“……Gửi Lanton · Klay và người vợ Lavinia · Klay của ông, gửi gia tộc Klay, gửi các thành viên của gia tộc Riemann, gửi tất cả các nhà toán học đã đến với sự kiện mang tính lịch sử này.”
“Cách đây hai mươi ba năm trong hội nghị được tổ chức tại Paris, Viện Toán học Klay đã công bố các giải thưởng được thiết lập cho bảy bài toán nổi tiếng nhất thế giới. Mặc dù chúng ta không cần những thứ đó, và nó cũng không khiến cho các nhà toán học chân chính cảm thấy phấn khích hơn đối với toán học.”
“Nhưng điều đó không có nghĩa là nó không quan trọng.”
“Ngược lại, nó ghi lại cho các thế hệ tương lai của chúng ta những bài toán lớn chưa có lời giải để lại của thế kỷ 20. Tác dụng của nó cũng khiến cho thế giới phi toán học sinh ra nhiều sự nhiệt tình hơn đối với toán học. Điều đặc biệt là, nó vẫn luôn làm tròn trách nhiệm của một ngọn hải đăng, thu hút những người trẻ tuổi, trẻ em và học sinh nảy sinh hứng thú đối với toán học và các vấn đề liên quan đến toán học đang không ngừng phát triển.”
“Cho dù là thực sự yêu thích, hay là vì một triệu tiền thưởng đó.”
Viện Hàn lâm Pháp.
Bên trong hội trường rộng rãi, có vẻ hơi chật chội.
Vì đây là lễ trao giải Giả thuyết Riemann, hầu như toàn bộ các học giả tuyến đầu đỉnh cao của giới toán học Pháp, cũng như các hội viên của các tổ chức toán học lớn, đều nhận được lời mời và đứng ở nơi này.
Trước thiên niên kỷ, nơi này từng là trung tâm của giới toán học châu Âu và thậm chí là thế giới, có thể phát biểu ở đây từng là giấc mơ của vô số nhà toán học.
Cho dù cho đến tận ngày nay, vinh quang này sớm đã tàn lụi vì sự suy thoái toàn diện của giới toán học châu Âu, thì có rất nhiều thứ vẫn chưa từng thay đổi.
Đứng trên bài đài trao giải, đối mặt với hội trường trang nghiêm và tĩnh mịch, Giáo sư Carlson dừng lại một lát, sau đó dùng giọng điệu trang trọng tiếp tục nói.
“Niels Henrik Abel từng viết trong hồi ký của mình rằng, để giải quyết một bài toán khó, trước tiên phải biểu diễn nó một cách chính xác……”
“……Đặc biệt là, biểu diễn bằng công thức chính xác.”
“Những thứ chúng ta có thể nhìn thấy thường không hề dễ hiểu như chúng ta vẫn tưởng, giống như những định lý mà chúng ta ai cũng biết, đằng sau mỗi định lý đều không có ngoại lệ khi bao hàm sự vất vả và nỗ lực của mấy thế kỷ, cũng như sự trả giá của vô số thế hệ học giả, và môn học của chúng ta cũng chính là có thể tiến bước trong sự tích lũy từng chút một này.”
“Trên con đường đầy gai góc này, chúng ta thu hoạch vô cùng phong phú, giống như công việc của Giáo sư Lục Chu đã hé lộ cho chúng ta, chúng ta đã biết được sự huyền bí về sự phân bố điểm không của hàm Riemann cùng với ý nghĩa toán học sâu sắc đằng sau nó — ‘Sự thống nhất giữa hình học và đại số’. Sự ra đời của lý thuyết này đã cấu thành lại hình học đại số sau thiên niên kỷ, thậm chí là định nghĩa lại sự hiểu biết của chúng ta đối với các con số và hình vẽ hình học.”
“Có lẽ, chúng ta có thể cần phải tiêu tốn mấy chục năm, thậm chí là thời gian nhiều hơn nữa, mới có thể xây dựng nên những tòa nhà lớn mới trên mảnh đất mà anh ấy khai phá. Nhưng bước đi đầu tiên dẫn đến thế giới mới, chúng ta đã bước ra rồi, tin rằng tổng sẽ có người thay chúng ta nhìn thấy ngày đó.”
Lời tuyên dương dài dòng cuối cùng cũng đọc xong.
Giáo sư Carlson tuổi cao sức yếu hơi cúi mình, dưới đài vang lên tiếng vỗ tay như sấm dậy.
Trong một mảnh tiếng vỗ tay, Lục Chu từ một bên đi đến trước đài, nhận lấy tấm séc một triệu đô la từ trong tay Giáo sư Carlson, trên mặt lộ ra một nụ cười phù hợp với kỳ vọng của đối phương, và lịch sự bắt tay với ông ấy.
“Cảm ơn.”
Có tiền cầm đương nhiên là tốt rồi.
Mặc dù so với dự án lớn mười tỷ vào ngày hôm qua, tiền thưởng một triệu có lẽ hơi ít một chút, nhưng muỗi nhỏ thì cũng là thịt mà, có ai lại chê tiền của mình nhiều chứ?
Cuối cùng cũng hoàn thành nhiệm vụ gian khổ này, trên mặt Giáo sư Carlson lộ ra biểu cảm nhẹ nhõm như trút được gánh nặng.
Ông ấy cảm thấy, trên thế giới này e là không có ai có hoàn cảnh khiêm nhường hơn mình nữa.
Rõ ràng là đi phát tiền, hơn nữa còn là giải thưởng lớn một triệu, kết quả là người nhận giải từng người một khó mời hơn người trước.
Nắm chặt tay Lục Chu, Giáo sư Carlson với giọng điệu kích động nói.
“Có cảm tưởng nhận giải gì không? Cứ tùy ý nói vài câu cảm tưởng là được.”
Cảm tưởng nhận giải?
Nghe thấy lời nói của Giáo sư Carlson, Lục Chu suy nghĩ nghiêm túc một hồi, trên mặt lộ ra một nụ cười có hơi ngại ngùng.
“Nếu nói về cảm tưởng…… Lần trước hình như đã nói rồi, cứ giống như lần trước đi.”
Bị nhấn chìm trong tiếng vỗ tay, câu nói này hình như chỉ có Giáo sư Carlson nghe thấy.
Nhìn thấy cái khuôn mặt già nua dần dần đỏ bừng lên vì huyết áp tăng cao của ông ấy, cùng với cái bộ dạng muốn đánh người nhưng vẫn phải mỉm cười đó, Lục Chu bỗng nhiên cảm thấy hơi may mắn, may là tiếng vỗ tay này đủ lớn, mà bản thân trước đó không sát lại gần ống micro……
---❊ ❖ ❊---
Buổi tối, cũng là tại sảnh tiệc của Viện Hàn lâm Pháp, Hội Toán học Pháp phối hợp với Viện Toán học Klay đã tổ chức một buổi tiệc tối. Bất kể ban ngày có ở hiện trường lễ trao giải hay không, buổi tiệc tối này hầu như tất cả các nhà toán học có máu mặt ở Paris đều không bỏ lỡ.
Trong buổi tiệc tối, Lục Chu đã gặp được không ít người bạn cũ đã lâu không gặp.
Đặc biệt là Giáo sư Helfgott đang nhậm chức tại Trường Sư phạm Cao cấp Paris.
Nhà lý thuyết số người gốc Peru mang quốc tịch Pháp này, khi anh nghiên cứu Giả thuyết Goldbach, đã cung cấp cho anh không ít sự trợ giúp. Đặc biệt là bản chứng minh Giả thuyết Goldbach yếu đó, đã cung cấp cho anh không ít cảm hứng khi dung hợp hai công cụ toán học là phương pháp sàng và phương pháp vòng tròn.
Từ khi Giả thuyết Goldbach được giải quyết, Lục Chu rất ít khi phát hành bài báo trong lĩnh vực lý thuyết số, cho nên hai người cũng đã mấy năm không có giao lưu rồi. Mặc dù gặp mặt ít đi, nhưng tình cảm của hai người vẫn ở đó.
Lần này vừa gặp mặt, vị Giáo sư Helfgott này vô cùng nhiệt tình, trò chuyện với Lục Chu rất lâu. Mà Lục Chu cũng từ chỗ anh ấy nghe ngóng được rất nhiều chuyện về thời còn sống của Giáo sư Grothendieck, cũng như một số lời đồn đại về Giáo sư Abel.
“Chúng ta đưa ra một giả thiết.”
Helfgott: “Giả thiết?”
Tự rót cho mình thêm một ly sâm panh, Lục Chu dùng giọng điệu tán gẫu cười nói: “Giả sử trong vũ trụ này tồn tại người ngoài hành tinh…… Đương nhiên, ý tôi là giả sử. Trong trường hợp loài người hoàn toàn khác biệt, và khó có thể tiếp xúc trực tiếp, chúng ta nên làm thế nào để thiết lập quan hệ giao tiếp tốt đẹp với họ.”
Giáo sư Helfgott sững sờ một chút, kỳ lạ liếc nhìn Lục Chu một cái.
“Cậu phát hiện ra người ngoài hành tinh rồi à?”
Lục Chu sửng sốt một chút, lập tức phì cười nói.
“Sao có thể chứ? Đây chẳng phải là một loại giả thiết sao. Tại sao anh lại cảm thấy tôi đã phát hiện ra rồi?”
Helfgott cười nói: “Bởi vì mỗi lần khi một vấn đề được cậu ném ra, vấn đề này hình như đã được cậu giải quyết được một nửa rồi. Cậu là một người sẽ không để lại cơ hội cho người khác, tôi nói có đúng không?”
Hả?
Có sao?
Lục Chu cẩn thận suy nghĩ một chút, hình như đúng là có chuyện này thật.
Mặc dù trong mắt bản thân anh thì những kết quả đó đều là anh tốn rất nhiều công sức mới tìm ra được, nhưng trong mắt người khác, những mệnh đề toán học vốn dĩ được thống kê độ khó theo chu kỳ năm đó, lại bị chính mình giải quyết trong vài tháng hoặc thậm chí vài tuần, nghe như vậy quả thực có hơi khoa trương.
Nhìn Lục Chu trên mặt lộ ra nụ cười có hơi ngại ngùng, Helfgott cười uống một ngụm rượu đỏ, trầm ngâm suy nghĩ một hồi sau, quay lại vấn đề thú vị trước đó.
“Nếu nhất định phải xảy ra giao tiếp ngay từ thời điểm tiếp xúc đầu tiên…… Tôi cho rằng đó là toán học.”
Lục Chu có hứng thú nhướng mày lên.
“Ồ?”
Thật trùng hợp, họ nghĩ cùng một hướng rồi.
“Sự giao lưu của hai nền văn minh, mấu chốt là ở việc tìm ra ngôn ngữ chung, giống như chiếc ly trong tay tôi đây, nếu họ không dùng ly làm đồ đựng, cũng không uống rượu, vậy thì giao lưu cũng không có cách nào bắt đầu,” buông chiếc ly rượu trong tay xuống, Giáo sư Helfgott suy nghĩ nghiêm túc một hồi, tiếp tục nói, “Khoa học là thủ đoạn để chúng ta giải quyết các vấn đề phải đối mặt, các vấn đề mà chúng ta phải đối mặt có lẽ sẽ có chút khác biệt, nhưng có một điểm nên giống nhau, đó chính là công cụ nghiên cứu khoa học.”
“Bất kể là khoa học tự nhiên hay kỹ thuật ứng dụng, bất kể là cái nào đi chăng nữa thì cũng không thể tách rời toán học.”
“Cho nên tôi cho rằng, nên là toán học.”
Lục Chu: “Vậy nếu anh là người ngoài hành tinh đó, bây giờ anh muốn thảo luận với tôi về việc trưa ngày mai ăn gì, anh sẽ làm thế nào?”
Helfgott tựa lưng vào ghế, cười nói.
“Tôi? Tôi sẽ ném cho cậu hai số nguyên tố lớn trước…… Đương nhiên, không phải trực tiếp ném cho cậu, mà là nhân chúng lại với nhau. Nếu cậu có thể giải ra, ít nhất…… bữa trưa ngày mai không phải là cậu.”
“Cách nói rất thú vị,” bị cách nói hài hước này làm cho buồn cười, Lục Chu cười cười, tiếp tục hỏi, “Sau đó thì sao?”
Helfgott: “Sau đó á? Dùng khoảng cách giữa chúng ta để thống nhất đo lường? Tiếp theo nữa là bảng tuần hoàn nguyên tố? Cụ thể nên làm thế nào đây quả thực là một môn học mang tính hệ thống, tôi nhớ hình như có người ở Trường Sư phạm Cao cấp Paris đang nghiên cứu cái này, nhưng tôi không quen thân lắm với vị giáo sư đó……”
“Tóm lại, tôi cảm thấy nếu có thể làm được giao tiếp cơ bản, mọi thứ đều không phải là vấn đề. Nói không chừng sau khi xác định chúng ta không phải là bữa trưa của nhau, chúng ta còn có thể trao đổi lưu học sinh nữa. Mà sự giao lưu văn hóa một khi đã bắt đầu, rất nhanh chúng ta có thể hiểu được đối phương.”
Nói đến đây, Giáo sư Helfgott dừng lại một lát, nhún vai, tiếp tục nói.
“Hơn nữa nghĩ theo hướng lạc quan, nếu họ quyết định tiếp xúc với chúng ta, và có thể chủ động tìm thấy chúng ta, phần lớn là đã có hiểu biết nhất định về chúng ta rồi, thậm chí có lẽ đã quan sát một khoảng thời gian. Bất kể là tín hiệu sóng điện từ, hay là nhận được tấm bưu thiếp chúng ta gửi đi, nếu họ thực sự có ý định giao tiếp với chúng ta, họ nhất định cũng sẽ nghĩ cách.”
Lục Chu hơi sửng sốt một chút, lập tức cười nói.
“Nói thật đấy, đầu óc của anh hoàn toàn có thể đi viết tiểu thuyết khoa học viễn tưởng rồi.”
Helfgott cười ha hả nói.
“Cảm ơn lời khen của cậu, nhưng viết khoa học viễn tưởng làm sao thú vị bằng nghiên cứu toán học chứ, tôi vẫn nên nhường cơ hội lại cho người khác thôi!”
