Mấy ngày nay, các khách sạn quanh Đại học Kim Lăng hầu như đều đã được đặt kín phòng.

Không phải vì Lễ tình nhân hay Giáng sinh sắp đến, mà là vì một lượng lớn học giả bên ngoài đang lưu lại đây.

Ba ngày nay, ngoài việc ăn và ngủ, Lục Chu hầu như không đi đâu cả, suốt ngày ở trong hội trường tạm thời được cải tạo từ nhà thi đấu, để trả lời những thắc mắc của các học giả khác về lý thuyết đại thống nhất.

Và, cả một số vấn đề về phỏng đoán tiêu chuẩn.

Nói thật, đối mặt với tình cảnh này, Deligne thậm chí không biết mình nên kinh ngạc vì điều gì nữa.

Mặc dù ngay từ khoảnh khắc đầu tiên đọc được bài báo về lý thuyết đại thống nhất của Lục Chu, anh đã có cảm giác phỏng đoán tiêu chuẩn có lẽ chỉ còn cách một cú đá cuối cùng để chạm đến khung thành, nhưng suy cho cùng anh vẫn không ngờ ngày này lại đến nhanh như vậy.

Thậm chí, anh còn chưa chuẩn bị sẵn sàng.

Ngay tại hiện trường buổi báo cáo này, Lục Chu đứng trên bục, chỉ dùng chưa đầy hai tiếng đồng hồ để giải quyết triệt để vấn đề thế kỷ này.

Khuôn viên Đại học Kim Lăng.

Sau bữa tối tại nhà ăn, hai vị lão nhân tản bộ dọc theo con đường rợp bóng cây dẫn tới đài thiên văn.

Liếc nhìn hướng nhà thi đấu, giáo sư Sarnak đi bên cạnh bỗng nhiên lên tiếng.

"Chỉ làm khó giới toán học nửa thế kỷ... có vẻ hơi mất mặt quá không."

Deligne lắc đầu nói.

"Không đâu... kẻ đó là một ngoại lệ, bất cứ vấn đề nào bị cậu ta giải quyết, tôi đều cho rằng nên được bàn luận riêng."

Nói gì thì nói, phỏng đoán tiêu chuẩn cũng đã dẫn dắt quỹ đạo phát triển của hình học đại số suốt nửa thế kỷ, dẫu cho tốc độ nó trở thành lịch sử có phần hơi "quá nhanh", nhưng điều này cũng không ảnh hưởng đến cống hiến của nó trong lịch sử phát triển của hình học đại số.

Giáo sư Sarnak cười khổ một tiếng nói.

"Cũng có lý."

Đề tài đến đây, vì những lý do khác nhau, cả hai người đồng thanh rơi vào trầm mặc. Điều Deligne suy nghĩ là tương lai của phái Bourbaki, còn Sarnak lại nghĩ đến tương lai của Princeton.

Dù không muốn thừa nhận, nhưng trung tâm giới toán học thế giới đã xảy ra sự dịch chuyển. Kể từ khi chuỗi tạp chí Tương Lai được thành lập, xu hướng này càng trở nên rõ ràng hơn.

Tiếp tục đi dọc theo con đường nhỏ một đoạn, giáo sư Sarnak bỗng nhiên lên tiếng.

"Tôi dám khẳng định, mười năm sau, nơi này chắc chắn sẽ trở thành trung tâm toán học của thế giới."

Nghe câu này, Deligne liếc nhìn ông ta, sắc bén hỏi vặn lại.

"Cần tới mười năm sao?"

Biểu cảm của giáo sư Sarnak có chút mất tự nhiên và lúng túng, hắn ho khan một tiếng nói.

"...Chắc là vẫn cần chứ, việc bồi dưỡng một học giả là một chu kỳ dài đằng đẵng, mà việc củng cố địa vị của một học phái cần sự nỗ lực của vô số thế hệ học giả. Mười năm chỉ là một ước tính bảo thủ, có lẽ phải hai mươi năm hoặc thậm chí lâu hơn cũng nên."

Giáo sư Deligne cười không mấy cam tâm tình nguyện.

Về lý thuyết thì đúng là như vậy.

Nhưng e rằng ông ấy đã bỏ quên một điểm.

Kẻ đó chưa đầy ba mươi tuổi.

Nói một cách nghiêm túc, hai mươi năm từ ba mươi tuổi đến năm mươi tuổi mới là giai đoạn hoàng kim thực sự trong sự nghiệp học thuật của một học giả. Mười năm và hai mươi năm quả thực là một ước tính tương đối bảo thủ, nhưng đó chỉ dành cho trường hợp thông thường mà thôi.

Không áp dụng được cho cậu ta.

Là nơi khai sinh ra lý thuyết đại thống nhất, chỉ cần người nọ có tâm truyền bá môn học này, ít nhất là trong lĩnh vực hình học đại số, các học giả bước ra từ đây sẽ mãi mãi đi đầu thế giới.

Mặc dù hai người có sự tranh cãi nhất định về thời gian ngày đó đến, nhưng đối với chuyện đằng sau thì họ đã đạt được đồng thuận.

Suy nghĩ một lúc, giáo sư Sarnak bỗng nhiên lên tiếng.

"Chúng ta có thể bàn bạc với họ, mỗi năm trao đổi một nhóm sinh viên để bồi dưỡng."

Giáo sư Deligne nhướng mày: "Kế hoạch đào tạo liên kết?"

"Đúng vậy..." Nhìn những sinh viên đại học đang đi dạo trên con đường rợp bóng cây, những kẻ trong phúc mà không biết phúc kia, giáo sư Sarnak không kìm được mà lộ ra biểu cảm hâm mộ, "...được độc chiếm giáo sư Lục, thực sự khiến người ta vô cùng ghen tị."

Dường như cảm thấy lời ông ta nói có chút lý đạo, giáo sư Deligne suy ngẫm một lát rồi gật đầu.

"Để tôi về bàn lại với hiệu trưởng vậy."

Cùng lúc đó, tại phòng làm việc của viện trưởng viện toán học Đại học Kim Lăng.

Nhìn thấy lão Đường sang chơi, viện trưởng Tần ngồi sau bàn làm việc lập tức đứng dậy với vẻ mặt rạng rỡ, giơ tay phải ra từ đằng xa, tươi cười nghênh đón.

"Lão Đường đấy à, cơn gió nào đưa lão đại giá quang lâm thế này, mau ngồi đi, nào, bắt tay cái nào."

"Thôi đi, có khi nào cậu khách khí với tôi thế này đâu!" Gạt tay hắn ra, Đường Chí Vĩ cười, tự mình đi đến chiếc ghế sô-pha bên cạnh ngồi xuống, "Nhìn bộ dạng của cậu, dạo này sống rất thoải mái nhỉ, trúng số à?"

"Trúng cái gì mà trúng, dạo này bận muốn chết đây," viện trưởng Tần cũng ngồi xuống ghế sô-pha, cười nói, "Cậu nhìn bằng con mắt nào mà thấy tôi sống tốt thế? Người sụt đi mấy cân rồi đây này?"

"Hừ, cái này thì không nhìn ra."

Từ sau khi Lục Chu về Đại học Kim Lăng nhậm chức, lão Đường đã nghỉ công tác giáo dục, mấy năm nay cơ bản đều trải qua cuộc sống nghỉ hưu thảnh thơi: sáng ra công viên đánh Thái Cực, chiều ngồi trong sân đánh cờ, câu cá với mấy ông cụ về hưu khác.

Còn về toán học, ngoài thỉnh thoảng quan tâm đến các xu hướng mới nhất, ông đã lâu không chạm vào chuyện học thuật nữa.

Dù sao thì ở độ tuổi của ông, mà vẫn có thể giữ cho đầu óc minh mẫn, không lú lẫn, thì đã là nhờ phúc của thân phận nhà toán học rồi.

Tuy nhiên, dẫu cho trước khi nghỉ hưu lão Đường cũng chỉ là một giáo sư bình thường, hơn nữa lại thuộc dạng thủ phận, không biết biến hóa, nhưng viện trưởng Tần đối với ông lại không dám không tôn kính.

Không chỉ vì mối quan hệ riêng tư giữa hai người, mà còn vì ông từng dẫn dắt viện sĩ Lục. Viện trưởng Tần từng nghe nói, cho đến tận bây giờ, cứ mỗi dịp Tết đến là viện sĩ Lục lại xách quà đến tận cửa bái phỏng lão nhân gia.

Với địa vị của viện sĩ Lục trong giới học thuật Hoa Kỳ (Hoa Quốc) hiện nay, đại lão thế này dù là lãnh đạo Bộ Giáo dục đến cũng sẽ được tiếp đãi hậu hỉ, huống chi là một viện trưởng như hắn.

Đương nhiên, lão Đường cũng chẳng bày ra cái cái giá gì với hắn, chỉ kéo hắn ôn chuyện mấy thứ vặt vãnh thường ngày.

Ngay lúc viện trưởng Tần đang thầm nghĩ rốt cuộc lão Đường đến chỗ mình vì chuyện gì, lão Đường đã uống cạn một ly trà, tiện tay nhấc ấm trà tự rót đầy lại cho mình, bỗng nhiên đổi giọng nói.

Kịp thời dừng lại, lão Tần... à nhầm, lão Đường nói tiếp.

"Lão Tần này, nói đi cũng phải nói lại, dạo này Kim Đại của chúng ta náo nhiệt phết nhỉ."

Viện trưởng Tần ngẩn ra, đoạn cười nói: "Đúng là rất náo nhiệt, bằng không tôi đã chẳng bận đến mức này."

Lão Đường cười nói: "Ồ thế à? Vậy tôi phải cảm ơn cậu rồi, bận thế mà vẫn có thời gian đến tiếp chuyện phét lác với cái lão già khọm này."

Viện trưởng Tần: "Nói gì thế, cậu đã là lão già khọm rồi thì tôi chẳng lẽ cũng sắp rồi sao?"

Lão Đường: "Chứ sao nữa? Mấy thứ này mà còn trốn được chắc?"

Viện trưởng Tần cười, không nói gì nữa.

Hắn cảm nhận được lão Đường định nói gì đó, bèn nhường đề tài cho đối phương.

Bưng chén trà nhấp một ngụm, dừng lại một lát, lão Đường tiếp lời với giọng điệu đầy cảm khái.

"Mấy ngày nay tôi có tải bài báo về lý thuyết đại thống nhất của hình học đại số về đọc thử một lượt, nói ra thật hổ thẹn, tôi đây mới rời khỏi vị trí có chưa đầy năm năm, mà đã sắp sờ không nổi cái ngạch cửa nữa rồi."

Viện trưởng Tần: "Học như chèo thuyền ngược nước, không tiến ắt lùi, rất bình thường."

"Đúng vậy," khẽ thở dài một tiếng, lão Đường dừng lại, nói tiếp, "Chúng ta rồi sẽ có ngày già đi, thậm chí là... ngày đó thực ra đã sớm đến rồi."

Viện trưởng Tần hơi nhíu mày khó hiểu.

"Lão Đường này, cậu muốn nói gì thì nói thẳng ra đi, cứ đánh đố tôi thế này, tôi chưa chắc đã đoán ra được đâu..."

Đặt chén trà xuống, giáo sư Đường nhìn hắn, vẻ mặt nghiêm trang nói: "Tôi muốn nhờ cậu một việc."

Nghe câu này, viện trưởng Tần ngẩn người ra một chút.

Trong ấn tượng của hắn, đây có lẽ là lần đầu tiên lão Đường dùng giọng điệu nghiêm túc như thế để cầu xin hắn làm việc.

"...Chuyện gì?"

"Cậu từng nghe qua《 Nguyên lý toán học 》chưa?"

Viện trưởng Tần: "...Sao lại có thể chưa nghe qua chứ, cậu hỏi câu này, coi thường người ta quá đấy."

Là tác phẩm nổi tiếng nhất của phái Bourbaki, cuốn 《 Nguyên lý toán học 》 do vô số học giả như Weil, Dieudonné, Cartan, Chevalley,... cùng nhau biên soạn, tổng cộng khoảng bốn mươi tập, từ khi xuất bản vào những năm ba mươi của thế kỷ trước cho đến tận ngày nay nghe nói vẫn chưa cập nhật xong, vẫn đang không ngừng được bổ sung thêm.

Cho dù không phải là người tòng sự nghiên cứu lĩnh vực hình học đại số, chỉ cần là một nhà toán học, thì không thể chưa từng nghe qua danh tác có sức ảnh hưởng chỉ đứng sau 《 Cơ sở hình học 》 của Euclid này.

"Không phải coi thường, cậu hiểu lầm ý tôi rồi," giáo sư Đường xua tay, nói tiếp, "Khoảng thời gian trước khi rảnh rỗi, tôi có lật lại lịch sử toán học, và phát hiện ra nguồn gốc của phái Bourbaki gắn bó không thể tách rời với cuốn 《 Nguyên lý toán học 》."

Cái tên Bourbaki sớm nhất chính là bút danh của tác giả cuốn 《 Nguyên lý toán học 》, ám chỉ một nhóm cấu trúc luận toán học chủ yếu bao gồm các nhà toán học Pháp.

Có thể nói, cuốn 《 Nguyên lý toán học 》 gần như xuyên suốt từ sau trường phái Göttingen cho đến tận ngày nay, tiền kiếp và hậu thế của các trường phái chủ đạo trong toán học châu Âu.

"...Sự ra đời của phái Bourbaki gắn liền mật thiết với nguồn gốc của 《 Nguyên lý toán học 》, từ quá trình phát triển của họ, chúng ta có thể đúc rút được rất nhiều điểm đáng để học hỏi."

"Tri thức không chỉ nằm ở việc sáng tạo, mà còn ở việc truyền thừa."

"Hiện tại giới toán học thế giới đang đứng ở ngã ba đường hướng tới tương lai, mọi thứ sau này đều là thế giới mới mà chưa ai từng thấy. Tôi đề xuất, chúng ta có thể tổ chức một nhóm học giả có tiềm năng, cùng nhau biên soạn một tác phẩm về lý thuyết đại thống nhất hình học đại số và sự phát triển trong tương lai của nó, đồng thời truyền thừa nó mãi mãi."

Giống như cuốn 《 Nguyên lý toán học 》 của phái Bourbaki vậy.

Rõ ràng đã hiểu được suy nghĩ của giáo sư Đường, nhưng biểu cảm của viện trưởng Tần vẫn có chút do dự.

Mấy ngày nay mặc dù hắn đã cân nhắc rất nhiều chuyện, bao gồm việc củng cố sức ảnh hưởng to lớn mà buổi báo cáo này mang lại cho khoa toán Đại học Kim Lăng, bao gồm cả tương lai của khoa toán Đại học Kim Lăng, nhưng một chuyện xa vời thế này thì hắn còn chưa từng nghĩ đến.

Nói thật, sức ảnh hưởng quốc tế của Đại học Kim Lăng có thể đạt đến mức nào, trong lòng hắn cũng không có đáy.

Lập ngôn viết sách cho tương lai của toàn bộ giới toán học...

Việc này nếu biên soạn tốt thì không nói làm gì.

Nhưng nếu biên soạn không tốt, chẳng phải sẽ thành trò cười sao?

"...Làm vậy có hơi, quá cấp tiến không?"

"Cấp tiến? Làm học vấn thì có lúc nào là không cấp tiến? Chẳng lẽ lại đi theo con đường trung dung chắc?" Nghe thấy mối bận tâm của viện trưởng Tần, Đường Chí Vĩ bật cười nói, "Lão Tần này, tôi đây còn chưa lú lẫn, sao cậu lại càng sống càng hồ đồ thế hả. Chúng ta là học giả, chứ có phải quan lão gia đâu, con đường trung dung không tin được đâu."

Nhìn biểu cảm do dự trên mặt hắn, lão Đường tiếp tục nói với giọng đầy tâm huyết.

"Khoa toán của Đại học Kim Lăng phát triển đến tận bây giờ, sức ảnh hưởng sớm đã không bằng ngày xưa nữa, cho dù là Bắc Đại, Chấn Đán, thì khi bàn đến sức ảnh hưởng trên trường quốc tế cũng không dám coi thường chúng ta. Nhưng cậu không phát hiện ra sao? Cho dù đến tận bây giờ, chúng ta vẫn chưa thực sự hình thành nên một học phái theo đúng nghĩa."

"Đâu là trọng điểm của chúng ta, đâu là thế mạnh của chúng ta, chúng ta đóng vai trò gì trong tập thể lớn của giới học thuật thế giới, những chuyện này sợ là chưa bao giờ cậu đi suy ngẫm cả."

Nói đến đây, ông dừng lại một chút rồi tiếp tục.

"Nhưng điều này cũng không trách cậu, cậu cũng có nỗi khổ tâm của mình, rất nhiều lúc chúng ta dùng phương pháp cũ để giải quyết vấn đề mới, tuy khó ra đại thành quả nhưng chắc chắn sẽ không mắc đại sai lầm."

"Nhưng hiện tại tình hình đã khác rồi, bây giờ là cơ hội ngàn năm có một! Nếu chúng ta không nắm bắt, người khác nhất định sẽ nắm bắt, kẻ không muốn bị bỏ lại phía sau không chỉ có mỗi chúng ta. Chẳng lẽ tri thức do chúng ta sáng tạo ra, lại còn phải giao cho người khác giúp chúng ta truyền thừa sao?"

Nói xong câu này, lão Đường không lên tiếng nữa, tựa lưng vào ghế sô-pha, vừa uống trà vừa yên lặng chờ đợi câu trả lời của viện trưởng Tần.

Lần này, viện trưởng Tần trầm mặc rất lâu rất lâu.

Cho đến khi làn sương mờ ảo trên chén trà tan đi hoàn toàn, hắn mới mở miệng nói.

"...Để tôi cân nhắc đã."

"Còn cân nhắc cái gì nữa, sao tuổi càng lớn cậu càng lề mề thế, việc gì cũng trước sau do dự, trước kia cậu đâu phải thế này," vỗ đùi một cái, đứng phắt dậy từ ghế sô-pha, Đường Chí Vĩ nói tiếp, "Chỗ viện sĩ Lục, để tôi đi nói cho."

Cả đời này ông chưa từng cầu xin học sinh của mình làm việc gì bao giờ.

Nhưng vì tương lai của giới toán học Hoa Quốc, ông quyết định phá lệ một lần.

Huống chi, chuyện này đối với bản thân Lục Chu cũng là một việc có lợi ích to lớn.

Có lẽ bản thân cậu ấy đã không còn để tâm đến chút sức ảnh hưởng này nữa.

Nhưng cơ hội lịch sử này nếu không nắm bắt cho tốt, thì quả thực quá đáng tiếc...

Đăng Bút