngữ điệu khác nhau: – “Kéo buồm căng ra!”... “Kéo buồm ra, thưa ngài!” Donkin ở lại một mình với Jimmy. Có một sự im lặng. Jimmy mở và khép môi vài lần như thể đang nuốt những ngụm không khí trong lành hơn; Donkin nguẩy các ngón chân trần và đăm đăm nhìn chúng đầy suy ngẫm.

– “Mày không định ra phụ tay với cánh buồm đó sao?” – Jimmy hỏi.

– “Không. Nếu sáu thằng trong số đó không đủ sức trâu để giương cái cánh buồm khốn kiếp mục nát đó lên, thì bọn chúng không đáng sống,” – Donkin đáp bằng một giọng chán chường, xa xăm, như thể hắn đang nói từ đáy một cái hố. Jimmy ngắm nghía cái dáng vẻ góc cạnh giống như loài gà của hắn với một thứ sự tò mò kỳ lạ; hắn đang chồm người ra khỏi giường với vẻ mặt tính toán, đầy lưỡng lự của một kẻ đang suy tính làm thế nào để chộp lấy một sinh vật kỳ lạ trông có vẻ như biết chích hoặc cắn. Nhưng hắn chỉ nói: – “Đại phó sẽ để ý đến sự vắng mặt của mày – và sẽ có rắc rối đấy.”

Donkin đứng dậy định đi. – “Tao sẽ cho hắn một vố vào đêm tối trời nào cứ chờ đấy,” – hắn nói giật giọng qua vai.

Jimmy nói tiếp ngay: – “Mày cứ như một con vẹt, như một con vẹt ré lên inh ỏi.” Donkin khựng lại và nghếch đầu lắng nghe sang một bên. Đôi tai to của hắn vênh ra, trong suốt và nổi gân, trông giống như đôi cánh mỏng của một con dơi.

– “Thế hả?” – hắn nói với cái lưng quay về phía Jimmy.

– “Phải! Bép xép tất cả những gì mày biết – giống như... giống như một con mòng két trắng dơ dáy.”

Donkin chờ đợi. Hắn có thể nghe thấy tiếng thở của kẻ kia, dài và chậm; tiếng thở của một kẻ đang mang tạ nặng cả trăm cân trước ngực. Rồi hắn bình tĩnh hỏi: – “Tao biết cái gì chứ?”

– “Cái gì?... Cái tao bảo mày... chẳng có gì nhiều. Mày cứ muốn... bàn về sức khỏe của tao làm gì...”

– “Đó là một cú lừa bịp khốn kiếp. Một cú lừa bịp hôi hám, hạng nhất – nhưng không lừa được tao đâu. Còn lâu.”

Jimmy vẫn nằm im. Donkin đút tay vào túi quần, và với một bước lê dài tiến đến sát chiếc giường.

– “Tao nói thì sao nào. Bọn chúng ở đây có phải đàn ông đâu – cừu đấy. Cả một lũ cừu bị dắt mũi. Tao nâng đỡ mày cơ mà... Sao lại không? Mày đang sung sướng chán.”

– “Tao... tao đâu có nói gì về chuyện đó....”

– “Thế thì. Cho chúng nó thấy đi. Cho chúng nó biết một người đàn ông có thể làm gì chứ. Tao là đàn ông, tao rành hết về mày....” Jimmy dịch người né sâu hơn vào gối; gã kia vươn cái cổ gầy nhó ra, giật giật khuôn mặt giống loài chim xuống phía hắn như thể đang mổ vào mắt. – “Tao là đàn ông. Tao đã nếm mùi bên trong của mọi nhà tù ở các thuộc địa chứ đời nào chịu từ bỏ quyền lợi của mình....”

– “Mày là đồ cặn bã nhà tù,” – Jimmy yếu ớt nói.

– “Tao là thế... và tao tự hào về điều đó nữa. Mày cơ! Mày thì đéo có gan – nên mới bịa ra cái trò mèo này....” Hắn khựng lại; rồi với một sự ngẫm nghĩ rõ rệt, nhấn mạnh chậm rãi: – “Mày có bệnh đâu – phải không?”

– “Không,” – Jimmy kiên quyết đáp. – “Chỉ là dạo này hơi mệt mỏi chút thôi,” – hắn lầm bầm với giọng bỗng tụt hẳn xuống.

Donkin nhắm một mắt lại, đầy thân thiện và tâm sự. Hắn thì thầm: – “Mày từng làm trò này trước đây rồi phải không?” Jimmy mỉm cười – rồi như thể không kìm nén được nữa, hắn buông xuôi: – “Chuyến tàu trước – đúng thế. Tao mệt mỏi suốt dọc đường. Thấy chưa? Dễ ợt mà. Bọn chúng thanh toán lương cho tao ở Calcutta, và viên thuyền trưởng cũng chẳng thèm hạch sách gì sất.... Tao nhận đủ tiền. Nằm ì ra năm mươi tám ngày! Lạy Chúa! Bọn ngu! Ôi Chúa ơi! Bọn ngu! Được trả tiền sằng phẳng.” Hắn cười ngắt quãng. Donkin khúc khích hùa theo. Rồi Jimmy ho sặc sụa. – “Tao khỏe như vâm,” – hắn nói ngay khi vừa hít lại được hơi.

Donkin làm một cử chỉ nhạo báng. – “Dĩ nhiên rồi,” – hắn thâm trầm nói, – “ai mà chẳng thấy thế.” – “Chúng có thấy đâu,” – Jimmy thở hổn hển như cá mắc cạn. – “Bọn chúng thì chuyện gì cũng nuốt tuốt,” – Donkin quả quyết. – “Mày đừng có phơi bày ra nhiều quá,” – Jimmy cảnh cáo bằng một giọng kiệt sức. – “Trò mèo của mày chứ gì? Hả?” – Donkin vui vẻ bình luận. Rồi với sự ghê tởm bất chợt: – “Mày lúc nào cũng chỉ vì bản thân, miễn là mày được sướng...”

Chứa đầy chủ nghĩa ích kỷ như thế, James Wait kéo tấm chăn lên tận cằm và nằm im một lát. Đôi môi dày của hắn trề ra trong một nét bĩu môi đen đúa vĩnh cửu. – “Sao mày cứ thích châm ngòi rắc rối thế hả?” – hắn hỏi mà chẳng lấy gì làm hứng thú.

– “Vì đó là một sự xấu hổ khốn kiếp. Chúng ta bị áp bức... đồ ăn tồi, lương bạt bẽo... Tao muốn chúng ta nổi một trận cuồng phong; một trận quậy phá gào thét khốn kiếp để bọn chúng phải nhớ đời! Đánh đập người ta... đập vỡ đầu chúng ta cơ đấy! Chúng ta không phải đàn ông chắc?” Sự phẫn nộ vì tha nhân của hắn bùng cháy. Rồi hắn điềm tĩnh nói: – “Tao đang phơi quần áo giùm mày đấy.” – “Được rồi,” – Jimmy phờ phạc nói, – “mang chúng vào đây.” – “Đưa chìa khóa rương đây, tao cất giùm cho,” – Donkin hào hứng xum xoe. – “Mang vào đây, tao tự cất lấy,” – James Wait nghiêm khắc đáp. Donkin nhìn xuống, lầm bầm... – “Mày nói gì thế? Mày nói gì thế?” – Wait lo lắng gặng hỏi. – “Không có gì. Đêm nay trời khô ráo, cứ để chúng phơi đến sáng đi,” – Donkin nói với giọng run rẩy kỳ lạ, như thể đang kìm nén tiếng cười hay cơn thịnh nộ. Jimmy có vẻ thỏa mãn. – “Cho tao xin một ít nước vào cốc để uống ban đêm đi – ở đằng kia kìa,” – hắn nói. Donkin bước qua bậc cửa. – “Tự đi mà lấy,” – hắn cộc cằn đáp. – “Mày tự làm được mà, trừ phi mày bệnh.” – “Tao tự làm được chứ,” – Wait nói, – “chỉ là...” – “Thế thì tự đi mà làm,” – Donkin ác độc nói, – “nếu mày tự lo được quần áo, mày tự lo được cho bản thân luôn đi.” Hắn bước lên boong mà không thèm quay đầu nhìn lại.

Jimmy với tay lấy chiếc cốc. Không còn một giọt. Hắn nhẹ nhàng đặt nó lại với một tiếng thở dài yếu ớt – rồi nhắm nghiền mắt. Hắn nghĩ: – Cái tên khùng Belfast sẽ mang nước cho mình nếu mình xin. Đồ ngốc. Mình khát nước quá.... Trái cabin rất nóng, và nó dường như từ từ quay tròn, tách khỏi con tàu, rồi lướt ra một không gian lóa mắt, khô cằn – nơi một mặt trời đen đang chiếu sáng, quay tít mù. Một nơi chẳng có lấy một giọt nước! Không có nước! Một tên cảnh sát mang khuôn mặt của Donkin đang uống một ly bia bên cạnh một cái giếng cạn, và bay vút đi với đôi cánh đập mạnh mẽ. Một con tàu có chỏm cột buồm đâm thủng bầu trời mà không thể nhìn thấy được đang dỡ lúa mì, và gió cuốn những lớp vỏ khô thành hình xoắn ốc dọc theo cầu tàu của một vũng nước chẳng có lấy một giọt nước. Hắn cuộn tròn theo lớp vỏ trấu – rất mệt mỏi và nhẹ bẫng. Toàn bộ nội tạng bên trong của hắn đã biến mất. Hắn cảm thấy nhẹ hơn lớp vỏ trấu – và khô khốc hơn. Hắn phồng cái lồng ngực rỗng tuếch của mình lên. Không khí ùa vào, cuốn đi theo dòng lũ của nó rất nhiều thứ kỳ lạ trông giống như những ngôi nhà, cây cối, con người, cột đèn... Hết rồi! Chẳng còn không khí nào nữa – và hắn chưa kịp hít xong hơi thở dài của mình. Nhưng hắn đang ở trong tù! Bọn chúng đang nhốt hắn lại. Cánh cửa sập lại. Bọn chúng vặn khóa hai lần, hắt một xô nước lên người hắn – Phì! Để làm gì chứ?

Hắn mở mắt ra, nghĩ rằng cú ngã vừa rồi quá nặng đối với một kẻ rỗng tuếch – rỗng tuếch – rỗng tuếch. Hắn đang ở trong cabin của mình. A! Ổn rồi! Khuôn mặt hắn đầm đìa mồ hôi, hai tay nặng như chì. Hắn nhìn thấy gã đầu bếp đang đứng ở khung cửa, một chiếc chìa khóa bằng đồng ở một tay và một chiếc ca thiếc sáng bóng ở tay kia.

– “Tao đã khóa bếp cho đêm nay rồi,” – gã đầu bếp thông báo với vẻ mặt rạng rỡ đầy nhân từ. – “Mới đánh tám tiếng chuông xong. Tao mang cho mày một bình trà lạnh để uống đêm nay đấy, Jimmy. Tao còn pha thêm chút đường trắng loại xịn trong cabin nữa chứ. Thà – chẳng làm sập tàu được đâu mà lo.”

Hắn bước vào, treo chiếc bình lên thành giường, hỏi theo lệ thường: – “Thế nào rồi?” và ngồi xuống chiếc hộp. – “H’m,” – Wait càu nhàu không tiếp đón. Gã đầu bếp lau mặt bằng một chiếc giẻ cotton bẩn, rồi sau đó buộc nó quanh cổ. – “Mấy gã thợ đốt lò trên tàu thủy toàn làm thế đấy,” – hắn thản nhiên nói, vô cùng hài lòng với bản thân. – “Công việc của tao cũng nặng nhọc không kém gì bọn chúng – tao nghĩ thế – và thời gian còn dài hơn. Mày đã bao giờ nhìn xuống hầm lò chưa? Trông bọn chúng hệt như những con quỷ – đốt lò – đốt lò – đốt lò – dưới đó kìa.”

Hắn chỉ ngón trỏ xuống sàn tàu. Một ý nghĩ u ám nào đó làm vẩn đục khuôn mặt ngời sáng của hắn, lướt qua nhanh chóng, giống như cái bóng của một đám mây đang bay qua ánh sáng của một vùng biển thanh bình. Ca trực được thay thế ồn ào bước về phía trước, đi thành một khối băng qua vệt sáng ở khung cửa. Ai đó kêu lên: – “Chúc ngủ ngon!” Belfast dừng lại một lát và nhìn Jimmy, run rẩy và không nói nên lời với cảm xúc bị dằn nén. Hắn ném cho gã đầu bếp một cái nhìn ngập tràn điềm gở thảm khốc, rồi biến mất. Gã đầu bếp hắng giọng. Jimmy trừng trừng nhìn lên trần và nằm im thin thít như một kẻ đang trốn nợ.

Đêm trời quang đãng, gió thổi hiu hiu. Phía trên các chỏm cột buồm, đường cong lộng lẫy của Ngân Hà vắt ngang bầu trời giống như một chiếc cổng khải hoàn bằng ánh sáng vĩnh cửu, được ném qua con đường tối tăm của trái đất. Trên đỉnh mũi tàu, một gã thợ huýt sáo vang dội đầy chính xác một điệu nhảy sống động, trong khi người ta có thể nghe thấy một gã khác thoắt ẩn thoắt hiện bước đi và dậm chân theo nhịp. Từ phía trước vọng lại một thứ âm thanh hỗn độn của giọng nói, tiếng cười – những đoạn trích dẫn ca khúc. Gã đầu bếp lắc đầu, liếc xéo Jimmy và bắt đầu càu nhàu. – “Ừ. Nhảy múa và ca hát. Bọn chúng chỉ biết có thế. Tao ngạc nhiên là Chúa Trời không cảm thấy chán ngấy đấy... Bọn chúng quên đi cái ngày chắc chắn sẽ đến... còn mày thì....”

Jimmy uống vội một ngụm trà, hệt như vừa ăn trộm được, rồi co rúm lại dưới tấm chăn, dịch người nép sát vào vách ngăn. Gã đầu bếp đứng dậy, đóng cửa lại, rồi ngồi xuống lần nữa và nói rõ từng tiếng:

– “Mỗi lần nhóm lửa bếp là tao lại nghĩ đến mấy gã tụi mày – chửi rủa, trộm cắp, nói dối và tệ hơn thế nữa – cứ làm như chẳng có cái thế giới nào khác ngoài kia vậy.... Mà nghĩ lại thì cũng không hẳn là những gã tồi, theo một cách nào đó,” – hắn chậm rãi thừa nhận; rồi sau một khoảng lặng suy tư đầy tiếc nuối, hắn tiếp tục với giọng điệu buông xuôi: – “Thôi thì. Tụi mày sẽ có một thời gian nóng bỏng cho mà xem. Nóng bỏng á! Tao vừa nói gì cơ chứ? Lò sưởi của mấy chiếc tàu hãng White Star chẳng thấm vào đâu so với nó đâu.”

Hắn giữ im lặng một lúc lâu. Có một sự xáo trộn lớn trong đại não hắn; một tầm nhìn lộn xộn về những đường nét rực rỡ; một dãy những bài hát kích động và tiếng rên rỉ đau đớn đầy phấn khích. Hắn đau khổ, tận hưởng, ngưỡng mộ, tán thành. Hắn vô cùng vui sướng, sợ hãi, thăng hoa – hệt như vào buổi tối hôm đó (lần duy nhất trong đời – cách đây hai mươi bảy năm; hắn rất thích nhắc lại con số năm tháng ấy) khi còn là một thanh niên, vì kết giao với đám bạn xấu mà hắn đã say khướt tại một quán ca nhạc ở khu East-end. Một thủy triều cảm xúc dâng trào kéo hắn bốc thốc ra khỏi thể xác. Hắn bay bổng. Hắn chiêm ngưỡng bí mật của thế giới bên kia. Hắn thấy nó thật tuyệt vời; hắn yêu nó, yêu chính bản thân mình, yêu tất cả mọi người và yêu cả Jimmy. Trái tim hắn tràn ngập sự dịu dàng, sự thấu cảm, niềm mong muốn chõ mũi vào chuyện người khác, sự lo lắng cho linh hồn của gã da đen đó, niềm kiêu hãnh sở hữu cõi vĩnh hằng, và cảm giác quyền năng. Ôm chốc lấy hắn vào lòng và ném thẳng hắn vào giữa chốn cứu rỗi... Linh hồn đen đúa – thể xác – đen hơn – phân hủy – Ác quỷ. Không! Lời nói – sức mạnh – Samson.... Có một tiếng động ầm ầm như tiếng chẩm chồ trong tai hắn; hắn vụt qua một mớ hỗn độn ngây ngất của những khuôn mặt sáng ngời, hoa huệ, sách cầu nguyện, niềm vui siêu thực, váy trắng, đàn hạc vàng, áo đen, đôi cánh. Hắn nhìn thấy những chiếc áo choàng thướt tha, những khuôn mặt nhẵn nhụi, một biển ánh sáng – một hồ hắc ín. Có những mùi hương ngọt ngào, mùi lưu huỳnh – những chiếc lưỡi lửa đỏ rực liếm láp làn sương trắng. Một giọng nói uy nghiêm gầm lên!... Nó kéo dài ba giây.

– “Jimmy!” – hắn hét lên bằng một giọng đầy cảm hứng. Rồi hắn ngập ngừng. Một tia thương xót con người vẫn còn lóe lên qua lớp sương mù địa ngục của sự tự cao tột độ.

– “Gì thế?” – James Wait miễn cưỡng đáp. Có một khoảng lặng. Hắn quay đầu chỉ một chút xíu, và lén liếc sang thận trọng. Môi gã đầu bếp mấp máy không thành tiếng; khuôn mặt hắn đắm chìm, mắt ngước lên trần. Hắn dường như đang thầm khẩn cầu những thanh dầm trần, cái móc đồng của chiếc đèn, hai con gián.

– “Này,” – Wait nói, – “Tôi muốn đi ngủ. Tôi nghĩ mình ngủ được đấy.”

– “Đây không phải lúc để ngủ!” – gã đầu bếp hét toáng lên. Hắn đã trút bỏ hoàn toàn tàn tích cuối cùng của tính người bằng những lời khẩn cầu. Hắn là một giọng nói – một thực thể không xác thịt và siêu phàm, hệt như trong đêm đáng nhớ ấy – đêm mà hắn bước đi trên mặt biển để pha cà phê cho những tội nhân đang diệt vong. – “Đây không phải lúc để ngủ,” – hắn phấn khích lặp lại. – “Tôi không thể ngủ nổi.”

– “Mặc thây ông chứ,” – Wait đáp với năng lượng giả tạo. – “Tôi ngủ được đấy. Cút ra ngoài mà đi ngủ đi.”

– “Chửi rủa... ngay trước miệng vực!... Ngay trước miệng vực! Mày không thấy ngọn lửa vĩnh hằng sao... không cảm nhận được nó à? Mù lòa, đầy ắp tội lỗi! Hối cải đi, hối cải đi! Tao không chịu nổi khi nghĩ đến mày. Tao nghe thấy tiếng gọi cứu rỗi mày. Đêm ngày. Jimmy, hãy để tao cứu mày!” Những lời khẩn nài và đe dọa bùng ra từ hắn như một dòng thác lũ cuồn cuộn. Những con gián chạy trốn. Jimmy đẫm mồ hôi, ngoằn ngoèo lén lút dưới chăn. Gã đầu bếp ré lên... – “Ngày tháng của mày đã cạn rồi!... ” – “Xéo ngay khỏi đây,” – Wait dũng cảm gầm lên. – “Cầu nguyện với tao đi!... ” – “Tao không thèm!...” Căn cabin nhỏ nóng như cái lò nướng. Nó chứa đựng một sự sợ hãi và đau đớn vô bờ bến; một bầu không khí của những tiếng thét và tiếng rên rỉ; những lời cầu nguyện được gào thét như những lời nguyền rủa và những tiếng thì thào nguyền rủa. Bên ngoài, đám thủy thủ bị gọi bởi Charley – kẻ vừa thông báo với vẻ mặt vui sướng rằng đang có một vụ động trời diễn ra trong phòng của Jimmy – đã tụ tập đông đúc trước cánh cửa đóng chặt, quá ngỡ ngàng không dám mở ra. Tất cả mọi người đều có mặt ở đó. Ca trực dưới hầm đã nhảy vọt lên boong chỉ với chiếc áo sơ mi trên người, hệt như sau một vụ va chạm. Những người chạy tới liền hỏi: – “Có chuyện gì thế?” Người khác bảo: – “Lắng nghe đi!” Tiếng la hét nghẹn ngào vẫn tiếp tục: – “Quỳ xuống! Quỳ xuống!” – “Câm mồm đi!” – “Không đời nào! Mày đã được giao phó vào tay tao rồi.... Đời mày đã được cứu.... Mục đích... Lòng thương xót.... Hối cải đi.” – “Mày là một thằng khùng điên rồ!... ” – “Vì mày... mày... Mày sẽ chẳng bao giờ được ngủ trong cái thế giới này nếu tao...” – “Biến đi.” – “Không!... hầm lò... cứ nghĩ mà xem!...” Rồi một mớ âm thanh ré lên đầy cuồng nhiệt với những từ ngữ rụng xuống như mưa đá. – “Không!” – Wait thét lên. – “Có chứ. Mày chính là thế!... Không cứu vãn gì được đâu. Ai cũng bảo vậy.” – “Mày nói dối!” – “Tao thấy mày đang chết ngay phút này... trước mắt tao... coi như đã chết rồi còn gì.” – “Cứu với!” – Jimmy thét lên chói tai. Giọng hắn vỡ vụn. Có những tiếng rên rỉ, tiếng lầm bầm trầm đục, vài tiếng nức nở.

– “Có chuyện gì thế hả?” – một giọng nói hiếm khi xuất hiện vang lên. – “Lùi lại, mấy người! Lùi lại xem nào!” – ông Creighton nghiêm nghị lặp lại, vừa chen qua đám đông. – “Lão thuyền trưởng ở đây rồi,” – vài người thì thào. – “Gã đầu bếp đang ở trong đó kìa, thưa ngài,” – nhiều người vừa nói vừa lùi lại. Cánh cửa bật mở lách cách; một luồng ánh sáng rộng bắn phăng phăng vào những gương mặt ngỡ ngàng; một luồng hơi ấm ngột ngạt phả ra. Hai vị đại phó cao hơn hẳn cái vóc dáng gầy gò, thấp bé của vị thuyền trưởng đang đứng sừng sững giữa họ, trong bộ quần áo sờn rách, cứng nhắc và góc cạnh như một bức tượng nhỏ được chạm khắc, với khuôn mặt gầy gò, điềm tĩnh. Gã đầu bếp đứng dậy từ tư thế quỳ. Jimmy ngồi co ro trên giường, hai tay ôm lấy đôi chân đang co quết. Tua rua của chiếc mũ len màu xanh khẽ run rẩy gần như vô hình trên đầu gối hắn. Họ sững sờ ngắm nhìn tấm lưng dài, cong còng của hắn, trong khi góc trắng của một con mắt cứ trừng trừng nhìn mù lòa về phía họ. Hắn sợ không dám quay đầu, hắn co rút lại trong chính mình; và có một vẻ gì đó kinh ngạc và giống loài thú trong sự hoàn hảo của tư thế bất động đầy chờ đợi ấy. Một sinh vật theo bản năng – sự tĩnh lặng vô tri của một con thú bị dọa nợ. – “Mày đang làm cái quái gì ở đây thế?” – ông Baker sắc sảo hỏi. – “Làm nhiệm vụ của tôi,” – gã đầu bếp nồng nhiệt đáp. – “Nhiệm vụ... gì cơ?” – đại phó bắt đầu. Thuyền trưởng Allistoun chạm nhẹ vào tay ông. – “Tôi lạ gì cái thói của hắn,” – ông nói với giọng trầm thấp. – “Ra ngoài ngay, Podmore,” – ông lớn tiếng ra lệnh.

Gã đầu bếp vắt tay lên trán, giơ nắm đấm lên đầu, rồi đôi tay buông thõng xuống như thể quá nặng nề. Trong khoảnh khắc, hắn đứng ngây người mất hồn và câm nặc. – “Không đời nào,” – hắn lắp bắp, – “Tôi... hắn... tôi...”

– “Anh – vừa – nói – cái – gì?” – thuyền trưởng Allistoun phát âm rõ từng tiếng. – “Ra ngoài ngay lập tức – nếu không thì...” – “Tôi đi đây,” – gã đầu bếp vội vã đáp với vẻ cam chịu u ám. Hắn bước qua bậc cửa kiên quyết – ngập ngừng – rồi đi vài bước. Họ im lặng nhìn hắn. – “Tôi bắt các người chịu trách nhiệm đấy nhé!” – hắn tuyệt vọng hét lên, quay nửa người lại. – “Gã đó đang chết dần. Tôi bắt các người...” – “Anh vẫn còn đứng lì ở đó à?” – vị thuyền trưởng gọi với giọng đe dọa. – “Không, thưa ngài,” – hắn vội vã thốt lên bằng giọng giật mình. Viên thuyền trưởng phó kéo tay hắn lôi đi; ai đó cười khúc khích; Jimmy ngẩng đầu liếc trộm một cái rồi tung người nhổm dậy khỏi giường bằng một cú nhảy bất ngờ; ông Baker chớp thời điểm tóm gọn và thấy hắn mềm nhũn trong vòng tay mình; nhóm người ở cửa càu nhàu ngạc nhiên. – “Nó nói láo,” – Wait thở hổn hển, – “nó nói về những con quỷ đen – nó mới là quỷ – quỷ trắng – tôi không sao hết.” Hắn gồng cứng người lại, và ông Baker thử nghiệm buông tay ra. Hắn lảo đảo được một hai bước; thuyền trưởng Allistoun theo dõi hắn bằng cái nhìn điềm tĩnh và thấu đáo; Belfast chạy đến đỡ lấy hắn. Hắn dường như chẳng hề hay biết có ai đang đứng cạnh mình; hắn đứng lặng tháp chốc lát, đơn độc chiến đấu một mình với cả một lê-gion những nỗi kinh hoàng không tên, giữa những ánh mắt háo hức của đám đông phấn khích đang dõi theo hắn từ xa, hoàn toàn cô độc trong sự cô quạnh bất khả xâm phạm của nỗi sợ hãi. Nước biển róc rách qua các lỗ thoát nước khi con tàu nghiêng người theo một cơn gió thoảng.

– “Đừng để hắn đến gần tôi,” – James Wait cuối cùng cất lên bằng chất giọng nam trung trầm ấm, và tựa toàn bộ trọng lượng cơ thể vào cổ Belfast. – “Tuần qua tôi đã khá hơn rồi:... Tôi khỏe... Tôi sắp quay lại làm nhiệm vụ... vào ngày mai – nếu ông thích thì ngay lúc này đây – thưa Thuyền trưởng.” Belfast nhún vai để giữ cho hắn đứng vững.

– “Không,” – vị thuyền trưởng nói, nhìn hắn chằm chằm. Dưới nách Jimmy, khuôn mặt đỏ bừng của Belfast chuyển động bất an. Một hàng con mắt trợn trừng lóe lên bên lề ánh sáng. Họ huých cùi chỏ vào nhau, quay đầu, thì thào. Wait buông cằm gục xuống ngực và với đôi mắt sụp xuống, liếc nhìn xung quanh với vẻ đa nghi.

– “Sao lại không chứ?” – một giọng nói vang lên từ bóng tối, – “Hắn khỏe mạnh cả mà, thưa ngài.”

– “Tôi khỏe mà,” – Wait hăng hái nói. – “Bệnh... đỡ rồi... ra làm việc ngay đây.” Hắn thở dài. – “Lạy Mẹ Maria thánh thiện!” – Belfast thốt lên với một cú nhún vai, – “Đứng vững lên nào, Jimmy.” – “Vậy thì tránh xa tôi ra,” – Wait vừa nói vừa đẩy Belfast một cách hờn dỗi, và lảo đảo ngã vào khung cửa. Gò má hắn láng bóng như thể vừa được đánh vec-ni. Hắn giật phăng chiếc mũ len, lau khuôn mặt đẫm mồ hôi bằng nó, rồi quăng phắt xuống boong tàu. – “Tôi sắp ra đây,” – hắn tuyên bố mà không nhúc nhích.

– “Không. Cậu không được ra đâu,” – vị thuyền trưởng cộc lốc nói. Tiếng chân trần xào xạc, những giọng phản đối lầm bầm xung quanh; hắn vẫn nói tiếp như thể không hề nghe thấy: – “Cậu đã trốn việc gần như suốt cả chuyến hải trình và giờ thì muốn mò mặt ra. Cậu tưởng mình đã đến gần bàn trả lương lắm rồi phải không? Ngửi thấy mùi đất liền rồi chứ hả?”

– “Tôi bị bệnh... giờ thì... đỡ rồi,” – Wait lầm bầm, trừng mắt dưới ánh đèn. – “Cậu chỉ đang giả vờ bệnh thôi,” – thuyền trưởng Allistoun nghiêm khắc đáp trả; – “Tại sao...” – hắn ngập ngừng chưa tới nửa giây. – “Sao cơ chứ, ai mà chẳng nhìn ra được. Cậu chẳng bị bệnh tật gì sảng hết, chỉ là thích nằm ì ra để tự sướng thôi – và giờ thì cậu sẽ nằm ì ra để làm tôi vừa lòng đấy. Anh Baker, lệnh của tôi là không được phép để tên này lên boong cho đến hết chuyến đi.”

Có những tiếng kêu ngỡ ngàng, đắc thắng, phẫn nộ. Nhóm người da đen lướt qua vùng ánh sáng. – “Vì cái gì chứ?” “Đã bảo mà...” “Đúng là chuyện khốn kiếp...” – “Chúng ta phải nói gì về chuyện này chứ,” – Donkin ré lên từ phía sau. – “Thôi nào Jim – chúng tôi sẽ đòi lại công đạo cho cậu,” – nhiều người cùng gọi lên. Một thủy thủ lớn tuổi bước lên phía trước. – “Ý ông muốn nói là, thưa ngài,” – hắn hỏi đầy vẻ điềm gở, – “rằng một anh chàng bệnh tật không được phép khỏe lại trên cái con tàu khốn kiếp này sao?” Phía sau hắn, Donkin kích động thì thào giữa đám đông đang trân trân nhìn mà chẳng ai thèm liếc hắn lấy một cái, nhưng thuyền trưởng Allistoun giơ ngón tay trỏ dọa dẫm trước khuôn mặt sạm nắng đang tức giận của người nói. – “Anh – anh ngậm miệng lại đi,” – hắn cảnh cáo. – “Đây không phải là cách,” – hai ba gã trẻ tuổi la hét. – “Bọn ta là máy móc khỉ gió chắc?” – Donkin ré lên với âm thanh chói tai, rồi lách qua khuỷu tay của hàng đầu. – “Cho lão thấy bọn ta không phải trẻ con...” – “Nó là con người dù có là da đen đi nữa.” – “Bọn tao đéo thèm làm việc thiếu người trên cái con tàu khốn kiếp này nếu Snowball khỏe rồi...” – “Nó bảo nó khỏe mà.” – “Thế thì, đình công đi các cậu, đình công đi!” – “Chuẩn mẹ nó rồi.” Thuyền trưởng Allistoun sắc bén ra lệnh cho viên phó hai: – “Giữ trật tự đi, anh Creighton,” và đứng điềm tĩnh giữa sự hỗn loạn, lắng nghe với sự chú ý sâu sắc đến những tiếng gầm gừ và tiếng ré lẫn lộn, đến từng câu cảm thán và từng lời nguyền rủa của vụ bùng nổ bất chợt. Ai đó đạp cửa cabin sập cái rầm; bóng tối đầy rẫy những tiếng lầm bầm đe dọa chồm lên lách cách qua vệt sáng, và đám đông biến thành những cái bóng đang khua khoay tay chân, gầm gừ, xì xèo, cười phấn khích. Ông Baker thì thầm: – “Tránh xa bọn chúng ra, thưa ngài.” Thân hình vạm vỡ của ông Creighton lặng lẽ lảng vảng quanh vóc dáng mảnh khảnh của vị thuyền trưởng. – “Chúng ta đã bị lừa phỉnh suốt chuyến đi này,” – một giọng cộc cằn vang lên, – “nhưng cái trò mèo lần này thì đúng là quá thể.” – “Hắn là một đồng nghiệp đấy.” – “Chúng ta là lũ nhóc khỉ gió chắc?” – “Ca trực mạn trái sẽ từ chối làm việc.” Charley bị cuốn theo cảm xúc đã huýt sáo chói tai, rồi ré lên: – “Trả Jimmy lại cho tụi tao!” Điều này dường như gây ra một sự biến động trong mớ hỗn độn. Lại một trận cãi vã om sòm bùng lên. Hàng loạt cuộc cãi lộn châm ngòi cùng lúc. – “Đúng.” – “Không.” – “Chưa bệnh bao giờ.” – “Xử tụi nó ngay lập tức.” – “Câm cái mồm vào, nhóc con – đây là việc của đàn ông.” – “Thế à?” – thuyền trưởng Allistoun cay đắng lầm bầm. Ông Baker càu nhàu: “Hừ! Bọn chúng phát rồ cả rồi. Chúng đã âm ỉ sôi sục cả tháng nay rồi đấy.” – “Tôi cũng nhận ra điều đó,” – vị thuyền trưởng nói. – “Bọn chúng bắt đầu cắn xé lẫn nhau rồi kìa,” – ông Creighton khinh bỉ nói, – “tốt hơn là nên ra phía sau tàu đi, thưa ngài. Chúng ta sẽ làm dịu chúng lại.” – “Bình tĩnh nào, Creighton,” – vị thuyền trưởng nói. Và ba người bắt đầu chậm rãi di chuyển về phía cửa cabin.

Trong bóng tối của giàn buồm trước, một khối đen đang nện chân, xoáy tít, tiến lên, lùi lại. Có những lời trách móc, khích lệ, hoài nghi, nguyền rủa. Những thủy thủ lớn tuổi, bối rối và tức giận, gầm gừ quyết tâm làm cho tới cùng chuyện gì đó; nhưng thế hệ trẻ của tư tưởng tân tiến thì phơi bày những bất công của họ và của Jimmy bằng những tiếng hét hỗn độn, tranh cãi lẫn nhau. Họ tụ tập quanh cái xác sắp chết đó – biểu tượng hoàn hảo cho những khát vọng của họ, và khích lệ lẫn nhau, họ lắc lư, họ giậm chân tại chỗ, gào thét rằng họ sẽ không chịu “bị hành hạ.” Bên trong cabin, Belfast đang giúp Jimmy lên giường, toàn thân giật giật vì khao khát không muốn bỏ lỡ vụ quậy phá nào, và khó khăn kìm nén những giọt nước mắt dễ dãi của mình. James Wait, nằm dài ngửa mặt dưới tấm chăn, thở hổn hển phàn nàn. – “Tụi này sẽ chống lưng cho cậu, đừng sợ,” – Belfast vừa bận rộn dưới chân hắn vừa trấn an. –

– “Sáng mai tao sẽ bò ra ngoài thôi———cược phen này luôn———mấy cậu phải———” – Wait lầm bầm, – “Tao bò ra ngày mai———mặc xác thuyền trưởng với chả không thuyền trưởng.” Hắn nhấc một cánh tay lên với sự khó khăn tột cùng, đưa tay quẹt qua mặt; “Đừng để gã đầu bếp đó...” – hắn thở hều hều. – “Không, không,” – Belfast quay lưng về phía chiếc giường nói, – “Tao sẽ đấm vỡ mặt hắn nếu hắn bén mảng đến gần cậu.” – “Tao sẽ đập nát cái mõm nó!” – Wait yếu ớt tức giận thốt lên; – “Tao không muốn giết người, nhưng...” – hắn thở hồng hộc như một con chó sau khi chạy dưới nắng. Ai đó ngay ngoài cửa hét lên: – “Nó khỏe chán chứ bộ!” Belfast đặt tay lên nắm cửa. – “Này!” – James Wait vội vã gọi, với chất giọng trong trẻo đến mức gã kia giật mình quay phắt lại. James Wait, nằm dài đen đúa và trông như chết dưới ánh sáng chói lóa, quay đầu trên gối. Đôi mắt hắn trừng trừng nhìn Belfast, vừa van xin vừa trơ trẽn. – “Tôi hơi yếu vì nằm liệt giường lâu quá đấy thôi,” – hắn nói rõ mồn một. Belfast gật đầu. – “Giờ thì khỏe lắm rồi nhé,” – Wait khăng khăng. – “Ừ. Tôi thấy cậu khỏe lên từ cái... tháng trước cơ,” – Belfast nhìn xuống nói. – “Này! Cái gì thế này?” – hắn thét lên rồi ba chân bốn cẳng chạy vụt ra ngoài.

Hắn bị ép bẹp ngay vào mạn nhà tàu bởi hai gã đang lảo đảo lao vào hắn. Rất nhiều cuộc tranh chấp dường như đang diễn ra khắp nơi. Hắn thoát ra được và nhìn thấy ba bóng người mờ ảo đang đứng dàn ra trong bóng tối lờ mờ dưới chân vòm của cánh buồm lớn – thứ vươn cao trên đầu họ giống như bức tường lồi của một tòa nhà cao tầng. Donkin xì xào: – “Xông vào bọn chúng đi... trời tối thế này cơ mà!” Đám đông ào ạt lao về phía sau tàu thành một khối – rồi khựng lại. Donkin, lanh lẹ và gầy gò, lướt qua với cánh tay phải quay như cối xay gió – rồi đột ngột đứng im với cánh tay chỉ thẳng cứng lên đầu. Tiếng bay vun vút của một vật nặng vang lên; nó sượt qua đầu hai vị đại phó, nảy mạnh dọc theo boong tàu, đập sầm vào nắp hầm phía sau với một tiếng động nặng nề và đục ngầu. Thân hình to lớn của ông Baker hiện rõ lên. – “Trở lại lý trí đi các anh!” – hắn hét lên, tiến về phía đám đông đang khựng lại. – “Quay lại đi, anh Baker!” – giọng điềm tĩnh của vị thuyền trưởng vang lên. Hắn miễn cưỡng tuân theo. Có một phút im lặng, rồi một thứ âm thanh đinh tai nhức óc bùng lên. Vượt lên trên tiếng ồn đó, người ta nghe thấy tiếng Archie hăng hái: – “Mấy người mà còn giở trò nữa là tôi mách đấy!” Có tiếng thét: – “Đừng!” – “Bỏ xuống đi!” – “Tụi tao không phải loại đó!” Đám đông người đen kịt lảo đảo ngã nhào vào mạn tàu, rồi lại lùi về phía dãy nhà. Những vòng sắt buột kêu lanh lảnh dưới những bước chân vấp váp. – “Bỏ xuống!” – “Để tao!” – “Không!” – “Mẹ kiếp... hừ!” Rồi âm thanh giống như ai đó bị tát vào mặt; một miếng sắt rơi xuống boong; một vụ xô xát ngắn, và cái bóng của ai đó nhanh chóng chuồn biến qua nắp hầm chính trước cái bóng của một cú đá. Một giọng nói giận dữ nức nở tuôn ra một tràng tiếng lóng dơ dáy... – “Ném cả đồ đạc – lạy Chúa!” – ông Baker bàng hoàng càu nhàu. – “Mục đích là nhắm vào tôi đấy,” – vị thuyền trưởng điềm tĩnh nói; – “Tôi cảm thấy luồng gió từ vật đó bay qua; nó là cái gì thế – một thanh chốt buồm bằng sắt à?” – “Chà chà!” – ông Creighton lẩm bẩm. Những giọng nói hỗn độn của đám thủy thủ giữa tàu hòa lẫn với tiếng sóng vỗ, bay vút lên giữa những cánh buồm căng phồng tĩnh lặng, dường như trôi tuột vào màn đêm, xa hơn cả đường chân trời, cao hơn cả bầu trời. Các vì sao cháy sáng ổn định trên những cột buồm nghiêng ngả. Những vệt sáng nằm trên mặt nước, vỡ tan trước thân tàu đang lao tới, và sau khi tàu lướt qua, vẫn run rẩy hồi lâu như thể kinh hãi trước biển cả rì rào.

Trong khi đó, người giữ bánh lái, sốt sắng muốn biết vụ quậy phá là gì, đã buông vô lăng ra, gập đôi người lại và chạy với những bước chân dài, lén lút đến chỗ gãy của đài chỉ huy. Con Narcissus, bị bỏ mặc tự nhiên, nhẹ nhàng hướng vào gió mà không một ai hay biết. Nó tròng trành nhẹ một cái, và những cánh buồm đang ngủ bỗng bừng tỉnh, cùng lúc đập phành phạch một trận dữ dội vào các cột buồm, rồi lại căng phồng lên lần lượt nối tiếp nhau trong những tiếng nổ lớn dồn dập chạy dọc theo các cột buồm cao vút, cho đến khi cánh buồm dọc cuối cùng bay vụt ra với một cú giật mạnh bạo. Con tàu rung lên từ đỉnh cột đến tận sống tàu; các cánh buồm tiếp tục lách cách như một loạt đợt nã súng hỏa mai; các xích chằng và còng lỏng lẻo kêu lanh lảnh trên cao thành một âm thanh mỏng manh; những chiếc ròng rọc rên rỉ. Hệt như có một bàn tay vô hình vừa giật con tàu một cái giận dữ để kéo những con người đang sinh sống trên boong tàu trở về với thực tại, sự cảnh giác và tinh thần trách nhiệm. – “Bẻ lái lên!” – vị thuyền trưởng sắc bén thét lên. – “Chạy ra phía sau đi, anh Creighton, xem cái gã ngốc ở đó đang giở trò gì thế.” – “Kéo căng buồm mũi vào. Trực sẵn buồm mạn gió phía trước,” – ông Baker gầm gừ. Đám thủy thủ giật mình chạy nhanh chóng lặp lại các mệnh lệnh. Ca trực dưới hầm, bị bỏ rơi đột ngột bởi ca trực trên boong, dạt về phía khoang thủy thủ từng tốp hai ba người, vừa đi vừa tranh cãi om sòm – “Ngày mai chúng ta tính tiếp!” – một giọng nói lớn hét lên, hệt như để che đậy cho một cuộc rút lui nhục nhã bằng một lời đe dọa. Và rồi chỉ còn nghe thấy những mệnh lệnh, tiếng cuộn dây thừng nặng nề rơi xuống, tiếng ròng rọc lách cách. Mái đầu bạc trắng của Singleton lấp ló chỗ này chỗ nọ trong đêm, tít trên cao khỏi boong tàu, giống như bóng ma của một con chim. – “Đã ổn định rồi, thưa ngài!” – ông Creighton từ phía sau hét lên. – “Đã đầy gió trở lại.” – “Được rồi... ” – “Nới lỏng buồm mũi ra. Thế là đủ dây chằng rồi đấy. Cuộn dây thừng lại đi,” – ông Baker vừa bận rộn vừa càu nhàu.

Dần dần, tiếng bước chân nện, âm thanh hỗn độn của giọng nói tắt hẳn, và các sĩ quan tụ tập lại trên đài chỉ huy để thảo luận về các sự kiện. Ông Baker bối rối và càu nhàu; ông Creighton thì giận dữ một cách bình tĩnh; nhưng thuyền trưởng Allistoun thì điềm tĩnh và trầm ngâm. Ông lắng nghe những lời biện luận càu nhàu của ông Baker, những lời nhận xét sắc sảo xen vào của Creighton, trong khi cúi nhìn xuống boong tàu và cân nhắc trong tay thanh chốt buồm bằng sắt – thứ mà một khoảnh khắc trước vừa suýt sượt qua đầu ông – hệt như nó là thực tế hữu hình duy nhất của toàn bộ vụ việc. Ông là một trong số những vị chỉ huy ít nói, có vẻ chẳng nghe thấy gì, chẳng nhìn ai – nhưng lại biết tất cả mọi thứ, nghe thấy mọi tiếng thì thào, nhìn thấy mọi cái bóng lướt qua trong cuộc đời trên con tàu của mình. Hai vị đại phó cao lớn sừng sững vượt qua vóc dáng gầy gò, thấp bé của ông; họ nói chuyện qua đầu ông; họ hoang ngạc, ngạc nhiên và tức giận, trong khi ở giữa họ, vị thuyền trưởng nhỏ bé điềm tĩnh dường như tìm thấy sự điềm tĩnh ít nói của mình trong chiều sâu thẳm của một trải nghiệm lớn lao hơn. Những ngọn đèn đang cháy trong khoang thủy thủ; thỉnh thoảng một trận cuồng phong ồn ào của tiếng trò chuyện bép xép lại vụt từ phía trước tới, quét qua boong tàu, rồi mờ dần đi, như thể con tàu vô thức, lướt nhẹ nhàng qua sự thanh bình vĩ đại của biển cả, đã vĩnh viễn bỏ lại phía sau những tiếng ồn ngớ ngẩn của loài người hỗn loạn. Nhưng nó lại tái diễn hết lần này đến lần khác. Những cánh tay khua khoang, những bóng đầu với cái miệng há hốc xuất hiện trong chốc lát ở các khung cửa vuông được chiếu sáng; những nắm đấm đen đúa lao ra – rồi rút lại... – “Đúng thế. Thật là chết tiệt khi bị áp đặt một vụ quậy phá vô cớ như vậy,” – vị thuyền trưởng tán thành. ... Một mớ hỗn độn của những tiếng réo hò dâng lên dưới ánh sáng, rồi đột ngột dứt bặt.... Ông không nghĩ sẽ có thêm rắc rối nào nữa vào lúc này.... Một tiếng chuông đánh lên ở phía sau, một tiếng khác ở phía trước đáp lại bằng âm thanh trầm hơn, và tiếng ồn của kim loại va đập lan tỏa quanh con tàu thành một vòng tròn rung động rộng lớn lặn dần vào màn đêm vô tận của một vùng biển trống vắng.... Chẳng lẽ ông không lạ gì bọn họ! Chẳng lẽ không! Những năm tháng qua. Thậm chí còn có những gã tốt hơn thế. Những con người thực sự sẵn sàng sát cánh cùng bạn trong hoàn cảnh ngặt nghèo. Đôi khi còn tệ hơn cả quỷ sứ – những con quỷ có sừng chính hiệu. Phì! Chuyện này – có là gì đâu. Sai một ly đi một dặm.... Ca lái đang được thay thế theo cách thông thường – “Đủ gió và hướng,” – gã sắp xuống ca lớn tiếng nói. – “Đủ gió và hướng,” – gã kia lặp lại, túm lấy các nan hoa. – “Cái vụ ngược gió này mới là rắc rối của tôi,” – vị thuyền trưởng thốt lên, giậm mạnh chân trong cơn giận bỗng chốc bùng lên; – “Ngược gió! Mọi thứ còn lại chẳng là gì sất.” Ông lại bình tĩnh lại ngay lập tức. – “Cứ bắt bọn chúng chuyển động tối nay nhé, các anh; chỉ để cho chúng cảm thấy rằng chúng ta luôn nắm thừng – một cách kín đáo thôi, các anh biết đấy. Nhớ là đừng có động tay động chân vào chúng nó đấy, Creighton. Ngày mai tôi sẽ nói chuyện với chúng như một người chú Hà Lan. Cả một lũ thợ hàn khùng điên! Phải, thợ hàn đấy! Tôi có thể đếm những thủy thủ thực thụ trong số chúng trên đầu ngón tay của một bàn tay. Chẳng chịu yên thân nếu không có một trận quậy phá cơ chứ – nếu – các – anh – muốn – thế.” Ông dừng lại. – “Các anh có nghĩ là tôi đã làm sai ở đó không, anh Baker?” Ông gõ gõ lên trán mình, cười ngắn một tiếng. – “Khi tôi thấy hắn đứng ở đó, ba phần tư đã chết và quá sợ hãi – đen đúa giữa đám người há hốc mồm đó – chẳng có tí gan góc nào để đối mặt với những gì sắp đến với tất cả chúng ta – ý nghĩ đó chợt lóe lên trong đầu tôi ngay lập tức, trước khi tôi kịp suy nghĩ. Tội nghiệp hắn – giống như bạn sẽ thương hại một con vật bệnh tật vậy. Nếu có sinh vật nào sợ chết đến tột độ!... Tôi nghĩ mình sẽ để hắn tự kết thúc theo cách của hắn. Một thứ bốc đồng nhất thời. Tôi chưa từng nghĩ đến chuyện lũ ngốc đó... H'm! Giờ thì cứ chiến đấu thôi – dĩ nhiên rồi.” Ông nhét thanh chốt buồm vào túi, có vẻ xấu hổ về bản thân, rồi sắc bén lên tiếng: – “Nếu các anh thấy Podmore giở trò nữa thì cứ bảo tôi sẽ tống hắn dưới vòi bơm nước đấy. Đã từng phải làm thế một lần rồi. Lão ta thỉnh thoảng lại nổi điên lên như thế đấy. Dù sao thì cũng là một tay đầu bếp giỏi.” Ông bước đi nhanh chóng, quay lại chỗ cầu thang. Hai vị đại phó dõi theo ông qua ánh sao bằng đôi mắt kinh ngạc. Ông bước xuống ba bậc thang, và đổi giọng, nói với cái đầu áp sát sàn tàu: – “Tôi sẽ không đi ngủ tối nay đâu, nhỡ có chuyện gì; cứ gọi tôi nếu... Anh có thấy đôi mắt của tên da đen bệnh tật đó không, anh Baker? Tôi cứ có cảm giác hắn đang cầu xin tôi điều gì đó. Cái gì nhỉ? Vượt quá tầm cứu giúp rồi. Một gã da đen cô độc giữa đám chúng ta, và hắn dường như nhìn thấu qua tôi vào tận tâm can địa ngục. Nghĩ mà xem, cái tên Podmore khốn khổ này! Thôi, cứ để hắn chết trong bình yên. Dù sao thì tôi cũng là thuyền trưởng ở đây. Cứ để mặc hắn. Có lẽ hắn đã từng là một nửa người đàn ông... Cứ canh chừng cho cẩn thận.” Ông biến xuống dưới hầm, để lại hai vị đại phó nhìn nhau trong sửng sốt, còn ấn tượng hơn cả việc nhìn thấy một bức tượng đá rơi một giọt nước mắt thương cảm kỳ diệu trước sự bất định của sự sống và cái chết....

Trong lớp sương lam tỏa ra từ những sợi tỏi quắn quéo dựng đứng trong những chiếc tẩu, khoang thủy thủ hiện lên rộng lớn như một cõi sảnh đường. Giữa các xà nhà, một đám mây nặng nề đọng lại; và những ngọn đèn được bao quanh bởi những quầng sáng đều cháy ở tâm điểm của một ánh tía trong hai ngọn lửa vô tri không có tia sáng. Những vòng khói trôi dạt thành từng đám dày đặc hơn. Đám thủy thủ nằm dài trên boong, ngồi trong tư thế lười biếng, hoặc gập đầu gối, tựa một vai vào vách ngăn. Môi mấp máy, mắt lóe lên, những cánh tay khua khoang tạo ra những dòng xoáy đột ngột trong làn khói. Tiếng thì thào của giọng nói dường như chồng chất lên nhau ngày càng cao hơn như thể không tài nào thoát ra nhanh chóng qua những cánh cửa hẹp. Ca trực dưới hầm mặc áo sơ mi, sải những bước dài trên đôi chân trắng ngỗng, trông giống như những kẻ mộng du cuồng loạn; trong khi thỉnh thoảng một người trong ca trực trên boong lại lao vào, trông kỳ lạ với vẻ ăn mặc quá mức cần thiết, lắng nghe trong giây lát, ném một câu nhanh gọn vào thứ âm thanh ồn ào rồi lại lao ra ngoài; nhưng một vài kẻ vẫn quẩn quanh cửa, đầy vẻ mê hoặc và với một cái tai hướng về phía boong tàu. – “Đoàn kết lại nào các cậu,” – Davis gầm lên. Belfast cố gắng làm cho người ta nghe thấy giọng mình. Knowles cười toe toét với vẻ đờ đẫn, chậm chạp. Một gã lùn với bộ râu ngắn được cắt tỉa dày cộp cứ liên tục gào lên theo định kỳ: – “Ai sợ chứ? Ai sợ chứ?” Một gã khác bật dậy, phấn khích, với đôi mắt rực lửa, tuôn ra một tràng chửi rủa không đầu không đuôi rồi ngoan ngoãn ngồi xuống. Hai người bàn tán quen thuộc, đấm vào ngực nhau lần lượt để chốt lại các luận điểm. Ba người khác, với cái đầuụm lại một chỗ, nói cùng lúc với vẻ mặt đầy bí mật và với âm giọng to hết cỡ. Đó là một sự hỗn độn bão bùng của lời nói nơi những mảnh vỡ có thể hiểu được trôi nổi, va đập vào tai. Người ta có thể nghe thấy: – “Ở chuyến tàu trước”... “Ai thèm quan tâm? Thử giở trò với bất cứ đứa nào trong bọn tao xem nếu...”

– “Đầu hàng đi” – “Không một ngón tay nhúc nhích” – “Nó bảo nó khỏe mà” – “Tao vẫn luôn nghĩ” – “Thôi đi....” Donkin, co ro thành một đống dưới dầm dọc mũi, rụt xương bả vai cao tới tận mang tai, và với chiếc mũi nhọn hoắt, trông giống như một con kền kền bệnh tật với bộ lông xù xì. Belfast, dạng hai chân, có khuôn mặt đỏ bừng vì la hét, và với hai cánh tay giơ cao, trông hệt như một cây thánh giá Malta. Hai gã người Scandinavia ở một góc mang vẻ mặt đờ đẫn, ngẩn ngơ của những kẻ đang chằm chằm ngắm một thảm họa. Và, vượt qua vùng ánh sáng, Singleton đứng sừng sững trong làn khói, vĩ đại và mờ ảo, với cái đầu chạm tới xà nhà; giống như một bức tượng kích thước anh hùng trong bóng tối của một hầm mộ.

Hắn bước lên trước, điềm nhiên và to lớn. Tiếng ồn lắng xuống như một con sóng vỡ tan: nhưng Belfast lại gào lên một lần nữa với đôi cánh tay giơ cao: – “Gã đó đang chết rồi tao bảo chúng mày thế!” rồi đột ngột ngồi phịch xuống nắp hầm và ôm lấy đầu trong hai bàn tay. Tất cả đều nhìn Singleton, ngước mắt lên từ boong tàu, trừng trừng nhìn ra từ những góc tối, hoặc quay đầu lại với những cái ánh nhìn tò mò. Họ đầy vẻ mong đợi và đã được xoa dịu như thể ông lão đó – kẻ chẳng thèm nhìn ai – đang nắm giữ bí mật của những phẫn uất và khao khát bất an trong họ, một tầm nhìn sắc bén hơn, một tri thức rõ ràng hơn. Và quả thực, đứng đó giữa bọn họ, hắn mang vẻ ngoài vô can của một kẻ đã nhìn qua vô số con tàu, đã lắng nghe rất nhiều lần những giọng nói giống như họ, đã chứng kiến tất cả những gì có thể xảy ra trên đại dương rộng lớn. Họ nghe thấy tiếng giọng nói của hắn ầm ầm trong lồng ngực rộng lớn hệt như những từ ngữ đang lăn xả về phía họ từ một quá khứ gồ ghề. – “Mới tụi bay định làm gì nào?” – hắn hỏi. Không ai trả lời. Chỉ có Knowles lầm bầm – “Ừ, đúng thế,” và ai đó nói khẽ: – “Đúng là một trò khốn kiếp.” Hắn chờ đợi, làm một cử chỉ khinh miệt. – “Tao đã chứng kiến mấy vụ quậy phá trên tàu trước khi một vài đứa tụi mày chưa ra đời,” – hắn chậm rãi nói, – “vì bất kỳ chuyện gì hoặc chẳng vì cái quái gì cả; nhưng chưa bao giờ vì một chuyện như thế này.” – “Gã đó đang chết rồi, tao bảo mày đấy,” – Belfast đau khổ lặp lại, ngồi bệt dưới chân Singleton. – “Và lại còn là một gã da đen nữa chứ,” – vị thủy thủ già nói tiếp, – “Tao đã thấy bọn chúng chết như rạ.” Hắn khựng lại, trầm ngâm, như thể đang cố gắng nhớ lại những chuyện khủng khiếp, những chi tiết của sự rùng rợn, những cuộc tàn sát hàng loạt của lũ da đen. Họ đờ đẫn nhìn hắn đầy mê hoặc. Hắn đủ già để nhớ về những kẻ buôn nô lệ, những cuộc nổi loạn đẫm máu, có lẽ cả cướp biển nữa; ai mà biết được hắn đã trải qua biết bao bạo lực và kinh hoàng nào! Hắn sẽ nói gì đây? Hắn nói: – “Mọn bay chẳng cứu nổi hắn đâu; chết là cái chắc.” Hắn lại dừng lại một nhịp. Bộ râu và ria mép của hắn động đậy. Hắn nhai ngấu nghiến những từ ngữ, lầm bầm phía sau mớ tóc trắng rối bời; khó hiểu và kích động, hệt như một nhà tiên tri phía sau bức màn.... – “Ở lại bờ... bệnh... Thay vì... rước cái cơn ngược gió này về. Sợ hãi. Biển cả sẽ đòi lại món của nó... Chết ngay trước mắt đất liền. Lúc nào cũng thế. Bọn chúng biết thừa... chuyến hải trình dài... lắm ngày, lắm đô-la. Mấy cậu...”

Hắn dường như bừng tỉnh từ một giấc mơ. – “Mọn bay tự cứu lấy mình đi thôi,” – hắn nghiêm nghị nói, – “Thuyền trưởng đâu phải kẻ ngốc. Lão ta đang ủ mưu gì trong đầu đấy. Cẩn thận vào – nói cho mà biết! Tao lạ gì bọn chúng!” Với đôi mắt chằm chằm nhìn thẳng về phía trước, hắn quay đầu từ phải sang trái, từ trái sang phải, hệt như đang kiểm tra một hàng dài những vị thuyền trưởng xảo quyệt. – “Lão ta bảo sẽ đập nát đầu tao cơ mà!” – Donkin thét lên với giọng đau đớn xé lòng. Singleton cúi đầu nhìn xuống với sự chú ý bối rối, như thể không tìm ra gã ở đâu... – “Mẹ kiếp mày!” – hắn lầm bầm một cách mơ hồ, rồi bỏ cuộc. Hắn tỏa ra thứ trí tuệ không thể diễn tả bằng lời, sự lạnh lùng vô cảm, bầu không khí lạnh ngắt của sự buông xuôi. Xung quanh hắn, tất cả những người lắng nghe đều cảm thấy bản thân mình bỗng nhiên được khai sáng hoàn toàn bởi sự thất vọng của chính họ, và câm lặng, họ ngả ngớn với sự thoải mái vô tư của những kẻ có thể nhìn nhận hoàn hảo khía cạnh không thể cứu vãn trong sự tồn tại của mình. Bản thân hắn, thâm trầm và vô thức, khua tay một cái rồi bước thẳng lên boong tàu mà không nói thêm lời nào.

Belfast chìm vào trạng thái trầm ngâm với đôi mắt trợn tròn. Một hai gã phóng mình nặng nề lên giường tầng trên, và một khi đã nằm đó, lại thở dài; những kẻ khác cắm đầu lao thẳng vào giường tầng dưới – chớp nhoáng, và xoay người ngay lập tức tại chỗ, giống như loài động vật chui vào hang ổ. Tiếng mài dao cạo lớp đất nung cháy vang lên. Knowles không cười nữa. Davis nói với giọng đầy xác tín nồng nhiệt: – “Thế thì thuyền trưởng của chúng ta điên rồi.” Archie lầm bầm: – “Lạy Chúa! Chúng ta chưa nghe hết câu chuyện đâu!” Bốn tiếng chuông được đánh lên. – “Một nửa ca trực dưới hầm đã qua rồi!” – Knowles hoảng hốt kêu lên, rồi trầm ngâm. – “Chà, hai tiếng ngủ cũng là một chút nghỉ ngơi đấy chứ,” – hắn an ủi nói. Vài kẻ đã ra vẻ ngủ gật; và Charley, đang ngủ say như chết, bỗng thốt lên vài từ nhòe nhoẹt với một giọng điệu độc đoán, vô cảm. – “Cái thằng khốn kiếp này bị giun sán rồi!” – Knowles bình luận từ dưới tấm chăn với vẻ hiểu biết uyên bác. Belfast đứng dậy và tiến lại gần giường của Archie. – “Bọn ta lôi hắn ra đấy,” – hắn buồn bã thì thầm. – “Cái gì cơ?” – người kia ngái ngủ càu nhàu với vẻ bất mãn. – “Và giờ thì chúng ta sẽ phải quăng hắn xuống biển thôi,” – Belfast nói tiếp, môi dưới run rẩy. – “Quăng cái gì cơ?” – Archie hỏi. – “Tội nghiệp Jimmy,” – Belfast thở ra. – “Mặc thây hắn!” – Archie thô bạo nói một cách sai sự thật, rồi ngồi phổng dậy trên giường; – “Tất cả là tại hắn đấy. Nếu không có tao, đã có vụ án mạng trên con tàu này rồi ấy chứ!” – “Đâu phải lỗi của hắn, phải không?” – Belfast lầm bầm biện hộ; – “Tao đã đưa hắn lên giường... mà hắn nhẹ hều như một cái thùng thịt bò rỗng ấy chứ,” – hắn nói thêm với đôi mắt ngấn lệ. Archie nhìn chằm chằm vào hắn, rồi kiên quyết quay mũi về phía mạn tàu. Belfast lang thang như thể đã lạc đường trong khoang thủy thủ lờ mờ, và suýt ngã nhào vào Donkin. Hắn ngắm nghía gã từ trên cao một lát. – “Mày không định đi ngủ à?” – hắn hỏi. Donkin ngước lên với vẻ tuyệt vọng. – “Cái thằng khốn người Scotland chết tiệt đó vừa đá tao!” – hắn thì thầm từ dưới sàn nhà, với giọng điệu tuyệt vọng cùng cực. – “Đáng đời lắm!” – Belfast vẫn còn rất chán nết nói; – “Mém tí nữa là mày được lên đoạn đầu đài vào tối nay rồi đấy, nhóc con ạ. Đừng có giở mấy trò đâm thọc quanh chỗ Jimmy của tao nhé! Không phải mày lôi hắn ra đâu đấy. Cứ nhớ lấy! Bởi vì nếu tao bắt đầu đá mày” – hắn chợt tươi tỉnh lên một chút – “nếu tao bắt đầu đá mày, tao sẽ đá theo kiểu Yankee – cho gãy xương thì thôi!” Hắn khẽ gõ mấy đốt ngón tay lên đỉnh cái đầu đang cúi gằm. – “Nhớ lấy đấy, nhóc con!” – hắn vui vẻ kết luận. Donkin đành ngậm bồ hòn làm ngọt. – “Chúng nó có bán đứng tao không nhỉ?” – hắn lo lắng hỏi với nỗi đau đớn. – “Ai cơ – bán đứng à?” – Belfast bước lùi lại một bước, rít lên. – “Tao rạch mặt mày ngay phút này nếu không vì bận chăm sóc Jimmy! Mày tưởng tụi tao là ai hả?” Donkin đứng dậy và dõi theo cái bóng lầm lũi của Belfast bước qua khung cửa. Khắp mọi nơi, những con người vô hình đang ngủ say, thở đều đặn. Hắn dường như rút ra lòng can đảm và sự hung bão từ sự bình yên xung quanh. Độc địa và gầy gò, hắn trừng trừng nhìn từ bộ đồ mượn rộng thùng thình hệt như đang tìm kiếm thứ gì đó để đập phá. Trái tim hắn đập loạn nhịp trong lồng ngực gầy guộc. Bọn chúng đang ngủ! Hắn muốn bẻ cổ, móc mắt, nhổ nước bọt vào mặt chúng. Hắn khua khoắng đôi bàn tay gầy gò bẩn thỉu vào những ngọn đèn đang nhả khói. – “Mấy người không phải đàn ông!” – hắn thét lên bằng giọng nghẹn đục. Không một ai nhúc nhích. – “Mấy người không có lấy cái gan của một con chuột!” Giọng hắn vút cao thành một tiếng rít khàn đặc. Wamibo thò đầu bù xù ra, ngơ ngác nhìn hắn đầy hoang dại. – “Mấy người là đồ rác rưởi của tàu bè! Tao mong tụi mày thối rữa hết trước khi chết!” Wamibo chớp mắt, chẳng hiểu gì nhưng tỏ ra hứng thú. Donkin sụp xuống ngồi bệt nặng nề; hắn thở phì phò bằng cái mũi phập phồng, hắn nghiến răng kèn kẹt, và với cái cằm tì chặt vào ngực, hắn có vẻ bận rộn gặm nhấm tìm đường xuyên qua đó, hệt như muốn chạm tới trái tim bên trong....

Vào buổi sáng, con tàu bắt đầu một ngày mới của cuộc đời lang thang mang vẻ tươi tắn lộng lẫy, giống như mùa xuân của trái đất. Những chiếc boong được cọ rửa lấp lánh trên một dải dài quang đãng; ánh nắng xiên chiếu vào những thau đồng vàng rực trong những vệt lóa mắt, phóng vút qua những thanh kim loại được đánh bóng thành những đường kẻ vàng, và những giọt nước biển đơn lẻ bị lãng quên đây đó dọc theo lan can long lanh như những giọt sương mai, lấp lánh hơn cả những viên kim cương vung vãi. Những cánh buồm ngủ yên, được vỗ về bởi cơn gió nhẹ. Mặt trời, mọc lên cô độc và lộng lẫy trên bầu trời xanh, nhìn thấy một con tàu cô độc đang lướt đi ôm sát gió trên biển xanh.

Đám thủy thủ đứng chen chúc ba hàng ngang dọc theo cột buồm chính và đối diện với cửa cabin. Họ lướt chân, xô đẩy, mang vẻ mặt lưỡng lự và những nét mặt đần độn. Mỗi khi có cử động nhẹ, Knowles lại trủng người nặng nề trên chân ngắn của mình. Donkin lướt đi sau lưng mọi người, bồn chồn và lo lắng, giống như một kẻ đang tìm kiếm một chốn mai phục. Thuyền trưởng Allistoun bất ngờ bước ra boong phụ. Hắn đi qua đi lại trước hàng quân. Hắn tóc hoa râm, vóc dáng mảnh khảnh, nhanh nhẹn, xơ xác dưới ánh nắng mặt trời, và cứng rắn như kim cương. Hắn đút tay phải vào túi áo khoác bên sườn, và trong đó cũng có một vật nặng làm nếp vải gấp lại dọc theo bên hông đó. Một thủy thủ hắng giọng đầy điềm gở. – “Từ trước đến nay tôi chưa từng tìm lỗi của các anh,” – vị thuyền trưởng nói, dừng phắt lại. Hắn đối mặt với họ bằng cái nhìn mòn mỏi, sắc như dao cạo, thứ bằng một ảo tưởng phổ quát đang nhìn thẳng vào từng cặp mắt trong số hai mươi cặp mắt trước mặt hắn. Sau lưng hắn, ông Baker u ám và cổ trâu càu nhàu trầm đục; ông Creighton tươi như hoa với má hồng hào và phong thái sẵn sàng, kiên quyết. – “Và giờ tôi cũng chẳng tìm lỗi,” – vị thuyền trưởng tiếp tục; – “nhưng tôi ở đây để điều khiển con tàu này và bắt mọi gã đàn ông trên tàu phải đạt chuẩn. Nếu các anh nắm rõ công việc của mình như tôi nắm rõ việc của tôi, thì đã chẳng có rắc rối gì. Các anh cứ gào thét trong bóng tối về chuyện ‘Hãy đợi đến sáng mai xem!’ Chà, các anh thấy tôi rồi đấy. Các anh muốn gì nào?” Hắn chờ đợi, bước đi nhanh chóng qua lại, trao cho họ những cái nhìn soi mói. Bọn chúng muốn gì? Họ dịch chuyển từ chân này sang chân kia, thăng bằng cơ thể; vài kẻ đẩy lùi mũ ra sau, gãi đầu. Bọn chúng muốn gì? Jimmy đã bị lãng quên; không ai nghĩ đến hắn, kẻ đang cô đơn ở mũi tàu chiến đấu với những cái bóng vĩ đại, bám lấy những lời nói dối trơ trẽn, cười đau đớn về những trò lừa bịp trong suốt của mình. Không, không phải Jimmy; hắn còn bị lãng quên nhiều hơn là đã chết. Bọn chúng muốn những điều lớn lao. Và đột nhiên tất cả những từ ngữ đơn giản mà họ biết dường như biến mất vĩnh viễn trong sự mênh mông của khát khao mơ hồ và rực cháy của họ. Họ biết mình muốn gì, nhưng họ chẳng thể tìm thấy điều gì đáng để thốt lên. Họ nhúc nhích tại chỗ, vung vẩy ở phần cuối của những cánh tay cơ bắp, những bàn tay to lớn bám đầy nhựa đường với những ngón tay quắp lại. Một tiếng lầm bầm lụi tàn. – “Nó là gì – thức ăn à?” – vị thuyền trưởng hỏi, – “Các anh thừa biết kho lương thực đã bị hỏng ở mũi Hảo Vọng rồi mà.” – “Chúng tôi biết điều đó, thưa ngài,” – một thủy thủ già có râu ở hàng đầu nói. – “Làm việc quá cực nhọc – hả? Quá sức chịu đựng của các anh à?” – hắn lại hỏi. Có một sự im lặng đầy phẫn nộ. – “Chúng tôi không muốn tàu bị thiếu người, thưa ngài,” – cuối cùng Davis cất lên bằng giọng run rẩy, – “và cái gã da đen này...” – “Đủ rồi!” – vị thuyền trưởng thét lên. Hắn đứng quan sát họ một lát, rồi bước đi vài bước thế này thế nọ, bắt đầu nổi giận với họ một cách lạnh lùng, trong những đợt cuồng phong dữ dội và cắt da cắt thịt giống như những cơn bão ở vùng biển băng giá năm xưa của tuổi trẻ. – “Cho các anh biết chuyện gì xảy ra nhé? Quá tự cao tự đại. Tự cho mình là những gã đàn ông cừ khôi. Biết được nửa việc. Làm được nửa phần trách nhiệm. Lại còn thấy thế là quá nhiều. Dù các anh có làm gấp mười lần thì cũng vẫn chưa đủ.” – “Chúng tôi đã làm hết sức vì con tàu rồi, thưa ngài,” – ai đó hét lên với vẻ phẫn nộ run rẩy. – “Hết sức của các anh,” – vị thuyền trưởng gầm lên; – “Các anh nghe khối chuyện trên bờ phải không? Bọn chúng ở đó đâu có bảo các anh rằng cái sự cố gắng hết sức của các anh chẳng có gì đáng tự hào đâu. Tôi nói cho các anh biết – cái sự cố gắng hết sức của các anh chẳng khá khẩm hơn sự tồi tệ là mấy.”

“Các anh không thể làm hơn được nữa sao? Không, tôi biết rõ và chẳng thèm nói gì. Nhưng các anh hãy dẹp ngay cái trò quậy phá đó đi nếu không muốn tôi dẹp nó thay cho các anh. Tôi sẵn sàng tiếp các anh rồi đấy! Dẹp ngay!” Hắn giơ ngón tay dọa dẫm đám đông. – “Còn về cái gã đó,” – hắn cất giọng lớn hơn rất nhiều; – “còn về cái gã đó, nếu hắn thò cái mũi ra boong tàu mà không có sự cho phép của tôi, tôi sẽ tống hắn vào cùm. Rõ chưa!” Gã đầu bếp nghe thấy tiếng từ mũi tàu, chạy thò đầu ra khỏi bếp khua tay, hoảng hốt, không tin nổi, kinh ngạc, rồi lại thụt vào trong. Có một khoảnh khắc im lặng tột độ trong đó một gã thủy thủ đi chân vòng kiềng, bước sang một bên, nhổ nước bọt một cách nhã nhặn xuống rãnh nước. – “Còn một chuyện nữa,” – vị thuyền trưởng điềm tĩnh nói. Hắn sải bước nhanh và với một vung tay rút thanh chốt buồm bằng sắt ra khỏi túi. – “Cái này!” Động tác của hắn đột ngột và bất ngờ đến mức đám đông lùi lại. Hắn đăm đăm nhìn vào khuôn mặt họ, và vài kẻ lập tức mang vẻ ngạc nhiên hệt như chưa từng thấy thanh chốt buồm nào trong đời. Hắn giơ cao nó lên. – “Đây là chuyện của tôi. Tôi không gặng hỏi các anh câu nào hết, nhưng tất cả các anh đều biết nó; nó phải trở về nơi nó đã xuất phát.” Mắt hắn nổi giận. Đám đông nhúc nhích bất an. Họ quay mặt đi khỏi thanh sắt, họ tỏ ra ngượng ngùng, bối rối và sốc hệt như đó là một thứ gì đó kinh khủng, tai tiếng hoặc bất nhã, thứ mà theo lẽ thường tình không nên được khua khoang như thế này giữa ban ngày ban mặt. Vị thuyền trưởng chú ý quan sát họ. – “Donkin,” – hắn gọi bằng một giọng ngắn ngủn, sắc lẹm.

Donkin lẩn trốn sau người này rồi sau người khác, nhưng họ liếc qua vai và bước tránh sang một bên. Các hàng người liên tục mở ra trước mặt hắn, khép lại phía sau, cho đến khi cuối cùng hắn xuất hiện đơn độc trước mặt vị thuyền trưởng như thể từ dưới boong chui lên. Thuyền trưởng Allistoun bước sát lại hắn. Cả hai có vóc dáng tương đương nhau, và ở cự ly gần, vị thuyền trưởng trao đổi cái nhìn chí mạng với đôi mắt láo liên. Chúng lém lỉnh dao động. – “Mày biết cái này chứ?” – vị thuyền trưởng hỏi. – “Không, tao biết đâu,” – kẻ kia trả lời với vẻ hất h hàm lo sợ. – “Mày là đồ hèn nhát. Cầm lấy,” – vị thuyền trưởng ra lệnh. Hai tay của Donkin như dính chặt vào đùi; hắn đứng trân trân nhìn thẳng phía trước, hệt như đang bị bắt đi duyệt binh. – “Cầm lấy,” – vị thuyền trưởng lặp lại, và bước lại gần hơn; họ thở phì phò vào mặt nhau. – “Cầm lấy đi,” – thuyền trưởng Allistoun nói lần nữa, làm một động tác đe dọa. Donkin giật thốc một cánh tay ra khỏi sườn. – “Sao ngài lại cứ nhắm vào tôi thế?” – hắn nhọc nhằn lầm bầm như thể miệng đầy cháo đặc. – “Nếu mày không...” – vị thuyền trưởng bắt đầu. Donkin chộp lấy thanh sắt như thể ý định của hắn là ôm nó chuồn đi, và đứng trân trân giữ nó như một cây nến. – “Đặt nó lại chỗ mày đã lấy đi,” – thuyền trưởng Allistoun trừng mắt nhìn hắn ra lệnh. Donkin lùi lại, trợn tròn mắt. – “Biến đi, đồ khốn nạn, nếu không tao sẽ cho mày biết tay,” – vị thuyền trưởng hét lên, từ từ đẩy hắn lùi lại bằng một bước tiến đe dọa. Hắn lảng tránh, và dùng thanh sắt nguy hiểm để che đầu chống lại một cú đấm đe dọa. Ông Baker ngừng càu nhàu trong chốc lát. – “Hay lắm! Lạy Chúa,” – ông Creighton tán thưởng với giọng của một kẻ sành sỏi. – “Đừng có chạm vào tao,” – Donkin gầm gừ, lùi lại. – “Thế thì đi đi. Đi nhanh lên.” – “Đừng có đánh tôi... tôi sẽ lôi ngài ra trước quan tòa... Tôi sẽ vạch trần ngài.” Thuyền trưởng Allistoun sải một bước dài, và Donkin quay lưng hẳn lại, chạy thốc đi một quãng rồi khựng lại, quay đầu qua vai nhe bộ răng vàng khè. – “Ra phía trước nữa, giàn buồm mũi,” – vị thuyền trưởng giục giã, giơ tay chỉ. – “Mấy người định đứng nhìn tôi bị bắt nạt thế này à?” – Donkin hét vào đám đông im lặng đang dõi theo hắn. Thuyền trưởng Allistoun rảo bước nhanh về phía hắn. Hắn lại nhún chân chạy thốc đi, lao vào giàn buồm mũi, nhét phăng thanh chốt vào lỗ của nó một cách bạo lực. – “Rồi tao sẽ cho tụi bay biết tay,” – hắn ré lên với cả con tàu rồi biến mất sau cột buồm chính. Thuyền trưởng Allistoun quay phắt lại và rảo bước về phía sau tàu với khuôn mặt điềm tĩnh, như thể đã quên bẵng cảnh tượng vừa rồi. Mọi người tránh đường cho hắn. Hắn chẳng thèm nhìn ai. – „Thế là đủ rồi, anh Baker. Cho ca trực xuống hầm đi,“ – hắn điềm đạm nói. – „Và các anh nữa, hãy cố gắng đi đứng cho đàng hoàng trong tương lai,“ – hắn bình tĩnh nói thêm. Hắn trầm ngâm ngắm nhìn tấm lưng của đám đông đang bị khuất phục và rút lui. – „Ăn sáng thôi, người quản gia,“ – hắn gọi bằng giọng nhẹ nhõm qua cửa cabin. – „Tôi không thích nhìn thấy ông – Hừ! – đưa thanh sắt đó cho gã đó đâu, thưa ngài,“ – ông Baker nhận xét; – „hắn có thể đập vỡ – Hừ! – vỡ đầu ngài như vỏ trứng ấy chứ.“ – „Ồ! Hắn á!“ – vị thuyền trưởng lơ đễnh lầm bầm. – „Lũ người kỳ quặc,“ – hắn tiếp tục với giọng trầm thấp. – „Tôi đoán là ổn cả rồi. Mà thời buổi này thì chẳng tài nào đoán trước được... Nhiều năm trước; hồi đó tôi còn là một vị thuyền trưởng trẻ – có một chuyến đi Trung Quốc tôi đã gặp phải một vụ bạo loạn; bạo loạn thực sự đấy, Baker. Dù sao thì đám người cũng khác. Tôi biết tụi nó muốn gì: tụi nó muốn cạy khoang hàng và tìm rượu uống. Đơn giản lắm.... Chúng tôi nện cho một trận trong hai ngày, và khi đã đủ nhừ – thì hiền như cục đất. Thủy thủ đoàn tốt. Và tôi đã có một chuyến hải trình rực rỡ.“ Hắn ngước nhìn lên các xà ngang được căng buồm gọn gàng. – „Ngược gió ngày này qua ngày khác,“ – hắn cay đắng thốt lên. – „Liệu chuyến này chúng ta có bao giờ gặp được chiều gió tử tế nào không?“ – „Xong rồi, thưa ngài,“ – người quản gia xuất hiện trước mặt họ như thể từ phép thuật với chiếc khăn ăn dính bẩn trên tay. – „Ạ! Được rồi. Đi thôi, anh Baker – muộn rồi đấy – với tất cả cái đám tào lao này.“