Con tàu bao trùm một bầu không khí nặng nề với sự tĩnh lặng đầy áp bức. Buổi chiều, các thủy thủ thẩn thơ giặt giũ rồi đem phơi giữa làn gió hắt hiu, với vẻ lờ đờ, suy tư của những triết gia đã vỡ mộng về đời. Chẳng mấy ai mở lời. Vấn đề của sự sống dường như quá bao la so với giới hạn chật hẹp của ngôn từ con người; và theo sự đồng thuận ngầm, họ phó mặc nó cho đại dương bao la — thứ từ thủa sơ khai đã ôm ấp vạn vật trong gọng kìm vô biên ấy, thứ thấu hiểu hết thảy và rồi sẽ đến lúc không sai một ly mà hé lộ cho từng người sự khôn ngoan ẩn giấu sau mọi lầm lỗi, niềm xác tín lẩn khuất giữa những hoài nghi, cùng cõi bình an và an toàn vượt qua bên kia biên giới của buồn đau và sợ hãi. Giữa dòng chảy hỗn độn của những ý nghĩ bất lực cứ cuồn cuộn trôi xuôi trôi ngược qua thân xác những người đàn ông, Jimmy bỗng nổi bật lên trên mặt nước, thu hút mọi ánh nhìn, tựa như chiếc phao đen cột chặt vào đáy dòng suối đục ngầu. Sự dối trá đã chiến thắng. Nó chiến thắng nhờ hoài nghi, nhờ ngu muội, nhờ trắc ẩn, nhờ cả thói cảm thụ ủy mị. Chúng ta tự nguyện chống đỡ cho nó xuất phát từ lòng trắc ẩn, từ sự liều lĩnh, từ một chút ham vui. Sự kiên định của Jimmy trước thái độ sai trái của mình khi đối mặt với chân lý tất yếu mang tầm vóc của một câu đố khổng lồ — một sự hiển hiện vĩ đại và khó hiểu, đôi khi khơi gợi cả nỗi kinh ngạc bàng hoàng; và đối với nhiều người, việc hùa theo cưng chiều hắn hết mực như thế còn mang một nét hài hước đến kỳ lạ. Bản ngã tiềm ẩn của lòng thương cảm trước nỗi đau đã bộc lộ qua nỗi lo sợ ngày một lớn dần, sợ phải chứng kiến hắn chết. Việc hắn cứ bướng bỉnh chối bỏ chân lý duy nhất mà ta có thể ngày ngày chứng kiến sự cận kề của nó cũng gây hoang mang chẳng kém gì sự sụp đổ của một định luật tự nhiên. Hắn tự lừa dối bản thân đến mức hoàn toàn sai lầm, khiến người ta không khỏi nghi ngờ rằng hắn đang nắm trong tay một nguồn tri thức siêu nhiên nào đó. Hắn vô lý đến mức mang tầm vóc của sự linh ứng. Hắn độc nhất, và đầy sức mê hoặc như chỉ những gì phi nhân tính mới có thể có; hắn dường như đã cất lên những lời phủ nhận từ tận bên kia biên giới đáng sợ của cõi chết. Hắn đang dần trở nên vô hình tựa một bóng ma; gò má húp hóp lại, vầng trán càng thêm dốc; gương mặt chỉ là những hố sâu và những mảng bóng râm; cái đầu trơ xương trông giống như chiếc sọ người da đen vừa được đào lên, với hai nhãn cầu bằng bạc đang đảo liên hồi trong hốc mắt. Hắn đang làm suy đồi chúng ta. Chính vì hắn mà chúng ta trở nên vô cùng nhân văn, đầy trắc ẩn, phức tạp và sa đọa tột cùng: chúng ta thấu hiểu sự tinh vi trong nỗi sợ của hắn, đồng cảm với mọi sự chối bỏ, co rúm, né tránh và hoang tưởng của hắn — cứ như thể chúng ta đã quá ư văn minh, mục rữa và chẳng còn chút ý niệm nào về ý nghĩa của cuộc đời. Chúng ta mang vẻ mặt của những kẻ được điểm đạo vào những bí ẩn nhơ nhớp; chúng ta có điệu bộ thâm trầm của những kẻ âm mưu, trao nhau những ánh nhìn đầy ngụ ý cùng những lời ngắn ngủi mang ý nghĩa sâu xa. Chúng ta thật đê tiện khôn xiết mà lại vô cùng mãn nguyện với chính mình. Chúng ta dối lừa hắn một cách nghiêm cẩn, đầy cảm xúc và thành kính, cứ như thể đang thi hành một thủ thuật đạo đức nhằm đổi lấy phần thưởng vĩnh hằng. Chúng ta cùng hùa theo đồng thanh khẳng định những lời lẽ ngông cuồng nhất của hắn, cứ như thể hắn là một nhà triệu phú, một chính trị gia hay nhà cải cách — còn chúng ta chỉ là đám lâu la đầy tham vọng. Khi dám thắc mắc về những lời hắn nói, chúng ta làm điều đó theo kiểu của những kẻ xum xoe nịnh bợ, cốt để vinh quang của hắn được tô điểm thêm bởi sự tán dương từ lời phản biện của chính chúng ta. Hắn chi phối bầu không khí đạo đức trong thế giới của chúng ta như thể hắn nắm quyền ban phát bổng lộc, báu vật hay đau thương; thế mà hắn chẳng thể cho chúng ta gì ngoài sự khinh miệt của hắn. Sự khinh miệt ấy thật bao la; nó dường như lớn dần lên theo từng ngày khi thân xác hắn cứ teo tóp lại đôi chút dưới con mắt quan sát của chúng ta. Đó là điều duy nhất thuộc về hắn — xuất phát từ hắn — mang lại ấn tượng về sự bền bỉ và sức sống. Nó tồn tại trong hắn với một sức sống không thể dập tắt. Nó cất lên qua nét bĩu môi vĩnh cửu trên đôi môi thâm sì; nó nhìn chúng ta qua vẻ rầu rĩ xấc láo của ánh nhìn đờ đẫn và vô cùng tận ấy. Chúng ta chăm chú quan sát hắn. Hắn dường như không muốn cử động, như thể hoài nghi chính sự vững chãi của thân xác mình. Dù chỉ một cử động nhỏ nhất cũng sẽ phơi bày cho hắn thấy (chắc chắn là không thể khác được) sự suy sụp thể xác, và gây ra một nỗi đau nhói về tinh thần. Hắn rất kiệm cử động. Hắn nằm dài, cằm gác lên tấm chăn, trong một trạng thái bất động đầy xảo quyệt và thận trọng. Chỉ có đôi mắt hắn là đảo quanh những gương mặt: đôi mắt đầy khinh bạt, thấu thị và u sầu.

Chính vào khoảng thời gian đó, lòng trung thành — cùng với tính hiếu chiến — của Belfast đã giành được sự kính trọng tuyệt đối từ mọi người. Anh dành toàn bộ thời gian rảnh rỗi trong buồng của Jimmy. Anh chăm sóc hắn, trò chuyện với hắn; dịu dàng như một người phụ nữ, ân cần vui vẻ như một nhà từ thiện già, và cẩn trọng đầy ủy mị đối với tên da đen của mình hệt như một chủ nô kiểu mẫu. Thế nhưng khi bước ra ngoài, anh lại trở nên cáu kỉnh, dễ bùng nổ như thuốc súng, u ám, đa nghi, và chẳng bao giờ tàn nhẫn hơn những lúc đau buồn nhất. Với anh, đó là nước mắt và những đòn roi: một giọt nước mắt cho Jimmy, và một cú đấm dành cho bất kỳ ai có vẻ không tiếp thu một cách chuẩn mực tuyệt đối đối với hoàn cảnh của Jimmy. Chúng ta chẳng nói chuyện gì khác ngoài chuyện đó. Ngay cả hai người Scandinavi cũng bàn luận về tình huống ấy — nhưng chẳng thể tài nào biết được họ mang tâm trạng gì, bởi vì họ cãi nhau bằng chính ngôn ngữ của mình. Belfast nghi ngờ một trong số họ tỏm ý bất kính, và trong tình trạng bấp bênh đó, anh nghĩ chẳng còn cách nào khác ngoài việc tẩn cả hai. Họ trở nên vô cùng hoảng sợ trước sự hung hăng của anh, và từ đó về sau sống giữa chúng ta trong cảnh tiu nghỉu, hệt như một cặp câm. Wamibo chẳng bao giờ nói năng rành mạch, nhưng hắn vô cảm như một con thú — dường như còn chẳng hiểu gì về mọi chuyện bằng cả con mèo — và nhờ thế mà được an toàn. Hơn thế nữa, hắn từng thuộc nhóm những kẻ cứu mạng Jimmy, nên nằm ngoài mọi vòng nghi kỵ. Archie hầu như im lặng, nhưng thường dành khoảng một giờ để trò chuyện nhỏ nhẹ với Jimmy mang theo cái vẻ bề trên của một chủ nhân. Bất kể lúc nào trong ngày và thường là suốt cả đêm, người ta đều có thể bắt gặp ai đó ngồi trên chiếc hòm của Jimmy. Vào buổi tối, từ sáu đến tám giờ, căn buồng chật cứng người, và có cả một nhóm đầy tò mò tụ tập ở cửa. Ai nấy đều dán mắt vào tên da đen.

Hắn tận hưởng sự ấm áp từ mối quan tâm của chúng ta. Đôi mắt hắn ánh lên vẻ mỉa mai, và với giọng yếu ớt, hắn trách mắng sự hèn nhát của chúng ta. Hắn hay nói rằng: “Nếu mấy bồ chịu đứng về phía tôi thì giờ này tôi đã ở trên boong rồi.” Chúng ta cúi gầm mặt. “Ừ, nhưng nếu mấy người nghĩ tôi chịu để bọn chúng còng tay chỉ để làm trò tiêu khiển cho các người xem... Thôi, không đời nào... Nằm ì ra thế này hại sức khỏe lắm chứ lỵ. Mấy người thì có quan tâm quái đâu.” Chúng ta xấu hổ hệt như thể điều đó là sự thật. Sự trơ trẽn tuyệt đỉnh của hắn áp đảo tất cả. Chúng ta chẳng dám nổi loạn. Thực ra chúng ta cũng chẳng muốn thế. Chúng ta chỉ muốn giữ cho hắn sống sót cho đến khi về tới quê nhà — cho đến tận cuối chuyến hải trình.

Singleton như thường lệ vẫn giữ khoảng cách, tỏ ra khinh thường những sự kiện tầm thường của một cuộc đời sắp đi đến hồi kết. Chỉ có một lần hắn ghé qua, và bất ngờ dừng lại ngay ngưỡng cửa. Hắn đăm đăm nhìn Jimmy trong sự tĩnh lặng sâu thẳm, như thể muốn gom thêm hình bóng đen đúa ấy vào đám đông những hồn ma đang ngự trị trong ký ức già cõi của mình. Chúng ta giữ im lặng tuyệt đối, và trong một khoảng thời gian dài, Singleton cứ đứng đó như thể hắn đến theo lịch hẹn để gọi ai đó, hoặc để chứng kiến một sự kiện quan trọng nào gò. James Wait nằm bất động hoàn toàn, dường như chẳng hề hay biết có ánh mắt đang soi mói mình với một sự kiên định đầy mong đợi. Bầu không khí như chùng xuống trong một cuộc đọ sức. Chúng ta cảm nhận được sự căng thẳng nội tâm của những kẻ đang theo dõi một trận đấu vật. Cuối cùng, Jimmy với một vẻ e dè có thể nhận thấy rõ đã quay đầu trên chiếc gối. — “Chào buổi tối,” hắn cất giọng hòa dịch. — “Hừ,” vị thủy thủ già cáu kỉnh đáp lời. Thêm một khoảnh khắc nữa hắn đăm đăm nhìn Jimmy với vẻ nghiêm nghị trừng trừng, rồi đột ngột bỏ đi. Phải mất một thời gian khá lâu sau mới có ai đó lên tiếng trong căn buồng nhỏ, dẫu cho tất cả chúng ta đều thở phào nhẹ nhõm như những kẻ vừa thoát nạn khỏi một tình huống hiểm nghèo. Hướng tư tưởng của lão già về Jimmy thì ai trong chúng ta cũng rõ, và chẳng một ai dám bén mảng tranh luận lại. Những suy nghĩ ấy thật bất ổn, gây nhức nhối; và tồi tệ hơn là, biết đâu chăng chúng lại là sự thật. Chỉ có một lần duy nhất lão hạ cố giải thích tường tận, nhưng ấn tượng để lại thì thật sâu sắc. Lão bảo rằng Jimmy chính là nguyên nhân gây ra những cơn gió ngược. Những kẻ bệnh nặng — lão khăng khăng — thường thoi thóp cho đến khi thoáng thấy bóng đất liền rồi mới chịu chết; và Jimmy thì thừa biết rằng chỉ cần vừa thấy đất liền là sự sống trong người hắn sẽ bị rút cạn. Trên con tàu nào cũng vậy thôi. Chẳng lẽ chúng ta không biết điều đó sao? Lão hỏi chúng ta với một vẻ khinh miệt lạnh lùng: thế chúng ta biết được cái gì? Lần tới chúng ta còn dám hoài nghi điều gì nữa? Khao khát của Jimmy được chúng ta khích lệ và được sự trợ giúp từ những bùa phép của Wamibo (hắn là người Phần Lan — phải không nào? Tốt lắm!) đã níu kéo con tàu ngoài vùng biển khơi. Chỉ có đám ngốc nghếch dốt nát mới không nhận ra điều đó. Ai từng nghe đến một chuỗi những ngày lặng gió và gió ngược liên miên như thế bao giờ? Thật là phi tự nhiên... Chúng ta chẳng thể chối cãi rằng mọi thứ thật kỳ lạ. Chúng ta cảm thấy bất an. Câu cửa miệng “Nhiều ngày hơn, lắm đô la hơn” chẳng còn mang lại sự an ủi quen thuộc nữa bởi vì lương thực đang cạn dần. Rất nhiều thứ đã bị hỏng ngoài Mũi Good Hope, và khẩu phần bánh quy của chúng ta đã bị cắt giảm một nửa. Đậu, đường và trà đã hết từ lâu. Thịt muối cũng đang cạn dần. Chúng ta có thừa cà phê nhưng lại chẳng có mấy nước để pha. Chúng ta đành thắt lưng buộc bụng thêm một nấc rồi tiếp tục cạo gác, đánh bóng, sơn phết con tàu từ sáng đến tối. Và chẳng mấy chốc trông cô ta cứ như vừa được bốc ra từ một chiếc hộp đựng mũ; thế nhưng nạn đói vẫn hoành hành trên tàu. Không phải cái chết đói ngay lập tức, mà là sự đói khát âm ỉ, trường kỳ cứ lảng vảng trên các boong tàu, ngủ vùi ở khoang mũi; kẻ tra tấn những giờ tỉnh giấc, kẻ quấy rầy những giấc mơ. Chúng ta ngóng về hướng gió để tìm kiếm dấu hiệu thay đổi. Cứ cách vài tiếng đồng hồ cả ngày lẫn đêm, chúng ta lại quay mũi tàu với hy vọng cô ta cuối cùng cũng sẽ bắt được luồng gió ấy! Thế mà không. Cô ta dường như đã quên mất đường về nhà; cô ta lao qua lao lại, hướng tây bắc, hướng đông; chạy ngược chạy xuôi trong nỗi bấn loạn, tựa như một sinh vật nhút nhát đứng dưới chân bức tường. Thỉnh thoảng, như thể mệt mỏi rã rời, cô ta lại dềnh dàng trôi lềnh bềnh suốt cả ngày trên những con sóng dài phẳng lặng của một vùng biển lặng ngắt. Dọc theo những cột buồm đung đưa, các cánh buồm đập phần phật một cách cuồng nộ giữa cái tĩnh lặng oi ả của cơn gió lặng. Chúng ta mệt mỏi, đói khát; chúng ta bắt đầu tin lời Singleton, nhưng với lòng trung thành không lay chuyển, chúng ta vẫn giấu giếm Jimmy. Chúng ta nói chuyện với hắn bằng những lời bóng gió cợt nhả, tựa như những kẻ đồng lõa vui vẻ trong một âm mưu thông minh; thế nhưng ánh mắt chúng ta lại hướng về phía tây qua mạn tàu với niềm khao khát khôn nguôi cho một dấu hiệu hy vọng, một dấu hiệu của ngọn gió thuận chiều; dẫu cho hơi thở đầu tiên của nó có mang lại cái chết cho gã Jimmy bất đắc dĩ của chúng ta đi chăng nữa. Vô ích! Cả vũ trụ này hùa với James Wait. Những cơn gió nhẹ từ phương bắc lại thổi lên; bầu trời vẫn quang đãng; và xung quanh sự mệt mỏi của chúng ta, vùng biển lấp lánh được làn gió mơn trớn, nằm tắm mình trong ánh nắng rực rỡ một cách đê mê, cứ như thể nó đã quên béng đi cuộc đời và nỗi truân chuyên của chúng ta.

Donkin cũng ngóng chờ gió thuận cùng với những người khác. Giờ đây chẳng ai thấu hết nọc độc trong suy nghĩ của hắn. Hắn lầm lì, trông gầy đi hẳn, như thể đang bị gặm nhấm chậm chạp bởi ngọn lửa căm hờn sục sôi trong lòng trước sự bất công của con người và số phận. Hắn bị mọi người phớt lờ và chẳng thèm nói chuyện với ai, nhưng lòng căm thù của hắn đối với tất cả dường như ẩn hiện trong đôi mắt láo liên. Hắn chỉ trò chuyện với bác cấp dưỡng, không hiểu bằng cách nào đã thuyết phục được ông bố trí tốt bụng ấy rằng hắn — Donkin — là một kẻ bị vu oan giá họa và đàn áp ê chề. Cả hai cùng nhau than van về thói vô đạo đức của đám thủy thủ trên tàu. Chẳng thể có tội phạm nào lớn hơn chúng ta, những kẻ bằng lời dối trá đã hùa nhau đẩy linh hồn chưa được chuẩn bị của một gã da đen nghèo hèn, dốt nát đến chỗ diệt vong đời đời kiếp kiếp. Podmore nấu nướng những gì còn lại trong tâm trạng đầy hối hận, và suốt khoảng thời gian ấy cứ đinh ninh rằng việc chuẩn bị thức ăn cho những kẻ tội đồ như vậy sẽ làm tổn hại đến sự cứu rỗi của chính mình. Còn về phần vị Thuyền trưởng — hắn ta đã đi tàu với ông được bảy năm nay rồi, hắn bảo thế, và chưa từng nghĩ một con người như vậy lại có thể... “Thôi nào. Thôi nào... Chuyện là thế... Chẳng thể chối cãi được. Phán xét lật nhúng chỉ trong nháy mắt... Bị giáng một đòn vào tất cả niềm kiêu hãnh... Trông giống một tai ương giáng xuống bất ngờ hơn là bất cứ thứ gì khác.” Donkin, ngồi chồm hổm một cách ủ rũ trên chiếc hòm đựng than,ủng hộ bằng cách lúc lắc đôi chân. Hắn ta dùng thứ tiền xu của sự đồng thuận giả tạo để đổi lấy cái đặc quyền được ngồi trong nhà bếp; hắn chán nản và bất bình; hắn hùa theo bác cấp dưỡng; không tìm đâu ra những từ ngữ đủ cay độc để chỉ trích hành vi của chúng ta; và khi cơn tức giận lên đến đỉnh điểm mà chửi rủa chúng ta, thì Podmore — kẻ vốn cũng muốn chửi thề lắm nếu không vì nguyên tắc của bản thân — lại vờ như không nghe thấy. Thế là Donkin, chẳng mảy may bị quở trách, cứ thế chửi bới đủ phần cho cả hai, vòi vĩnh diêm quẹt, mượn thuốc lá, và la cà lê la suốt hàng giờ đồng hồ ngay trước lò sưởi với vẻ vô cùng tự nhiên. Từ chỗ đó, hắn có thể nghe thấy chúng ta ở phía bên kia bức vách đang trò chuyện với Jimmy. Bác cấp dưỡng khua khoắng xong nồi, sập cửa lò nướng, lầm bầm những lời nguyền rủa đày đọa cho toàn bộ thủy thủ đoàn; còn Donkin — kẻ vốn chẳng tin tưởng vào thế giới bên kia (ngoại trừ dùng cho việc chửi thề) — thì lắng nghe đầy chăm chú và giận dữ, hả hê tột độ trước viễn cảnh về những cực hình vô tận được gợi lên trong đầu — hệt như cách người ta hả hê trước những hình ảnh nguyền rủa của sự tàn ác và trả thù, của lòng tham và quyền lực....

Vào những buổi tối trời quang, con tàu lặng lẽ dưới ánh lấp lánh lạnh lẽo của vầng trăng chết chóc bỗng mang một vẻ bề ngoài giả tạo của sự tĩnh lặng vô cảm, tựa như mùa đông của trái đất. Bên dưới nó, một dải vàng dài vắt ngang đĩa đen của mặt biển. Những bước chân vang vọng trên các boong tàu yên ắng. Ánh trăng bám chặt vào nó như một lớp sương giá mờ ảo, và những cánh buồm trắng nổi bật lên thành những chóp nhọn chói lọi tựa tuyết không vấy bẩn. Giữa vẻ tráng lệ của những tia sáng ma quái, con tàu hiện lên thanh khiết tựa một viễn cảnh của vẻ đẹp lý tưởng, ảo huyền như một giấc mơ dịu dàng về chốn bình yên thanh thản. Và chẳng có gì trong đó là thực, chẳng có gì rõ ràng và vững chãi ngoại trừ những cái bóng nặng nề lấp đầy boong tàu bằng chuyển động không ngừng và không tiếng động: những bóng đen còn tối hơn cả màn đêm và bất ổn hơn cả suy nghĩ của con người.

Donkin lang thang đầy hằn học và đơn độc giữa những cái bóng, thầm nghĩ rằng Jimmy sao mà chậm chết thế. Buổi tối hôm đó, người ta đã báo có đất liền từ đài quan sát, và vị thuyền trưởng, trong lúc đang chỉnh ống nhòm dài, đã nói với vẻ cay đắng điềm tĩnh rằng với ông Baker rằng sau khi phải chật vật giành giật từng tấc một để đến quần đảo Tây Ban Nha, giờ đây chẳng thể mong đợi gì hơn ngoài một chuỗi những ngày lặng gió. Bầu trời quang đãng và áp suất khí kế cao. Gió nhẹ dịu dần theo ánh mặt trời, và một sự tĩnh mịch bao la, điềm báo trước của một đêm không gió, đổ ập xuống vùng nước đang oi bức của đại dương. Chừng nào ánh ban mai còn kéo dài, các thủy thủ tụ tập ở mũi tàu để ngắm nhìn trên bầu trời phía đông hòn đảo Flores, nhô lên khỏi vùng không gian phẳng lặng của mặt biển với những đường nét gập ghềnh, đứt quãng tựa như một tàn tích ảm đạm trên một vùng đồng bằng hoang vắng rộng lớn. Đó là mảnh đất đầu tiên được nhìn thấy sau gần bốn tháng trời. Charley vô cùng phấn khích, và giữa lúc mọi người đang dễ dãi bỏ qua, cậu ta đâm ra hỗn xược với những người bề trên. Những người đàn ông bỗng dưng phấn khởi một cách khó hiểu, tụ tập thành từng nhóm và chỉ trỏ với những cánh tay trần. Lần đầu tiên trong chuyến hải trình ấy, sự tồn tại giả tạo của Jimmy dường như bị lãng quên trong chốc lát trước một thực tại vững chãi. Dù sao thì chúng ta cũng đã đi được đến chừng này. Belfast say sưa bàn luận, trích dẫn những ví dụ tưởng tượng về những chuyến chạy về nước nhanh chóng từ các hòn đảo. “Mấy chiếc tàu buôn hoa quả lanh lợi ấy làm được trong năm ngày thôi,” anh khẳng định. “Mấy người còn muốn gì nữa? — chỉ cần một cơn gió lành nho nhỏ là đủ.” Archie thì khăng khăng rằng bảy ngày mới là kỷ lục hải trình, và họ tranh cãi hữu nghị bằng những lời lẽ lăng mạ. Knowles tuyên bố rằng hắn ngửi thấy mùi quê hương phảng phất từ đây rồi, và với cái chân ngắn đi khập khiễng, hắn cười nắc nẻ đến mức muốn vỡ cả lợn. Một nhóm những tay thủy thủ già dặn đứng ngắm nhìn một lát trong thầm lặng với gương mặt đăm chiêu nghiêm nghị. Bất chợt có người lên tiếng — “Giờ tới London không còn xa nữa đâu.” — “Đêm đầu tiên đặt chân lên bờ, thề có Chúa là tôi sẽ đánh một bữa bít tết hành tây cho bữa tối... kèm một vại bia đắng,” một kẻ khác tiếp lời. — “Cả một thùng thì có,” ai đó hét lên. — “Thịt xông khói và trứng ba bữa một ngày. Đời tôi là thế đấy!” một giọng nói đầy phấn khích cất lên. Xung quanh xôn xao, những tiếng tán thưởng vang lên; mắt bắt đầu sáng lên; hàm nhai tóp tép; những tiếng cười ngắn, đầy hồi hộp vang dội. Archie mỉm cười kín đáo một mình. Singleton bước tới, liếc nhìn hờ hững rồi lại quay xuống mà chẳng thốt một lời, dã dượi như một kẻ đã ngắm nhìn đảo Flores vô số lần không đếm xuể. Màn đêm từ phương Đông buông xuống đã xóa nhòa đi vết chàm tím ngắt của vùng đất cao trên bầu trời trong vắt. “Lặng gió hoàn toàn,” ai đó nhẹ nhàng lên tiếng. Tiếng rì rầm trò chuyện rôm rả bỗng chốc đứt quãng, lịm dần; các nhóm tản ra; mọi người bắt đầu lầm lũi rời đi từng người một, chậm chạp bước xuống các bậc thang với gương mặt nghiêm nghị như thể vừa tỉnh ngộ bởi lời nhắc nhở về sự phụ thuộc của họ vào những thế lực vô hình. Và khi vầng trăng vàng lớn từ từ nhô lên trên vành sắc nhọn của đường chân trời quang đãng, nó bắt gặp con tàu chìm trong một sự im lặng nghẹt thở; một con tàu gan dạ dường như đang ngủ say khăng khắc, không mộng mị trên bầu ngực của vùng biển đang ngủ quên và đầy hiểm ác.

Donkin cảm thấy bứt rứt trước sự yên bình ấy — trước con tàu — trước đại dương trải dài ngút ngàn bốn phía hòa vào sự thinh lặng vô biên của muôn loài. Hắn cảm thấy mình bị chặn họng bởi những nỗi bất bình chẳng ai thèm đếm xỉa. Thể xác hắn đã bị khuất phục, nhưng lòng tự ái bị tổn thương vẫn bất khuất, và chẳng gì có thể chữa lành những vết thương lòng của hắn. Đã có đất liền ở đây rồi — chẳng mấy chốc là về đến nhà — một kỳ trả lương tẻ ngắt — không quần áo — lại thêm lao động nặng nhọc. Mọi thứ mới chướng tai gai mắt làm sao. Đất liền. Vùng đất hút đi sự sống của những thủy thủ bệnh tật. Gã da đen kia có tiền — quần áo — thời gian nhàn rỗi; thế mà mãi chẳng chịu chết. Đất liền rút cạn sự sống... Hắn cảm thấy bị cám dỗ muốn tới xem liệu nó có làm thế thật không. Biết đâu chừng... Thế thì cũng là một chút may mắn. Trong chiếc hòm của gã khất tử ấy có tiền. Hắn bước nhanh từ bóng râm ra ánh trăng, và tức khắc, gương mặt khao khát, đói khát từ sắc xám chuyển sang tái xanh. Hắn đẩy cửa buồng và giật nảy mình. Quả nhiên, Jimmy đã chết! Hắn chẳng nhích người lấy một ly so với cái xác nằm dài với hai bàn tay đan vào nhau, được chạm khắc trên nắp một cỗ quan tài đá. Donkin trừng trừng nhìn với vẻ thèm thuồng. Rồi Jimmy, chẳng hề nhúc nhích, chớp chớp mi mắt, và Donkin lại được một phen khiếp vía. Đôi mắt ấy mới đáng sợ làm sao. Hắn rón rén khép cửa lại sau lưng, chăm chú nhìn James Wait cứ như thể hắn vừa liều lĩnh đột nhập vào đây để tiết lộ một bí mật quan trọng động trời. Jimmy không nhúc nhích nhưng liếc đôi mắt uể oải từ khóe mi. — “Lặng gió à?” hắn hỏi. — “Ừ,” Donkin đáp với vẻ vô cùng thất vọng, rồi ngồi phịch xuống chiếc hòm.

Jimmy đã quá quen với những cú ghé thăm kiểu này vào mọi thời điểm ngày đêm. Mọi người cứ nối tiếp nhau ra vào. Họ cất giọng rành mạch, thốt ra những lời vui vẻ, lặp lại mấy trò đùa cũ, lắng nghe hắn; và mỗi người bước ra dường như lại để lại một chút sinh lực của chính mình, nhượng lại một phần sức mạnh, tái tạo thêm niềm tin vào sự sống — thứ bất diệt! Hắn không thích ở một mình trong buồng, bởi vì khi chỉ có một mình, hắn cảm thấy cứ như thể mình chưa từng tồn tại ở đó. Chẳng có gì cả. Không đau đớn. Không phải bây giờ. Mọi thứ hoàn toàn ổn — nhưng hắn chẳng thể tận hưởng cái sự nghỉ ngơi khỏe khoắn ấy nếu không có ai đó ở bên để chứng kiến. Tên này cũng tốt chán như bất kỳ ai khác. Donkin lén lút quan sát hắn: — “Chẳng mấy chốc là về đến nhà rồi đây,” Wait nhận xét. — “Sao mày cứ phải thầm thì thế hả?” Donkin tò mò hỏi, “Không nói to lên được à?” Jimmy tỏ vẻ bực bội và im lặng một lúc lâu; rồi với một giọng vô hồn, khô khốc: — “Tao thét lên làm gì? Tao có điếc đâu mà mày biết.” — “Ồ! Tai tao thì nghe rõ lắm chứ bộ,” Donkin hạ giọng đáp, đoạn cúi gầm mặt. Hắn đang thầm tiếc rẻ vì định ra về thì Jimmy lại lên tiếng. — “Đã đến lúc chúng ta về nhà... để được ăn một món gì đó ra hồn... Lúc nào tao cũng thấy đói.” Donkin bỗng nổi giận đùng đùng. — “Thế còn tao thì sao?” hắn rít lên, “tao cũng đói chết đi được mà lại còn phải làm việc tối mặt tối mày. Mày mà cũng đòi đói á!” — “Việc của mày chẳng giết nổi mày đâu,” Wait yếu ớt bình luận; “trong cái giường tầng dưới có mấy chiếc bánh quy đấy — mày cứ lấy mà ăn một cái. Tao chịu chẳng nuốt nổi.” Donkin lao vào, khua khoắng tìm kiếm trong góc và khi ngoi lên miệng đã đầy ụ. Hắn ngấu nghiến nhai ngấu nghiến ngáu. Jimmy dường như chợp mắt trong trạng thái mở trân trân. Donkin nuốt xong miếng bánh cứng ngắc rồi đứng phắt dậy. — “Mày không tính đi đấy chứ?” Jimmy hỏi, mắt vẫn đăm đăm nhìn lên trần nhà. — “Không,” Donkin buột miệng đáp, và thay vì bước ra ngoài, hắn tựa lưng vào cánh cửa đang khép chặt. Hắn nhìn James Wait, thấy hắn dài ngoẵng, gầy guộc, khô đét, cứ như thể mọi phần thịt trên người đã quéo lại vì sức nóng của một cái lò luyện trắng; những ngón tay khẳng khiu của một bàn tay khẽ chuyển động trên mép giường tầng, gảy lên một giai điệu miên man không dứt. Ngắm nhìn hắn thật là bực bội và mệt mỏi; hắn có thể cứ thế này kéo dài qua bao ngày; hắn thật quá quắt — chẳng thuộc hẳn về cái chết cũng chẳng thuộc về sự sống, và hoàn toàn bất khả xâm phạm trong sự ngu ngơ thấy rõ đối với cả hai điều đó. Donkin cảm thấy bị cám dỗ muốn khai sáng cho hắn. — “Mày đang nghĩ cái quái gì thế?” hắn càu nhàu hỏi. James Wait nở một nụ cười nhăn nhở lướt qua vẻ bất động chết chóc trên gương mặt trơ xương của hắn, vừa khó tin lại vừa đáng sợ hệt như nụ cười bất chợt của một thây ma trong giấc mộng.

“Có một cô nàng,” Wait thì thầm... — “Con nhỏ ở Phố Canton.———Nó đá văng cái tay máy phó tàu Rennie———để theo tao. Khoái nấu hàu đúng điệu tao thích... Nó bảo———nó sẵn sàng đá———bất kỳ gã công tử bột nào———nói toáng lên.”

Donkin suýt không tin vào tai mình. Hắn tỏ vẻ bất bình — “Thế á? Mày thì tích sự gì với nó,” hắn nói với sự ghê tởm không giấu giếm. Wait chẳng có ở đó để nghe hắn. Hắn đang vênh váo bước đi dọc Đường Cảng Đông Ấn; miệng thốt ra những lời tử tế, “Làm ly cho vui nào,” đẩy cánh cửa kính lắc, tạo dáng với sự tự tin ngút trời dưới ánh đèn gas bên trên quầy gỗ gụ. — “Mày tưởng mày còn vênh mặt lên đặt chân được lên bờ chắc?” Donkin giận dữ hỏi. Wait giật mình quay lại. — “Mười ngày,” hắn đáp tỉnh bơ, rồi lập tức quay về với những vùng trời ký ức nơi chẳng màng chi đến thời gian. Hắn cảm thấy không hề mệt mỏi, bình thản và được an toàn rút lui vào trong chính mình, ngoài tầm với của mọi sự hoang mang nghi hoặc cay đắng. Có một phẩm chất bất biến của cõi vĩnh hằng trong từng khoảnh khắc chậm rãi của sự nghỉ ngơi trọn vẹn ở hắn. Hắn rất bình thản và dễ chịu giữa những hồi ức sống động mà hắn mừng rỡ nhầm tưởng là hình ảnh của một tương lai không thể chối cãi. Hắn chẳng quan tâm đến ai. Donkin cảm nhận mơ hồ điều này hệt như một kẻ mù lòa đang lần mò trong bóng tối sự đối địch định mệnh của vạn vật xung quanh, những thứ mà đối với hắn mãi mãi vẫn là điều không thể chạm tới, vô hình và đáng ghen tị. Hắn khao khát khẳng định tầm quan trọng của bản thân, muốn đập phá, nghiền nát; muốn sòng phẳng với tất cả mọi người vì mọi chuyện; muốn xé toang tấm màn che, lột mặt nạ, vạch trần, không để lại một lối thoát nào — một khao khát quỷ quyệt về sự thật! Hắn cười khẩy đầy mỉa mai và cất giọng:

“Mười ngày. Có thánh mù mắt tao mới tin!... Biết đâu đến giờ này ngày mai mày ngỏm củ tỏi rồi ấy chứ. Mười ngày cơ đấy!” Hắn đợi một lát. — “Mày có nghe tao nói không hả? Thề có Chúa là trông mặt mày đã giống cái thây ma lắm rồi đấy.”

Chắc là Wait vừa dồn nén lại chút sức lực, bởi vì hắn cất tiếng gần như thành tiếng — “Mày là một thằng đểu cáng hôi hám, chuyên đi vòi vĩnh. Ai mà chẳng lạ gì mày.” Và bất chấp mọi lẽ thường, hắn bỗng ngồimổng dậy, khiến vị khách ghé thăm hoảng hồn khiếp vía. Nhưng rồi Donkin cũng nhanh chóng trấn tĩnh lại. Hắn lớn tiếng ngông cuồng, “Sao? Sao hả? Ai là kẻ dối trá? Mày đấy — cả đám chúng mày — lão thuyền trưởng — ai cũng thế cả. Tao thì không! Làm hàng à? Mày là cái thá gì chứ?” Hắn suýt nghẹn họng vì căm phẫn. “Mày là cái thá gì mà đòi làm hàng,” hắn lặp lại, run bắn cả người. “Mời một ly — mời một ly đi, nó bảo thế — thế mà có nuốt nổi đâu. Giờ tao xơi cả hai. Thề có Chúa — tao sẽ xơi tất! Mày chẳng là cái đinh gì sất!”

Hắn lao bổ vào chiếc giường tầng dưới, lục lọi bên trong và lôi ra một chiếc bánh quy phủ đầy bụi khác. Hắn giơ cao nó trước mặt Jimmy — rồi thách thức cắn một miếng.

“Sao nào?” hắn với vẻ xấc láo hừng hực hỏi. “Mày bảo tao cứ lấy một cái cơ mà. Sao không cho luôn cả hai? Không. Tao chỉ là một con chó ghẻ. Một cái cho con chó ghẻ thôi sao. Tao lấy cả hai đấy. Mày ngăn được tao chắc? Thử xem nào. Nào. Thử đi.”

Jimmy đang co quắp ôm lấy đôi chân và giấu mặt vào đầu gối. Chiếc áo sơ mi dính sát vào người hắn. Từng chiếc xương sườn lộ rõ mồn một. Cái lưng gầy gò trơ xương của hắn run lên bần bật sau những nhịp thở hổn hển đứt quãng.

“Mày không dám à? Mày chẳng làm gì được tao! Tao đã bảo mà!” Donkin hung hăng bồi thêm. Hắn vội vã nuốt thêm một miếng bánh khô khốc. Sự bất lực trong thầm lặng, sự yếu đuối cùng thái độ co rúm của kẻ kia càng làm hắn thêm phát điên. “Mày tiêu đời rồi con ạ!” hắn thét lên. “Mày là cái thá gì mà đòi được người ta dối lừa; được cung phụng tận răng hệt như một ông hoàng rởm. Mày chẳng là ai cả. Chẳng là cái thá gì sất!” hắn phun ra những lời ấy với một niềm xác tín chắc nịch đến mức khiến toàn thân hắn run lẩy bẩy khi thốt lên, để lại hắn đứng rung bần bật như một sợi dây đàn vừa được buông thỏng.

James Wait lại gượng dậy. Hắn ngẩng đầu lên và dũng mãnh quay sang nhìn Donkin, kẻ đang đối diện với một gương mặt kỳ lạ, một gương mặt xa lạ, một chiếc mặt nạ quái dị và nhăn nhở của sự tuyệt vọng cùng cuồng nộ. Đôi môi hắn mấp máy liên hồi; những âm thanh rỗng tuếch, rên rỉ, rít gió lấp đầy căn buồng bằng những lời lầm bầm mơ hồ đầy đe dọa, oán trách và điêu tàn, hệt như tiếng rì rầm từ xa vọng lại của một cơn giông bão đang kéo tới. Wait lắc đầu; trợn ngược mắt; hắn phủ nhận, nguyền rủa, đe dọa — thế mà chẳng có lấy một từ nào đủ sức vượt qua cái nét bĩu môi đầy đau khổ của đôi bờ môi thâm sì ấy. Thật khó hiểu và đầy ám hiệu; một thứ ngôn ngữ lảm nhảm của cảm xúc, một màn kịch câm cuồng loạn của lời nói đang van xin những điều bất khả thi, hứa hẹn một sự trả thù mờ mịt. Nó kéo Donkin trở về với trạng thái quan sát soi mói đầy tỉnh táo.

“Mày có gào thét được đâu nào. Thấy chưa? Tao đã bảo mày rồi mà!” hắn chậm rãi lên tiếng sau một thoáng chăm chú dò xét. Kẻ kia vẫn tiếp tục tuôn ra tràng dài không thành tiếng, đầu gật gật đầy cuồng nhiệt, miệng nhe ra những chiếc răng trắng lớn bằng những tia chớp kỳ quái và ghê rợn. Donkin, như bị thôi miên bởi tài hùng biện câm lặng và sự giận dữ của con ma đen đúa ấy, bèn rướn cổ lại gần với sự tò mò đầy hoài nghi; và hắn bỗng có cảm giác như mình chỉ đang nhìn vào cái bóng của một gã đàn ông đang co ro trên chiếc giường tầng ngang tầm mắt. “Sao? Cái gì?” hắn thốt lên. Hắn dường như bắt được hình bóng của vài từ ngữ ẩn giấu trong tiếng rít thở hổn hển liên hồi ấy. “Mày lại đi méc Belfast đấy phỏng? Mày định thế à? Mày là một thằng ranh con búng ra sữa chắc?” Hắn run lên vì hoảng hốt và giận dữ, “Đi mà méc cả bà già mày ấy! Đồ nhát gan! Mày là cái thá gì mà phải sợ hơn người khác hả?” Ý thức cuồng nhiệt về tầm quan trọng của bản thân đã cuốn đi chút thận trọng cuối cùng còn sót lại. “Cứ đi mà méc cho chó nó gặm đi! Thích thì méc đi xem nào!” hắn thét lên. “Tao đối xử tệ hơn cả con chó bởi mấy cái lũ nịnh hót bợ đỡ quanh mày. Bọn chúng xúi giục tao, rồi lại quay lưng phản bội tao. Tao mới là thằng đàn ông duy nhất ở đây. Chúng nó đánh tao, đá tao — thế mà mày cười cợt — cái thứ gánh nặng đen đúa mục rữa nhà mày! Mày sẽ phải trả giá cho điều đó. Chúng nó cho mày đồ ăn, nước uống — mày sẽ phải trả món nợ đó cho tao, thề có Chúa! Có ai thèm mời tao lấy một ngụm nước không? Đêm hôm đó chúng nó đắp mấy cái giẻ rách rưởi của chúng nó lên người mày, thế còn tao thì sao — một cú đấm vào mõm — tiên sư nhà chúng nó... Thề có Chúa!... Mày sẽ phải trả giá bằng tiền của mày. Tao sẽ hốt sạch nó trong một phút nữa thôi; ngay khi màymới ngỏm củ tỏi, cái đồ gã lừa đảo vô tích sự ạ. Tao là thế đấy. Còn mày chỉ là một cống vật — một đống thịt bê bết máu. Đồ... đồ cái thây ma!” Hắn ném thẳng chiếc bánh quy mà nãy giờ vẫn bóp chặt trong tay vào đầu Jimmy, nhưng nó chỉ sượt qua, rồi đập mạnh vào bức vách chắn phía sau đánh rách bốp một tiếng rồi vỡ vụn tung tóe như một quả lựu đạn. James Wait, hệt như vừa dính đòn chí mạng, ngã ngửa ra gối. Đôi môi hắn ngừng mấp máy và đôi mắt đảo liên hồi bỗng trở nên tĩnh lặng, trân trân nhìn ngược lên trần nhà với một sự kiên định trĩu nặng và bất biến. Donkin ngạc nhiên; hắn sụp xuống ngồi phịch lên chiếc hòm, cúi gằm mặt đầy kiệt quệ và ủ rũ. Chút lát sau, hắn bắt đầu lầm bầm một mình, “Chết đi, đồ khất tử — chết đi. Kiểu gì chẳng có người ló đầu vào... Ước gì tao đang say mèm... Mười ngày... hàu biển...” Hắn ngẩng đầu lên và cất giọng to hơn. “Không... Hết phần mày rồi... Chẳng còn mấy con mụ nấu hàu nào nữa đâu... Mày là cái thá gì? Đến lượt tao rồi đây... Ước gì tao đang say; tao sẽ tống cổ mày xuống dưới ấy cho nhanh. Chỗ mày phải đến là ở đó đấy. Chân đi trước, chui qua cửa mạn tàu... Tõm! Chẳng bao giờ gặp lại mày nữa. Ném bố nó xuống biển! Đáng đời nhà mày lắm.” Đầu Jimmy khẽ động đậy và hắn hướng đôi mắt nhìn thẳng vào gương mặt Donkin; một ánh nhìn đầy hoài nghi, tuyệt vọng và khẩn khoản, hệt như một đứa trẻ hoảng sợ trước viễn cảnh bị nhốt một mình trong bóng tối. Donkin từ chiếc hòm chăm chú quan sát hắn với đôi mắt tràn ngập hy vọng; rồi chẳng thèm đứng dậy, hắn thử giật chiếc nắp hộp. Đã khóa. “Ước gì tao đang say,” hắn lầm bầm rồi đứng dậy lo lắng lắng nghe tiếng bước chân xa xăm đang nện trên boong tàu. Chúng lại gần — rồi ngớt hẳn. Ai đó ngáp dài lê thê ngay ngoài cửa, rồi tiếng bước chân lẹp xẹp bỏ đi. Trái tim đang đập thình thịch của Donkin dịu bớt nhịp, và khi hắn quay lại nhìn giường tầng, Jimmy vẫn đang trân trân nhìn chằm chằm vào thanh xà trắng. — “Thế nào rồi?” hắn hỏi. — “Tệ lắm,” Jimmy thều thào thở ra.

Donkin ngồi đó kiên nhẫn và đầy mưu đồ. Cứ nửa tiếng đồng hồ, những tiếng chuông lại ngân lên vang vọng dọc theo chiều dài con tàu. Nhịp thở của Jimmy dồn dập đến mức không thể đếm nổi, yếu ớt đến mức chẳng thể nghe thấy. Đôi mắt hắn lộ rõ vẻ kinh hoàng như thể đang chứng kiến những điều ghê rợn khôn tả; và qua nét mặt, người ta có thể nhận ra hắn đang nghĩ đến những điều gớm ghiếc. Bỗng nhiên, với một giọng nói mạnh mẽ đến khó tin và đầy đau đớn xé lòng, hắn nấc lên:

“Xuống biển!... Ta!... Lạy Chúa tôi!” Donkin co giật người một chút trên chiếc hộp. Hắn miễn cưỡng liếc nhìn sang. James Wait bất động. Hai bàn tay gầy guộc xương xẩu của hắn vuốt ngược tấm chăn lên cao, cứ như thể muốn gom tất cả lại dưới cằm. Một giọt nước mắt, một giọt nước mắt đơn độc rỉ ra từ khóe mắt và chẳng chạm vào gò má húp hóp, cứ thế rơi thẳng xuống gối. Cổ họng hắn khò khè khe khẽ.

Và Donkin, chứng kiến hồi kết của gã da đen đáng ghét ấy, cảm nhận được gọng kìm đau đớn của một nỗi buồn vô hạn thắt nghẹn lấy trái tim khi nghĩ đến việc chính bản thân hắn, một ngày nào đó, cũng sẽ phải trải qua tất cả những điều này — y hệt như thế này — biết đâu đấy! Khóe mắt hắn ngấn lệ. “Đồ khốn khổ,” hắn lầm bầm. Đêm dài trôi qua nhanh như một chớp mắt; hắn có cảm giác như mình có thể nghe thấy tiếng rít gào không thể vãn hồi của những phút giây quý giá. Cái quái quỷ này bao giờ mới chịu dứt đây? Lâu quá thể đáng. Xui xẻo thật. Hắn không thể kìm chế nổi bản thân. Hắn đứng dậy và tiến lại gần giường tầng. Wait không nhúc nhích. Chỉ có đôi mắt là còn có vẻ sống và đôi bàn tay vẫn tiếp tục động tác vuốt ve với một sự cần cù kinh hoàng và không mệt mỏi. Donkin cúi người xuống.

“Jimmy,” hắn gọi nhỏ. Chẳng có hồi âm, nhưng tiếng khò khè đã ngớt. “Mày có thấy tao không?” hắn run rẩy hỏi. Ngực Jimmy phập phồng. Donkin quay mặt đi, áp tai vào sát môi Jimmy, và nghe thấy một tiếng động tựa như tiếng sột soạt của một chiếc lá khô đơn độc bị cuốn đi trên bãi cát mịn. Nó thành hình.

“Thắp... ngọn đèn lên... rồi... đi đi,” Wait thều thào thở hắt ra.

Theo bản năng, Donkin liếc nhìn ngọn lửa rực rỡ qua vai; rồi vẫn quay mặt đi, hắn lần mò dưới gối tìm chiếc chìa khóa. Hắn vớ được nó ngay lập tức và trong suốt mấy phút tiếp theo, hắn quỳ sụp xuống, run rẩy nhưng đầy nhanh nhẹn lục lọi bên trong chiếc hòm. Khi đứng dậy, gương mặt hắn — lần đầu tiên trong đời — thoáng ửng một màu hồng — có lẽ là của sự đắc thắng.

Hắn nhét lại chiếc chìa khóa xuống dưới gối, tránh liếc nhìn Jimmy — kẻ vẫn bất động từ nãy đến giờ. Hắn quay hẳn lưng lại với chiếc giường tầng, và bước về phía cửa cứ như thể sắp phải đi cả dặm đường. Chỉ đến bước chân thứ hai là mũi hắn đã chạm vào cánh cửa. Hắn thận trọng túm lấy tay nắm cửa, nhưng đúng lúc ấy hắn có cảm giác không thể chối cãi rằng có điều gì đó đang xảy ra sau lưng mình. Hắn quay phắt lại như vừa bị ai đó vỗ vai. Hắn vừa vặn kịp lúc chứng kiến đôi mắt của Wait bùng sáng lên rồi tắt ngấm ngay lập tức, hệt như hai ngọn đèn bị quật đổ cùng lúc bởi một cú đánh quét ngang. Một thứ gì đó tựa như sợi chỉ đỏ thẫm rủ xuống cằm từ khóe môi hắn — và hắn đã ngừng thở.

Donkin khép cửa lại sau lưng một cách nhẹ nhàng nhưng dứt khoát. Những người đàn ông đang ngủ, cuộn tròn dưới những chiếc áo khoác, tạo nên những ụ tối vô định hình trên boong tàu ngập tràn ánh sáng trông chẳng khác nào những ngôi mộ bỏ hoang. Chẳng có chuyện gì xảy ra suốt cả đêm qua và hắn cũng chẳng bị ai điểm danh vắng mặt. Hắn đứng bất động và vô cùng kinh ngạc khi thấy thế giới bên ngoài vẫn y nguyên như lúc hắn rời đi; kia là biển, là con tàu — những người đàn ông đang ngủ; và hắn ngẩn ngơ tự hỏi một cách ngốc nghếch, cứ như thể hắn đang chờ đợi tìm thấy những cái xác, những thứ quen thuộc đã biến mất vĩnh viễn: cứ như thể, giống như một kẻ lang thang trở về sau bao năm trời, hắn mong chờ được chứng kiến những đổi thay gây chóng mặt. Hắn khẽ rùng mình trước sự tươi mát thấm đẫm của bầu không khí, và cô độc ôm chặt lấy chính mình. Vầng trăng đang lặn dần rũ xuống ủ rũ ở phía tây như thể bị héo tàn bởi cái chạm lạnh lẽo của một sớm mai nhợt nhạt. Con tàu ngủ say. Và đại dương bất tử trải dài bao la, mờ ảo, giống như hình ảnh của cuộc đời, với bề mặt lấp lánh và những tầng sâu không ánh sáng. Donkin liếc nhìn nó với vẻ thách thức rồi lủi đi không tiếng động hệt như bị phán xử và trục xuất bởi sự im lặng uy nghi của sức mạnh ấy.

Cái chết của Jimmy, suy cho cùng, lại là một cú sốc tột độ. Cho đến lúc đó, chúng ta mới hay mình đã đặt bao nhiêu niềm tin vào những hoang tưởng của hắn. Chúng ta đã đánh giá những cơ hội sống của hắn đúng theo tiêu chuẩn của chính hắn, để rồi cái chết của hắn, giống như sự cáo chung của một tín điều cũ, làm rung chuyển tận gốc rễ cộng đồng của chúng ta. Một mối liên kết chung đã tan biến; mối liên kết mạnh mẽ, hiệu quả và đầy đáng kính của một lời nói dối đượm màu ủy mị. Suốt ngày hôm đó, chúng ta thẫn thờ làm việc với những cái nhìn đầy nghi kỵ và vẻ mặt vỡ mộng. Trong thâm tâm, chúng ta cho rằng trong vụ ra đi này, Jimmy đã hành xử một cách ngoan cố và chẳng ra dáng bạn bè gì cả. Hắn đã không yểm trợ cho chúng ta như một người bạn đồng hành trên tàu phải làm. Khi ra đi, hắn mang theo cả cái bóng u ám và trang trọng nơi mà sự ngu ngốc của chúng ta từng dựa vào đó để đóng vai, với niềm thỏa mãn nhân đạo, làm một vị trọng tài dịu dàng của số phận. Và giờ thì chúng ta thấy chẳng phải thế. Đó chỉ là sự ngu ngốc tầm thường; một sự xía vào đầy ngớ ngẩn và vô hiệu đối với những vấn đề mang tầm vóc uy nghi — ấy là nếu Podmore nói đúng. Biết đâu lão đúng thì sao? Hoài nghi vẫn tồn tại sau khi Jimmy đã chết; và giống như một cộng đồng những tên tội phạm liên minh bị tan rã chỉ bởi một thoáng ân sủng, chúng ta vô cùng bất bình lẫn nhau. Mọi người nói những lời cay nghiệt với chính những người bạn thân thiết nhất của mình. Số khác thì từ hẳn việc mở miệng. Chỉ có Singleton là không ngạc nhiên. “Chết rồi à? Dĩ nhiên,” hắn thốt lên, chỉ tay về phía hòn đảo đang sừng sững ngay mạn ngang tàu: bởi vì lặng gió vẫn đang kìm chân con tàu trong tầm nhìn của đảo Flores. Chết — dĩ nhiên rồi. Hắn có ngạc nhiên đâu. Đất liền kìa, và ở đó, trên cửa hầm hàng phía trước và đang đợi tay làm buồm — chính là cái thây ma kia kìa. Nhân và quả. Và lần đầu tiên trong chuyến hải trình ấy, lão thủy thủ già trở nên vui vẻ và ba hoa đến lạ thường, giải thích và minh họa từ kho tàng kinh nghiệm của mình rằng trong bệnh tật, việc nhìn thấy một hòn đảo (thậm chí là một hòn đảo rất nhỏ) thường mang lại điềm tử nhiều hơn là nhìn thấy cả một lục địa. Nhưng lão chẳng tài nào giải thích được tại sao.

Jimmy sẽ được chôn cất lúc năm giờ, và khoảng thời gian từ giờ đến lúc đó còn dài đằng đẵng — một khoảng thời gian bất an về tinh thần và thậm chí là xáo trộn cả thể xác. Chúng ta chẳng màng đến công việc và, hoàn toàn dễ hiểu, đã bị khiển trách vì điều đó. Giữa trạng thái đói khát cáu kỉnh triền miên này, điều đó thật vô cùng bực bội. Donkin làm việc với cái trán quấn một dải giẻ bẩn thỉu, trông tái mét đến mức ông Baker phải động lòng trắc ẩn trước cảnh tượng chịu đựng kiên cường này. — “Ối! Này Donkin! Bỏ việc xuống nghỉ ca này đi trông cậu có vẻ ốm yếu lắm đấy.” — “Tôi mệt lắm thưa ngài — ở trong đầu ấy ạ,” hắn cất giọng nhỏ nhẹ đáp, rồi biến mất nhanh chóng. Điều này khiến nhiều người khó chịu, và họ cho rằng viên phó tàu “hôm nay mềm yếu quá thể.” Thuyền trưởng Allistoun có thể được nhìn thấy trên đài chỉ huy đang ngắm nhìn bầu trời hướng tây nam, và chẳng mấy chốc tin đồn lan ra khắp các boong tàu rằng khí kế đã bắt đầu sụt giảm từ ban đêm, và một cơn gió có thể sẽ kéo đến chẳng mấy chốc. Điều này, thông qua một sự liên tưởng ý nghĩ tinh tế, dẫn đến những cuộc cãi vã nảy lửa về thời điểm chính xác Jimmy trút hơi thở cuối cùng. Là trước hay sau “cái ống thủy tinh đấy bắt đầu sụt xuống?” Chẳng tài nào biết được, và nó gây ra biết bao tiếng càu nhàu khinh miệt lẫn nhau. Bỗng nhiên có một tiếng ồn ào lớn vang lên ở phần mũi tàu. Pacific Knowles và gã Davis tính tình ôn hòa đã lao vào tấu quyền cước vì chuyện đó. Kịp thời can thiệp với tinh thần đầy nhiệt huyết, nhóm thủy thủ ca trực dưới hầm hàng đã tạo ra một cuộc ẩu đả náo động suốt mười phút quanh nắp hầm hàng, nơi mà dưới bóng râm bập bềnh của các cánh buồm, thi thể Jimmy được bọc trong tấm chăn trắng đang được túc trực bởi một Belfast đau buồn tột cùng, kẻ giữa chốn hoang tàn ấy đã khinh bỉ cả cuộc hỗn chiến. Khi tiếng ồn đã dứt, và những cảm xúc lắng xuống trong sự im lặng lầm lì, anh đứng bật dậy ở phần đầu của cái xác được quấn chặt, giơ cao cả hai bàn tay, cất giọng đầy phẫn uất xen lẫn đau đớn: — “Mấy người nên thấy xấu hổ về bản thân mình mới phải!...” Chúng ta thực sự xấu hổ.

Belfast chịu đựng nỗi mất mát này rất nặng nề. Anh đã minh chứng cho một lòng trung thành không gì dập tắt nổi. Chính anh, chứ chẳng phải ai khác, là người phụ giúp thợ làm buồm chuẩn bị những gì còn lại của Jimmy cho một cuộc giao phó trang nghiêm cho đại dương tham lam. Anh cẩn thận sắp xếp các quả tạ dưới chân: hai hòn đá mài góc thánh, một chiếc khuyên neo cũ không chốt, vài đoạn xích đứt của một sợi cáp lai mòn vẹt. Anh xếp chúng thế này, rồi lại thế khác. — “Lạy Chúa tôi! Cậu không sợ hắn sẽ bị trầy gót chân đấy chứ?” tay thợ làm buồm càu nhàu, kẻ căm ghét công việc này. Hắn giật nhịp cây kim rít lên bực dọc, với cái đầu chìm trong làn khói thuốc lá; hắn gập các mép vải lại, kéo những đường khâu, căng tấm bạt. — “Nâng vai hắn lên... Kéo dịch về phía cậu một chút... Thế... thô... ôi. Giữ chắc nào.” Belfast tuân lệnh, kéo lên, nhấc vật nặng, nghẹn ngào vì đau khổ, những giọt nước mắt nhỏ xuống cuộn chỉ hắc ín. — “Cậu đừng kéo căng tấm bạt quá mức lên khuôn mặt tội nghiệp của hắn thế chứ, Sails,” anh nài nỉ trong nước mắt. — “Cậu bứt rứt cái quái gì thế nhỉ? Hắn sẽ thoải mái thôi,” thợ làm buồm trấn an, cắt đứt sợi chỉ sau mũi khâu cuối cùng nằm ngay giữa trán Jimmy. Hắn cuộn phần bạt thừa lại, cất kim đi. — “Sao mà cậu lại chịu đựng nỗi này cơ chứ?” hắn hỏi. Belfast nhìn xuống dài gói vải buồm màu xám. — “Chính tôi đã lôi hắn ra,” anh thều thào, “và hắn đã chẳng muốn đi. Giá như tối qua tôi thức cùng hắn thì hắn đã giữ được mạng sống vì tôi rồi... thế mà có thứ gì đó cứ làm tôi mệt mỏi.” Thợ làm buồm rít một hơi tẩu thuốc thật sâu rồi lầm bầm: — “Hồi tôi còn ở... Trạm Tây Ấn... Trên chiến thuyền Blanche... Bệnh Vàng Da... khâu xác hai mươi mạng một tuần... Bọn người Portsmouth — Devonport — dân cùng xứ — biết cả bố mẹ, chị em chúng nó — cả một lũ lượt. Chẳng buồn bận tâm. Thế mà mấy gã da đen như thằng này — cậu chẳng biết chui từ xó xỉnh nào ra. Chẳng có ai thân thích. Chẳng tích sự gì cho đời. Ai mà thèm nhớ tới hắn?” — “Tôi nhớ — chính tôi đã lôi hắn ra,” Belfast ủ rũ than khóc.

Trên hai tấm ván được đóng đinh vào nhau và tỏ ra hoàn toàn buông xuôi, bất động dưới những nếp gấp của lá cờ Union Jack viền trắng, James Wait được bốn người khiêng ra phía sau đuôi tàu, từ từ hạ xuống với phần chân hướng về phía một ô cửa mạn đang mở rộng. Một con sóng dài từ phía tây trồi lên, nương theo nhịp chao lượn của con tàu, lá cờ đỏ rủ xuống ở vị trí nửa cột bỗng phất vụt ra rồi lại sụp xuống bầu trời xám xịt hệt như chiếc lưỡi lửa bập bùng; Charley rung chuông; và theo mỗi nhịp chao sang mạn phải, toàn bộ nửa vòng tròn vĩ đại của làn nước màu thép có thể nhìn thấy ở phía đó dường như chồm lên ào ạt tới tận mép cửa mạn, như thể đang sốt ruột muốn túm lấy gã Jimmy của chúng ta. Mọi người đều có mặt ngoại trừ Donkin, kẻ quá ốm để tới; Thuyền trưởng và ông Creighton đứng trần đầu ở phần gãy của đài chỉ huy; ông Baker, theo chỉ đạo của vị thuyền trưởng với câu nói đầy nghiêm cẩn: — “Cậu rành kinh cầu nguyện hơn tôi,” bước ra khỏi cửa buồng một cách nhanh chóng và có chút ngượng ngùng. Mọi chiếc mũ đều được cất đi. Ông bắt đầu đọc với giọng trầm trầm và kiểu phát âm đe dọa vô hại quen thuộc của mình, cứ như thể lần cuối cùng ông đang quở trách một cách tâm sự vị thủy thủ đã chết dưới chân mình. Mọi người lắng nghe thành từng nhóm tản mác; họ tựa người vào thanh chắn, đăm đăm nhìn xuống boong tàu; họ chống cằm suy tư, hoặc khoanh tay với một đầu gối hơi khùng xuống, cúi gầm mặt trong tư thế tĩnh tâm ngay thẳng. Wamibo mơ màng. Ông Baker tiếp tục đọc, lẩm bẩm thành kính sau mỗi bước lật trang. Những từ ngữ, lạc lõng giữa những trái tim bất ổn của con người, trôi tuột đi lang thang vô định trên vùng biển vô cảm; và James Wait, bị buộc phải câm lặng vĩnh viễn, nằm đó chẳng chút phán xét hay phản kháng dưới tiếng rền rào khàn đợt của tuyệt vọng và hy vọng.

Hai người đàn ông chuẩn bị sẵn sàng và chờ đợi những lời lẽ tiễn đưa bao người anh em của chúng ta đến với cú lao đầu cuối cùng. Ông Baker cất giọng đọc đoạn kinh. — “Chuẩn bị,” thuyền phó thì thầm. Mọi người nhấc đầu trong của tấm ván lên, bác thủy thủ trưởng giật phăng lá cờ Union Jack ra, và James Wait vẫn không nhúc nhích. — “Nâng lên cao nữa,” bác thủy thủ trưởng bực bội thì thầm. Tất cả các cái đầu ngẩng lên; mọi người cựa quậy bất an, nhưng James Wait chẳng đưa ra dấu hiệu nào muốn đi. Trong cái chết và được quấn chặt cho cả cõi vĩnh hằng, hắn vẫn dường như bám chặt lấy con tàu bằng gọng kìm của một nỗi sợ không bao giờ phai nhạt. — “Nâng cao lên! Nhấc lên!” bác thủy thủ trưởng dữ tợn rít lên. — “Hắn không chịu đi,” một trong hai người run rẩy lắp bắp, và cả hai có vẻ chực buông tay thả vật nặng xuống. Ông Baker chờ đợi, giấu mặt vào cuốn sách và bứt rứt lê đôi giày. Mọi người đều tỏ ra vô cùng bấn loạn; từ giữa đám đông lan ra một tiếng vo ve mờ ảo — ngày một lớn dần... — “Jimmy!” Belfast cất tiếng kêu oai oái trong cơn nức nở, và có một giây phút hoảng loạn rợn ngợp.

“Jimmy, hãy là một trang nam nhi!” anh cuồng nhiệt thét lên. Mọi chiếc miệng đều há hốc, chẳng một mí mắt nào chớp. Anh trừng trừng nhìn, toàn thân giật giật; anh rướn người về phía trước hệt như một kẻ đang căng mắt nhìn một cảnh tượng kinh hoàng. “Đi đi!” anh thét lên, lao vụt khỏi đám đông với cánh tay dang rộng. “Jimmy, đi đi! — Jimmy, đi! Đi mau!” Các ngón tay anh chạm vào phần đầu của khối thi thể, và gói hàng xám xịt bất đắc dĩ bắt đầu vèo một cái trượt tuột khỏi những tấm ván được nâng lên, nhanh đến mức tựa như một tia chớp lóe lên. Đám đông rạp người bước tới như một khối thống nhất; một tiếng Ah—h—h trầm đục phát ra đầy rung cảm từ những lồng ngực rộng. Con tàu chao đảo như vừa được trút bỏ một gánh nặng oằn oại; những cánh buồm phần phật đập. Belfast, được Archie dìu đỡ, thở dốc trong cơn kích động thần kinh; còn Charley, vì số cúi đầu ngóng xem cú lao mình cuối cùng của Jimmy nên đã nhào đầu chồm lên mạn tàu, để rồi quá muộn chẳng thấy gì ngoài vòng tròn gợn sóng mờ nhạt đang phai dần.

Ông Baker, mồ hôi nhễ nhại đầm đìa, đọc nốt bài kinh cuối cùng giữa tiếng gầm vang trầm đục của đám đông đầy phấn khích và những cánh buồm đang lật phật. — “Amen!” ông cất giọng gầm gừ không vững, rồi gấp cuốn sách lại.

“Căng buồm ngang vuông lại!” một giọng nói vang lên từ phía trên đầu ông. Tất cả mọi người giật nảy mình; một hai người rơi cả mũ; ông Baker ngạc nhiên ngẩng đầu nhìn lên. Vị thuyền trưởng, đang đứng ở phần gãy của đài chỉ huy, đưa tay chỉ về phía tây. “Gió đang về,” ông bảo, “Vào vị trí kéo dây néo đón gió đi.” Ông Baker vội vàng nhét cuốn sách vào túi. — “Mũi tàu kia — buông dây néo mũi buồm ra!” ông hô lớn đầy phấn chấn, đầu trần chân bước thoăn thoắt; “Căng buồm ngang phía trước lên, ca trực mạn trái!” — “Gió thuận — gió thuận rồi,” những người đàn ông vừa lầm bầm vừa kéo dây néo. — “Tôi bảo mà lị,” lão Singleton lầm bầm, tay hối hả quăng từng vòng dây cáp với vẻ năng nổ; — “Tôi biết ngay mà — hắn đi rồi, và gió đã về đây này.”

Nó đến cùng với âm thanh của một tiếng thở dài cao vút và đầy uy lực. Những cánh buồm căng phồng, con tàu chồm lên lấy đà, và vùng biển đang thức giấc bắt đầu rầm rì hát khúc ca ru ngủ về quê hương vào tai những người lính thủy.

Đêm đó, trong lúc con tàu băng băng rẽ sóng bọt tung trắng xóa hướng về phía Bắc trước một cơn gió lốc đang mạnh dần lên, bác thủy thủ trưởng đã dốc bầu tâm sự trong buồng nghỉ của các sĩ quan phụ tá: — “Cái gã đấy chẳng đem lại cái gì ngoài rắc rối,” hắn bảo, “từ khoảnh khắc hắn bước lên tàu — các cậu có nhớ không — đêm hôm ở Bombay ấy? Toàn đi bắt nạt cái đám mềm yếu — hỗn láo với cả cụ già — chúng ta cứ phải đi mò mẫm khắp một con tàu sắp chìm để cứu hắn. Suýt chút nữa thì nổi loạn cũng chỉ vì hắn — thế mà lão phó tàu lại mắng tôi xối xả như kẻ trộm chỉ vì quên trét một nhúm mỡ lên mấy tấm ván đó. Thì tôi có làm, nhưng mấy cậu cũng phải tinh khôn hơn chứ, ai đời lại để cái đinh nhô ngược lên cơ chứ — phải không thợ cả?”

“Và anh cũng phải khôn hồn hơn là đừng có ném cả đống đồ nghề của tôi xuống biển vì hắn, hệt như một gã lính mới tò te nhát cáy,” gã thợ mộc lầm lì đáp trả. — “Thôi — giờ hắn xuống đó với đống đồ của anh rồi còn gì,” hắn bồi thêm với giọng chẳng thèm tha thứ. — “Hồi còn ở Trạm Trung Quốc, tôi nhớ có lần ngài Đô đốc bảo tôi rằng...” tay thợ làm buồm bắt đầu câu chuyện.

Một tuần sau, chiếc Narcissus tiến vào cửa ngõ eo biển Channel.

Dưới đôi cánh trắng, cô lướt sát mặt biển xanh thẳm tựa như một con chim lớn mệt mỏi đang vội vã bay về tổ. Những đám mây đua nhau chạy theo đỉnh cột buồm; chúng nhô lên khổng lồ và trắng muốt ở phía sau đuôi tàu, vút bay lên đỉnh thiên đỉnh, lao vụt qua, rồi sà xuống đường cong rộng lớn của bầu trời, dường như cắm đầu cắm cổ lao thẳng xuống biển — những đám mây chạy nhanh hơn cả con tàu, tự do hơn, nhưng lại chẳng có nổi một mái nhà. Vùng đất liền chào đón cô đã bước ra khỏi không gian để hòa mình vào ánh nắng. Những mũi đất cao ngạo nghễ bước thẳng ra biển lớn; những vịnh rộng mỉm cười trong ánh sáng; cái bóng của những đám mây không nhà cửa chạy dọc theo những đồng bằng ngập nắng, vượt qua những thung lũng, chẳng mảy ngơi nghỉ lao vút lên các sườn đồi, lăn xuống các triền dốc; và ánh nắng mặt trời bám sát theo sau chúng bằng những mảng sáng nhấp nháy chuyển động. Trên đỉnh những vách đá tối sẫm, những ngọn hải đăng trắng ngời lên thành những cột sáng rực rỡ. Eo biển lấp lánh như một chiếc áo choàng xanh được dệt chỉ vàng và điểm xuyết những ngôi sao bạc từ bọt sóng bạc đầu. Chiếc Narcissus lướt qua những mũi đất và vịnh biển. Những con tàu đi ngược chiều cắt ngang đường đi của cô, nghiêng mình với những cột buồm được tước gọn để chuẩn bị cho trận chiến khốc liệt với cơn gió tây nam dữ dội. Và ở vùng cận bờ, một chuỗi những chiếc tàu kéo nhả khói lặc lè lết theo, bám sát bờ biển, hệt như những quái vật lưỡng cư di cư, đầy hoài nghi trước những con sóng bất kham.

Đêm đến, những mũi đất lùi dần, các vịnh biển khép lại thành một dải u ám liền mạch. Ánh sáng của trần gian hòa quyện cùng ánh sáng trên tinh tú; và bên trên những chiếc đèn lồng đang tròng trành của một đội tàu đánh cá, một ngọn hải đăng lớn tỏa sáng vững chãi, hệt như ngọn đèn tín hiệu khổng lồ trên một con tàu có kích thước thần thoại. Ngay bên dưới thứ ánh sáng vững chãi ấy, bờ biển trải dài thẳng tắp và đen sẫm, trông hệt như mạn cao của một chiếc tàu bất tử đang neo đậu bất động trên vùng biển vĩnh hằng không bao giờ ngủ yên. Vùng đất tối tăm nằm trơ trọi giữa muôn trùng nước, tựa như một chiến thuyền hùng vĩ được điểm xuyết những ánh đèn cảnh giác — một con tàu đang gánh trên vai sinh mệnh của hàng triệu con người — một con tàu chở đầy phế liệu lẫn châu báu, vàng ngọc và thép cứng. Nó sừng sững vĩ đại và mạnh mẽ, gìn giữ những truyền thống vô giá cùng nỗi thống khổ không thể kể xiết, chở che những ký ức huy hoàng và sự lãng quên đê tiện, những đức tính tầm thường và những tội lỗi lừng lẫy. Một con tàu vĩ đại! Trải qua bao thời đại, đại dương đã vô ích dập vùi những mạn tàu kiên cường ấy; nó đã ở đó khi thế giới còn bao la và u tối hơn, khi biển cả còn vĩ đại, đầy huyền bí và sẵn sàng trao tặng phần thưởng danh vọng cho những kẻ dám táo bạo. Con tàu là mẹ của những hạm đội và quốc gia! Kỳ hạm vĩ đại của nhân loại; mạnh mẽ hơn cả những trận cuồng phong! và neo đậu giữa biển khơi.

Chiếc Narcissus, nghiêng mình theo những cơn gió giật từ đất liền, vòng qua mũi South Foreland, đi qua vùng Downs, và được kéo vào sông. Mất đi vẻ uy nghi của đôi cánh trắng, cô ngoan ngoãn nối đuôi tàu kéo luồn lách qua mê cung của những luồng lạch vô hình. Khi cô đi qua, những chiếc tàu hiệu sơn đỏ neo lơ lửng tại chỗ bỗng chốc như đang lướt đi với tốc độ chóng mặt theo dòng nước xiết, để rồi chỉ giây lát sau đã bị bỏ lại phía sau một cách vô vọng. Những chiếc phao lớn ở đuôi các bãi bồi sượt qua mạn tàu rất sát, rồi tụt lại ở vầng sóng sau đuôi, giật lấy chuỗi xích của chúng như những con chó canh cửa dữ dằn. Khúc sông thắt lại; từ cả hai phía bờ đất tiến lại gần con tàu. Cô băng băng tiến lên sông. Trên các sườn dốc ven sông, những ngôi nhà xuất hiện thành từng cụm — có vẻ như đang ào ạt trượt dốc chạy ào xuống để ngắm cô đi qua, rồi bị lớp bùn lầy ven bờ chặn lại, chen chúc nhau trên bờ mép. Xa hơn chút nữa, những chiếc ống khói nhà máy cao vút xuất hiện trong những hàng ngũ xấc láo và đăm đăm nhìn cô lướt qua, hệt như một đám đông lếch thếch gồm những gã khổng lồ mảnh khảnh, nghênh ngang đứng thẳng dưới những quả dọi khói đen, nghiêng ngả một cách kiêu kỳ. Cô lướt qua những khúc cua; một luồng gió ô uế thét lên lời chào mừng giữa các cột buồm trơ trụi của cô; và bờ đất khép lại, chen ngang giữa con tàu và biển cả.

Một đám mây thấp treo lơ lửng phía trước — một đám mây lớn óng ánh sắc xà cừ và rung rinh, dường như bốc lên từ vầng trán đang bốc hơi của hàng triệu con người. Những dải khói dài vẩn đục làm vấy bẩn nó bằng những vết màu tái xanh; nó phập phồng theo nhịp đập của triệu triệu trái tim, và từ đó phát ra một thứ âm thanh rì rầm khổng lồ và thảm hại — tiếng lẩm bẩm của hàng triệu đôi môi đang cầu nguyện, nguyền rủa, thở dài, chế giễu — thứ âm thanh bất tử của sự ngu ngốc, tiếc nuối và hy vọng tỏa ra từ đám đông của trần gian lo âu. Chiếc Narcissus bước vào đám mây; bóng tối đậm dần; bốn bề vang lên tiếng va chạm của sắt thép, âm thanh của những cú đập mạnh, tiếng thét gào, la ó. Những chiếc xà lan đen lủi thủi trôi dạt trên dòng nước đục ngầu. Một mớ hỗn độn điên cuồng gồm những bức tường nhem nhuốc hiện lên lờ mờ trong làn khói, gây bối rối và tang tóc, hệt như một viễn cảnh tai ương. Các tàu kéo lùi lại rồi tiến lên giữa dòng để giữ cho con tàu đứng yên trước cửa âu tàu; từ mũi tàu của cô, hai sợi dây xé gió lao vút đi, nhắm vào bờ đất một cách hiểm độc, hệt như một cặp rắn độc. Một cây cầu tách đôi làm hai trước mặt cô, cứ như thể có phép thuật; những chiếc tời thủy lực lớn bắt đầu tự quay tít, như thể được tiếp sinh lực bởi một thứ bùa chú thần bí và tà ác. Cô di chuyển qua một làn nước hẹp giữa hai bức tường đá granite thấp, và những người đàn ông tay cầm dây hãm bước đi đều đặn song hành cùng cô trên những phiến đá lát rộng. Một đám đông đang sốt ruột chờ đợi ở mỗi đầu của cây cầu đã biến mất: những gã đàn ông thô kệch vạm vỡ đội mũ lưỡi trai; những gã mặt tái xanh đội mũ phớt cao; hai người phụ nữ đầu trần; những đứa trẻ rách rưới đầy kinh ngạc với đôi mắt trợn tròn. Một cỗ xe ngựa đang chạy cộc cộc giật cục bỗng khựng lại cái rụp. Một người phụ nữ thét lên với con tàu lặng ngâm — “Chào Nhé, Jack!” mà chẳng nhìn cụ thể vào ai cả, và tất cả thủy thủ đoàn từ mũi tàu đều dồn mắt nhìn cô ta. “Tránh ra! Tránh xa sợi dây ấy ra!” đám nhân viên âu tàu vừa cúi người qua những cột đá vừa hét lớn. Đám đông xì xào, dậm chân tại chỗ. “Thả dây hãm đuôi ra! Thả ra!” một lão già mặt đỏ phừng phừng trên cầu tàu hét vọng lại. Những sợi dây văng tõm xuống nước tạo ra những tiếng bũm nặng nề, và chiếc Narcissus chính thức tiến vào âu tàu.

Những bến bờ bằng đá chạy dài sang hai bên theo những đường thẳng tắp, bao bọc lấy một vùng nước hình chữ nhật ảm đạm. Những bức tường gạch vươn cao khỏi mặt nước — những bức tường vô hồn, trân trân nhìn qua hàng trăm khung cửa sổ đầy vẻ bấn loạn và đờ đẫn hệt như đôi mắt của những con vật ăn no nê. Dưới chân chúng, những chiếc cần trục sắt khổng lồ đang co ro, với những sợi dây xích thòng xuống từ chiếc cổ dài, lủng lẳng những chiếc móc trông độc ác ngay trên boong của những con tàu vô tri vô giác. Âm thanh của những bánh xe lăn trên đá, tiếng thịch của những vật nặng rơi xuống, tiếng lách cách của những chiếc tời quay cuồng, tiếng nghiến ken két của những đoạn dây xích căng cứng bay lơ lửng trong không trung. Giữa những tòa nhà cao tầng, bụi bặm từ mọi châu lục bay vút lên trong những nhịp ngắn; và một mùi hương nồng đượm của nước hoa lẫn bùn đất, của gia vị và da thuộc, của những thứ đắt tiền và những thứ bẩn thỉu, tràn ngập không gian, tạo cho nó một thứ bầu không khí vừa quý giá vừa ghê tởm. Chiếc Narcissus êm ái tiến vào vị trí neo đậu; bóng tối của những bức tường vô hồn đổ sập lên cô, bụi bặm từ muôn phương nhảy nhót trên boong tàu, và một bầy những kẻ lạ mặt trèo lên mạn tàu, chiếm đoạt lấy nó nhân danh cõi đời đồi trụy. Cô đã chấm dứt sự sống.

Một gã công tử mặc áo khoác đen và đội mũ phớt cao nhanh nhẹn leo lên, tiến đến chỗ phó tàu thứ hai, bắt tay và nói: — “Chào Herbert.” Đó là anh trai hắn. Một phụ nữ đột nhiên xuất hiện. Một quý cô thực sự trong bộ đầm đen và cầm chiếc ô che nắng. Trông cô vô cùng thanh lịch giữa chúng ta, và xa lạ cứ như thể vừa từ trên trời rơi xuống vậy. Ông Baker khẽ chạm tay lên mũ chào cô. Đó là vợ của thuyền trưởng. Và chẳng mấy chốc, vị thuyền trưởng diện trang phục cực kỳ bảnh bao với chiếc áo sơ mi trắng cùng cô rời tàu. Chúng ta chẳng thể nhận ra ông ấy chút nào cho đến khi quay người lại trên cầu tàu, ông gọi với theo ông Baker: — “Đừng quên lên dây cót cho các đồng hồ hàng hải vào sáng mai đấy.” Một bọn dưới gầm trời gồm những gã trông bơ phờ với đôi mắt láo liên lang thang ra vào khoang mũi tìm việc làm — chúng bảo thế. — “Chắc là tìm thứ để thò tay trộm cắp thì có,” Knowles vui vẻ bình luận. Đội khốn khổ. Ai thèm quan tâm chứ? Chẳng phải chúng ta đã về đến nhà rồi sao! Nhưng ông Baker đã lao vào tẩn cho một tên dám hỗn láo với ông một trận, và chúng ta thì mừng rỡ khôn tả. Mọi thứ đều tuyệt vời. — “Tôi xong việc ở mạn sau rồi thưa ngài,” ông Creighton hô lên. — “Dưới hầm không có nước thưa ngài,” bác thợ mộc tay cầm thanh đo dò độ sâu lần cuối cùng báo cáo. Ông Baker liếc dọc theo boong tàu về phía nhóm thủy thủ đang chờ đợi, liếc lên cao về phía những giằng buồm. — “Ối! Thế là đủ rồi các chàng trai,” ông càu nhàu. Đám đông tản ra. Chuyến hải trình đã khép lại.

Những chiếc giường cuộn tròn bay vèo qua mạn tàu; những chiếc hòm buộc dây trượt dài xuống cầu ván — mà số lượng cả hai loại này thì ít ỏi đến tội nghiệp. “Phần còn lại đang đi nghỉ mát ngoài Mũi rồi,” Knowles giải thích một cách khó hiểu với một kẻ lang thang ở bến cảng mà hắn vừa vồ vập kết thân. Mọi người chạy đôn chạy đáo, gọi với nhau, hô hào những kẻ hoàn toàn xa lạ “giúp một tay chuyển hành lý,” rồi với sự đứng đắn bất chợt tiến đến bắt tay phó tàu trước khi lên bờ. — “Tạm biệt ngài,” họ lặp lại với đủ loại cung bậc. Ông Baker siết chặt những lòng bàn tay chai sần, gầm gừ thân thiện với từng người, mắt lấp lánh nụ cười. — “Giữ tiền cho kỹ vào nhé Knowles. Ối! Thế nào cũng cưới được một cô vợ tử tế cho mà xem.” Gã thợ què mừng ra mặt. — “Tạm biệt ngài,” Belfast đầy xúc động nói, siết chặt tay phó tàu và ngước nhìn với đôi mắt ngấn lệ. “Tôi cứ tưởng sẽ đưa hắn lên bờ cùng mình,” hắn nói tiếp với giọng nài nỉ. Ông Baker chẳng hiểu mô tê gì, nhưng vẫn tử tế đáp: — “Cứ lo cho bản thân cậu trước đi, Craik,” và gã Belfast đau khổ bước qua mạn tàu trong cảnh cô đơn tang tóc.

Ông Baker, giữa sự yên bình đột ngột của con tàu, lang thang một mình và lầm bầm càu nhàu, thử mấy tay nắm cửa, ngó nghiêng vào những góc tối, công việc chẳng bao giờ dứt — một vị phó tàu trưởng mẫu mực! Chẳng có ai chờ đợi ông trên bờ cả. Mẹ đã qua đời; bố và hai người anh em trai đều là ngư dân vùng Yarmouth, chết đuối cùng nhau trên bãi ngầm Dogger Bank; em gái đã lấy chồng và chẳng mấy thân thiện. Ra dáng một quý cô lắm chứ bộ. Cưới thợ may hàng đầu của một thị trấn nhỏ, lại là chính trị gia sừng sỏ ở đó, kẻ vốn chẳng thèm coi người anh vợ làm thủy thủ là đủ tư cách đứng đắn với hắn. Ra dáng quý cô lắm, thật là ra dáng quý cô, ông nghĩ thầm, ngồi xuống nghỉ chân đôi chút trên nắp hầm hàng sau. Còn khối thời gian để lên bờ kiếm chút đồ ăn thức uống và tìm một chiếc giường nào đó để ngủ. Ông không đành lòng rời xa một con tàu. Chẳng còn ai để bận tâm nữa rồi. Bóng tối của một buổi tối sương mù buông xuống, lạnh lẽo và ẩm ướt trên boong tàu hoang vắng; và ông Baker ngồi hút thuốc, nghĩ về tất cả những con tàu lần lượt qua bao năm tháng dài đằng đẵng mà ông đã dâng hiến những gì tốt đẹp nhất của một người thủy thủ. Mà chẳng hề có nổi một chức thuyền trưởng nào trong tầm với. Chẳng có lấy một lần! — “Có lẽ ta không mang dáng dấp của một thuyền trưởng,” ông điềm tĩnh ngẫm nghĩ, trong khi gã giữ tàu (kẻ vừa chiếm đoạt nhà bếp), một lão già quắt quéo mắt đỏ hoe đang thầm thì nguyền rủa ông vì tội “cứ lảng vảng mãi ở đây.” — “Này Creighton,” ông tiếp tục dòng suy nghĩ không chút ganh tị, “đúng là một quý ông... bạn bè toàn quyền quý... thế nào cũng phất. Một thanh niên tuyệt vời... chỉ cần thêm chút kinh nghiệm.” Ông đứng dậy phủi người. — “Sáng mai tôi sẽ quay lại xử lý mấy cái nắp hầm hàng ngay từ sớm. Đừng để ai chạm vào bất cứ thứ gì trước khi tôi đến đấy nhé, lão giữ tàu,” ông gọi với lại. Rồi cuối cùng, ông cũng bước lên bờ — một vị phó tàu trưởng mẫu mực!

Đám thủy thủ bị tan rã bởi sự chạm trán với đất liền nay lại tụ họp một lần nữa tại văn phòng thuyền buôn. — “Tàu Narcissus thanh toán tiền lương!” một lão già đeo viền đồng gắn vương miện cùng hai chữ cái B.T trên mũ đang hét lớn ngoài cánh cửa kính. Một đám ào ngay vào trong nhưng rất nhiều kẻ đến muộn. Căn phòng rộng lớn, được quét vôi trắng và trống trải; một chiếc quầy có rào chắn bằng lưới dây đồng ngăn một phần ba không gian đầy bụi bặm, và đằng sau hàng rào ấy, một tên nhân viên mặt tái mét, chẻ tóc rẽ ngôi giữa, có đôi mắt sắc lẹm lấp lánh cùng những chuyển động giật cục, lanh lẹ của một con chim trong lồng. Tội nghiệp Thuyền trưởng Allistoun cũng ở trong đó, ngồi trước một chiếc bàn nhỏ với những chồng vàng và tiền giấy chất đống, trông có vẻ bị thuần hóa bởi sự giam cầm này. Một con chim khác của Cục Hàng Hải đang đậu trên chiếc ghế đẩu cao gần cửa: một con lão chim chẳng thèm bận tâm đến những lời trêu chọc của đám thủy thủ đang phơi phới niềm vui. Thủy thủ đoàn của tàu Narcissus, chia thành từng nhóm nhỏ, dồn cục vào các góc phòng. Họ diện những bộ đồ bờ mới tinh, những chiếc áo khoác bảnh bao trông như được chặt bằng rìu, những chiếc quần dài bóng loáng trông có vẻ làm bằng tôn mỏng nhăn nheo, áo sơ mi flannel không cổ, những đôi bốt mới bóng loáng. Họ vỗ vai nhau, níu áo nhau, hỏi dồn: “Đêm qua ngủ ở đâu đấy?” rồi thì thầm cười khúc khích, vỗ đùi cười vang những tiếng cười nén tẻ nhạt. Hầu hết đều có gương mặt rạng rỡ, sạch sẽ; chỉ một vài kẻ trông bơ phờ, ủ rũ; hai gã Na Uy trẻ tuổi thì trông gọn gàng, ngoan ngoãn và hoàn toàn là những ứng viên sáng giá cho mấy mị quý bà chuyên bảo trợ Nhà hộ sinh Scandinavian. Wamibo, vẫn mặc bộ đồ làm việc, đứng sừng sững bệ vệ giữa phòng mơ màng, và khi Archie bước vào, hắn chợt tỉnh giấc nở nụ cười. Nhưng gã nhân viên tỉnh táo đã cất tiếng gọi tên, và công việc thanh toán tiền lương bắt đầu.

Từng người một, họ tiến đến bàn thanh toán để nhận khoản tiền công cho những giọt mồ hôi vất vả đầy vinh quang và mờ mịt của mình. Họ cẩn thận vun tiền vào lòng bàn tay rộng, nhét đầy tin tưởng vào túi quần, hoặc quay lưng lại với cái bàn, khó nhọc đếm ngầm trong hõm đôi bàn tay cứng đờ. — “Tiền đủ chưa? Ký giấy miễn trách nhiệm đi. Ký vào đây — vào đây,” tên nhân viên kiên nhẫn lặp lại. “Mấy tên thủy thủ này ngốc thật đấy!” hắn thầm nghĩ. Singleton bước lên, già nua — và ngơ ngác trước ánh ban mai; những giọt nước thuốc lá màu nâu đọng lại trong bộ râu trắng phau của hắn; đôi bàn tay vốn chưa từng do dự giữa ánh sáng rực rỡ của đại dương ngoài khơi nay chật vật mãi mới tìm được chồng tiền vàng nhỏ nhoi giữa chốn tối tăm mù mịt của đất liền. — “Không biết viết à?” tên nhân viên trố mắt kinh ngạc. — “Thế thì điểm chỉ vào đây.” Singleton chật vật vẽ một dấu cộng to đùng, làm nhòe cả trang giấy. — “Đúng là một lão già thô lỗ gớm ghiếc,” nhân viên lầm bầm. Ai đó mở cửa cho hắn, và vị thủy thủ trưởng lão lảo đảo bước ra ngoài, chẳng thèm liếc lấy một cái nhìn về phía bất kỳ ai trong chúng ta.

Archie khoe cuốn sổ tay nhỏ. Hắn bị trêu chọc. Belfast, với vẻ mặt hoang dại hệt như vừa tạt qua mấy quán rượu liền, bắt đầu có biểu hiện xúc động và muốn nói chuyện riêng với Thuyền trưởng. Vị thuyền trưởng tỏ ra ngạc nhiên. Họ nói chuyện qua lớp lưới thép, và chúng ta nghe thấy Thuyền trưởng bảo rằng: — “Tôi đã nộp lại cho Cục Hàng Hải rồi.” — “Tôi rất muốn giữ lại chút kỷ vật của hắn,” Belfast lầm bầm. — “Nhưng cậu không thể đâu, anh bạn trẻ. Nó đã được niêm phong nộp vào Văn phòng Hàng Hải rồi,” vị thuyền trưởng từ chối khéo; và Belfast lủi thủi lùi lại với cái miệng trễ xuống cùng đôi mắt đầy bận tâm. Giữa lúc gián đoạn công việc, chúng ta nghe thấy thuyền trưởng và tên nhân viên đang trò chuyện. Chúng ta lỏm nghe được: — “James Wait — đã chết — không tìm thấy giấy tờ gì — không người thân thích — không dấu vết — Văn phòng đành phải giữ lại tiền lương của hắn vậy.” Donkin bước vào. Hắn trông có vẻ hụt hơi, nghiêm nghị và đầy bận rộn. Hắn tiến thẳng đến bàn giấy, trò chuyện rôm rả với tên nhân viên, kẻ đánh giá hắn là một gã thông minh. Họ bàn luận về tài khoản, văng qua văng lại những chữ “h” câm hệt như đang cá cược — vô cùng thân thiện. Thuyền trưởng Allistoun trả tiền cho hắn. — “Tôi phê giấy xuất ngũ loại tồi cho cậu đấy,” ông điềm tĩnh nói. Donkin cao giọng: — “Tôi cần quái gì cái giấy xuất ngũ rách việc của ông — giữ lấy mà dùng. Tao chuẩn bị đi làm việc trên bờ đây.” Hắn quay sang phía chúng ta. — “Đời nào tao thèm bén mảng ra biển nữa,” hắn lớn tiếng tuyên bố. Tất cả đều dồn mắt nhìn hắn. Hắn mặc quần áo đẹp hơn, có vẻ thoải mái, trông tự nhiên hơn bất cứ ai trong chúng ta; hắn trừng trừng nhìn với vẻ tự tin, tận hưởng hiệu ứng từ lời tuyên bố của mình. — “Ừ đấy. Tao có khối bạn bè khá giả. Hơn đứt mấy cái đứa chúng mày. Nhưng tao là một thằng đàn ông. Dù sao thì cũng từng là bạn đồng hành trên tàu. Có ai đi làm ly không nào?”

Chẳng ai nhúc nhích. Một sự im lặng bao trùm; sự im lặng của những gương mặt đờ đẫn và những ánh nhìn trơ trọi. Hắn đợi một lát, cười khẩy đầy cay đắng rồi quay người bước ra cửa. Ở đó, hắn ngoắt đầu quay lại một lần nữa. — “Không đi à? Cả một lũ đạo đức giả chúng mày. Không à? Tao đã làm gì chúng mày cơ chứ? Tao bắt nạt chúng mày chắc? Tao làm tổn thương chúng mày à? Hay là tao...? Không thèm uống cùng tao chứ gì?... Không à?... Thế thì chúc tất cả chúng mày chết khát, không sót một mống! Chẳng đứa nào có nổi khí phách của một con rệp. Chúng mày chỉ là cặn bã của thế giới này. Làm việc rồi mà chết đói đi!”

Hắn bỏ đi, sập cửa mạnh đến mức khiến lão chim già của Cục Hàng Hải suýt ngã khỏi ghế.

“Hắn điên rồi,” Archie khẳng định. “Không! Không! Hắn say rồi,” Belfast lảo đảo khẳng định với giọng điệu ủy mị. Thuyền trưởng Allistoun ngồi mỉm cười đầy suy ngẫm bên chiếc bàn thanh toán đã trống trơn.

Bên ngoài, tại quảng trường Tower Hill, họ chớp mắt, ngập ngừng lúng túng hệt như bị lóa mắt bởi thứ ánh sáng mờ ảo kỳ lạ, như thể bối rối trước cảnh tượng quá đông người; và những con người từng có thể nghe rõ tiếng của nhau giữa tiếng gào thét của giông bão nay lại đâm ra ù tai và lơ đễnh trước tiếng gầm trầm đục của thành phố bận rộn. — “Ra quán Black Horse đi! Đến Black Horse nào!” vài người hô lên. — “Làm một ly với nhau trước khi chia tay chứ.” Họ băng qua đường, níu chặt lấy nhau. Chỉ có Charley và Belfast là lủi thủi bước đi một mình. Khi tôi bước tới, tôi thấy một mụ đàn bà mặt đỏ phừng phừng, lôi thôi trong chiếc khăn choàng xám cùng mái tóc xù đầy bụi bẩn đang nhào vào ôm cổ Charley. Đó là mẹ cậu ta. Mụ ta nước mắt đầm đìa: — “Ôi, con tôi! Con tôi!” — “Thả con ra xem nào,” Charley gạt ra, “Thả ra đi mẹ!” Lúc đó tôi đang đi lướt qua cậu ta, và qua mái tóc bù xù của người đàn bà đang khóc lóc thảm thiết, cậu ta tặng tôi một nụ cười hài hước cùng cái nhìn đầy mỉa mai, dũng cảm và sâu sắc, thứ dường như khiến mọi kiến thức về cuộc đời của tôi trở nên hổ thẹn. Tôi gật đầu chào rồi bước tiếp, nhưng vẫn nghe thấy cậu ta cất giọng tử tế: — “Chỉ cần mẹ buông tay ra ngay phút này thôi — con sẽ cắt lại một xilling tiền lương cho mẹ đi uống nước.” Vài bước chân sau, tôi bắt gặp Belfast. Anh chộp lấy tay tôi với niềm nhiệt huyết run rẩy. — “Tôi không tài nào đi cùng bọn họ nổi,” anh lắp bắp, hất cằm ra hiệu về phía đám đông ồn ào đang chậm rãi lãng vãng bên vỉa hè đối diện. — “Cứ nghĩ đến Jimmy... Tội nghiệp Jim! Cứ nghĩ đến hắn là tôi chẳng còn tâm trí đâu mà uống với úc. Cậu cũng là bạn thân của hắn cơ mà... nhưng chính tôi đã lôi hắn ra... phải không nào? Tóc hắn xoăn ngắn... Ừ. Và tôi đã chôm chiếc bánh nướng... Hắn có chịu đi đâu... Hắn chẳng chịu đi với ai hết.” Anh bật khóc nức nở. — “Tôi chưa từng đụng vào người hắn — chưa từng — bao giờ!” anh nấc lên. — “Hắn cứ ngoan ngoãn với tôi hệt như... hệt như... một con cừu vậy.”

Tôi nhẹ nhàng gỡ tay anh ra. Những cơn khóc lóc của Belfast thường kết thúc bằng một trận ẩu đả với ai đó, và tôi chẳng muốn là kẻ phải gánh chịu nỗi buồn vô hạn của anh. Hơn nữa, có hai tên cảnh sát vạm vỡ đang đứng gần đó, nhìn chúng tôi bằng ánh mắt không khoan nhượng và đầy soi mói. — “Thôi nhé!” tôi nói rồi tiếp tục bước đi.

Thế nhưng ở góc phố, tôi dừng lại để ngắm nhìn lần cuối cùng thủy thủ đoàn của tàu Narcissus. Họ đang đứng tròng trành, do dự và ồn ào trên những phiến đá lát rộng trước Tòa Đúc Tiền. Họ đang hướng về quán Black Horse, nơi những kẻ đội mũ lông thú với gương mặt hung hãn và tay chống nách đang phân phát từ những chiếc thùng sơn dầu những ảo ảnh về sức mạnh, tiếng cười, niềm hạnh phúc; ảo ảnh về vẻ tráng lệ và chất thơ của cuộc đời cho đám thủy thủ vừa thanh toán lương của những con tàu chạy tuyến phương Nam. Từ đằng xa, tôi nhìn thấy họ đang trò chuyện với đôi mắt vui vẻ và những cử động vụng về, trong khi đại dương của cuộc đời vẫn đang gầm rú bên tai họ không ngớt và chẳng mảy ai hoài niệm. Và tròng trành ở đó trên những viên đá trắng, được bao quanh bởi sự hối hả và ồn ào của con người, họ trông hệt như những sinh vật thuộc về một thế giới khác — lạc lõng, cô đơn, bị lãng quên và chịu án tử; họ giống như những kẻ đắm tàu, những kẻ đắm tàu liều lĩnh và vui vẻ, những kẻ đắm tàu cuồng loạn đang vui đùa giữa cơn bão tố và trên gờ đá bấp bênh của một váchmũi hiểm trở. Tiếng gầm thét của thị trấn tựa như tiếng gầm của những ngọn sóng bạc đầu, vô tình và mạnh mẽ, với giọng điệu lớn lao và mưu đồ tàn độc; thế nhưng bên trên, những đám mây tan ra; một dòng thác ánh nắng rọi xuống những bức tường của những ngôi nhà nhem nhuốc. Đám đông thủy thủ tối tăm trôi dạt trong ánh nắng. Phía bên trái họ, những tán cây trong Vườn Tower khẽ thở dài, những viên đá của Tháp Lửa lấp lánh như đang chuyển mình trong vũ điệu của ánh sáng, như thể đang sực nhớ lại mọi niềm vui và nỗi buồn vĩ đại trong quá khứ, những nguyên mẫu chiến đấu của những con người này; những đợt bắt lính ép buộc; những tiếng kêu nổi loạn; tiếng khóc than của những người phụ nữ bên bờ sông, và tiếng hò reo chào mừng chiến thắng của đàn ông. Ánh nắng từ thiên đường rọi xuống như một món quà ân sủng lên bùn đất của trần gian, lên những viên đá câm lặng đang hoài niệm, lên lòng tham, sự ích kỷ; lên những gương mặt đầy lo âu của những kẻ vô ơn quên lãng. Và bên phía phải của nhóm người đen đúa ấy, mặt tiền vấy bẩn của Tòa Đúc Tiền, được gột rửa bởi dòng chảy ánh sáng, bỗng chót vót hiện lên chói lọi và trắng muốt tựa như một cung điện bằng cẩm thạch trong câu chuyện cổ tích. Thủy thủ đoàn của tàu Narcissus trôi dạt khuất tầm mắt.

Tôi chưa từng gặp lại họ nữa. Biển cả mang đi một vài người, những con tàu hơi nước mang đi những kẻ khác, và những nghĩa trang trên trái đất này sẽ ghi nhận phần còn lại. Singleton chắc chắn đã mang theo bản ghi chép dài về chặng đường lao động trung thành của mình vào sâu thẳm cõi bình yên của một đại dương dung thứ. Và Donkin, kẻ chưa từng làm nổi một ngày công ra trò trong đời, chắc chắn đang kiếm sống bằng cách hùng biện những lời lẽ nhơ nhớp về quyền được sống của người lao động. Cứ thế đi! Hãy để đất liền và biển cả mỗi bên giữ lấy phần của riêng mình.

Một người bạn đồng hành trên tàu đã ra đi, cũng như bất kỳ ai khác, đã mất hút vĩnh viễn; và tôi chẳng bao giờ gặp lại một ai trong số họ nữa. Thế nhưng đôi khi, dòng nước lũ mùa xuân của ký ức lại cuồn cuộn dâng trào ngược lên Dòng Sông Chín Khúc tối tăm. Khi đó, trên dòng nước của con sông hiu hòna lại trôi qua một con tàu — một con tàu mờ ảo được vận hành bởi một thủy thủ đoàn toàn những bóng ma. Họ lướt qua và đưa tay hiệu, trong một tiếng chào mờ ảo. Chẳng phải chúng ta, cùng nhau và trên vùng đại dương bất tử, đã vắt kiệt một ý nghĩa từ những cuộc đời tội lỗi của mình đó sao? Tạm biệt nhé, những người anh em! Các cậu là một tập thể tuyệt vời. Một tập thể tuyệt vời chưa từng thấy từng quần quật với những tiếng thét hoang dại để kéo những cánh buồm trước nặng trĩu; hay vắt mình trên cao, vô hình trong đêm tối, hét vang đáp trả từng hồi gào thét của cơn giông tây nam.

HẾT